Nước mía ‘ngon – bổ – rẻ’: Uống sao để không hại sức khỏe?

Ngày 9/7, Chi cục Dân số TPHCM tổ chức hội nghị kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới (11/7) do Bộ Y tế phát động, với chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng”.

Hội nghị nhằm triển khai Luật Dân số và Kế hoạch thực hiện Chiến lược Dân số giai đoạn 2026-2030 và sơ kết công tác dân số 6 tháng đầu năm.

Thanh niên là hạt nhân của chiến lược phát triển dân số

Theo thống kê từ Chi cục Dân số TPHCM, địa phương đang đối mặt cùng lúc nhiều biến động nhân khẩu học. Đến cuối năm 2025, sau sáp nhập, dân số TP đạt hơn 13,8 triệu người.

Dù vẫn trong thời kỳ dân số vàng với nhóm 15-64 tuổi chiếm hơn 74%, TP cũng bước vào giai đoạn già hóa nhanh khi người từ 60 tuổi trở lên chiếm 11,4% dân số, trong khi mức sinh tiếp tục duy trì ở mức thấp (chỉ 1,51 con/phụ nữ).

TS.BS Huỳnh Minh Chín, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM chia sẻ, trong bối cảnh già hóa dân số, mức sinh giảm và cấu trúc gia đình thay đổi, việc đặt thanh niên vào vị trí trung tâm của các chính sách, xem thanh niên là động lực thay đổi thay vì chỉ là đối tượng thụ hưởng, là giải pháp then chốt để phát triển bền vững.

Luật Dân số năm 2025 đã tạo ra bước chuyển quan trọng khi chuyển từ tư duy quản lý quy mô dân số sang phát triển dân số toàn diện, lấy chất lượng cuộc sống và chất lượng nguồn nhân lực làm mục tiêu.

Đối với TPHCM, triển khai luật không chỉ nhằm thực hiện quy định pháp luật mà còn hướng đến xây dựng một đô thị có quy mô dân số hợp lý, nguồn nhân lực chất lượng cao, hệ thống y tế hiện đại và môi trường sống thân thiện với thanh niên, phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi.

“Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành y tế không thể hành động đơn lẻ mà cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị, ngành giáo dục, đoàn thanh niên, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, mỗi gia đình và từng người dân. Thành phố hướng đến xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân từ trước khi sinh, trong suốt vòng đời đến tuổi già”, ông Chín nói.

Cũng theo TS.BS Huỳnh Minh Chín, ngành y tế sẽ tập trung triển khai hiệu quả Luật Dân số và các chương trình hành động của thành phố; mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, tiền hôn nhân, trước sinh và sơ sinh; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý dân số và sức khỏe theo vòng đời; xây dựng các mô hình y tế thân thiện với thanh niên.

Đồng thời, TPHCM sẽ phát huy vai trò của mạng lưới y tế cơ sở và cộng tác viên dân số để đưa chính sách đến gần người dân. Ngoài ra, các bệnh viện và trạm y tế sẽ tăng cường nâng cao chất lượng dân số từ giai đoạn đầu đời, mở rộng tư vấn tiền hôn nhân, sàng lọc trước sinh, sơ sinh và chủ động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng, thích ứng với quá trình già hóa dân số.

Giải quyết mức sinh thấp, chủ động thích ứng già hóa dân số

ThS Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM, cho biết bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai Chiến lược Dân số giai đoạn 2021-2025 tại TPHCM vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức cần sớm tháo gỡ.

Dù tổng tỷ suất sinh tại thành phố có xu hướng tăng nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên chưa đạt mục tiêu đề ra. Các chính sách khuyến sinh mới chỉ tạo chuyển biến bước đầu, chưa đủ mạnh để hình thành xu hướng ổn định lâu dài, nhất là trong bối cảnh chi phí nhà ở, giáo dục, y tế và sinh hoạt tại đô thị đặc biệt còn ở mức cao.

