Trung tâm Nghiên cứu Dư luận Toàn Nga (VTsIOM), tổ chức nghiên cứu xã hội học và thăm dò ý kiến công chúng lâu đời và lớn nhất tại Nga, ngày 24/4 công bố khảo sát dư luận được thực hiện từ ngày 13/4 đến 19/4, lấy ý kiến của khoảng 1.600 người mỗi ngày trên 80 vùng ở Nga.
Kết quả thăm dò cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Nga Vladimir Putin giảm tuần thứ 7 liên tiếp, xuống 65,6%, mức thấp nhất kể từ khi Nga phát động chiến dịch ở Ukraine hồi tháng 2/2022.
Tỷ lệ ủng hộ ông Putin tăng vọt sau khi chiến sự Ukraine bùng phát, từ 64,3% lên gần 80% vào tháng 3/2022. Theo VTsIOM, con số này duy trì trên 75% trong phần lớn thời gian chiến sự, dù từng có vài đợt giảm ngắn sau khi Nga công bố lệnh động viên một phần hồi năm 2022.
Đến đầu tháng 3, tỷ lệ ủng hộ ông Putin là 73,3% và liên tiếp giảm trong những tuần sau đó. VTsIOM cho biết khi tỷ lệ tín nhiệm với cá nhân Tổng thống Nga cũng giảm từ hơn 77% xuống 71% trong cùng giai đoạn.
Trong thăm dò mới, hơn 24% số người được hỏi nói rằng họ “không tin tưởng” ông Putin, hơn 31% “không tán thành các hoạt động của chính phủ”.
VTsIOM không nêu nhận định về lý do tỷ lệ ủng hộ ông Putin giảm trong gần hai tháng qua. Tổng thống Nga hồi tuần trước yêu cầu các quan chức cấp cao tìm cách tái khởi động nền kinh tế sau hai tháng đầu năm suy giảm.
Tỷ lệ tín nhiệm Thủ tướng Mikhail Mishustin cũng giảm xuống 53,8%, trong khi mức tín nhiệm với Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Liên bang Nga Dmitry Medvedev, người thường xuyên đưa ra các tuyên bố cứng rắn với phương Tây, tăng lên 36,8%.
Tổng thống Putin tái đắc cử nhiệm kỳ thứ 5 trong cuộc bầu cử hồi năm 2024. Nếu hoàn tất nhiệm kỳ 6 năm vào năm 2030, ông Putin sẽ vượt Josef Stalin để trở thành lãnh đạo Nga tại nhiệm lâu nhất kể từ thời Catherine Đại đế. Về lý thuyết, ông có thể tiếp tục tranh cử thêm một nhiệm kỳ nữa và lãnh đạo nước Nga đến năm 2036.
Khi ông Putin bắt đầu lên nắm quyền từ năm 2000, nước Nga đang trải qua giai đoạn khó khăn, với tăng trưởng GDP âm suốt gần thập kỷ, chính phủ luôn trong tình trạng khủng hoảng ngân sách và chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong GDP toàn cầu.
Sau 4 nhiệm kỳ tổng thống và một nhiệm kỳ thủ tướng, ông Putin đã giúp Nga thay đổi trên nhiều lĩnh vực. Trong 10 năm kể từ 1999 đến 2008, GDP Nga tăng 94% và GDP bình quân đầu người tăng lên gấp đôi. Tỷ trọng của Nga trong kinh tế toàn cầu cũng tăng từ 2% lên khoảng 4%.
Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan đến chiến sự Ukraine trong hơn 4 năm qua đã khiến nền kinh tế Nga gặp nhiều khó khăn, trong khi chi tiêu cho quân sự không ngừng tăng.
Năm 2024, Ngân hàng Trung ương Nga đã mạnh tay tăng lãi suất cơ bản lên mức 21% trong một nỗ lực quyết liệt nhằm hạ nhiệt nền kinh tế đang phát triển quá nóng do chi tiêu quân sự. Động thái này đã vấp phải làn sóng chỉ trích từ giới lãnh đạo doanh nghiệp, những người cảnh báo rằng chi phí đi vay cao ngất ngưởng sẽ kìm hãm đà tăng trưởng.
Cơ quan này hôm 24/4 hạ lãi suất cơ bản từ mức 15% xuống 14,5%, đợt cắt giảm thứ 8 liên tiếp kể từ khi bắt đầu thực hiện chính sách nới lỏng tiền tệ, đảo ngược động thái từng nâng chi phí đi vay lên mức cao nhất trong hai thập kỷ trước đó nhằm kiềm chế tình trạng lạm phát tăng vọt.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào đồng minh Oman nếu nước này tham gia thiết lập cơ chế thu phí tại eo biển Hormuz quan trọng, đồng thời cảnh báo về các biện pháp trừng phạt đối với tất cả các bên liên quan đến hành động này.
