Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump tối 25/4 bước vào sảnh hội nghị ở khách sạn Washington Hilton, ngồi vào dãy bàn phía trên sân khấu, trong lúc các khách mời dự tiệc ngồi ở những chiếc bàn tròn bên dưới.
Đây là tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng, sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, với sự tham gia của nhiều quan chức nội các, nghị sĩ và các nhà báo nổi bật ở Mỹ.
Đây là lần đầu tiên ông Trump dự tiệc sau hơn một thập kỷ, cũng là lần đầu tiên với tư cách Tổng thống. Hàng năm WHCA đều mời Tổng thống đương nhiệm dự tiệc, nhưng ông Trump đã từ chối vào những năm trước đó.
Sự kiện được tổ chức tại phòng khiêu vũ ở tầng sảnh hội nghị, dưới lối vào chính dành cho khách và sảnh lễ tân hai tầng. Khách sạn đóng cửa với công chúng từ 14h chiều 25/4 để chuẩn bị cho sự kiện bắt đầu lúc 20h, theo AP. Chỉ có khách lưu trú và người có vé tham dự tiệc hoặc có giấy ra vào do WHCA cung cấp mới được ra vào khách sạn.
Dù vậy, khách mời gần như không bị kiểm tra an ninh gì khi vào khách sạn và chỉ cần giơ vé là được vào bên trong khuôn viên. Sau khi phòng khiêu vũ mở cửa vào lúc 19h30, hàng nghìn khách di chuyển xuống các tầng thấp hơn bằng thang cuốn rồi nhanh chóng đi qua một số máy dò kim loại. Lực lượng an ninh vòng ngoài đã thu lại các chai bia và ly cocktail khi họ vào bên trong.
Nhưng quy trình kiểm tra an ninh không có tính nhất quán. Một vài khách được yêu cầu vứt ô của mình vào thùng rác lớn màu xanh, trong khi số khác lại được phép mang vào trong.
Tổng thống Trump bước vào phòng khiêu vũ vào lúc 20h15, giữa tiếng nhạc “Hail to the Chief” và âm thanh reo hò của các quan chức dưới quyền. Sau khi an vị, ông Trump trò chuyện một cách thoải mái với phóng viên đài CBS Weijia Jiang và khách mời Oz Pearlman.
Những tiếng súng bỗng nhiên vang lên vào lúc hơn 20h30 từ bên ngoài phòng khiêu vũ. “Lúc đấy tôi nghĩ đó là tiếng khay rơi xuống”, ông Trump sau đó nhớ lại.
Cảnh sát cho biết một người đàn ông cầm theo súng săn Maverick, súng ngắn và nhiều con dao đã lao qua chốt kiểm soát an ninh ở sảnh khách sạn. Đó là lúc các sĩ quan mặc thường phục đang tháo dỡ cổng rà kim loại do khách mời đã vào hết bên trong, nên không đề cao cảnh giác.
Nghi phạm Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ thành phố Torrance tại bang California, chạy với tốc độ nhanh đến mức các sĩ quan tại chốt kiểm soát dường như đã bị bất ngờ và không kịp ngăn cản. New York Times cho biết Allen đã lao xuống tầng hiên, nơi cách phòng khiêu vũ vài chục bậc cầu thang.
Tuy nhiên, tay súng đã bị các nhân viên mật vụ chặn lại tại vòng an ninh cuối cùng ở tầng hiên. Theo cảnh sát, Allen đã đấu súng với lực lượng hành pháp, với khoảng 5-8 phát đạn vang lên.
Allen bắn trúng một sĩ quan mặc áo chống đạn, trước khi bị các mật vụ quật ngã, khống chế. CBS dẫn các nguồn tin cho hay nghi phạm không trúng đạn và sẽ được đưa ra tòa vào ngày 27/4.
Ảnh do Tổng thống Trump công bố sau đó cho thấy nghi phạm nằm úp mặt xuống đất gần cầu thang đi xuống tầng sảnh hội nghị, nơi bữa tiệc đang diễn ra. Hai tay nghi phạm bị trói quặt sau lưng, trong lúc các mật vụ kiểm soát tình hình xung quanh.
Sau khi loạt tiếng súng vang lên bên ngoài, hàng trăm người trong phòng khiêu vũ nằm rạp xuống sàn, các phóng viên co cụm lại bên cạnh quan chức Mỹ và những vị khách khác. Một số phủ khăn trải bàn lên người, số khác thì nép sát vào tường. “Nằm xuống”, ai đó hét lên.