Bên cạnh đó, TPHCM đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. Tỷ lệ người cao tuổi ngày càng tăng trong khi mức sinh thấp kéo dài làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn lao động trong tương lai, đồng thời tạo áp lực lớn đối với hệ thống an sinh xã hội, y tế và dịch vụ chăm sóc dài hạn.

Ngoài ra, quy mô dân số lớn, biến động dân cư mạnh, số lượng người nhập cư cao, phân bố dân cư chưa đồng đều cùng tốc độ đô thị hóa nhanh cũng đặt ra nhiều thách thức trong quản lý dân số. Các vấn đề về nhà ở, việc làm, môi trường, an toàn thực phẩm và dịch bệnh tiếp tục tạo áp lực đối với công tác dân số và phát triển.

Để xử lý những tồn tại trên, Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược Dân số Việt Nam tại TPHCM giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu giải quyết tình trạng mức sinh thấp, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng, chủ động thích ứng với già hóa dân số, phân bố dân cư hợp lý và nâng cao chất lượng dân số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Theo ông Trung, để hiện thực hóa mục tiêu này, TPHCM sẽ tập trung triển khai đồng bộ 6 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền; đổi mới công tác truyền thông về dân số; hoàn thiện các chính sách khuyến khích phù hợp với điều kiện phát triển của thành phố.

Ngoài ra, địa phương còn tập trung phát triển mạng lưới dịch vụ dân số toàn diện, đẩy mạnh chuyển đổi số; củng cố, nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác dân số; đồng thời bảo đảm đủ nguồn lực, tăng đầu tư ngân sách và huy động sự tham gia của cộng đồng để triển khai hiệu quả các chính sách dân số trong giai đoạn mới.

Tin Gốc: Dân Trí

Ngày 24-6, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng ra mắt Ban Bảo vệ trẻ em và đưa vào hoạt động Phòng tham vấn hỗ trợ trẻ em.

Mô hình được triển khai với sự hỗ trợ của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), hướng đến xây dựng môi trường khám chữa bệnh an toàn, thân thiện và tăng cường bảo vệ trẻ em trong cơ sở y tế.

Ngoài chăm sóc sức khỏe thể chất, mô hình mới còn tập trung phát hiện sớm, hỗ trợ và can thiệp đối với các trường hợp trẻ có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại, bỏ bê hoặc gặp các vấn đề tâm lý - xã hội.

Ban Bảo vệ trẻ em gồm 9 thành viên do BSCKII Võ Hữu Hội, Phó giám đốc Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, làm Trưởng ban, có nhiệm vụ phối hợp phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ bạo lực, xâm hại; tiếp nhận, điều trị tổn thương thể chất và tâm lý; đồng thời kết nối mạng lưới bảo vệ trẻ em ngoài cộng đồng.

Theo ông Hội, bệnh viện đã xây dựng quy trình gồm 5 bước từ tiếp nhận, đánh giá, lập kế hoạch can thiệp đến theo dõi, hỗ trợ nhằm đảm bảo trẻ được bảo vệ kịp thời và toàn diện.

Mô hình có Phòng tham vấn hỗ trợ trẻ em là không gian riêng biệt được thiết kế thân thiện, bảo mật để trẻ dễ dàng chia sẻ những tổn thương, khó khăn mà các em đang gặp phải.

Trước đây, bệnh viện vẫn tiếp nhận các trường hợp trẻ cần hỗ trợ tâm lý hoặc nghi bị bạo lực, xâm hại. Tuy nhiên việc tham vấn chủ yếu được thực hiện tại phòng làm việc hoặc các không gian dùng chung trong bệnh viện, nên còn nhiều hạn chế về tính riêng tư.

Nhiều trẻ có tâm lý e dè, lo sợ nên rất khó chia sẻ trong môi trường đông người. Phòng tham vấn mới sẽ giúp các em cảm thấy an toàn hơn khi bộc lộ cảm xúc, từ đó nhân viên y tế và công tác xã hội có thể tiếp cận, hỗ trợ hiệu quả hơn.

