Tôi sinh ra vào mùa thu, năm Mậu Thân ở miền Tây Nguyên với cái rét lạnh đêm về. Bà nội tôi có tiệm tạp hóa khá lớn trong vùng nên có thể gọi là có của ăn của để. Ông tôi là một người rất mê đọc sách, từ những cuốn kinh điển nhuốm màu thời gian của nhà Phật cho đến các tác phẩm văn học hàn lâm dày cộp của thế giới.
Sau ngày đất nước thống nhất, tôi ở lại thành phố sống với ông bà nội để đi học. Ba mẹ tôi vào vùng kinh tế mới trong hoàn cảnh cả nước đều khó khăn. Cuộc sống sung túc không còn như trước nữa nhưng tình thương bà vẫn gói ghém dành cho đứa cháu nội. Bà tần tảo ra chợ bán sạp rau nhỏ, có khi đem tôi theo nếu như tôi không đến lớp. Dáng tôi cao gầy trắng trẻo ngồi ở chợ say mê đọc sách thuộc về miền cổ tích khiến cho ai đi ngang qua cũng kẻ hỏi người trêu ”con trai mà nhìn như con gái”. Có lẽ những đứa trẻ mà tuổi thơ được sống với ông bà sẽ có miền ký ức nhiều cung bậc cảm xúc êm đềm, biết yêu thương và bao dung hơn khi nhìn những cảnh đời bất hạnh.
Tôi mãi không quên những câu chuyện ông bụt, bà tiên trong Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam của Nguyễn Đổng Chi cho đến văn học phương Tây như Truyện cổ Andersen. Chúng hình thành trong tôi khái niệm về thiện – ác, biết ghét Lý Thông và mến Thạch Sanh. Tôi biết xót thương cô bé bán diêm trong đêm giá buốt giữa sự hờ hững của người qua đường, phải bật từng que diêm mình bán mà sưởi ấm vì nỗi sợ về nhà bị người cha la mắng. Để rồi cô bé mất đi trong ảo ảnh về niềm hạnh phúc bên người bà chở che ở thiên đường. Nhờ sự phân minh trắng đen như vậy mà tôi định hình tính cách từ nhỏ: Yêu chuộng hòa bình, căm ghét chiến tranh. Những trò chơi với bọn trẻ con trong xóm luôn là trung thực, nghĩa hiệp, chia sẻ nhau trước khi ai về nhà nấy.
Đến tuổi hoa niên tâm lý thay đổi, tôi muốn vào sống với ba mẹ cho dù ở trường được các thầy cô khen sáng dạ, nhất là môn toán. Hàng ngày theo ba mẹ xuống ruộng làm cho tôi thấu hiểu sự vất vả của song thân. Những buổi chiều ngồi tư lự trong hoàng hôn nhòa nét, nhìn những đứa trẻ ở vùng kinh tế mới gầy gò xanh xao vì đói ăn, đến nỗi khi vào lớp chúng cứ gục đầu vì khi trời nhá nhem chúng lại đi bắt những chú ếch lươn về làm thực phẩm. Một đứa trẻ lớn lên từ thành phố như tôi luôn tò mò làm chúng cười thích chí trong tiếng gió vi vu. Chúng sẵn sàng giải đáp những thắc mắc ngây ngô và còn cho tôi thử các món ăn do chúng chế biến dù ít ỏi. Lòng tôi thật sự xúc động, nhận ra chỉ có giáo dục mới có thể đem đến những điều tốt đẹp hơn cho chính mình và xã hội nên quyết định quay lại trường trong sự vui mừng của thầy cô.
Thầy dạy văn còn đem bài làm văn của tôi đọc cho toàn khối 9 để giúp tôi vững tin hơn. Tôi còn thọ ơn sâu của các thầy rất giỏi toán kèm cặp tôi học chung với con của họ mà không nhận một đồng vì biết gia cảnh của tôi. Đó là thầy Lê Bá Bánh (người trong dòng họ của bạn Lê Bá Khánh Trình), thầy Võ Kim Anh (phụ thân bạn hiền Võ Trung Hiếu hiện công tác trong hãng bay Singapore ở TP HCM). Những bà tiên, ông bụt trong truyện cổ tích chắc cũng hiền hòa tốt bụng như vậy thôi.
