Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị 10 ngày 30/3 về việc tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Đây là chỉ thị thứ hai liên quan đến tiết kiệm năng lượng được chính phủ đưa ra trong hai tuần qua.
Thủ tướng nhận định thị trường năng lượng quốc tế tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia. Nếu không kịp thời có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, Việt Nam nguy cơ mất cân đối cung – cầu điện, đặc biệt trong giai đoạn 2026-2028.
Do đó, nhà điều hành yêu cầu các bộ, ngành, tỉnh, thành, tổ chức và người dân phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm nay. Với các tháng nắng nóng cao điểm (tháng 4 đến tháng 7), mục tiêu tiết kiệm điện là 10%.
Song song, giải pháp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu cần được đẩy mạnh tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Điện mặt trời nên kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm, tăng khả năng tự chủ nguồn điện.
Lãnh đạo chính phủ đặt mục tiêu khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản – tự tiêu, hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% kế hoạch giai đoạn 2026 – 2030 của các địa phương.
Bộ Tài chính phối hợp Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đề xuất giải pháp bố trí nguồn ngân sách nhà nước phù hợp, nhằm hỗ trợ người dân lắp điện mặt trời mái nhà. Cơ quan hữu quan bàn giải pháp phù hợp hỗ trợ tín dụng xanh, tín dụng ưu đãi cho hộ gia đình, doanh nghiệp lắp điện mặt trời mái nhà và pin lưu trữ.
Chỉ tiêu tiết kiệm điện cần được đặt ra ở từng bộ phận, lĩnh vực. Cơ quan, công sở đặt mục tiêu tiết kiệm điện theo quý, đưa nội dung này vào chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chấp hành kỷ luật nội bộ và thi đua khen thưởng trong năm. Người đứng đầu chịu trách nhiệm với trường hợp vi phạm quy định về tiết kiệm điện tại đơn vị.
Hệ thống chiếu sáng công cộng cũng cần được triển khai tiết kiệm điện, điều chỉnh thời gian vận hành theo nhu cầu thực tế. Cơ quan chức năng tắt, giảm công suất chiếu sáng tại các khu vực ít nhu cầu, khung giờ cao điểm và sau 23h. Hệ thống chiếu sáng quảng cáo, trang trí ngoài trời phải tắt toàn bộ. Hoạt động này cần đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 30% điện tiêu thụ.
Nhà hàng, khách sạn, cơ sở dịch vụ thương mại, tổ hợp văn phòng và tòa nhà chung cư tắt hoặc giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo trang trí ngoài trời vào khung giờ cao điểm buổi tối, theo yêu cầu của đơn vị điện lực địa phương.
Doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt các đơn vị trong danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, chủ động triển khai kế hoạch tiết kiệm điện, lồng ghép tiêu chí này vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và quản lý năng lượng. Đơn vị sử dụng trên 500.000 kWh một năm phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm, hoặc 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm.
Với hộ gia đình, nhà điều hành khuyến khích việc sử dụng điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS, lắp đặt hệ thống đun nước nóng bằng năng lượng mặt trời, ứng dụng các giải pháp năng lượng tái tạo phù hợp.
Bất ngờ đòi tiền thưởng xổ số 80 tỷ đồng sau gần 2 năm
Ngân hàng TMCP Quân đội Chi nhánh Quảng Ngãi (MB Quảng Ngãi) mới đây thông tin chính thức về nội dung trúng thưởng 80 tỷ đồng xổ số của một khách hàng. Ngân hàng khẳng định không có cơ sở để chi trả khoản tiền trúng thưởng 80 tỷ đồng cho khách hàng Dương Tấn Công như thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Theo ngân hàng, khách hàng cho rằng đã mua vé số qua LuckyLott - ứng dụng cung cấp dịch vụ mua hộ vé số - từ tháng 7/2023 và trúng Vietlott 80 tỷ đồng, nhưng đến năm 2025 mới yêu cầu nhận thưởng. Tuy nhiên, cả LuckyLott và Công ty TNHH MTV Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) đều xác nhận không phát sinh vé trúng giải 80 tỷ đồng tại kỳ quay số liên quan.
Ngoài ra, khách hàng này cũng không cung cấp được vé số, hình ảnh vé hay tài liệu hợp lệ để chứng minh việc trúng thưởng. Trong khi đó, quy định của Vietlott nêu rõ thời hạn lĩnh thưởng chỉ là 60 ngày kể từ ngày công bố kết quả quay số.
Mua xổ số cần lưu ý gì?
Thực tế, khi mua xổ số, khách hàng cần đặc biệt lưu ý thời hạn lĩnh thưởng để tránh mất quyền nhận giải dù trúng số.
Đối với xổ số kiến thiết truyền thống, theo quy định hiện hành, vé trúng thưởng chỉ có giá trị lĩnh thưởng trong vòng 30 ngày kể từ ngày công bố kết quả mở thưởng. Sau thời hạn này, vé sẽ hết hiệu lực và không được giải quyết nhận thưởng.
