Ali al-Khazali (Baghdad, Iraq) gần đây chi 2.000 USD mua các tấm pin mặt trời mái nhà cùng bộ pin lưu trữ điện từ Trung Quốc, nhằm tận dụng nguồn năng lượng này cả ngày lẫn đêm. “Chúng tôi đang cố gắng giải quyết vấn đề bằng năng lượng sạch”, ông nói.
Là nước xuất khẩu dầu, Iraq vẫn phụ thuộc phần nào vào khí tự nhiên nhập khẩu để vận hành các nhà máy điện.
Khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông đang thôi thúc các nền kinh tế chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu Ember, điều này giúp Trung Quốc – nhà cung ứng công nghệ sạch lớn nhất thế giới – ghi nhận doanh thu xuất khẩu kỷ lục năng lượng sạch trong tháng 3, với 26 tỷ USD. Mức này tăng 30% so với tháng 2 và 52% cùng kỳ năm ngoái.
Trong đó, pin xe điện, hệ thống lưu trữ điện là hai mặt hàng xuất khẩu nhiều nhất của Trung Quốc, vượt 10 tỷ USD. Đơn đặt hàng sản phẩm này tăng vọt do các nước quan ngại về tác động chiến sự Iran lên nguồn cung nhiên liệu.
Nguồn thu từ xuất khẩu pin trên đà tăng từ 2019, đạt trung bình 7 tỷ USD trong hai tháng đầu năm 2025. Châu Âu là thị trường nhập khẩu pin lớn nhất, chiếm 43% trong tổng số nhà mua. Châu Á đứng thứ hai, với tỷ trọng 29%.
Xét theo quốc gia, Đức chi gần 1,3 tỷ USD, là bên mua lớn nhất từ Trung Quốc. Các quốc gia nhập khẩu lớn tiếp theo là Mỹ (823 triệu USD), Hà Lan (635 triệu USD), Việt Nam và Australia mỗi nước gần 600 triệu USD.
Với lĩnh vực xe điện, xuất khẩu gặp nhiều biến động do một số quốc gia thay đổi chính sách ưu đãi, ảnh hưởng tới nhu cầu người dùng. Bên cạnh đó, xung đột Trung Đông gây gián đoạn dòng chảy thương mại toàn cầu và xói mòn niềm tin người dùng. Dù vậy, tổng kim ngạch xuất khẩu xe điện quý I đạt mức kỷ lục 21 tỷ USD, tăng gần gấp đôi cùng kỳ, bất chấp sự sụt giảm mạnh từ thị trường Trung Đông trong tháng 3 do chiến sự.
Châu Âu là thị trường tiêu thụ xe Trung Quốc lớn nhất, chiếm 45% tổng doanh số, châu Á đứng thứ với 25% thị phần.
Các chuyên gia lưu ý rằng lượng nhập khẩu ôtô và linh kiện phục vụ lưới điện vào Trung Đông bị đình trệ do các cuộc không kích. Tức là, nhu cầu từ khu vực này sẽ phục hồi khi hòa bình lập lại và hàng hóa được thông thương.
Cũng theo Ember, hệ thống năng lượng mặt trời Trung Quốc đạt doanh thu tăng vọt trong tháng 3, ở mức 4,8 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 5/2023. Con số này gấp đôi mức trung bình hai tháng đầu năm 2025.
Trong đó, châu Á chi tới 2 tỷ USD nhập khẩu (chiếm 43% thị phần), còn châu Âu nhập 1,3 tỷ USD. Hà Lan là bên mua lớn nhất, với 400 triệu USD, tăng gấp đôi tháng trước.
Giới phân tích từ Ember lẫn Wood Mackenzie đều chung nhận định Trung Quốc là “người thắng tuyệt đối” trong cuộc khủng hoảng Iran. Bởi lẽ, họ có lợi thế chiến lược từ vị trí dẫn đầu trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, điện khí hóa, sản xuất cũng như đổi mới sáng tạo.