Kỳ thi năm ấy tôi đậu vào lớp 10 chuyên Anh, dẫn đầu môn toán nên hay được phân công kèm các bạn yếu trong lớp. Những ngày này, vòng xoáy chiến tranh đang gây ra hệ lụy toàn thế giới. Đất nước Việt Nam nhỏ bé của chúng ta yên bình thật đáng quý biết bao. Nhưng câu nói ”cái đập cánh của con bướm từ Brazil có thể gây ra cơn bão ở Texas” đúng cho tình cảnh khó khăn từ nền kinh tế vĩ mô mà chính phủ đang lèo lái, đến những bữa cơm tối vi mô của gia đình nhỏ cũng bị ảnh hưởng. Những đứa trẻ ”là sự tiếp nối bất tử của gia đình” (George Eliot) bỗng trở nên lạc lõng trong cuộc đua của người lớn. Đứa thì ngồi sau xe ba mẹ đến trường với hộp ăn sáng nuốt vội. Đứa vừa tự đạp vừa ngó nghiêng xem mua món gì ở những xe đẩy để có thể tạm no lòng. Đáng thương hơn là có trẻ thất học ngồi nhìn chăm chú vào cái điện thoại cũ để mẹ kịp bán mớ rau con cá. Bữa cơm tối cũng vội vàng để bọn trẻ làm những bài tập về nhà sao cho kịp nhận ”phần thưởng” cầm máy chơi game, xem Youtube.
Xin đừng xem nhẹ những cuốn sách cổ tích. Hãy nhìn những đứa trẻ phương Tây được bố mẹ đọc trước khi chúng chìm vào giấc ngủ sâu êm đềm vì não bộ không bị kích thích. Những tâm hồn còn trong sáng ấy là mảnh đất tốt để sách cổ tích mang đến cho con trẻ sự đẹp đẽ của tình bạn, lòng vị tha, dũng cảm chọn lựa giữa những điều thiện ác, gieo hạt mầm nhân từ thấu hiểu thay cho những đánh đấm nóng nảy khi gặp chuyện bất như ý trong cuộc đời. Để lúc nào đó nếu gặp khúc quanh khắc nghiệt, con cháu chúng ta vẫn biết quay về trong sự bao dung của gia đình, nhà trường. Như tôi biết quay đầu là bờ cho một thời hoa niên tươi đẹp suýt bị đánh mất.
Các bậc phụ huynh cũng xin hãy dành chút thời gian, dù chỉ là đặt hàng chờ giao trong sự háo hức của bọn trẻ, những cuốn sách nhiều màu sắc để giúp chúng yêu thích đọc truyện cổ tích rèn nhân cách trong thời buổi chúng ta xoay vần với bài toán cân đo xăng dầu.
”Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống”, Maksim Gorky từng nói. Chủ tịch Hồ Chí Minh, bậc vĩ nhân của thế giới, cũng nói: ”Bất luận làm công việc gì cũng cần phải đọc sách”.
Giờ đây, sau thời gian 5 năm làm thầy dạy toán cho bọn trẻ ở vùng đất còn nhiều đói nghèo này, tôi chỉ mong ước sao cho các cháu có những thư viện sách mini trong từng buôn làng. Để chúng có thể lớn lên với sự trân trọng việc học – chiếc cầu nối đưa những trí thức tiềm tàng trong mỗi con người, vươn khỏi sự ràng buộc tập tục. Chân thành cảm ơn các bạn đã dành thời gian quý giá nghe tôi trải lòng.
Độc giả mọi độ tuổi có thể gửi bài viết (không giới hạn số lượng) về email giaitri.vnexpress@gmail.com, tên mail là: “Bai cam nhan Cuon sach toi yeu”.