Các nhân viên mật vụ nhanh chóng đưa ông Vance rời khỏi sân khấu, vài giây sau là ông Trump. Các quan chức khác, trong đó có Ngoại trưởng Rubio, cũng nhanh chóng được sơ tán.
Lực lượng hành pháp hét lớn “Dọn đường” khi các thành viên nội các và những quan chức cấp cao khác ra khỏi phòng. Một số người tham dự bữa tiệc đã bị thương trong lúc chen lấn. Harmeet Dhillon, quan chức hàng đầu của Bộ Tư pháp, cho biết đã bị va chạm mạnh ở đầu khi các đặc vụ băng qua bàn ghế.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel và những người khác tập trung cùng giới chức an ninh ở bên ngoài.
Chỉ trong vài phút, sự hỗn loạn đã bao trùm khắp căn phòng. Một số quan chức Nhà Trắng ngồi ở bàn trên cao nhìn xuống sàn cho biết không hiểu chuyện gì đang xảy ra, kể cả khi thấy các đồng nghiệp đang nhanh chóng rời đi. Tổng thống Trump và Phó tổng thống Vance thì được đưa đến địa điểm an toàn ở bên trong khách sạn.
Trong khi đó, lực lượng hành pháp và các quan chức WHCA lại đưa ra những chỉ thị trái ngược nhau. Các quan chức an ninh yêu cầu những người ở sảnh rời đi ngay lập tức, còn một số lãnh đạo truyền thông lại khuyến khích phóng viên ở lại phòng khiêu vũ và khẳng định rằng bữa tiệc vẫn sẽ tiếp diễn.
“Đây là hiện trường vụ án”, một sĩ quan mật vụ nói và yêu cầu những người tham dự rời khỏi khách sạn.
Các đặc vụ đã phải trèo qua người khác trong căn phòng chật kín người. Ít nhất một người đàn ông gặp khó khăn trong việc đi lại đã được dìu ra khỏi phòng.
Các phóng viên sau đó tụ tập trên vỉa hè bên ngoài khách sạn. Một số phỏng vấn lẫn nhau và hỏi thăm tình hình, song không thu được gì nhiều.
Khoảng 21h40, Tổng thống Trump rời khách sạn cùng với đội bảo vệ và các phóng viên. Một tiếng sau đó, ông có bài phát biểu trước toàn quốc từ Nhà Trắng.
“Đây là điều thật sự bất ngờ”, ông Trump nói, đồng thời cảm ơn lực lượng hành pháp vì phản ứng của họ. “Đây là sự kiện dành cho tự do ngôn luận, nhằm quy tụ các thành viên của hai đảng và giới báo chí. Ở khía cạnh nào đó, sự kiện này đã làm được điều đấy”.
Ông chỉ trích quy trình bảo đảm an ninh ở khách sạn. “Đây không phải tòa nhà đặc biệt an toàn”, Tổng thống Mỹ nói, thêm rằng vụ nổ súng là lý do vì sao cần có phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng, nơi sẽ được trang bị các biện pháp chống thiết bị bay không người lái và kính chống đạn.
Tổng thống Trump cũng ca ngợi giới truyền thông về cách họ đưa tin và cam kết ủng hộ tự do ngôn luận, điều vốn là chủ đề cốt lõi của bữa tiệc tối.
“Tôi đã chiến đấu hết sức để được ở lại”, ông cho biết, thêm rằng sự kiện sẽ được tổ chức lại trong 30 ngày tới và ông sẽ tiếp tục tham dự.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche sau đó cho biết nghi phạm đã di chuyển từ California tới Washington bằng tàu hỏa, đặt phòng ở khách sạn Washington Hilton, lắp ráp súng tại khu vực không có camera giám sát, rồi tìm cách xông vào hội trường nơi tổ chức bữa tiệc.
“Có vẻ nghi phạm thực sự lên kế hoạch nhắm vào những người làm việc trong chính quyền, nhiều khả năng bao gồm cả Tổng thống Trump. Đây mới là đánh giá sơ bộ. Hiện chúng tôi chưa có thông tin cụ thể về những cá nhân nào bị nhắm đến, ngoài việc hiểu rằng đó chính là mục tiêu của nghi phạm”, ông Blanche cho hay.
Lực lượng đặc nhiệm Alpha là đơn vị chống khủng bố tinh nhuệ nhất Nga, được thành lập ngày 28/7/1974 bởi Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Liên Xô (KGB) Yuri Andropov, sau vụ thảm sát Munich 1972.