Trong khi đó, với các sản phẩm xổ số tự chọn của Vietlott với giải thưởng hàng chục, hàng trăm tỷ đồng, thời hạn lĩnh thưởng dài hơn, là 60 ngày kể từ ngày công bố kết quả quay số mở thưởng. Quá thời hạn trên, vé số cũng mất giá trị lĩnh thưởng theo quy định.
Người mua cần bảo quản vé số cẩn thận, tránh để vé bị rách, nhàu nát, tẩy xóa hoặc hư hỏng làm ảnh hưởng đến việc xác minh thông tin khi lĩnh thưởng. Người mua cũng nên kiểm tra kỹ kỳ quay, dãy số và ngày mở thưởng ngay sau khi mua. Với xổ số điện toán giao dịch trực tuyến, người chơi nên lưu lại hình ảnh vé hoặc thông tin giao dịch để đối chiếu trong trường hợp phát sinh sự cố hoặc tranh chấp.
Đến nay, cả nước có 64 doanh nghiệp nhà nước đang kinh doanh xổ số, bao gồm 63 công ty xổ số kiến thiết tại 63 tỉnh, thành phố và Vietlott (trực thuộc Bộ Tài chính).
Ngày 18/4, Tập đoàn Hòa Phát của tỷ phú Trần Đình Long khánh thành nhà máy ống thép với công suất 400.000 tấn một năm. Ban lãnh đạo doanh nghiệp cho biết dự án nâng tổng công suất ống thép cả tập đoàn lên 1,2 triệu tấn một năm, tiếp tục dẫn đầu thị phần nội địa với gần 35%.
Nhà máy mới chuyên sản xuất các mặt hàng phục vụ xây dựng dân dụng và công nghiệp như ống thép đen, tôn mạ kẽm và ống thép kích thước siêu lớn. Theo ban lãnh đạo, nhà máy này đang cung cấp ống thép cho nhiều dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, sân bay Phú Quốc, Trung tâm Hội nghị APEC Phú Quốc...
Nhà máy này có hệ thống điện mặt trời áp mái 10 MW, giúp tự chủ hơn phân nửa nhu cầu điện năng sản xuất.
Nhà máy sản xuất thép mới của tỷ phú Trần Đình Long rộng 15 ha, nằm trong khu khu công nghiệp Thuận Đạo (tỉnh Tây Ninh) do một công ty thành viên của ông Võ Quốc Thắng - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đồng Tâm - đầu tư và vận hành. Nơi này giáp TP HCM và cách cảng quốc tế Long An khoảng 30 km nên được doanh nghiệp đánh giá có thể giúp họ dễ mở rộng thị phần ở phía nam lẫn xuất khẩu.
Ba tháng đầu năm, Hòa Phát bán hơn 241.000 tấn ống thép, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Khu vực phía nam đóng góp tiêu thụ khoảng 90.000 tấn thép của tập đoàn này, riêng tháng trước đạt mức kỷ lục 37.600 tấn.
Hòa Phát đặt mục tiêu năm nay thu 210.000 tỷ đồng và lợi nhuận 22.000 tỷ, lần lượt cao hơn năm ngoái 33% và 42%. Nếu hoàn thành, đây là mức doanh thu cao nhất trong lịch sử doanh nghiệp. Thép hiện đóng góp khoảng 95% doanh thu, 5% còn lại đến từ nông nghiệp và bất động sản là 1%.
Một khách hàng tại New York vừa chuyển 80.000 USD tiết kiệm sang ngân hàng khác. Một tổ chức tôn giáo tuyên bố rút ngay 1 triệu USD. Trong khi đó, công đoàn nghiên cứu sinh của Đại học Brown cũng chuẩn bị chuyển 500.000 USD tiền gửi khỏi Citizens Bank.
Điểm chung của những dòng tiền tháo chạy này là chúng không xuất phát từ lo ngại lãi suất, thanh khoản hay chất lượng dịch vụ. Nguyên nhân nằm ở các khoản tài trợ mà Citizens Bank cấp cho những doanh nghiệp vận hành nhà tù tư nhân liên quan đến hệ thống giam giữ người nhập cư tại Mỹ.
Dòng tiền gửi trở thành “lá phiếu” phản đối ngân hàng
Theo TheStreet và Banking Dive, Citizens Bank đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ khách hàng, cổ đông và các tổ chức xã hội do mối quan hệ tín dụng với CoreCivic và GEO Group. Hai doanh nghiệp này sở hữu và vận hành các trung tâm giam giữ thuộc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).
Liên minh De-ICE Citizens Bank Coalition cáo buộc Citizens đã cung cấp tổng cộng 2,5 tỷ USD tài trợ cho 2 doanh nghiệp này. Nhóm hoạt động cho biết hơn 20 người đã thiệt mạng trong các cơ sở do ICE quản lý thông qua CoreCivic và GEO Group.
Sự phản đối nhanh chóng chuyển thành hành động tài chính thực tế. Tổ chức Greater Boston Interfaith Organization (GBIO) cho biết đang gửi khoảng 14 triệu USD tại Citizens Bank. Tuy nhiên, tổ chức này đã quyết định rút trước mắt 1 triệu USD và cảnh báo sẽ tiếp tục tháo vốn nếu ban lãnh đạo ngân hàng không thay đổi lập trường.