Mỗi bài có độ dài tối đa 1.500 từ, là sáng tác mới, chưa từng đăng tải trên các phương tiện truyền thông hoặc mạng xã hội. Khuyến khích những bài viết có hình ảnh đi kèm (ảnh sách hoặc hình ảnh độc giả cùng sách). Ngoài bài viết, độc giả có thể gửi cảm nhận bằng hình thức podcast hoặc video. Tác giả chịu trách nhiệm về bản quyền nội dung và hình ảnh. Những bài hay, truyền cảm hứng sẽ được chọn đăng ở mục Sách của báo VnExpress. Mỗi tháng, ban biên tập chọn bốn tác phẩm có lượt views và tương tác nhiều nhất từ bạn đọc để trao quà tặng.
Theo các nguồn tin thân cận, Nữ công tước xứ Sussex Meghan Markle đang ấp ủ dự định trở lại hàng ngũ các thành viên cao cấp của Hoàng gia Anh.
Mark Dolan, chuyên gia phân tích và là người dẫn chương trình podcast về hoàng gia của tờ Daily Express, cho rằng Meghan đã nhận ra các dự án kinh doanh độc lập của cô không đạt được thành công như kỳ vọng.
Ông Dolan nhận định, chuyến đi kéo dài 4 ngày cùng Hoàng tử Harry đến Úc vừa qua thực chất là một "phép thử" phản ứng dư luận. Chuyên gia này phân tích: "Theo tôi hiểu, Meghan đã nhận thấy thương hiệu độc lập mang tên mình không thực sự hiệu quả. Cô ấy dường như đã hiểu ra rằng mình cần ánh hào quang hoàng gia để duy trì sức ảnh hưởng".
Dù một số sản phẩm thương mại vẫn có sức hút, nhưng sự nghiệp truyền hình của Meghan lại đang đứng trước nguy cơ đóng băng. Tờ Variety xác nhận chương trình trên Netflix mang tên With Love, Meghan đã không được gia hạn mùa thứ ba. Nguyên nhân được cho là do mùa thứ hai thất bại thảm hại về tỷ suất người xem, thậm chí không vào nổi danh sách 1.000 chương trình phổ biến nhất trên nền tảng này.
Ngôi sao của TalkTV, ông Dolan khẳng định Meghan đang rất muốn hàn gắn những rạn nứt với gia đình chồng để bắt đầu lại từ đầu. "Các nguồn tin cho biết cô ấy đang nỗ lực nối lại liên lạc với Vua Charles III. Chuyến đi Úc chính là bước thăm dò cho mối quan hệ đó", ông nói thêm.
Năm 2020, cặp đôi Sussex từng gây chấn động toàn cầu khi tuyên bố từ bỏ hoàn toàn vai trò thành viên Hoàng gia Anh để chuyển đến California (Mỹ) sinh sống. Kể từ đó, họ không ít lần công khai chỉ trích Hoàng gia Anh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Meghan vẫn luôn thể hiện sự "quyến luyến" đặc biệt với các tước hiệu quý tộc.
Trong một chương trình trên Netflix, Meghan từng nhanh chóng sửa lời người bạn thân, nhà văn Mindy Kaling, khi người này gọi cô đơn thuần là "Meghan Markle". Nữ công tước đáp lại đầy ẩn ý: "Giờ thì các bạn biết tôi là Sussex rồi đấy". Câu nói này khiến không ít người xem bối rối bởi Sussex vốn là tước hiệu được phong tặng, không phải là một họ thông thường.
Tương tự, trong bài viết trên tạp chí Harper's Bazaar, cây viết Kaitlyn Greenidge cũng bày tỏ sự ngạc nhiên về cách Meghan được giới thiệu. Dù chỉ là những buổi gặp gỡ riêng tư, sự xuất hiện của cô luôn được thông báo một cách trịnh trọng là "Nữ công tước xứ Sussex".