Ban đầu thuộc KGB, sau năm 1991, nhóm Alpha chuyển sang Cục An ninh Liên bang Nga (FSB) với khoảng 500-700 thành viên chia thành các đội nhỏ tại Moscow và các chi nhánh ở Khabarovsk, Krasnodar, Yekaterinburg.
Nhóm Alpha chuyên thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt theo mệnh lệnh trực tiếp từ những cấp lãnh đạo cao nhất của Nga, bao gồm chống khủng bố, giải cứu con tin, hoạt động bí mật trong và ngoài nước, bảo vệ cơ sở hạt nhân và mục tiêu chiến lược.
Đơn vị này thường được so sánh với đặc nhiệm Delta Force của Mỹ. Nhóm Alpha nổi tiếng với khả năng hoạt động độc lập, sử dụng công nghệ cao và kinh nghiệm thực chiến dày dặn.
Khắt khe về thể lực, tâm lý và “độ tin cậy”
Do đặc thù là đơn vị đặc nhiệm cấp chiến lược, các thông tin về công tác tuyển chọn ứng viên của đặc nhiệm Alpha rất hạn chế. Theo Tạp chí Global Security và các cựu binh đặc nhiệm Nga, tiêu chuẩn tuyển chọn ứng viên cho Nhóm Alpha cực kỳ nghiêm ngặt, nhằm đảm bảo chỉ những cá nhân xuất sắc nhất được tham gia.
Ứng viên phải là sĩ quan FSB hoặc quân đội Nga, độ tuổi từ 22-27, có bằng đại học, sức khỏe hoàn hảo (thể chất và tinh thần), lý lịch trong sạch và ưu tiên có kinh nghiệm từ lực lượng đổ bộ đường không hoặc đặc nhiệm quân đội.
Theo hãng thông tấn TASS, Alpha là một trong số ít lực lượng đặc nhiệm trên thế giới yêu cầu ứng viên phải có bằng đại học như điều kiện tiên quyết. Lý do là các thành viên Alpha thường phải hoạt động độc lập trong môi trường phức tạp. Họ cần khả năng phân tích tình huống, ra quyết định nhanh, cũng như khả năng đối mặt với nhiều nhiệm vụ đòi hỏi kiến thức về luật pháp, ngoại giao và kỹ thuật.
Quy trình tuyển chọn ứng viên bắt đầu bằng kiểm tra hồ sơ, sau đó là phỏng vấn, kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối và đánh giá tâm lý để loại bỏ những người không ổn định.
Ứng viên cần vượt qua các bài kiểm tra thể lực khắc nghiệt, bao gồm yêu cầu chạy 3km dưới 10 phút 30 giây, hít đất 90 lần, kéo xà 25 lần, chống đẩy 90 lần và các bài kiểm tra sức bền như hành quân mang tải trọng nặng.
Ứng viên phải chứng minh tinh thần đạo đức cao, khả năng làm việc nhóm và thích ứng với áp lực. Theo ước tính của hãng tin Interfax, tỷ lệ ứng viên vượt qua toàn bộ quy trình chỉ khoảng 3-5%.
Tạp chí Jane's Special Forces và các nguồn tin quân sự Nga đánh giá chương trình huấn luyện của nhóm Alpha kéo dài khoảng 5 năm để các ứng viên đạt tới trình độ tác chiến đầy đủ. Giai đoạn đầu kéo dài 3 năm, được coi là một trong những chương trình khắc nghiệt nhất thế giới. Huấn luyện bao gồm đào tạo chiến đấu bộ binh cơ bản, nhảy dù, lặn chiến đấu, bắn tỉa, cận chiến và các yêu cầu chiến đấu đặc thù khác.
Ứng viên học cách sử dụng mọi loại vũ khí, phương tiện di chuyển và công nghệ tình báo. Huấn luyện nhấn mạnh sức bền tinh thần (sống sót, trốn tránh, kháng cự, thoát hiểm), chống tra tấn và mô phỏng tình huống thực tế như đột kích tòa nhà, máy bay, tàu hỏa.
Sau đó, mỗi ứng viên sẽ theo học chuyên sâu một lĩnh vực cụ thể như bắn tỉa, lặn, tâm lý học, đàm phán con tin, nhưng vẫn phải đảm bảo sự đa năng. Đơn vị thường huấn luyện chung với Vympel và các lực lượng đồng minh, sử dụng UAV và công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả.
