Những sự cố liên tiếp này là hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong môi trường học đường, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ và có biện pháp phòng ngừa chặt chẽ hơn.
Ngày 28-4, Sở Y tế TP.HCM cho biết từ ngày 25 đến trưa 27-4, bốn bệnh viện trên địa bàn TP đã tiếp nhận loạt ca bệnh nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM.
Trong đó Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận điều trị 13 ca là các em học sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 có 9 ca học sinh, Bệnh viện Khánh Hội 1 ca học sinh và Bệnh viện Nhân dân Gia Định 2 ca người lớn (là bảo mẫu).
Trong các ca nhập viện có một học sinh khi nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 2 có dấu hiệu sốt cao, mất nước nặng, sốc, gồng và co giật, toan chuyển hóa nặng. May mắn sau một ngày điều trị tích cực (chống sốc, vận mạch cao, thở máy), trẻ đã tỉnh táo, giảm sốt, giảm tiêu lỏng, ngưng vận mạch và cai thở máy.
Trước đó, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã thông tin kết quả điều tra vụ ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây khiến 266 học sinh mắc, trong đó có 190 em phải nhập viện do bữa ăn bán trú ngày 7-4.
Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho hay vấn đề bảo đảm an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể như trường học, bệnh viện hay doanh nghiệp luôn được cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm, nhất là trong môi trường giáo dục, tuy nhiên thực tế vẫn chưa thể yên tâm tuyệt đối.
Một số vụ việc gần đây cho thấy vẫn còn những đơn vị cung cấp suất ăn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, thậm chí qua kiểm tra hoặc phản ánh từ báo chí vẫn phát hiện tồn tại, sai phạm.
Bà Lan nhấn mạnh trách nhiệm không chỉ thuộc về doanh nghiệp mà còn nằm ở nhà trường, đặc biệt là hiệu trưởng, người chịu trách nhiệm cao nhất nếu xảy ra sự cố. Đồng thời phụ huynh và học sinh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát, phản ảnh chất lượng bữa ăn.
Bà Lan cho biết thêm với điều kiện khí hậu nóng ẩm, nguy cơ thực phẩm bị hư hỏng, biến chất là rất lớn. Đặc biệt số lượng thức ăn cơ sở chế biến lớn, không thể đảm bảo kiểm soát tuyệt đối 100%, rất cần sự phối hợp của nhiều bên, trong đó có cả báo chí và cộng đồng để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể.
PGS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện công nghệ sinh học và thực phẩm (ĐH Bách khoa Hà Nội), cũng cho hay trong trường có tổ chức ăn bán trú, người chịu trách nhiệm cao nhất là hiệu trưởng.
Bởi hiệu trưởng là người quản lý toàn bộ hoạt động của nhà trường, bao gồm cả bữa ăn của học sinh. Nếu xảy ra ngộ độc thực phẩm, trước hết phải kiểm điểm trách nhiệm của người đứng đầu. Không thể để tình trạng sự việc lặp lại rồi chỉ rút kinh nghiệm chung chung.
Để ngăn ngừa những sự việc như ngộ độc xảy ra, giải pháp không nằm ở những biện pháp cao siêu mà ở việc kiểm soát chặt chẽ từng khâu trong chuỗi cung ứng và chế biến thực phẩm. Tất cả các khâu đều phải sạch và đúng quy trình.
Mới đây, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cũng đã có văn bản gửi thủ trưởng các đơn vị giáo dục ở TP về bữa ăn bán trú. Văn bản nêu rõ các cơ sở giáo dục đang tổ chức bữa ăn học đường nghiêm túc triển khai rà soát, báo cáo toàn diện việc tổ chức và cung cấp bữa ăn học đường.
Sở Y tế TP.HCM nhận định để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do các loại vi khuẩn như Salmonella enteritidis cần thực hiện đồng bộ các biện pháp như: lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng và không có dấu hiệu hư hỏng; nấu chín kỹ thịt, trứng và các sản phẩm từ gia cầm.
Đồng thời không sử dụng thực phẩm sống hoặc chưa chín; giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay sạch trước khi chế biến và sau khi đi vệ sinh; vệ sinh thường xuyên bề mặt, dụng cụ nhà bếp; tách riêng thực phẩm sống và chín để tránh nhiễm chéo; đồng thời sử dụng thức ăn ngay sau khi nấu hoặc bảo quản lạnh đúng cách và hâm nóng kỹ trước khi ăn.
Bệnh nhân T. ngủ li bì, ý thức suy giảm và được đưa vào Bệnh viện Nguyễn Trãi trong tình trạng rối loạn ý thức nặng. Tại khoa Nội Thần kinh, các bác sĩ nhận thấy những dấu hiệu bất thường không phù hợp với một bệnh lý tâm thần đơn thuần. Kết quả xét nghiệm sau đó đã hé lộ thủ phạm là viêm não tự miễn kháng thụ thể NMDA.
Đây là căn bệnh hiếm gặp, khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công chính các tế bào não, thường khởi phát bằng những triệu chứng tâm thần dễ khiến người bệnh bị chẩn đoán nhầm trước khi tổn thương thần kinh tiến triển nghiêm trọng.
