Những phòng nhà nghỉ cũ kỹ, chen chúc giường tầng, phòng tắm chung ẩm mốc hay căn bếp mất vệ sinh từng được xem là “cái giá phải trả” cho những chuyến đi tiết kiệm. Mô hình này vẫn tồn tại ở một số nơi, nhưng hiện không còn phù hợp với kỳ vọng của thế hệ du khách trẻ.
Trong vài năm gần đây, ngành lưu trú giá rẻ chứng kiến sự chuyển dịch rõ rệt. Gen Z không còn chấp nhận việc mất ngủ vì tiếng ồn hay đánh đổi trải nghiệm để tiết kiệm chi phí. Thay vào đó, họ tìm kiếm không gian thoải mái hơn, riêng tư hơn, nhưng vẫn linh hoạt và có tính kết nối.
Sự thay đổi này gắn liền với sự nổi lên của nhóm “digital nomad” – những người làm việc từ xa cùng xu hướng “bleisure” (kết hợp công việc và nghỉ dưỡng). Các tiêu chí như tính bền vững, sức khỏe, trải nghiệm bản địa, vệ sinh và riêng tư ngày càng được đề cao.
Nhiều nhà nghỉ đã bổ sung phòng riêng, quầy bar trên sân thượng, hồ bơi, quán cà phê và không gian làm việc chung, khiến ranh giới giữa nhà nghỉ và khách sạn dần bị xóa nhòa.
“Đây là sự chuyển đổi tất yếu”, Paul McGrath, CEO Hiệp hội hostel YHA (hệ thống nhà nghỉ giá rẻ) Australia, nói. Theo ông, xu hướng này đã manh nha từ trước Covid-19, khi khách bắt đầu có kỳ vọng cao hơn.
“Họ vẫn muốn du lịch giá rẻ, nhưng không còn chấp nhận ngủ trong phòng tập thể đông đúc. Trước đây, họ đến để tiệc tùng, còn bây giờ là để làm việc và trải nghiệm”, Paul McGrath cho biết.
Tại Australia và nhiều nơi trên thế giới, không ít nhà nghỉ đã đóng cửa, chuyển đổi công năng hoặc được cải tạo. Sunny’s Adelaide Backpackers Hostel là một trong số đó.
Chủ cơ sở John Dwyer, cho rằng ngoài áp lực chi phí sinh hoạt, sự thay đổi trong thị hiếu khách hàng là yếu tố quan trọng. “Giới trẻ thích Airbnb hơn. Họ không còn muốn ở phòng dorm”, ông nói.
Theo đại diện John Dwyer, nhiều du khách trẻ hiện không thoải mái với việc chia sẻ không gian với người lạ như trước.
Trong khi số lượng nhà nghỉ thuộc hệ thống YHA tại Australia đã giảm còn một nửa, chỉ còn 18 cơ sở, các dịch vụ lại được mở rộng. Ẩm thực và đồ uống trở thành nguồn doanh thu mới, cùng với các tiện ích như quán cà phê, bar trên sân thượng hay khu sinh hoạt chung.
“Chúng tôi đang làm mờ ranh giới giữa khách sạn và nhà nghỉ nhưng vẫn giữ yếu tố cộng đồng – điều cốt lõi của mô hình này”, ông McGrath nói.
Frazer Graham, 26 tuổi, du khách đến từ Anh, cho biết từng trải nghiệm nhiều nhà nghỉ với điều kiện kém tiện nghi: phòng đông, thiếu riêng tư, ít tiện ích.
“Điều tệ nhất là hàng chục chiếc báo thức mỗi sáng và tiếng động liên tục. Một số nơi chỉ đơn giản là nhồi càng nhiều giường càng tốt”, Frazer Graham nói.
Theo Graham, các nhà nghỉ cần cân bằng giữa nhu cầu giao lưu, tiệc tùng và sự riêng tư của khách. Sau này, anh lựa chọn ở lại một nhà nghỉ thuộc YHA và tham gia tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho du khách.