Cấu hình vũ khí đa hệ, ưu tiên cận chiến và tác chiến bí mật
Về trang bị, Nhóm Alpha sử dụng các vũ khí và thiết bị hiện đại nhất của Nga, được tối ưu hóa cho chống khủng bố và hoạt động bí mật. Họ sử dụng đồng phục MultiCam cho tác chiến và mũ nồi đen biểu tượng.
Các thành viên nhóm Alpha sử dụng súng trường AK-12/AK-15 (cỡ đạn 5,45/7,62mm) với ống giảm thanh, súng ngắn Glock 17/19 hoặc MP-443 Grach, súng tiểu liên PP-2000 hoặc SR-2 Veresk (9mm), súng bắn tỉa SV-98 hoặc ORSIS T-5000 và vũ khí chống tăng như RPG-7 hoặc GM-94.
Mỗi chiến đấu viên được trang bị áo giáp nhẹ 6B43, kính nhìn đêm PNV-10T, thiết bị liên lạc mã hóa, UAV trinh sát, camera ngụy trang, công cụ phá cửa và bom mìn. Phương tiện di chuyển bao gồm xe bọc thép GAZ Tigr-M, trực thăng Mi-8/17 và tàu cao tốc. Trang bị được cập nhật liên tục với ngân sách cao để duy trì lợi thế công nghệ.
Vì sao nhóm Alpha xếp thứ 3 trong Top 10 đặc nhiệm?
Nhóm Alpha đã tham gia nhiều hoạt động tác chiến quan trọng, chứng minh khả năng chống khủng bố hàng đầu.
Năm 1979, trong chiến dịch Operation Storm-333, các đơn vị Alpha đã tham chiến ở Afghanistan, mở đầu cuộc chiến của Liên Xô tại quốc gia Nam Á này.
Năm 2002, Alpha phối hợp cùng các đơn vị đặc nhiệm quân đội tham gia giải cứu con tin ở nhà hát Moscow (Dubrovka). Tiếp đó là nhiệm vụ giải cứu con tin tại trường học số 1 ở Beslan năm 2004. Dù con số thương vong vẫn là chủ đề tranh luận, nhưng họ về cơ bản đều hoàn thành các mục tiêu chiến thuật là tiêu diệt khủng bố và giải cứu phần lớn con tin.
Ngoài ra, Nhóm Alpha còn tham gia các chiến dịch khác: Chống phiến quân tại Chechnya (1994-2009), xung đột tại Gruzia (2008), sự kiện Crimea (2014) và các hoạt động tại Ukraine, Syria. Nhóm Alpha thường phối hợp với Vympel, chứng minh hiệu quả trong tác chiến đặc nhiệm.
Theo hãng thông tấn RIA Novosti, nhóm Alpha đang hoạt động tích cực trong các nhiệm vụ chống khủng bố tại Bắc Kavkaz, bắt giữ các phần tử cực đoan và bảo vệ yếu nhân.
Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động, Alpha vẫn là lực lượng chống khủng bố nòng cốt của Liên bang Nga. Từ khi thành lập và tác chiến trong hàng ngũ KGB đến vị thế hiện tại thuộc FSB, Nhóm Alpha đã tham gia vào những sự kiện quan trọng và là một trong những nhóm đặc nhiệm có bề dày lịch sử và kinh nghiệm chiến đấu phong phú hàng đầu. Đây cũng là lý do giúp nhóm đặc nhiệm Nga xếp vị trí thứ 3 trong nhóm 10 lực lượng đặc nhiệm hàng đầu thế giới.
Trong bối cảnh an ninh toàn cầu ngày càng bất ổn, Alpha vẫn là công cụ không thể thiếu của Điện Kremlin, sẵn sàng cho những nhiệm vụ tưởng như bất khả thi.
Hôm qua (14.4), CNN dẫn một số nguồn tin thân cận chính phủ Mỹ cho hay nước này vẫn đang để ngỏ khả năng đàm phán vòng hai với Iran. Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance tuyên bố "bóng đang ở phía sân Iran", nhằm ám chỉ việc Tehran chỉ cần đồng ý với các điều kiện của Washington thì hai bên có thể khởi động đàm phán trở lại.
Viết trên mạng xã hội Truth Social nửa đêm 13.4 (theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ngày 12.4, có tổng cộng 34 tàu đã vượt qua eo biển Hormuz. Đây là số lượng tàu vượt qua Hormuz nhiều nhất trong một ngày kể từ khi bùng nổ chiến sự. Tuy nhiên, con số này chưa được kiểm chứng.