Bệnh nhân liên tục sốt cao 39 - 40 độ C, rơi vào trạng thái lơ mơ, xuất hiện những cơn co giật toàn thân dồn dập cùng các cử động loạn động vùng mặt. Biến chứng suy hô hấp nặng, tụt huyết áp và sốc nhiễm khuẩn khiến tính mạng người bệnh nhiều lần đứng trước lằn ranh sinh tử. T. được chuyển khẩn cấp sang Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc của bệnh viện.
Ngày 4.6, bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Kim Bảo, Bệnh viện Nguyễn Trãi, cho biết ê kíp điều trị đã triển khai đồng thời nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu: đặt nội khí quản, thở máy, sử dụng thuốc vận mạch duy trì tuần hoàn, kết hợp thay huyết tương nhiều đợt nhằm loại bỏ các kháng thể tự miễn đang tấn công não bộ. Các thuốc chống động kinh liều cao cũng được sử dụng để kiểm soát những cơn co giật kéo dài.
Do nằm hồi sức kéo dài và sức đề kháng suy giảm, bệnh nhân mắc thêm nhiễm khuẩn bệnh viện nặng bởi các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc nguy hiểm như Klebsiella pneumoniae và Acinetobacter baumannii. Dựa trên kết quả kháng sinh đồ, các bác sĩ phải sử dụng những loại kháng sinh thế hệ mới với phác đồ được cá thể hóa nhằm kiểm soát tình trạng nhiễm trùng.
Khi đáp ứng với điều trị miễn dịch ban đầu còn hạn chế, một cuộc hội chẩn liên viện đã được tổ chức khẩn cấp. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các chuyên gia quyết định sử dụng Rituximab - liệu pháp miễn dịch bậc cao được xem là "vũ khí cuối" trong điều trị những trường hợp viêm não tự miễn nặng.
Sau hơn 2 tháng kiên trì điều trị, điều kỳ diệu đã xảy ra. Từ một bệnh nhân hôn mê sâu, phụ thuộc hoàn toàn vào máy thở và các thiết bị hỗ trợ sự sống, T. dần lấy lại ý thức. Các cơn co giật chấm dứt, tri giác cải thiện rõ rệt và bệnh nhân được cai máy thở thành công. Ngày xuất viện, bệnh nhân tỉnh táo, giao tiếp tốt và tự thở bình thường.
Đó là thuốc điều trị ung thư máu Truxima (rituximab) và thuốc điều trị ung thư đại trực tràng di căn, ung thư vú Vegzelma (bevacizumab).
Theo doanh nghiệp, hai sản phẩm này đã được cơ quan chức năng Việt Nam cấp phép lưu hành từ tháng 3 năm nay. Tính cả hai thuốc mới, danh mục sản phẩm của Celltrion tại Việt Nam hiện gồm bốn loại thuốc điều trị một số bệnh ung thư và bệnh tự miễn.
Việt Nam được các hãng dược Hàn Quốc quan tâm thâm nhập khi đánh giá đây là một trong các "thị trường dược mới nổi" tại châu Á và Mỹ Latin.
Theo TTXVN, nhóm thị trường này còn để chỉ nhóm các quốc gia đang phát triển, nơi có tốc độ sử dụng dược phẩm tăng nhanh và tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong ngành dược nhưng đang phụ thuộc vào các công ty dược phẩm nước ngoài do thiếu năng lực sản xuất trong nước.
Báo cáo của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) vừa qua cho biết thị trường dược phẩm Việt Nam có quy mô 8 tỉ USD/năm, tỉ lệ tăng trưởng kép hằng năm của ngành này chỉ đứng sau Ấn Độ, ở mức 8%/năm.
Trong năm 2025, Việt Nam đã chi khoảng 3,5 tỉ USD để nhập khẩu thuốc từ nhiều thị trường như châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc và Ấn Độ.
Giới chuyên môn nhận định nhu cầu thuốc tại Việt Nam tiếp tục tăng nhờ thu nhập người dân cải thiện, quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh và số ca mắc các bệnh không lây nhiễm liên quan đến lối sống ngày càng nhiều. Cùng với đó, mức chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe cũng gia tăng theo đà tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp dược phẩm và công nghệ sinh học Hàn Quốc đang đẩy mạnh hiện diện tại Việt Nam thông qua việc thành lập công ty con, mở rộng hoạt động thử nghiệm lâm sàng và xin cấp phép lưu hành sản phẩm.
Thị trường dược Việt Nam gần đây cũng ghi nhận một thương vụ M&A đáng chú ý khi Livzon Pharmaceutical Group (Trung Quốc) hoàn tất việc mua 67,87% cổ phần tại Imexpharm với giá trị khoảng 6.000 tỉ đồng.
Trước đó Imexpharm được Tập đoàn SK (Hàn Quốc) tham gia đầu tư, đổ vốn khoảng 150 tỉ won vào năm 2020.
