Đội tuyển bóng đá U17 Việt Nam chúng ta vừa đoạt chức vô địch giải vô địch U17 Đông Nam Á một cách đầy thuyết phục. Trong đó chiến thắng ấn tượng nhất không phải là chiến thắng 3-0 trước U17 Malaysia ở trận chung kết mà là chiến thắng 2-1 trong thế ngược dòng trước U17 Australia ở bán kết.
Ở trận đấu đó trước một đội U17 đến từ nền bóng đá hàng đầu châu lục, vượt trội về thể hình nhưng các cầu thủ trẻ của chúng ta đã thể hiện được đầy đủ phẩm chất của bóng đá hiện đại: Bản lĩnh, tốc độ, kỹ thuật, sức bền và tính kỷ luật. (Tôi không biết đội U17 Australia có phải là thành phần tốt nhất của họ hay không nhưng những gì mà các cầu thủ trẻ của chúng ta thể hiện trước những đối thủ cùng lứa nhưng cao to hơn là đáng tự hào).
Sau trận đấu đó và đặc biệt là sau chức vô địch có rất nhiều lời khen ngợi dành cho các cầu thủ trẻ đến từ người hâm mộ, từ truyền thông và cả những người làm chuyên môn bóng đá. Và bắt đầu có những giấc mơ và sự kỳ vọng về một vị thế mới của bóng đá Việt Nam bắt đầu từ lứa cầu thủ này.
Âu đó cũng là sự bình thường khi sự khát vọng vươn tầm châu lục (xa hơn nữa là thế giới) luôn cháy bỏng trong tim của mỗi người Việt Nam yêu bóng đá.
Tuy nhiên sự kỳ vọng là một chuyện, còn việc liệu đội tuyển Việt Nam trong tương lai mà nền móng là những cầu thủ các lứa U tài năng hôm nay có được nâng tầm hay không lại là một câu chuyện khác rất dài.
Chúng ta đều biết rằng trong thể thao nói chung và bóng đá nói riêng các vận động viên đều có một cái ngưỡng (hay nói cách khác là trần) nhất định. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào vấn đề nhân chủng học.
Người Việt chúng ta thường có tầm vóc nhỏ bé. Vì vậy khi đến tuổi trưởng thành thường thua thiệt hơn về thể hình và thể lực. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến ngưỡng phát triển của các vận động viên thể thao chuyên nghiệp, trong đó có cầu thủ bóng đá.
Nói một cách ví von các lứa U trong bóng đá cũng giống như măng ở những giống cây có đốt. Có thể ở trạng thái măng thì mỗi loại không có nhiều khác biệt. Nhưng khi trưởng thành thì sự chênh lệch về hình hài kích thước mới được bộc lộ rõ nét (Ví dụ như tre thì to cao hơn tầm vông chẳng hạn).
Một minh chứng khá rõ là cách đây hơn chục năm, đội tuyển U19 Việt Nam mà nòng cốt là các cầu thủ lứa một của học viện Hoàng Anh Gia Lai – Arsenal JMG với những cái tên như Công Phượng, Xuân Trường, Tuấn Anh, Đông Triều… cũng gây được tiếng vang lớn trên đấu trường Châu Á.
Và tất nhiên là người ta cũng kỳ vọng rất nhiều từ lứa cầu thủ này sẽ là cơ sở để xây dựng một đội tuyển Việt Nam thành đội mạnh tiệm cận trình độ các đội mạnh ở châu lục.
Có người còn mạnh miệng tuyên bố sẽ hiện thực hóa giấc mơ dự World Cup với lứa cầu thủ này. Kết quả sau đó thì như chúng ta đều đã thấy. Với lứa cầu thủ này thì đội tuyển Việt Nam của chúng ta cũng chỉ tạo được chút vị thế trong khu vực Đông Nam Á mà nhiều người hay nói vui là cái ao làng.
Một vài cầu thủ trong lứa này cũng được tạo điều kiện ra nước ngoài thi đấu (ở một số giải đấu và những câu lạc bộ trung bình) nhưng sự hạn chế về thể hình, thể lực nên họ cũng không tạo được dấu ấn nào đáng kể và cũng không giúp ích gì được cho việc nâng tầm đội tuyển.
Vì vậy, đối với những thành tích mà các lứa U hôm nay đạt được thì chúng ta hãy cứ vui cái đã, còn kỳ vọng vào một đội tuyển bóng đá quốc gia được nâng cấp trong tương lai gần thiết nghĩ cũng cần phải cân nhắc nhiều.
