Menu del dia, hay “thực đơn trong ngày”, là một nét truyền thống đặc biệt ở Tây Ban Nha. Một bữa trưa đầy đủ 3 món gồm khai vị, món chính, tráng miệng hoặc cà phê với mức giá trọn gói hợp lý là lựa chọn không thể thiếu của người dân nơi đây trong tuần làm việc.
Nhưng khi xung đột Iran đẩy giá năng lượng tăng cao trên khắp châu Âu, người tiêu dùng đang bắt đầu phải cắt giảm các khoản chi, từ ly vang hay món tráng miệng trong bữa trưa quen thuộc đến những khoản tiêu dùng thường nhật.
“Chúng tôi đã nhận thấy những thay đổi trong cách tiêu tiền của khách hàng vài tháng qua”, Esteve Canas Prat, chủ nhà hàng Casi ở Barcelona, nói.
Khách quen ở quán ông trước đây thường gọi thêm đồ uống hoặc món tráng miệng, nhưng giờ chỉ trung thành với thực đơn cố định với giá 17,5 euro (khoảng 20,55 USD). Một số người từng đến quán dùng bữa 5 lần mỗi tuần, giờ chỉ đến 2-3 lần.
“Vì chúng tôi là doanh nghiệp gia đình có nhiều khách hàng trung thành, những thay đổi này dễ dàng được nhận ra”, Canas nói.
Sau khi chiến sự Iran bùng nổ cuối tháng 2, tình trạng gián đoạn dòng chảy dầu mỏ qua eo biển Hormuz đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh trên khắp khu vực đồng euro, làm giảm thu nhập hộ gia đình và làm dấy lên nỗi lo lạm phát. Lạm phát đã tăng vọt lên 2,6% trong tháng 3 từ mức 1,9% trong tháng 2.
Điều này ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế. Giám đốc điều hành của nhà bán lẻ quần áo Thụy Điển H&M hồi tháng 3 cảnh báo rằng một cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông có thể làm giảm sức mua của người tiêu dùng.
Hãng hàng không quốc gia Đức Deutsche Lufthansa hôm 21/4 cho biết họ dự kiến cắt giảm 20.000 chuyến bay trong mùa hè này nhằm tiết kiệm nhiên liệu máy bay. Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Fatih Birol, cho biết hồi đầu tháng rằng châu Âu chỉ còn khoảng sáu tuần dự trữ nhiên liệu máy bay.
Frederico Oliveira da Silva, trưởng bộ phận năng lượng tại tổ chức người tiêu dùng châu Âu BEUC, cảnh báo tình hình có thể trầm trọng hơn nếu các nhà cung cấp năng lượng “trục lợi từ khủng hoảng, tăng giá hoặc thay đổi hợp đồng trước hạn”.
Một cuộc khảo sát của Ipsos đầu tháng này cho thấy khoảng 50% người tiêu dùng Pháp lo lắng về hệ quả của xung đột Trung Đông đối với giá nhiên liệu và lạm phát. Giá cả leo thang cũng có thể dẫn tới vòng xoáy: người lao động yêu cầu lương cao hơn, khiến các công ty phải tiếp tục tăng giá và theo đó đẩy lạm phát tăng thêm.
Ủy ban Châu Âu cho hay khối đã mất thêm 24 tỷ euro (khoảng 28 tỷ USD) để nhập khẩu năng lượng kể từ khi bắt đầu xung đột. Một số quốc gia thành viên đã đề xuất các biện pháp hỗ trợ để giảm bớt tác động của chi phí phát sinh.
Trong khi đó, người tiêu dùng châu Âu đang tự ứng phó bằng cách chi tiêu cân nhắc hơn. “Mọi người vẫn muốn duy trì thói quen và tận hưởng cuộc sống tại những địa điểm quen thuộc, nhưng họ đang làm điều đó với ngân sách eo hẹp hơn”, Canas nói.
Tại buổi họp báo vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố ngừng bắn giữa Mỹ và Iran trong sáng 8.4, ông Caine đã tiết lộ về lượng cà phê và nước tăng lực được các quân nhân sử dụng để giữ sự tỉnh táo trong xung đột với Iran kéo dài gần 6 tuần, Đài CBS News đưa tin.
"Trong suốt cuộc chiến, chúng tôi đã tiêu thụ hơn 6 triệu bữa ăn và theo ước tính của tôi, chúng tôi đã dùng hơn 950.000 gallon cà phê (gần 3,6 triệu l), 2 triệu lon nước tăng lực và rất nhiều nicotine (chất thường có trong thuốc lá)”, ông nói.
Lượng cà phê nói trên tương đương 7,6 triệu tách cà phê. Ông Caine không nêu rõ cách quân đội thống kê lượng cà phê, nước tăng lực đã sử dụng. Việc quan chức quân đội Mỹ đưa ra con số trên phần nào nêu bật tính chất căng thẳng của chiến dịch “Epic Fury” của Mỹ nhằm vào Iran. Ông Dan Caine khẳng định số lượng chất kích thích sử dụng được công khai không nói rằng quân đội Mỹ đang gặp vấn đề.
Ông Caine bày tỏ lòng biết ơn đối với các quân nhân đã chịu đựng những ngày tháng khó khăn. “Đây là công việc gian khổ và khắc nghiệt. Nó hỗn loạn, nóng bức, tối tăm, khó lường và luôn tiềm ẩn những điều không biết trước”, ông nói.
Quân đội Mỹ có sự gắn kết mật thiết đến văn hóa uống cà phê. Trong thời kỳ Nội chiến Mỹ (giữa thế kỷ 19), binh sĩ đôi khi đình chiến và phe miền bắc dùng hạt cà phê để đổi lấy thuốc lá từ miền nam, trước khi trở lại giao tranh, theo trang Grand Pinnacle Tribune.