Euan Graham, nhà phân tích cấp cao tại Ember, cho biết điện mặt trời đã trở thành động lực của nền kinh tế toàn cầu. “Cú sốc nhiên liệu hóa thạch đang đẩy lĩnh vực này lên một tầm cao mới”, ông nói.
Thực tế, năng lượng mặt trời cũng có nhược điểm, là không ổn định và phụ thuộc vào thời tiết, trong khi pin lưu trữ thường khó bù đắp hoàn toàn. Bên cạnh đó, một số nhà hoạch định chính sách ở châu Âu và Mỹ quan ngại các tấm quang năng và xe điện có kết nối không dây có thể bị vô hiệu hóa từ xa.
Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa năng lượng tái tạo và nhiên liệu hóa thạch là người mua chỉ phải trả tiền cho tấm quang năng hoặc turbine gió một lần, còn dầu và khí đốt thì phải liên tục nhập khẩu.
WSJ dẫn ví dụ thực tế tại Cuba – quốc gia thiếu điện do lệnh cấm vận từ Mỹ, các tấm pin mặt trời được lắp đặt trên khắp mái nhà dân, bệnh viện, và xe ba bánh điện của Trung Quốc được sử dụng rộng rãi.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại cho rằng các quốc gia nên ứng phó với tình hình bất ổn ở Trung Đông bằng cách mua thêm dầu và khí từ Mỹ. “Chúng tôi đang có rất nhiều”, ông nói hồi đầu tháng 4.
Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, PPI tháng 3 tăng 0,5% so với tháng 32025, chấm dứt chuỗi giảm phát sản xuất dài nhất trong nhiều thập kỷ. Kết quả này cao hơn dự báo trong thăm dò của Reuters, ở mức 0,4%.
Giá sản xuất tăng mạnh trong các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như khai thác kim loại màu tăng 36,4%; luyện kim và chế biến kim loại màu tăng 22,4%. Tính chung quý I, chỉ số giá sản xuất vẫn giảm 0,6% so với cùng kỳ 2025.
PPI của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới quay đầu tăng trở lại tháng trước do xung đột Trung Đông đẩy giá dầu tăng, khiến chi phí nhiên - nguyên liệu sản xuất leo thang. Đến ngày 10/4, dầu Brent hợp đồng giao tháng 6 được giao dịch ở mức 96,7 USD mỗi thùng, tăng 33% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Dầu WTI hợp đồng giao tháng 5 có giá 98,5 USD mỗi thùng, tăng 47%.
Từ cuối tháng 2, Trung Quốc đã cho phép giá nhiên liệu trong nước tăng, nhưng áp trần, nhằm giảm tác động từ giá dầu leo thang. Zhiwei Zhang, kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, cho rằng tình hình Trung Đông vẫn còn rất bất ổn. "Triển vọng lạm phát với nhiều nước, bao gồm cả Trung Quốc, cũng vậy", ông nói.
Trung Quốc là nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, nhưng nhờ dự trữ lớn và nguồn cung năng lượng đa dạng nên giảm được tác động kinh tế từ cuộc xung đột ở Vùng Vịnh, theo Robin Xing, Kinh tế trưởng Trung Quốc tại Morgan Stanley.
"Trung Quốc ứng phó tốt hơn các nước khác trước cú sốc dầu, nhờ khả năng linh hoạt trong chuyển đổi nguồn năng lượng và dư địa chính sách khi lạm phát thấp", ông Robin Xing nhận định. Ông dự báo PPI nước này tăng 1,2% năm nay.
Tháng 3, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc tăng 1%, thấp hơn mức dự báo 1,2% của các nhà kinh tế do Reuters khảo sát và chậm hơn so với mức tăng 1,3% trong tháng 2. CPI lõi, không bao gồm các mặt hàng dễ biến động như thực phẩm và năng lượng, tăng 1,1% trong tháng 3.