“Chúng tôi thực sự lo ngại về cách họ đang sử dụng tiền của chúng tôi”, mục sư John Edgerton phát biểu trong một cuộc biểu tình tại Boston. Theo ông, tiền đóng góp của cộng đồng đang bị sử dụng để hỗ trợ các nhà tù tư nhân và “cỗ máy trục xuất” người nhập cư. Làn sóng phản đối cũng lan sang các trường đại học.
Tổ chức công đoàn nghiên cứu sinh của Đại học Brown tuyên bố sẽ rút 500.000 USD khỏi Citizens vì không chấp nhận việc tiền đóng góp của các thành viên lại trở thành nguồn tài trợ cho các cơ sở có nguy cơ giam giữ chính sinh viên quốc tế.
Chủ tịch công đoàn Michael Ziegler cho biết khoảng một nửa trong số 2.000 thành viên là du học sinh và họ đặc biệt nhạy cảm với các vấn đề liên quan đến ICE trong bối cảnh nhiều sinh viên quốc tế tại Mỹ gần đây bị bắt giữ.
Khủng hoảng danh tiếng giữa thời đại ESG
Citizens Bank, với lịch sử gần 2 thế kỷ, là một trong những ngân hàng lớn nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, vụ việc đang cho thấy một xu hướng mới trong ngành tài chính khi khách hàng ngày càng sử dụng tiền gửi như một công cụ gây áp lực về đạo đức và trách nhiệm xã hội doanh nghiệp.
Trong nhiều năm qua, các chiến dịch tẩy chay doanh nghiệp đã trở thành “vũ khí mềm” có sức ảnh hưởng lớn tới các tập đoàn tài chính.
Không chỉ lợi nhuận, các ngân hàng giờ đây còn phải đối mặt với bài toán ESG, quản trị rủi ro danh tiếng và áp lực từ cộng đồng. Chỉ một quyết định cấp tín dụng cho lĩnh vực gây tranh cãi cũng có thể kéo theo làn sóng tháo vốn diện rộng.
Đáng chú ý, nhiều ngân hàng lớn tại Mỹ đã cắt đứt quan hệ với các công ty nhà tù tư nhân từ năm 2019 sau áp lực dư luận. Tuy nhiên, Citizens lại đi theo hướng ngược lại.
Theo hồ sơ gửi cơ quan quản lý chứng khoán Mỹ, ngân hàng này thậm chí còn mở rộng hạn mức vay cho GEO Group thêm 100 triệu USD hồi tháng 1 năm nay.
Động thái đó nhanh chóng thổi bùng phản ứng từ khách hàng và các nhóm hoạt động xã hội. Hàng trăm người đã tập trung biểu tình bên ngoài trụ sở Citizens đúng ngày diễn ra đại hội cổ đông thường niên để phản đối chiến lược cho vay của ngân hàng.
Citizens Bank nói gì?
Trước làn sóng chỉ trích, Citizens Bank giữ lập trường cứng rắn. Đại diện ngân hàng cho biết Citizens luôn đồng hành cùng khách hàng trong cả giai đoạn thuận lợi lẫn khó khăn, miễn là họ đáp ứng tiêu chuẩn của ngân hàng và hoạt động hợp pháp.
Ngân hàng cũng nhấn mạnh mọi mối quan hệ tín dụng đều phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt và được giám sát liên tục.
Bên cạnh đó, Citizens cho rằng sẽ “không công bằng” nếu đánh giá toàn bộ ngân hàng chỉ dựa trên một vấn đề đơn lẻ. Nhà băng này dẫn chứng việc đã cam kết 2 tỷ USD trong năm ngoái để tài trợ hơn 8.000 căn nhà ở giá phải chăng tại Mỹ. Tuy nhiên, những lập luận đó dường như chưa đủ để xoa dịu làn sóng phản đối đang gia tăng.
Carole Okun, một khách hàng tại bang New York, cho biết bà từng gửi khoảng 90.000 USD tại Citizens trước khi biết tới mối liên hệ giữa ngân hàng với các công ty nhà tù tư nhân.
Sau khi xác minh thông tin với nhân viên ngân hàng, bà quyết định chuyển 80.000 USD sang Ally Bank vì cho rằng ngân hàng này “không hỗ trợ nhà tù tư nhân”. “Tôi ghi nhận những đóng góp của họ cho cộng đồng, nhưng không thể bỏ qua mặt còn lại của vấn đề”, bà nói.
Giới quan sát cho rằng vụ việc của Citizens Bank phản ánh sự thay đổi lớn trong hành vi người tiêu dùng tài chính. Khi yếu tố đạo đức ngày càng tác động mạnh đến quyết định gửi tiền và đầu tư, các ngân hàng không chỉ cạnh tranh bằng lãi suất hay dịch vụ mà còn bằng chính các giá trị xã hội mà họ lựa chọn đứng về phía nào.
