Tăng, giảm chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 TP.HCM năm 2026 ở các trường ra sao?

Có một người thầy tôi quen, ngoài 50 tuổi, làm hiệu trưởng một trường tiểu học ở quê. Mỗi lần gặp, ông vẫn kể về những tiết dạy của mình bằng giọng háo hức như thời còn là giáo viên trẻ măng. Vậy mà tuần trước ông nhắn cho tôi một câu mà tôi nghe ra cả sự bất an trong đó, rằng đã mấy năm nay ông gần như không còn đứng lớp mà tháng nào cũng vẫn nhận khoản phụ cấp đứng lớp, liệu ông có đang đi vào vết xe đổ của vài đồng nghiệp vừa lên báo hay không.

Ông giật mình sau khi đọc tin một hiệu trưởng ở TP.HCM bị kỷ luật cảnh cáo vì suốt 3 năm học không giảng dạy nhưng vẫn nhận phụ cấp nhà giáo 35%, mà số tiền ấy hiệu trưởng này đem trả lại cho các thầy cô dạy thay mình. Trước đó ít lâu, ở Quảng Trị cũng có chuyện hiệu trưởng và phó hiệu trưởng một trường tiểu học không có lịch giảng dạy thể hiện trên hồ sơ chuyên môn mà vẫn hưởng đủ khoản phụ cấp ấy trong thời gian dài, đến mức địa phương phải tính chuyện truy thu.

Tôi hiểu vì sao người thầy ấy lo. Không mấy ai trong số những hiệu trưởng đó bắt đầu bằng ý định trục lợi. Họ trượt vào sai phạm một cách lặng lẽ. Một hiệu trưởng trường tiểu học mỗi tuần chỉ phải dạy 2 tiết theo quy định, nhưng guồng quay của hồ sơ, họp hành, thanh tra, tuyển sinh, xây dựng sửa chữa trường lớp… cứ cuốn đi. Và 2 tiết nhỏ nhoi ấy là thứ dễ bị gạt sang bên nhất. Người dạy thay vẫn lên lớp đều đặn, học trò vẫn có thầy, kế toán vẫn đều đặn chi 35% như một phần lương cứng. Nhìn từ bên trong, mọi thứ trông vô hại đến mức người ta quên mất rằng mình đang đứng sai chỗ. Thậm chí ở vụ việc tại TP.HCM, vị hiệu trưởng còn mang chính khoản phụ cấp ấy trả lại cho người dạy thay, một cử chỉ thoạt nghe rất sòng phẳng.

Nhưng pháp luật không nhìn khoản phụ cấp ấy theo cách chúng ta vẫn quen nghĩ. Phụ cấp ưu đãi nghề 35% không phải là một phần đương nhiên của chức danh hiệu trưởng. Nó là khoản bù đắp cho lao động giảng dạy trực tiếp, gắn chặt với điều kiện thực sự đứng lớp. Thông tư 05/2025 của Bộ GD-ĐT có hiệu lực từ ngày 22.4.2025 quy định rõ hiệu trưởng vẫn phải dạy 2 tiết một tuần, phó hiệu trưởng 4 tiết và không cho phép lấy việc kiêm nhiệm quản lý để miễn cho mình nghĩa vụ đứng lớp. Khi không dạy mà vẫn nhận thì khoản tiền đó trở thành khoản chi sai, dù nó có chảy vào túi ai đi nữa.

Cái bẫy đẩy một nhà giáo từ phạm vi kỷ luật sang nguy cơ xem xét trách nhiệm hình sự

Nhận phụ cấp khi chưa dạy đủ tiết, nếu không có chiếm đoạt và không có gian dối hồ sơ, về bản chất chỉ là vi phạm chế độ chính sách. Cách xử lý tương xứng cho nó là kỷ luật hành chính và truy thu khoản đã chi sai, đúng như những gì đang diễn ra ở 2 vụ việc kể trên. Đó là một cú vấp đau nhưng đứng dậy được.

Thứ thực sự nguy hiểm nằm ở phía sau, trong cái phản xạ rất con người là muốn che đi những vi phạm. Khi đã lỡ ở vùng xám, người ta dễ bị cám dỗ sửa lại thời khóa biểu cho khớp, dựng thêm sổ đầu bài, nhờ ai đó ký lùi ngày để hồ sơ trông như mình vẫn đều đặn lên lớp. Chính bước đó mới là lằn ranh đỏ.

Không phải khoản phụ cấp mà chính động tác hợp thức hóa hồ sơ mới là cái bẫy đẩy một nhà giáo từ phạm vi kỷ luật sang nguy cơ xem xét trách nhiệm hình sự.