Ông Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, cho biết trong số các nền kinh tế châu Á đã công bố dữ liệu lạm phát tháng 3 đến nay, Trung Quốc là nước duy nhất ghi nhận tốc độ CPI giảm theo tháng.
Với lạm phát thấp và tăng do chi phí đẩy (giá đầu vào) chứ không phải nhu cầu cao, Marco Sun, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tài chính tại MUFG (Trung Quốc), dự báo Bắc Kinh sẽ không có điều chỉnh về chính sách điều hành kinh tế.
Tỷ giá nhân dân tệ và USD ổn định sau khi dữ liệu lạm phát được công bố, trong khi thị trường chứng khoán đại lục tăng điểm.
Morgan Stanley vừa hạ dự báo tăng trưởng Trung Quốc năm nay 10 điểm cơ bản, còn 4,7%, với giả định giá dầu trung bình đạt 110 USD mỗi thùng trong quý II trước khi hạ nhiệt. Trường hợp xung đột Trung Đông leo thang, đẩy giá dầu vượt 150 USD mỗi thùng quý này, GDP thực của Trung Quốc có thể giảm tốc còn 4,2%.
"Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại, quá trình bình thường hóa nguồn cung chậm và nhu cầu tái tích trữ có thể khiến giá dầu duy trì ở mức cao", ông Xing nói.
Ngày 22-4, Triển lãm Nguồn cung ứng quốc tế 2026 (Global Sourcing Fair Việt Nam) diễn ra tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), phường Tân Mỹ, TP.HCM đã đón hàng trăm lượt khách quốc tế đến giao thương.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Vnod Suneja - Công ty Gadget League đến từ Ấn Độ - cho biết từ Hong Kong ông bay đến TP.HCM và dành trọn một ngày ở đây, sau đó quay về Ấn Độ. "Ngay khi biết triển lãm ở TP.HCM, tôi đã thay đổi lịch bay để có mặt ở đây. Nhu cầu tìm kiếm nguồn hàng giá tốt thôi thúc tôi đến đây. Việt Nam đang được biết đến là nơi cung ứng các thiết bị điện tử chất lượng, giá tốt", ông Vnod Suneja nói.
Trong khi đó là một nhà khởi nghiệp với mặt hàng ba lô, túi xách, anh Guilherme Osorio, đến từ Brazil, cho biết sau nghiên cứu kỹ anh nhận thấy Việt Nam là nơi đang có thể có nguồn cung chất lượng, giá cạnh tranh, vì thế anh đã bay quãng đường dài đến đây. "Trong buổi sáng tôi đã gặp gỡ một số đối tác, dù chưa chốt được hợp đồng nào nhưng ở đây tôi đang có những gì mình thực sự cần", anh Guilherme Osorio nói.
Ghi nhận tại triển lãm, rất đông các nhà mua hàng quốc tế đến trong ngày đầu tiên, thực hiện hàng trăm cuộc gặp gỡ, kết nối. Trong đó các gian hàng đông khách đều đang là lợi thế sản xuất của Việt Nam như ngành hàng may mặc, giày dép, đồ nhựa gia dụng....
Theo ban tổ chức, triển lãm năm nay có quy mô hơn 500 nhà cung cấp với 700 gian hàng tham gia, giới thiệu hơn 40.000 sản phẩm xuất khẩu thuộc bốn ngành hàng chủ lực gồm: Thời trang & phụ kiện, nhà cửa & quà tặng, điện tử & thiết bị gia dụng, và bao bì & in ấn.
Quy mô này được đánh giá là nỗ lực lớn của nhà tổ chức trong bối cảnh thị trường toàn cầu đầy biến động. Theo đó, triển lãm dự kiến chào đón hơn 12.000 nhà mua hàng đến từ hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, trải rộng khắp Đông Nam Á, Mỹ, châu Âu, Úc, và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong đó có các nhà bán lẻ và nhà nhập khẩu toàn cầu, các doanh nghiệp thương mại điện tử và chuyên gia tìm nguồn cung ứng. Thực tế đang có xu hướng ngày càng nhiều nhà mua hàng lựa chọn Việt Nam không chỉ vì sản phẩm có tính cạnh tranh, mà còn nhờ các giải pháp chuỗi cung ứng toàn diện, phù hợp với nhu cầu phát triển lâu dài.