Những chi tiết này càng củng cố giả thuyết, dù đã rời xa London nửa vòng trái đất, Meghan Markle vẫn đang tìm mọi cách để duy trì và khôi phục địa vị hoàng tộc của mình trong bối cảnh ánh hào quang tại Hollywood dần phai nhạt.
Bảng xếp hạng không phân chia thứ hạng, bởi vậy khi lướt qua ta thấy ngay sau Paul Simon là Taylor Swift, ngay sau Willie Nelson là Kendrick Lamar.
Ngoài kiểu thắc mắc muôn thuở mỗi khi bất kể bảng xuất hạng nào ra đời - chẳng hạn như tại sao không có Beyoncé? Billy Joel đâu mất rồi? Young Thug đủ trình sao? Một bảng xếp hạng không phân thứ tự, bỏ qua tôn ti trật tự, lại gợi cho ta nhiều suy nghĩ về việc sáng tác nhạc đã thay đổi thế nào qua mỗi thế hệ.
Trong danh sách ấy, người lớn tuổi nhất là "Lão ngoan đồng" Willie Nelson; biểu tượng nhạc folk đã sáng tác chuyên nghiệp từ những năm 1950. Người trẻ nhất là Bad Bunny, ông vua Latin rap, sinh năm 1994, chỉ mới bắt đầu sự nghiệp khoảng một thập niên.
Willie Nelson là một nhạc sĩ thuần túy theo hình dung truyền thống của chúng ta: một người du ca ôm cây guitar gỗ, hát lại những câu chuyện mà mình thâu nhặt được dọc đường.
Bad Bunny thì ôm... máy tính. Anh kể rằng đã bắt đầu với âm nhạc thế này: mỗi thứ Bảy, anh ngủ dậy lúc 3h chiều, mở máy tính lên và làm beat. Về quy trình sáng tác của mình, anh cũng từng kể chuyện sẽ phát ra âm thanh bằng miệng và cộng sự sẽ dùng nhạc cụ để giúp tạo nên bầu không khí cho đoạn nhạc ấy.
Ta có thể phân chia 30 nhạc sĩ trong danh sách của New York Times thành hai kiểu chính: những nhạc sĩ kỷ nguyên tiền máy tính và những nhạc sĩ kỷ nguyên hậu máy tính. Bob Dylan hay Willie Nelson đại diện cho kiểu đầu tiên, những người ngồi một mình viết nên cấu trúc lời - nhạc kinh điển. Young Thug hay Bad Bunny đại diện cho kiểu thứ hai. Họ là những đứa con của thời đại số.
Cũng có thể nói rằng Bob Dylan từng dựa trên những giai điệu dân gian có sẵn để viết nhạc của mình, như Blowin' in The Wind dựa trên một ca khúc phúc âm, hay A Hard Rain's Gonna Fall dựa theo một bản ballad của Scotland.
Nhưng thực hành cắt ghép ngày nay khác hẳn. Chẳng hạn trong ca khúc Duckworth, Kendrick Lamar có thể lấy ra ba đoạn nhạc khác nhau hoàn toàn - bản funk Be Ever Wonderful thập niên 1970, một bản funk khác Let the drum speaks cũng trong thập niên 1970, một dải guitar trong Ostavi Trag của một ban nhạc rock Nam Tư cũ, xếp chồng chúng lên nhau bằng cách "băm nhỏ" âm thanh, thay đổi tốc độ cho đến khi tất cả cùng hòa hợp.
Những âm thanh vốn sinh ra để giải trí trong các vũ trường thế kỷ trước nhưng qua chiếc máy tính của Kendrick, chúng bị tước bỏ ngữ cảnh cũ để ghép lại thành một bản sử thi nghẹt thở về số phận, sự chuộc tội và những góc tối của đường phố Mỹ.
Sáng tác cũng nhờ máy tính mà trở nên bớt đơn độc hơn. Trước đây Lennon và McCartney muốn viết nhạc chung phải ngồi cùng một phòng, mắt nhìn mắt.