Trong khi đó, tình hình thực địa ở khu vực Trung Đông vẫn căng thẳng. Cũng viết trên mạng xã hội, Tổng thống Trump đe dọa sẽ bắn hạ các tàu tấn công nhanh của Iran nếu tiếp cận cự ly gần các tàu chiến Mỹ ở vịnh Ba Tư. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết đã nhận được thông báo rằng kể từ 21 giờ ngày 13.4 (giờ VN), hạn chế tiếp cận hàng hải được áp dụng đối với các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm các địa điểm dọc theo vịnh Ba Tư, vịnh Oman và eo biển Hormuz. Theo đó, sự hạn chế này không có ngoại lệ đối với các tàu mang cờ của bất kỳ quốc gia nào khi tham gia vào các cảng, bến dầu hoặc cơ sở ven biển của Iran.
Những diễn biến trên khiến cho xung đột ở Trung Đông tiếp tục khó lường, gây tác động lớn đến toàn thế giới, đặc biệt là khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Liên quan vấn đề này, Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) hôm qua công bố báo cáo về ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông đối với các nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo đó, sự leo thang quân sự ở Trung Đông có thể gây ra tổn thất sản lượng từ 97 - 299 tỉ USD cho kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Mức độ này tương ứng với từ 0,3-0,8% GDP toàn khu vực. UNDP dự đoán rằng cuộc chiến khiến 32 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói trên toàn cầu, và 8,8 triệu người trong số này nằm ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nguyên nhân là chi phí vận chuyển, năng lượng và thực phẩm tăng cao gây căng thẳng cho thu nhập, tiêu dùng, việc làm và an sinh xã hội trên toàn khu vực. Các hộ gia đình có thu nhập thấp, lao động phi chính thức, người di cư và doanh nghiệp nhỏ là những đối tượng có nguy cơ cao nhất.
Trong báo cáo vừa công bố, Tập đoàn tài chính S&P Global đánh giá tình trạng nhập khẩu năng lượng của châu Á - Thái Bình Dương khiến các nền kinh tế khu vực này dễ bị gián đoạn nguồn cung cấp năng lượng kéo dài. Giá năng lượng cao hơn đang làm tăng chi phí và lạm phát, cũng như xói mòn sức mua, do đó làm giảm tăng trưởng. Ở một số nền kinh tế, tình trạng thiếu khí đốt hóa lỏng và các biện pháp tiết kiệm năng lượng của các chính quyền làm gián đoạn hoạt động kinh tế. Nhiều nền kinh tế dù duy trì dự trữ dầu thô chiến lược ở mức cao, nhưng nếu cuộc chiến kéo dài thì sẽ vẫn bị gián đoạn về năng lượng.
Thực tế, nhiều quốc gia ở khu vực đang bị ảnh hưởng sâu sắc, điển hình là Hàn Quốc. Theo một phân tích của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), tính đến đầu tháng 4, tổng cộng 26 tàu treo cờ Hàn Quốc vẫn bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, trong khi dự trữ dầu mỏ chiến lược của nước này có thể chỉ đủ để trang trải 26 ngày tiêu thụ thực tế. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã hạ 0,4 điểm phần trăm trong dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc, và nâng dự báo lạm phát nước này lên 2,7%. Hiệu ứng gợn sóng lạm phát dự kiến ảnh hưởng đến giao thông vận tải, hậu cần, hóa dầu, nông nghiệp, thực phẩm và đồ uống trong 2 đến 6 tháng tới. Các quan chức cảnh báo về 3 cú sốc đối với nền kinh tế Hàn Quốc: lạm phát cao, lãi suất tăng cao và tiền won suy yếu.
Hay Indonesia đã phải áp dụng nhiều biện pháp hạn chế tiêu thụ xăng dầu. Từ ngày 31.3, Reuters dẫn lời quan chức nước này thông báo giới hạn bán nhiên liệu ở mức 50 lít mỗi ngày cho một chiếc ô tô. Chính phủ Indonesia cũng thực hiện chính sách vào thứ sáu hằng tuần, các công chức, ngoại trừ các lĩnh vực y tế và an ninh, sẽ làm việc tại nhà. Điều này được đánh giá giúp Indonesia tiết kiệm 6,2 triệu tỉ rupiah (364,92 triệu USD) trong việc trợ cấp nhiên liệu.