Hơn 500 nhà mua hàng VIP quốc tế đã xác nhận tham dự, bao gồm nhiều tập đoàn lớn như Walmart, Staples, Nitori, Ichiban, Dollar General, Test Rite, Kohnan, VHC Brands, Woolworths Group, Muji, Conrad, Lenmar, All Brands, Yoka Yo và Walton.
Bên cạnh đó triển lãm cũng chào đón các nhà mua hàng tiêu biểu trong khu vực Đông Nam Á như Itm Alimentaire International (Thái Lan), Mega Market, Birgma Asia Trading Limited, W-King Cambodia và ECO Basis Marketing Sdn Bhd.
"Việt Nam đã và đang trở thành điểm đến tìm nguồn cung ngày càng hấp dẫn với nguồn hàng đa dạng và các nhà sản xuất giàu năng lực. Đây thực sự là đối tác chiến lược giúp chúng tôi tìm ra những ý tưởng mới và các giải pháp cung ứng bền vững", ông Chris Wiggins, CEO & Founder, Body Graffiti LLC, nói.
Còn ông James Liu - CEO Global Sources, đơn vị tổ chức triển lãm - cho biết trong bối cảnh người mua ngày càng ưu tiên tính linh hoạt và đa dạng hóa, Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất chiến lược trong mạng lưới sản xuất châu Á.
Điều này đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp kết nối với các nhà cung cấp mới và xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt, bền vững và hiệu quả hơn.
Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tháng 3 Việt Nam nhập khẩu gần 1,2 triệu tấn xăng dầu các loại, tương đương 1,46 tỷ USD. Mức này tăng gần 13% về lượng và hơn 94% trị giá so với tháng 2.
Lũy kế 3 tháng đầu năm, cả nước nhập gần 3,4 triệu tấn xăng dầu, tương đương hơn 2,9 tỷ USD. Sản lượng nhập về tăng gần gấp rưỡi so với cùng kỳ năm ngoái.
Lượng dầu thô nhập khẩu giảm 15% so với cùng kỳ, đạt hơn 3,1 triệu tấn trong quý I, tương đương gần 1,7 tỷ USD.
Theo các doanh nghiệp đầu mối, giá trị nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu do giá xăng dầu thế giới đi lên khi xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, gây áp lực lên nguồn cung. Các đơn vị đẩy mạnh nhập khẩu và đa dạng nguồn để tránh thiếu hụt xăng dầu trong nước.
Tại phiên thảo luận kinh tế xã hội ngày 10/4, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết Bộ Công Thương cho biết cơ quan này đã xây dựng các kịch bản ứng phó. Hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này. Hiện mức dự trữ xăng dầu trong nước đã tăng từ 15 lên 26 ngày.
Ông Hùng cho hay Việt Nam duy trì được giá xăng, dầu diesel thấp hơn mức bình quân của thế giới là 1,3 USD mỗi lít, tương ứng khoảng 35.000 đồng. Giá xăng RON 95-III hiện bình quân 23.000-24.000 đồng một lít. Trong khi đó, một số nước trong khu vực vẫn khó khăn vì đứt gãy chuỗi cung ứng.
Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua sáng 12/4, các loại thuế với xăng dầu gồm bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), tiêu thụ đặc biệt được giảm về 0 tới hết tháng 6.
Dù vậy, các đại biểu Quốc hội khi thảo luận về kinh tế xã hội đều cho rằng Việt Nam cần sớm xây kho dự trữ xăng dầu quốc gia bởi đây là "bảo hiểm cho nền kinh tế". Chính phủ cho biết Việt Nam đặt mục tiêu hình thành hệ thống kho dự trữ xăng dầu ít nhất 90 ngày nhập khẩu tới 2030.