“Oman nên biết rằng Bộ Tài chính Mỹ sẽ kiên quyết nhắm mục tiêu vào bất kỳ bên nào tham gia - trực tiếp hoặc gián tiếp - vào việc tạo điều kiện cho hoạt động thu phí qua eo biển Hormuz, và bất kỳ đối tác nào tham gia cũng sẽ bị trừng phạt”, ông Bessent cảnh báo trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Bộ trưởng Bessent tuyên bố Mỹ sẽ “không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt hệ thống thu phí qua eo biển Hormuz”, đề cập đến đề xuất của Iran trong khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng với Washington.
Khi được một phóng viên hỏi rằng liệu các quan chức Nhà Trắng có đang "lên kế hoạch cho một cuộc chiến mới với Oman hay không", Bộ trưởng Bessent cho biết: “Tôi nghĩ Tổng thống muốn nhấn mạnh quyền tự do hàng hải tại eo biển”.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ nói thêm rằng ông đã có cuộc trao đổi qua điện thoại với Đại sứ Oman tại Mỹ hôm 28/5. Đại sứ Oman đã “đảm bảo rằng không có kế hoạch thu phí đường thủy qua eo biển” Hormuz.
Theo ông Bessent, đại sứ Oman đã cố gắng xoa dịu căng thẳng bằng cách nhấn mạnh mối quan hệ lâu dài giữa hai nước.
“Hai nước chúng ta đã có 200 năm quan hệ tốt đẹp, ông ấy muốn có thêm 200 năm nữa”, ông Bessent kể lại.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/5 dọa sẽ "thổi bay" Oman nếu quốc gia đồng minh ở Trung Đông này không "biết cư xử" giữa lúc có thông tin Iran đàm phán với Oman để phối hợp thu phí quá cảnh eo biển Hormuz.
"Oman sẽ phải biết cư xử giống như tất cả những nước khác. Bằng không, chúng ta sẽ phải thổi bay họ. Họ hiểu điều đó mà. Rồi họ sẽ ổn thôi”, Tổng thống Trump tuyên bố.
Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra lời đe dọa trên sau khi xuất hiện các báo cáo về cuộc đàm phán giữa Iran và Oman nhằm phối hợp thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Khi được hỏi liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận ngắn hạn cho phép Iran và Oman kiểm soát tuyến đường thủy mang tính sống còn này hay không, ông Trump trả lời: " Không. Eo biển này sẽ được mở cửa cho tất cả mọi người. Không ai có quyền kiểm soát nó cả. Chúng ta sẽ giám sát nó. Chúng ta sẽ canh chừng nó. Nhưng không một ai được phép kiểm soát. Đó là một phần trong tiến trình đàm phán hiện tại của chúng ta”.
Một quan chức trong khu vực cho biết, Tehran đang muốn thuyết phục Oman, một đồng minh của Mỹ, hỗ trợ một cơ chế nhằm thu phí từ các tàu bè đi qua eo biển.
Eo biển Hormuz là tuyến đường trung chuyển chiến lược đối với năng lượng toàn cầu, nhưng gần như đã bị phong tỏa kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra hồi cuối tháng 2.
Vấn đề về cơ chế kiểm soát eo biển Hormuz đến nay tiếp tục là điểm nghẽn chính đối với các cuộc hòa đàm của Mỹ và Iran. Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố, Hormuz sẽ được mở lại bằng cách này hoặc cách khác. Washington cũng tiếp tục gây sức ép với Tehran thông qua duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng của Iran.
Ngay sau khi dồn ép hàng chục thành viên Hezbollah vào khu phức hợp ngầm ở làng Tebnit, IDF đã phong tỏa các lối vào khu này.
Nhiều thông điệp sau đó đã được chuyển đến Israel thông qua nhiều bên trung gian nhằm đảm bảo những người bên trong thoát ra an toàn.
Phản ứng của Israel đối với tất cả các bên trung gian đều rõ ràng: đầu hàng hoặc bị giết bên trong hệ thống ngầm, theo The Jerusalem Post dẫn một nguồn tin an ninh.
Một số nguồn thạo tin tiết lộ với trang tin Walla rằng theo khuôn khổ ngừng bắn hiện tại, các phần tử cực đoan có quyền lựa chọn đầu hàng IDF, nhưng ở giai đoạn này, họ đang chọn cách ở lại trong hệ thống ngầm nói trên.
Trong khi đó, mối lo ngại đang gia tăng trong lực lượng Israel hoạt động ở miền nam Lebanon rằng Hezbollah sẽ bắt giữ binh sĩ IDF làm con tin để đàm phán cho việc thả các thành viên Hezbollah đang bị bao vây tại Tebnit.