Nếu những cầu thủ trẻ hôm nay khi đến tuổi trưởng thành mà không thể đủ trình độ để ra nước ngoài thi đấu ở những giải đấu có chất lượng và sự cạnh tranh khốc liệt hơn V-League thì thật khó lòng xây dựng một đội tuyển có đẳng cấp châu lục.
Vì như tục ngữ Việt Nam ta có câu “có bột mới gột nên hồ”. Tất nhiên tôi tin rằng các nhà quản lý và chuyên môn của bóng đá Việt Nam họ cũng nhìn ra vấn đề và chắc chắn họ cũng có chiến lược để giúp cho các cầu thủ trẻ được phát triển toàn diện, vượt qua được rào cản về nhân chủng học để tiệm cận được trình độ các cầu thủ đến từ những nền bóng đá phát triển ở châu lục cũng như thế giới.
Ở khía cạnh này Nhật Bản là một hình mẫu rất đáng được tham khảo và học hỏi.
Vợ chồng tôi đều là con một, sau này tất nhiên sẽ phải căn chỉnh thời gian để chăm sóc bố mẹ hai bên. Nhưng một điều may mắn là chúng tôi không phải lo lắng chuyện nhà cửa. Tôi được thừa kế nhà của bố mẹ ruột, vợ tôi cũng như thế.
Nếu bạn để ý kỹ, những mẩu tin tranh chấp đất đai và nhà thừa kế chỉ xảy ra ở thế hệ 6-7X, trễ nhất là 8X vì anh chị em đông, phải tranh giành. Từ 9X trở đi, đa số gia đình chỉ có hai con nên tôi nghĩ không quá mâu thuẫn đến nỗi phải tranh giành.
Từ trường hợp của tôi và nhiều người đồng trang lứa, tôi mạnh dạn đoán rằng sau 20 năm nữa, giá nhà sẽ giảm vì nhu cầu mua nhà không còn nhiều. Bản thân một người, nếu là con một và (bố mẹ của họ cũng như vậy) sẽ thừa kế 3 căn nhà, bao gồm nhà của bố mẹ ruột nhà của ông bà nội và ông bà ngoại.
Tất nhiên là trong trường hợp lý tưởng: Bố mẹ là con một nhưng vẫn phấn đấu mua nhà riêng - tức là thế hệ giữa và cuối 9X, đầu gen Z - thế hệ này nhiều người vẫn cố gắng mua nhà riêng.
Nếu hai người cùng là con một cưới nhau thì thừa kế 6 căn nhà.
Tôi khái quát ra trường hợp lý tưởng như vậy và cho rằng giá nhà sẽ thực sự giảm trong tương lai vì nhu cầu không nhiều như trước đây và hiện tại nữa. Bạn có nghĩ giống tôi?
"Nhiều người thường nghĩ phải mua nhà bằng được để thoát cảnh ở thuê. Khi mới cưới, lương tôi khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng, vợ tôi khoảng 70 triệu đồng, nhưng chúng tôi vẫn không dám vay mua nhà Hà Nội. Vợ chồng tôi chỉ có vài trăm triệu tiền mừng cưới, trong khi căn nhà định mua lúc đó giá khoảng 4 tỷ đồng. Nghĩ đi nghĩ lại, chúng tôi quyết định chưa vay nợ mà xin thuê chính căn nhà ấy với giá 5,5 triệu đồng mỗi tháng.
Tiền tiết kiệm, tôi chủ yếu mua vàng và gửi ngân hàng lấy lãi. Hai năm sau, vợ sinh con rồi nghỉ việc ở nhà chăm con. Một mình tôi đi làm nhưng vẫn đủ trả tiền thuê nhà, chi phí sinh hoạt cho ba người và vẫn có tích lũy, dự phòng cho những biến cố bất ngờ hoặc để dưỡng già sau này. Đến nay đã sáu năm trôi qua, căn nhà đó tăng giá lên khoảng 8 tỷ đồng, nhưng chủ nhà vẫn giữ nguyên mức thuê cũ cho gia đình tôi vì tôi luôn đóng tiền đúng hạn, sống hòa nhã và không làm ảnh hưởng hàng xóm.
Trong khi đó, một người bạn của tôi chọn hướng ngược lại. Cậu ấy vay 3 tỷ đồng để mua nhà vào đúng thời điểm 'thị trường còn thuận lợi'. Ban đầu lãi suất ưu đãi, công việc kinh doanh tốt nên mọi thứ có vẻ rất ổn. Bạn tôi còn thường xuyên khuyên: 'Cứ mạnh dạn vay đi, không thì cả đời chẳng mua nổi nhà'.