Xu hướng chuyển dịch cũng diễn ra tại nhiều quốc gia. Năm 2023, hệ thống YHA tại Anh và xứ Wales thông báo bán 20/150 cơ sở. Các yếu tố như đại dịch, lạm phát, chi phí sinh hoạt và Brexit (Anh rời liên minh châu Âu) được cho là nguyên nhân chính.
Tại New Zealand, YHA đóng cửa năm 2021 và tuyên bố phá sản vào 2024.
Dù vậy, thị trường không vì thế mà thu hẹp. Các mô hình mới đang xuất hiện để đáp ứng nhu cầu thay đổi của du khách trẻ. Những chuỗi nhà nghỉ hiện đại với giường dạng capsule, không gian thiết kế đẹp, ánh sáng dịu và tiện ích chăm sóc sức khỏe đang dần thay thế mô hình cũ.
Số liệu từ Tourism Australia cho thấy lượng visa lao động kết hợp du lịch đã vượt mức trước đại dịch, phản ánh nhu cầu trải nghiệm dài ngày của thế hệ trẻ.
Theo báo cáo, Gen Z tìm kiếm những hành trình sâu sắc hơn, muốn sống như người bản địa, trải nghiệm đời sống thường nhật và hiểu rõ văn hóa điểm đến thay vì chỉ dừng lại ở những chuyến đi ngắn hạn, tiết kiệm đơn thuần.
Sáng 23-4, phường Sa Huỳnh (tỉnh Quảng Ngãi) tổ chức hội nghị tái khởi động dự án "Bảo tồn đồng muối truyền thống Sa Huỳnh gắn với phát triển du lịch cộng đồng".
Dự án do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc và Quỹ Môi trường toàn cầu hỗ trợ.
Dự án được triển khai từ tháng 5-2024, từng tạm dừng vào tháng 6-2025 do sáp nhập đơn vị hành chính, nay được khởi động lại và dự kiến hoàn thành vào tháng 9-2026.
Theo kế hoạch, dự án tập trung nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo tồn đồng muối truyền thống, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái, đồng thời phát triển du lịch cộng đồng.
Nhiều nội dung cụ thể sẽ được triển khai như xây dựng mô hình phân loại rác tại nguồn, chăm sóc cây ngập mặn, hình thành đội ngũ tuyên truyền, phát triển mô hình homestay, lắp đặt bản đồ du lịch cộng đồng và tạo các điểm check-in phục vụ du khách.
Bên cạnh đó địa phương cũng hướng đến xây dựng sản phẩm "hoa muối", đăng ký đạt chuẩn OCOP nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Hiện đồng muối Sa Huỳnh có diện tích khoảng 115ha, là một trong những làng nghề làm muối lâu đời của miền Trung, hình thành từ thế kỷ XIX. Nghề làm muối nơi đây vẫn chủ yếu theo phương thức thủ công, phụ thuộc vào nắng gió tự nhiên, gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ diêm dân.
Điểm nổi bật khiến đồng muối Sa Huỳnh ngày càng được chú ý là vẻ đẹp độc đáo của cảnh quan. Những ô ruộng muối vuông vức xếp nối nhau như bàn cờ, mặt nước phản chiếu ánh nắng tạo nên hiệu ứng lấp lánh như những tấm gương khổng lồ.
Vào buổi sớm, hình ảnh diêm dân tất bật cào muối trong ánh bình minh tạo nên khung cảnh lao động bình dị nhưng đầy sức sống.
Còn khi hoàng hôn buông xuống, các ụ muối trắng nổi bật trong ánh chiều vàng cam trở thành điểm nhấn thị giác ấn tượng, thu hút nhiếp ảnh gia và du khách.
Chính sự kết hợp giữa thiên nhiên, ánh sáng và con người đã tạo nên một "bức tranh sống" hiếm có.
Với những giá trị đó, đồng muối Sa Huỳnh đang được xem là điểm đến giàu tiềm năng để phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng.
Du khách có thể tham gia các hoạt động như cào muối, gánh muối, tìm hiểu quy trình sản xuất truyền thống, qua đó hiểu hơn về cuộc sống của diêm dân.