Người Mỹ cũng sử dụng từ lóng để gọi 1 tách cà phê là “cup of Joe”. từ này bắt nguồn từ thời Thế chiến 1, khi cố Bộ trưởng Hải quân Mỹ Josephus Daniels đã cấm sử dụng rượu trên các tàu chiến, biến cà phê trở thành thức uống “mạnh nhất” trên tàu. Các thủy thủ khi đó đã gọi tách cà phê là “cup of Joe” như một cách chơi chữ dựa theo tên của ông Daniels.
Ngày 18-4, tờ Wall Street Journal dẫn lời quan chức Mỹ cho biết Washington sẽ tiếp tục tăng sức ép lên Iran thông qua việc truy đuổi các tàu hỗ trợ Tehran trên khắp thế giới.
Theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, đến nay Washington đã chặn 23 tàu tìm cách rời các cảng của Iran trong nỗ lực phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Tehran.
Việc mở rộng chiến dịch này sẽ cho phép Mỹ kiểm soát các tàu có liên hệ với Iran trên toàn thế giới, bao gồm cả các tàu chở dầu bên ngoài vùng Vịnh và những tàu chở vũ khí.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân của Mỹ, đã khẳng định Mỹ "sẽ tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran, hoặc bất kỳ tàu nào cố gắng cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran".
"Điều này bao gồm cả các tàu thuộc "hạm đội đen" chở dầu của Iran. Như hầu hết các bạn đã biết, tàu thuộc hạm đội đen là những tàu bất hợp pháp hoặc trái phép đang né tránh các quy định quốc tế, lệnh trừng phạt hoặc yêu cầu bảo hiểm", ông Caine nói.
Giữa tuần này, Bộ Tài chính Mỹ thông báo họ đang mở rộng danh sách các tàu, công ty và cá nhân bị trừng phạt để tăng cường áp lực lên hoạt động buôn bán dầu của Iran.
Ngoài ra, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cũng cam kết sẽ truy tố bất kỳ ai mua hoặc bán dầu của Iran đang chịu trừng phạt.
Đầu năm nay, quân đội Mỹ đã thể hiện khả năng theo dõi các tàu chở dầu ở bất cứ đâu trên thế giới trong chiến dịch chặn bắt các tàu có liên quan đến Venezuela ở Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương.
Động thái này là một bước trong chiến dịch gây sức ép của Mỹ đối với Tehran, mà các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump gọi là "Economic Fury" (tạm dịch: Cuồng nộ kinh tế).
Ông Trump tin rằng việc kết hợp phong tỏa hàng hải với áp lực kinh tế sẽ buộc Tehran phải chấp nhận thỏa thuận hòa bình.
Theo ông Mark Nevitt, phó giáo sư luật tại Trường Luật Đại học Emory, cho biết chính quyền ông Trump dường như đang triển khai ba hành động trên biển: phong tỏa gần Iran, khả năng bắt giữ các tàu thuộc hạm đội bí mật ở các khu vực khác trên thế giới và nỗ lực trấn áp hàng lậu, chẳng hạn như các bộ phận tên lửa.
"Theo lời mời của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và thay mặt Tổng thống Vladimir Putin, chúng tôi có mặt tại đây để bày tỏ sự tri ân sâu sắc nhất đối với những người đã thể hiện tình yêu đất nước không gì lay chuyển được, cũng như lòng trung thành và lời thề danh dự của họ", Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrey Belousov nói tại lễ trao huân chương ở thủ đô Bình Nhưỡng ngày 26/4.
Ông Belousov đã trao Huân chương Dũng cảm cho 10 binh sĩ Triều Tiên nhằm "ghi nhận lòng can đảm" của họ trong các trận đánh chống lại lực lượng Ukraine tại tỉnh Kursk của Nga hồi năm 2024, đồng thời biểu dương "lòng tận trung vô hạn với đất nước".
"Trong mọi thời đại lịch sử, an ninh và chủ quyền quốc gia đều dựa trên đôi vai vững chắc của những người bảo vệ đất nước. Lòng dũng cảm, tinh thần quả cảm và ý chí sẵn sàng trở thành bức tường bất khả xâm phạm trước mọi hiểm nguy từ lâu đã là phẩm chất nổi bật của binh sĩ Triều Tiên", Bộ trưởng Quốc phòng Nga nói.
Bộ trưởng Quốc phòng Triều Tiên No Kwang-chol cảm ơn Nga vì đã ghi nhận và tôn vinh những đóng góp của binh sĩ Triều Tiên trong chiến dịch.
Ukraine mở chiến dịch tấn công tỉnh Kursk của Nga vào tháng 8/2024 và kiểm soát một vùng lãnh thổ đáng kể ở đây trong nhiều tháng. Theo hiệp ước được ký kết giữa Nga và Triều Tiên tháng 7/2024, Bình Nhưỡng đã cử lực lượng sang hỗ trợ và giúp Moskva giải phóng hoàn toàn khu vực này vào cuối tháng 4/2025.
Triều Tiên cũng điều khoảng 1.000 công binh tới tỉnh Kursk để phối hợp cùng lực lượng Nga tham gia rà phá bom mìn, cũng như công nhân xây dựng nhằm khôi phục các cơ sở hạ tầng bị tàn phá.
Lãnh đạo Kim Jong-un cũng khẳng định gửi quân tham chiến tại Kursk là "hành động chính đáng và thực thi quyền chủ quyền để bảo vệ quốc gia anh em". Ông cũng truy tặng danh hiệu anh hùng và huân chương hạng nhất cho các binh sĩ đã thiệt mạng.