>> Tôi ung dung thất nghiệp 5 năm vì mua nhà cho thuê tháng kiếm 35 triệu
Nhưng rồi Covid-19 ập tới, kinh doanh đình trệ, thu nhập giảm mạnh, trong khi tiền lãi ngân hàng vẫn phải trả đều mỗi tháng. Tôi từng khuyên bạn nên bán sớm để cắt lỗ, nhưng cậu cố giữ nhà với hy vọng tình hình sẽ khá hơn. Cuối cùng, lãi mẹ đẻ lãi con. Đến cuối năm 2023, bạn tôi phải bán căn nhà đó nhưng vẫn còn gánh nợ hơn một tỷ đồng. Đến giờ vợ chồng cậu vẫn chưa dám sinh con.
Nhiều người luôn nói phải có nhà thì mới ổn định, mới an tâm. Nhưng tôi nghĩ khác. Tôi không muốn đánh đổi hàng chục năm sống trong áp lực nợ nần chỉ để sở hữu một căn nhà bằng mọi giá. Nhiều lúc tôi nghĩ, nếu ngày đó vợ chồng mình "tất tay" vay mua nhà, có lẽ giờ cuộc sống đã rất khác, thậm chí là khủng hoảng.
Tôi không phản đối chuyện mua nhà. Nhưng với tôi, chỉ nên vay khi đã tích lũy được khoảng 90% giá trị căn nhà. Còn nếu giá nhà tăng quá nhanh mà thu nhập không theo kịp, gia đình tôi thà chấp nhận ở thuê. Số tiền tiết kiệm được có thể dùng để chăm sóc cuộc sống hiện tại, cho con trải nghiệm nhiều hơn, hoặc dành cho tuổi già sau này.
Thực tế, ở thuê cũng không đáng sợ như nhiều người nghĩ. Tôi có hợp đồng rõ ràng với chủ nhà. Nếu tăng giá hay lấy lại nhà, họ phải báo trước ba tháng; ngược lại, tôi muốn chuyển đi cũng báo trước ba tháng. Nhà cửa có vấn đề gì chỉ cần gọi chủ nhà là xử lý.
Tôi sẵn sàng bỏ khoảng gần 100 triệu đồng mỗi năm để thuê nhà, đổi lại là sự bình yên. Mỗi sáng thức dậy, tôi không phải lo lãi suất tăng hay áp lực trả nợ khổng lồ đè lên đầu. Điều duy nhất tôi cần tập trung là cải thiện thu nhập và chăm lo cho gia đình. Với tôi, cảm giác sống nhẹ đầu, ngủ ngon và có thời gian cho vợ con đáng giá hơn việc cố gắng sở hữu một căn nhà trong áp lực kéo dài hàng chục năm".
Đó là chia sẻ của độc giả Cho may trong bối cảnh giá nhà ngày càng vượt xa thu nhập của số đông người trẻ. Giữa lúc giá bất động sản ngày càng đắt đỏ, nhiều người đứng trước lựa chọn khó khăn: vay nợ hàng chục năm để mua nhà hay chấp nhận ở thuê để giữ cuộc sống nhẹ gánh hơn? Thực tế, thay vì chấp nhận vay nợ hàng chục năm để mua nhà, lao đao vì gánh nặng lãi vay, không ít người chọn đi thuê nhà trong nhiều năm.
Báo cáo của Bộ Xây dựng cho biết cả nước có hơn 139.800 giao dịch trong quý I, giảm gần 8% so với cuối năm ngoái. Trong đó, phân khúc chung cư và nhà riêng lẻ giảm mạnh thanh khoản với 30.850 giao dịch, sụt gần 19% theo quý. Còn theo One Mount Group, trong quý I, thị trường chung cư Hà Nội giảm tốc rõ rệt sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ghi nhận 4.000 giao dịch chuyển nhượng, giảm 60% theo quý do dòng tiền đầu tư rút mạnh.
Nhiều năm trở lại đây, kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội đã vượt ra khỏi ý nghĩa của một kỳ kiểm tra học lực thông thường. Nó trở thành một "mùa áp lực" kéo dài đối với hàng trăm nghìn gia đình. Không ít phụ huynh bắt đầu cho con chạy đua từ lớp 6, lớp 7. Năm nay, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó gần 125.000 em đăng ký thi lớp 10 công lập - cao kỷ lục. Với chỉ tiêu khoảng 82.660, tỷ lệ học sinh có suất học công lập là 56%.
Điều khiến nhiều người mệt mỏi không hẳn vì đề thi quá khó, mà vì sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nhiều năm nay, tỷ lệ học sinh được vào trường THPT công lập ở Hà Nội luôn thấp hơn đáng kể so với số lượng thí sinh dự thi. Chỉ một vài phần mười điểm cũng có thể thay đổi hoàn toàn kết quả. Có năm, khoảng cách giữa một trường top đầu và một trường top giữa chỉ là 0,25 điểm - một sai sót rất nhỏ trong phòng thi cũng đủ khiến mọi tính toán đảo lộn.