Khi có máy tính, một nhạc sĩ như The-Dream - người đứng sau sau những bản hit toàn cầu của Rihanna, Beyoncé, Justin Bieber - có thể nhận một file nhạc qua Internet và viết đè lên đó. Vì vậy xưa kia, một cặp đôi sáng tác chung cũng đã là nhiều. Còn nay, một ca khúc có thể có đến cả chục nhạc sĩ đồng sáng tác.
Nhưng như thế cũng không có nghĩa việc sáng tác đã trở nên hoàn toàn khác biệt. Nếu như năm xưa Willie Nelson rời bỏ kinh đô nhạc đồng quê Nashville để tự tạo ra thứ "outlaw country" (nhạc đồng quê ngoài vòng pháp luật) thì bản thân Bad Bunny buổi khởi nghiệp cũng chỉ đơn giản là tải nhạc lên Soundcloud, một trang mạng xã hội đầy rẫy những người làm nhạc vô danh.
Trước đó, tài tử đã kiếm được khoảng 93 triệu USD từ Top Gun: Maverick, phần phim tiếp nối tác phẩm kinh điển năm 1986, nhờ thỏa thuận chia lợi nhuận phòng vé đầy hấp dẫn. Thành công vượt trội của bộ phim đã giúp Tom Cruise hưởng khoản doanh thu khổng lồ ngoài mức cát sê cố định.
Ở phần phim thứ ba, dự kiến ra mắt vào mùa hè năm 2028, Tom Cruise sẽ tiếp tục đảm nhận vai Pete "Maverick" Mitchell, đồng thời giữ vai trò nhà sản xuất trong thương hiệu điện ảnh đình đám này. Theo các nguồn tin, anh sẽ nhận mức lương ban đầu khoảng 22,5 triệu USD, cùng với khoảng 8% lợi nhuận từ phim.
Nếu Top Gun 3 đạt doanh thu tương đương phần hai - từng cán mốc 1,496 tỉ USD toàn cầu, tổng thu nhập của nam diễn viên có thể vượt mốc 125 triệu USD, đưa tổng cát sê lên mức kỷ lục trong lịch sử Hollywood.
Dự án Top Gun 3 đã được xác nhận bởi Josh Greenstein, đồng lãnh đạo mảng điện ảnh của Paramount Pictures, tại sự kiện CinemaCon tổ chức ở Las Vegas (Mỹ) vào ngày 14.4. Hiện tại, nhà sản xuất Jerry Bruckheimer, Tom Cruise và biên kịch Ehren Kruger đang cùng nhau phát triển kịch bản cho phần phim mới.
Một lãnh đạo cấp cao của Paramount cho biết, Top Gun: Maverick không chỉ là bộ phim thành công nhất trong sự nghiệp của Tom Cruise mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc kéo khán giả trở lại rạp chiếu sau đại dịch Covid-19.
Người này nhấn mạnh: "Không thể có Top Gun nếu thiếu Tom Cruise, vì vậy mức cát sê ban đầu là điều hiển nhiên. Thỏa thuận chia lợi nhuận cũng rất hào phóng, bởi David Ellison - người hiện sở hữu Paramount và từng sản xuất Maverick thông qua Skydance, tin rằng Tom Cruise xứng đáng với từng đồng thù lao. Ông ấy cũng tin tưởng bộ phim mới sẽ tiếp tục đạt doanh thu vượt mốc 1 tỉ USD".
Phần phim thứ hai của Top Gun, do Joseph Kosinski đạo diễn, còn có sự tham gia của Miles Teller và Glen Powell trong vai những phi công trẻ được nhân vật của Tom Cruise huấn luyện.
Tổng giám đốc điều hành của Paramount - David Ellison cũng khẳng định Top Gun 3 là một trong những dự án ưu tiên hàng đầu của Paramount, đồng thời cho biết ông sẵn sàng tiếp tục hợp tác lâu dài với Tom Cruise, người mà ông đã cùng thực hiện tổng cộng 10 bộ phim, miễn là tài tử vẫn muốn kể thêm những câu chuyện mới trên màn ảnh rộng.