Giữa bối cảnh như vậy, giá dầu vẫn khó đoán định và có thể duy trì ở mức cao. S&P Global dự báo các kịch bản giá dầu thô. Theo đó, nếu cường độ chiến sự dần hạ nhiệt và vấn đề eo biển Hormuz được giải quyết ngay trong tháng 4, thì dù một số gián đoạn vẫn tiếp diễn, giá dầu Brent sẽ đạt trung bình 92 USD/thùng trong quý 2/2026 và trung bình khoảng 80 USD/thùng cho cả năm 2026.
S&P Global cũng dự báo một kịch bản xấu hơn là chiến sự kéo dài, giá dầu Brent đạt đỉnh ở mức 200 USD/thùng và tính trung bình cả năm ở mức 130 USD/thùng. Khi đó, lạm phát dự kiến đều tăng thêm từ 1 - 1,6 điểm phần trăm ở các nền kinh tế trong khu vực. Điều này dẫn đến việc tăng trưởng của các nền kinh tế châu Á có thể bị mất đi từ 0,3 - 0,7 điểm phần trăm. Vì thế, các nền kinh tế cần điều chỉnh một số chính sách để hạn chế rủi ro.
Hơn 4 năm sau vụ chiếc máy bay Boeing 737-800 lao xuống từ độ cao gần 9.000 m, đâm vào ngọn núi ở thành phố Ngô Châu (miền nam Trung Quốc) khiến toàn bộ 132 người trên máy bay thiệt mạng (ngày 21.3.2022), dữ liệu mới công bố cho thấy dường như có người trong buồng lái đã cố tình tắt nguồn cung cấp nhiên liệu, CNN đưa tin ngày 4.5.
Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) đã công bố phân tích “bản ghi dữ liệu chuyến bay” (FDR), được coi là 1 trong 2 “hộp đen” của chiếc phi cơ, và phát hiện dường như công tắc nhiên liệu của cả 2 động cơ đã bị tắt cùng lúc trước khi chiếc Boeing 737 rơi. NTSB được tham gia vào quá trình phân tích hộp đen do Boeing là hãng sản xuất máy bay từ Mỹ.
"Phát hiện cho thấy trong lúc máy bay đang ở độ cao khoảng 8.800 m, công tắc nhiên liệu của cả 2 động cơ đã bị gạt từ vị trí hoạt động sang vị trí ngắt. Tốc độ động cơ giảm xuống sau khi công tắc nhiên liệu bị thay đổi”, báo cáo của NTSB có đoạn.
Công tắc nhiên liệu trên các máy bay thương mại là hệ thống điều khiển vật lý dùng để điều chỉnh dòng nhiên liệu vào động cơ. Trên dòng 737, phi công phải kéo công tắc thủ công để gạt từ chế độ “hoạt động” sang “ngắt” động cơ.
Ông David Soucie, nhà phân tích an toàn hàng không của CNN, nhận định: "Dữ liệu này cho thấy rõ ràng các công tắc nhiên liệu đã được chuyển sang vị trí tắt bằng thao tác thủ công ngay trước khi máy bay rơi".
“Không có dấu hiệu nào cho thấy các công tắc được bật trở lại. Điều đó chứng tỏ không có nỗ lực nào nhằm khởi động lại động cơ. Nếu công tắc bị tắt do nhầm lẫn, các phi công hẳn đã cố gắng bật lại chúng", ông nói thêm.
Thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay (FDR) đã ngừng hoạt động khi các máy phát điện của máy bay mất nguồn ở độ cao, trong khi “thiết bị ghi âm buồng lái” (CVR), “hộp đen” còn lại của máy bay, vẫn hoạt động tiếp nhờ pin dự phòng. NTSB cho biết họ không nhận được bản ghi âm nào.
China Eastern Airlines và Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) chưa bình luận về báo cáo mới nhất từ NTSB.
Trước đây, CAAC từng bác bỏ thông tin cho rằng vụ rơi máy bay là có chủ ý.
Lần gần nhất CAAC cập nhật về cuộc điều tra là vào năm 2024. Khi đó, cơ quan này nhắc lại các kết luận trước đó rằng không phát hiện vấn đề nào liên quan đến máy bay, phi hành đoàn hoặc điều kiện thời tiết.
Chiếc Boeing 737 đang trên lộ trình bay nội địa Trung Quốc, từ thành phố Côn Minh đến thành phố Quảng Châu vào ngày 21.3.2022 thì mất liên lạc với trạm kiểm soát không lưu và rơi xuống vùng núi ở thành phố Ngô Châu. Trên máy bay lúc đó có 123 hành khách và 9 thành viên phi hành đoàn.