Các binh sĩ Israel đã được lệnh phải di chuyển theo cặp hoặc nhóm ba người mọi lúc, và phải đảm bảo phối hợp nhanh chóng giữa lực lượng không quân và bộ binh trong trường hợp bị tấn công hoặc đột kích vào xe tăng, xe bọc thép, xe jeep hoặc công trình nào đó.
Một nguồn tin quân sự nói với Walla rằng "một số hệ thống ngầm của Hezbollah ở miền nam Lebanon có thể được dùng để tạo điều kiện cho một vụ bắt cóc trong một cuộc tấn công nhắm vào binh sĩ IDF". Nguồn tin nhấn mạnh rằng hầu hết các lối vào những hệ thống ngầm này đều được ngụy trang và khó bị phát hiện.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Hezbollah. Trước đó, Hezbollah cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn lần nữa hôm 24.6 sau khi máy bay không người lái của Israel giết chết hai người ở miền nam Lebanon một ngày sau khi hai người thiệt mạng do hỏa lực của Israel, theo AFP.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah tái bùng phát vào ngày 2.3 bằng cách phóng tên lửa vào Israel để trả thù cho vụ Lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel hôm 28.2.
Israel đã đáp trả bằng các cuộc không kích và một cuộc tấn công trên bộ mà Lebanon cho biết đã khiến hơn 4.100 người thiệt mạng, trong đó có nhiều dân thường, dẫn đến việc chiếm đóng một khu vực an ninh ở miền nam Lebanon dọc biên giới với Israel.
Reuters dẫn lời ông Yuval Steinitz, Chủ tịch Tập đoàn quốc phòng nhà nước Israel Rafael (đơn vị sản xuất Vòm Sắt) tuyên bố hôm 11.5 rằng hệ thống Vòm Sắt (Iron Dome) của Israel đạt tỷ lệ đánh chặn hiệu quả gần 99% đối với tên lửa do các nhóm vũ trang Hamas và Hezbollah phóng. Ngoài ra, ông tự tin Vòm Sắt cũng vô hiệu hóa phần lớn tên lửa từ Iran.
Phát biểu tại hội nghị của Trung tâm An ninh và Đối ngoại Jerusalem, ông Steinitz cho biết kể từ cuộc tấn công của Hamas vào Israel tháng 10.2023, lực lượng Hamas ở Dải Gaza và Hezbollah ở Lebanon đã bắn tổng cộng khoảng 40.000 quả rốc két vào Israel.
"Vòm Sắt đã đánh chặn phần lớn trong số đó với tỷ lệ thành công xấp xỉ 100%, rơi vào khoảng 98% đến 99%. Mức này tuy không hoàn hảo nhưng đã gần như tuyệt đối", ông Steinitz đánh giá.
Chủ tịch Rafael cũng cho hay Iran đã phóng khoảng 1.500 tên lửa đạn đạo vào Israel trong hai đợt giao tranh kể từ năm 2024, trong đó "chỉ vài chục quả" lọt qua được lưới phòng không. Vị quan chức này đồng thời khẳng định Israel hiện không hề thiếu hụt đầu đạn đánh chặn.
Rafael là nhà sản xuất chính của hệ thống Vòm Sắt và cung cấp một số linh kiện cho tổ hợp Arrow, một trong các hệ thống phòng không có khả năng đánh chặn tầm xa của Israel.
Một tổ hợp Vòm Sắt hoàn chỉnh gồm 3-4 bệ phóng, mỗi bệ được trang bị 20 tên lửa đánh chặn Tamir, cùng với đó là radar cảnh giới và dẫn bắn, hệ thống điều khiển và quản lý tác chiến. Vòm Sắt sẽ được sử dụng để chặn các mục tiêu ở khoảng cách gần, thường là những rốc két hay UAV giá rẻ của đối thủ, trong khi hệ thống tên lửa phòng không Arrow 2 và Arrow 3 sẽ được triển khai đánh chặn tên lửa tầm trung và tầm xa.
Tuyên bố từ ông Steinitz về độ tin cậy của Vòm Sắt được đưa ra một ngày sau khi Hezbollah đăng video ghi lại cảnh máy bay không người lái (UAV) tấn công tổ hợp phòng không Vòm Sắt ở miền bắc Israel, theo The Times of Israel.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó ra tuyên bố xác nhận vụ tấn công, thêm rằng 2 binh sĩ bị thương. "Cuộc tập kích không gây bất kỳ ảnh hưởng nào đến chức năng cũng như khả năng đánh chặn của hệ thống", IDF cho hay.