Khi phát hiện trẻ có nguy cơ bị bạo lực hoặc xâm hại, bệnh viện sẽ phối hợp với công an, tư pháp, cán bộ trẻ em và chính quyền địa phương để xây dựng phương án bảo vệ phù hợp, kể cả sau khi trẻ xuất viện.

Trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia từ Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Hùng Vương (TP.HCM) cũng chia sẻ kinh nghiệm nhận diện, tiếp nhận và xử trí các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại trong cơ sở y tế; đồng thời thảo luận về cơ chế phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ung thư miệng ảnh hưởng đến khoang miệng, môi, nướu và vùng họng. Nếu phát hiện sớm, nhiều trường hợp có thể điều trị hiệu quả. Các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, nhưng nếu có bất thường ở miệng hoặc họng kéo dài trên hai tuần, nên đi khám.

Một trong những yếu tố nguy cơ chính của ung thư miệng là việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá, bao gồm cả loại không khói. Những sản phẩm này thường được giữ lâu trong khoang miệng, khiến niêm mạc tiếp xúc trực tiếp với chất gây ung thư trong thời gian dài.

Theo các chuyên gia, ung thư miệng không chỉ liên quan đến thuốc lá. Vệ sinh răng miệng kém, răng sắc nhọn, răng giả không phù hợp gây viêm nhiễm kéo dài trong khoang miệng cũng có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư. Ngoài ra, virus HPV hiện được xem là yếu tố nguy cơ ngày càng phổ biến ở ung thư vùng miệng và họng, đặc biệt ở người trẻ không hút thuốc.

Các bác sĩ cũng cảnh báo lối sống hiện đại như thức khuya, căng thẳng kéo dài, ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động hoặc uống rượu thường xuyên có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Một trong những vấn đề lớn là nhiều người phát hiện bệnh muộn do bỏ qua triệu chứng ban đầu. Dấu hiệu sớm của ung thư miệng thường mơ hồ như loét miệng lâu lành, mảng trắng hoặc đỏ trong miệng, đau hoặc khó nuốt, khàn tiếng kéo dài, nổi hạch cổ hoặc chảy máu bất thường trong khoang miệng. Nhiều người nhầm các triệu chứng này với nhiệt miệng hoặc viêm thông thường nên tự điều trị tại nhà, làm chậm chẩn đoán.

Điều trị ung thư miệng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và vị trí tổn thương trong khoang miệng hoặc họng. Các phương pháp phổ biến gồm phẫu thuật, xạ trị và hóa trị. Phẫu thuật thường là lựa chọn điều trị đầu tiên nhằm loại bỏ mô ung thư. Với các trường hợp phát hiện sớm hoặc khối u nhỏ, phẫu thuật có thể là phương pháp duy nhất cần thực hiện. Nếu vùng cắt bỏ lớn, người bệnh có thể cần phẫu thuật tái tạo.

Xạ trị đôi khi được áp dụng đơn độc cho ung thư miệng giai đoạn sớm, đặc biệt ở vùng môi. Phương pháp này cũng có thể kết hợp sau phẫu thuật hoặc cùng hóa trị để giảm nguy cơ tái phát hay kiểm soát ung thư giai đoạn muộn. Hóa trị chủ yếu được dùng trong các trường hợp ung thư tiến triển hoặc phối hợp với xạ trị để tăng hiệu quả điều trị.

Để phòng bệnh, ngoài tránh thuốc lá dưới mọi hình thức, mọi người nên hạn chế rượu bia, giữ vệ sinh răng miệng tốt và khám nha khoa định kỳ để phát hiện sớm tổn thương bất thường. Tiêm vaccine HPV có thể giúp giảm nguy cơ một số ung thư vùng miệng và họng. Theo Medical News Today, ung thư miệng có tiên lượng tốt hơn nhiều nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Tin Gốc: Vnexpress