Bên cạnh đó, vị trí gần biển Sa Huỳnh, làng du lịch Gò Cỏ và không gian văn hóa Sa Huỳnh… cũng tạo điều kiện thuận lợi để kết nối thành các tour du lịch đa dạng.
Nếu được đầu tư bài bản, gắn bảo tồn làng nghề với khai thác du lịch, đồng muối Sa Huỳnh không chỉ giữ được giá trị truyền thống mà còn trở thành điểm nhấn đặc sắc trên bản đồ du lịch Quảng Ngãi.
Việc tái khởi động dự án được kỳ vọng sẽ góp phần bảo tồn làng nghề truyền thống, nâng cao chất lượng môi trường, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch trải nghiệm, từng bước đưa đồng muối Sa Huỳnh trở thành điểm đến đặc sắc trên bản đồ du lịch Quảng Ngãi.
Từ hồ sen trong khu du lịch ở Nha Trang đến cánh đồng sen xen ruộng lúa ở Ninh Hòa, nhiều người dân và du khách tìm đến tham quan, chụp ảnh, tận hưởng không gian yên bình.
Tại khu du lịch Nha Trang Xưa (phường Nam Nha Trang), hồ sen rộng khoảng 1ha trở thành điểm thu hút du khách dịp đầu hè. Hồ sen nằm giữa không gian mang nét làng quê xưa với cầu gỗ, chòi lá và hàng cau, tạo nên khung cảnh đậm chất miền quê Việt.
Nhiều du khách mặc áo dài, trang phục truyền thống để chụp ảnh bên hồ sen từ sáng sớm hoặc chiều muộn. Ánh nắng nhẹ phản chiếu trên mặt nước, những cánh sen hé nở tạo nên khung cảnh thơ mộng.
Bạn Nguyễn Kim Anh (du khách Đà Lạt) cho biết khá bất ngờ khi ở giữa phố biển vẫn có những hồ sen rộng và đẹp như vậy.
“Tôi nghĩ Nha Trang chỉ có biển, không ngờ lại có không gian đồng quê, hồ sen rất yên bình. Sen ở đây rất thơ, lên ảnh đẹp mà không bị đông đúc như nhiều điểm du lịch khác” - Kim Anh chia sẻ.
Đại diện khu du lịch cho biết mùa sen thường kéo dài từ khoảng tháng 5 đến tháng 7, thời điểm đẹp nhất là buổi sáng sớm khi hoa vừa nở và thời tiết còn dịu mát. Những ngày cuối tuần, lượng khách đến tham quan, chụp ảnh bên hồ sen tăng đáng kể.
Trong khi đó tại phường Ninh Hòa, một cánh đồng sen rộng khoảng 3ha đang nở rực giữa những thửa ruộng lúa xanh mướt của người dân địa phương.
Những bông sen hồng vươn cao khỏi mặt nước, xen giữa lớp lá xanh trải rộng tạo nên khung cảnh mộc mạc, thanh bình.
Theo người dân địa phương, sen ở khu vực này được trồng xen để lấy hạt và tạo thêm thu nhập.
Những năm gần đây, vào mùa sen nở, nhiều du khách tìm đến tham quan, chụp ảnh, góp phần tạo thêm sinh khí cho vùng quê thuần nông.
Lần đầu xuất hiện trong video giới thiệu thác Thung với trang phục áo sơ mi, quần tây xắn ống, dép tổ ong… Bí thư xã Vân Sơn (Hòa Bình) Nguyễn Duy Tư gây ấn tượng bởi hình tượng ít thấy của một Bí thư xã.
Từ một trang cá nhân bình thường với vài trăm lượt xem, trang Facebook Bí thư xứ Mường của ông Nguyễn Duy Tư - Bí thư xã Vân Sơn - đã thay đổi hoàn toàn nhờ đổi mới cách làm. Chỉ sau gần 1 tháng, toàn bộ video đăng tải trên mạng xã hội đều đạt trên 200.000 lượt xem, thậm chí nhiều video "viral" có tới 1,8 triệu lượt xem.