Trong tâm thức của người dân Trung Quốc, Sơn Đông từ lâu đã là vùng đất của những "người khổng lồ". Sự vượt trội về vóc dáng của cư dân tỉnh ven biển này không phải là một huyền thoại dân gian mà được minh chứng bằng những số liệu nhân trắc học cụ thể và sự ưu tiên trong lịch sử tuyển quân. Tuy nhiên, khi thế hệ trẻ trên khắp đất nước tỷ dân đang trải qua một cuộc bùng nổ về thể chất, câu hỏi đặt ra là liệu chiều cao của người Sơn Đông có tiếp tục duy trì vị thế độc tôn, hay họ đã chạm tới ngưỡng giới hạn của tạo hóa.
Tỉnh Sơn Đông được ví như vựa thực phẩm của Trung Quốc với nguồn cung nông sản, hải sản và gia súc dồi dào. Sự trù phú về dinh dưỡng này đã loại bỏ gần như hoàn toàn tình trạng suy dinh dưỡng, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển thể chất của người dân bản địa.
Theo dữ liệu từ Tạp chí Chăm sóc Sức khỏe Trẻ em Trung Quốc năm 2017, nam sinh 18 tuổi gốc Sơn Đông sở hữu chiều cao trung bình từ 174,5 đến gần 176 cm, trong khi nữ sinh dao động từ 162,5 đến 164 cm. Con số này cao hơn mặt bằng chung toàn quốc khoảng 4 cm đối với giới trẻ và từ 5 đến 6 cm đối với thế hệ trung niên. Đặc biệt, tại Đại học Nông nghiệp Thanh Đảo, nam sinh ghi nhận mức chiều cao ấn tượng là 176,75 cm.
Dù vẫn giữ vị trí dẫn đầu, tốc độ tăng trưởng của người Sơn Đông hiện đang chậm lại so với phần còn lại của đất nước. Đây là một nghịch lý sinh học thú vị vì các thế hệ trước tại Sơn Đông vốn đã được hưởng chế độ dinh dưỡng tốt, tiềm năng chiều cao của họ đã được khai thác gần hết.
Ngược lại, thanh niên ở các tỉnh khác đang trải qua giai đoạn "đuổi kịp" mạnh mẽ, thu hẹp khoảng cách nhờ sự cải thiện đột ngột trong khẩu phần ăn hàng ngày. Hiện nay, một thanh niên cao 175 cm tại Sơn Đông chỉ được xếp vào nhóm dưới trung bình, phản ánh sự khắt khe trong tiêu chuẩn vóc dáng tại địa phương này.
Hiện tượng này được các nhà khoa học giải thích qua quy luật hồi quy về mức trung bình. Khi nguồn dinh dưỡng đạt đến mức tối ưu, chiều cao của con người sẽ không tăng thêm mà dần ổn định hoặc thậm chí giảm nhẹ để cân bằng với mã di truyền.
Số liệu thực tế cho thấy nam giới Nhật Bản đã dừng lại ở mốc 172 cm, trong khi nam giới Mỹ và Nam Âu lần lượt bình ổn tại mức 176 cm và 177 cm. Di truyền đóng vai trò là "trần nhà", và dinh dưỡng chỉ là công cụ để đưa con người tiệm cận giới hạn đó.
Sự khác biệt này thể hiện rõ khi so sánh nam giới bộ tộc Dinka ở Nam Sudan, những người có thể cao 180 cm dù thiếu thốn, với người Philippines vốn hiếm khi vượt qua mốc 165 cm dù có chế độ ăn đầy đủ.
Tại Trung Quốc, những cá nhân cao nhất tập trung chủ yếu ở bán đảo Kiều Đông và vùng Kiều Liêu. Lịch sử ghi nhận vóc dáng vạm vỡ của người Uy Hải Vệ từng là tiêu chuẩn vàng để cảnh sát Hong Kong tuyển chọn nhân sự.
Tuy nhiên, dữ liệu hơn một thập kỷ qua cho thấy chiều cao nam giới vùng Kiều Liêu đã giậm chân tại chỗ ở ngưỡng 176 đến 177 cm. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy họ đã tiến sát giới hạn sinh học tối đa của chủng tộc.
Các chuyên gia dự báo về một sự phân hóa chiều cao ổn định trên bản đồ Trung Quốc trong tương lai gần. Theo đó, nam giới vùng ven biển Sơn Đông và nam Liêu Ninh sẽ duy trì mức 178 cm, vùng hạ lưu sông Dương Tử đạt 175 cm, và các khu vực miền Nam, Tây Nam sẽ dừng ở mức 173 cm.
Cuộc cách mạng thể chất của Trung Quốc, dù diễn ra với tốc độ thần tốc trong vài thập kỷ so với cả thế kỷ của Âu Mỹ, cuối cùng cũng sẽ phải tuân theo sự điều tiết của gene. Những bước chân dài của người Sơn Đông có thể vẫn sẽ dẫn đầu, nhưng khoảng cách với phần còn lại sẽ không còn là một vực thẳm ngăn cách khi mọi cá nhân đều đã khai thác hết "bữa tiệc sinh học" của mình, HK01 nhận định.