Nhưng nếu nhìn sâu hơn, áp lực thật sự của kỳ thi lớp 10 lại nằm ở những kỳ vọng âm thầm của cha mẹ, nỗi sợ bị tụt lại phía sau, cảm giác phải cạnh tranh với bạn bè cùng lớp, cùng trường. Có những đứa trẻ học rất khá nhưng vẫn mất ngủ vì luôn nghĩ mình "chưa đủ tốt". Có em không sợ trượt trường công bằng sợ nhìn thấy ánh mắt buồn của bố mẹ sau ngày công bố điểm thi.
Ở tuổi 15, các em chưa đủ trải nghiệm để hiểu rằng một kỳ thi không quyết định toàn bộ tương lai. Vì vậy, chỉ cần người lớn vô tình nói một câu như "nhà mình trông vào con" hay "không đỗ công lập thì tính sao đây?", các em có thể tự biến kỳ thi thành một cuộc chiến không được phép thất bại. Điều quan trọng nhất phụ huynh có thể làm lúc này không phải tạo thêm áp lực, mà là giúp con hiểu một điều rất đơn giản: dù kết quả ra sao, gia đình vẫn là nơi con được yêu thương và an toàn nhất để quay về.
>> Đảm bảo công bằng thế nào khi TP HCM bỏ thi vào 10?
Có một nghịch lý rất phổ biến mỗi mùa thi vào lớp 10 là càng gần ngày thi, người loạn nhịp trước tiên đôi khi lại không phải học sinh, mà là phụ huynh. Chỉ cần bước vào các nhóm cha mẹ trên mạng xã hội những ngày này là có thể cảm nhận rõ không khí căng thẳng ấy. Người cập nhật điểm chuẩn từng năm đến nửa đêm. Người liên tục hỏi dò "năm nay đề có khó không". Người cuống cuồng tìm thêm lớp học cấp tốc. Người lại vội vàng đổi giáo viên vì nghe nói "thầy này có nhiều học sinh đỗ chuyên hơn".
Nhiều phụ huynh nghĩ mình chỉ đang động viên con bằng những câu như: "Con phải cố lên", "đừng làm bố mẹ thất vọng", "bạn kia học ngày 12 tiếng đấy"... Sự lo lắng ấy xuất phát từ tình thương và kỳ vọng. Nhưng với một đứa trẻ đang chịu áp lực thi cử, những câu nói ấy đôi khi không còn là lời nhắc nhở nữa. Chúng trở thành gánh nặng tâm lý. Điều đáng nói là càng căng thẳng, khả năng tập trung và ghi nhớ của học sinh càng giảm. Não bộ trong trạng thái lo âu liên tục rất khó tiếp thu hiệu quả.
Kỳ thi lớp 10 vốn đã đủ căng thẳng. Điều học sinh cần lúc này không phải thêm một người hoảng loạn bên cạnh, mà cần một người lớn đủ bình tĩnh để giúp các em giữ lại sự tự tin cuối cùng trước khi bước vào phòng thi. Bởi cuối cùng, điều một đứa trẻ nhớ lâu nhất sau kỳ thi chưa chắc là điểm số. Nhiều khi, đó là cảm giác mình đã được gia đình yêu thương thế nào trong giai đoạn áp lực nhất của tuổi học trò.
Nhiều cha mẹ xem việc con đỗ trường top được xem như một bảo chứng cho tương lai, còn trượt công lập lại bị nhìn như một bước hụt lớn. Trong khi thực tế, cuộc đời chưa bao giờ vận hành đơn giản theo cách ấy. Có những học sinh từng học trường chuyên nhưng sau này mất phương hướng. Cũng có những em đi đường vòng, học ở môi trường bình thường hơn nhưng lại trưởng thành rất tốt và tìm được con đường phù hợp với mình.
Một đứa trẻ mất vài điểm số vẫn có thể học lại, cố gắng lại. Nhưng nếu chúng mất luôn sự tự tin và động lực, hành trình phía trước sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Đó là lý do người lớn cần tỉnh táo hơn trong cách nhìn về kỳ thi lớp 10. Hãy coi đây là một cột mốc quan trọng, nhưng đừng biến nó thành "phiên tòa" phán xét giá trị của con mình. Bởi cuối cùng, điều một đứa trẻ cần nhất không phải là cảm giác phải hoàn hảo để được yêu thương.