Gắn bó với Vân Sơn từ tháng 7-2025, ông Nguyễn Duy Tư luôn trăn trở làm sao để khai phá tiềm năng du lịch của mảnh đất này.
Vân Sơn là một xã vùng cao của Phú Thọ, bà con địa phương chủ yếu là người dân tộc Mường. Nơi đây được thiên nhiên ban tặng khí hậu mát mẻ, nhiều cảnh đẹp, tuy vậy suốt bao nhiêu năm cái tên Vân Sơn vẫn là một viên ngọc ẩn.
"Ban đầu, việc truyền thông qua video chỉ nhằm mục đích giúp Vân Sơn được nhiều người biết đến hơn. Bản thân tôi không ngờ được mọi người ủng hộ và tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ như vậy", ông Tư chia sẻ.
Hữu xạ tự nhiên hương, dần dần hình ảnh Bí thư xã mặc sơ mi, quần tây, đi dép tổ ong xuất hiện trong các video quảng bá du lịch được cộng đồng mạng yêu mến. Từ khóa Vân Sơn được tìm kiếm nhiều hơn, nhờ đó lượng khách về với thác Thung, bãi Pặng ngày càng đông.
Nhớ lại lần đầu đứng trước ống kính trong vai người sáng tạo nội dung số, ông Tư bật cười.
"Lúc đầu có rất nhiều khó khăn, mình bắt đầu với hai bàn tay trắng không biết quay video như thế nào, cũng không có kinh nghiệm chỉnh sửa video.
Video đầu tiên tôi mất cả một buổi sáng mới quay xong, phải quay đi quay lại, nói đi nói lại rất nhiều lần. Quan trọng nhất là cái biểu cảm, cái thần thái và đặc biệt là mình có am hiểu về các vấn đề thực sự địa phương hay không", ông Tư kể.
Thêm vào đó, vốn công việc của một Bí thư xã đã rất nhiều, việc kết hợp hài hòa giữa công việc điều hành và thực hiện video truyền thông cũng là một thử thách. Đó cũng là lý do tại sao Bí thư xứ Mường luôn xuất hiện với áo sơ mi, quần tây nhưng lại đi dép tổ ong.
Cứ sau giờ làm, ông Nguyễn Duy Tư lại lấy thiết bị tranh thủ đi quay theo kịch bản nội dung do chính mình chuẩn bị. Tuyến nội dung được đánh giá là "linh hồn" của video, nếu không am hiểu thực địa và không đưa được những cái hay, cái đẹp của địa phương vào thì video không thể hấp dẫn.
Từ sự thay đổi của người đứng đầu địa phương, Vân Sơn đã có bước chuyển mình mạnh mẽ. Không còn là viên ngọc thô, ẩn mình giữa núi rừng, Vân Sơn được biết đến là điểm du lịch chữa lành "xanh, thuần khiết, giàu bản sắc".
Theo Bí thư Nguyễn Duy Tư, Vân Sơn là vùng Mường cổ với những giá trị truyền thống văn hóa còn nguyên vẹn từ ngôn ngữ, trang phục, lối sống đến ẩm thực. Chính những điều đó tạo nên sức hút riêng biệt cho "nóc nhà xứ Mường".
Video lan tỏa trên mạng xã hội, du khách không chỉ ấn tượng bởi hình ảnh Bí thư xã trẻ trung, năng động mà còn tò mò về một Vân Sơn mát lành, trong trẻo và tìm đến với thác Thung, bãi Pặng, động Nam Sơn…
"Người dân địa phương ngỡ ngàng khi chứng kiến cảnh ô tô, xe máy ùn ùn đổ về Thung Pặng đến mức tắc đường - điều chưa từng thấy ở Vân Sơn. Cũng chỉ trong thời gian ngắn đã có thêm 5 hộ gia đình đăng ký làm homestay", ông Tư chia sẻ.
Sau những thành công đầu tiên, trong thời gian tới Vân Sơn sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông, từng bước hỗ trợ bà con làm du lịch, ứng dụng các kênh truyền thông số để đưa Vân Sơn thành điểm đến lý tưởng.