Một nữ hiệu trưởng ở Đắk Lắk vừa bị cách chức vì chỉ đạo giả mạo chữ ký để hợp thức hóa hồ sơ và hành vi kiểu ấy rơi đúng vào tội giả mạo trong công tác theo điều 359 bộ luật Hình sự 2015, với khung hình phạt khởi điểm từ 1 đến 5 năm tù. Một khoản phụ cấp vài triệu đồng còn có thể xử lý bằng truy thu, còn một bộ hồ sơ giả thì không có cách nào truy thu lại được nữa.

Vì vậy các hiệu trưởng hãy dạy thật và ghi thật, đứng lớp đủ số tiết và để việc đứng lớp ấy hiện diện ngay ngắn trên thời khóa biểu, sổ đầu bài, kế hoạch bài dạy. Nếu năm học nào đó công việc quản lý thật sự nuốt mất giờ lên lớp thì điều cần làm là chủ động nói thẳng với bộ phận tài chính để dừng hoặc điều chỉnh khoản phụ cấp cho đúng phần thực dạy, thay vì im lặng để hệ thống tự chi rồi mắc kẹt nhiều năm. Người dạy thay xứng đáng được trả công nhưng phải là khoản thừa giờ do nhà trường chi theo đúng cơ chế, chứ không phải bằng chính khoản phụ cấp mà hiệu trưởng tự tay chia lại. Và nếu lỡ đã nhận sai, việc rà soát rồi truy nộp sớm, trước khi có ai đó làm đơn, luôn là lựa chọn tử tế hơn cho chính mình, bởi sự chủ động khắc phục bao giờ cũng được ghi nhận như một tình tiết giảm nhẹ.

Một quy định buộc người quản lý vừa gánh cả bộ máy hành chính vừa phải đều đặn đứng lớp, lại gắn thu nhập của họ vào đúng số tiết khó giữ ấy, tự nó đã đặt người trung thực vào thế khó. Nghị định 182/2026 về phụ cấp ưu đãi nhà giáo sẽ có hiệu lực từ ngày 7.7.2026 và đó là dịp để bàn lại cho sòng phẳng hơn mối quan hệ giữa chức trách quản lý và nghĩa vụ giảng dạy.

Nhưng người thầy của tôi không thể ngồi chờ một văn bản. Ông phải tự bảo vệ mình ngay từ học kỳ tới.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo dự thảo, ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học được thực hiện toàn diện trong các hoạt động đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ, hỗ trợ người học. Tuy nhiên công nghệ không thay thế vai trò người thầy và cần phải có cơ chế kiểm soát hành vi vi phạm liêm chính học thuật.

Các cơ sở giáo dục đại học được chủ động lựa chọn, ứng dụng các giải pháp công nghệ phù hợp với chiến lược phát triển và điều kiện của đơn vị. Tuy nhiên việc ứng dụng công nghệ phải được thực hiện có kiểm soát, đảm bảo liêm chính học thuật.

Trong hoạt động đào tạo, cơ sở giáo dục đại học được chủ động ứng dụng công nghệ số và AI thông qua các phương thức như đào tạo trực tiếp có hỗ trợ công nghệ số, đào tạo trực tuyến toàn phần, đào tạo kết hợp trực tuyến và trực tiếp, đào tạo cá thể hóa dựa trên dữ liệu và AI.

Việc ứng dụng công nghệ nhằm hỗ trợ tổ chức giảng dạy, học tập, quản lý quá trình học tập, theo dõi tiến độ, kết quả học tập của người học, tư vấn học tập, định hướng nghề nghiệp và phân tích dữ liệu học tập để cải tiến chương trình, phương pháp giảng dạy.

Tuy nhiên sử dụng AI trong đào tạo phải bảo đảm hỗ trợ, không thay thế vai trò của giảng viên. Bên cạnh đó cũng phải đảm bảo minh bạch, có thể giải trình, không làm sai lệch kết quả học tập, tuân thủ liêm chính học thuật và có cơ chế kiểm soát, giám sát.

Đối với hoạt động kiểm tra, đánh giá, dự thảo quy định cơ sở giáo dục đại học được chủ động ứng dụng công nghệ số và AI nhưng phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, minh bạch và công bằng, phù hợp với chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

Sử dụng công nghệ trong kiểm tra đánh giá phải bảo đảm xác thực danh tính người học, kiểm soát quá trình kiểm tra, đánh giá, bảo đảm tính toàn vẹn, khả năng truy vết và lưu trữ dữ liệu đánh giá.

Cơ sở giáo dục đại học công khai quy định, tiêu chí đánh giá và có cơ chế giải trình, phúc tra kết quả. Việc sử dụng AI trong kiểm tra, đánh giá cũng phải bảo đảm hỗ trợ, không thay thế vai trò của giảng viên, không làm sai lệch kết quả đánh giá, tuân thủ quy định về liêm chính học thuật.

Bên cạnh việc quy định sử dụng công nghệ trong đào tạo, đánh giá, nghiên cứu khoa học, dự thảo chỉ rõ một số hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số.

Cụ thể như sử dụng công nghệ, bao gồm AI, để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học. Sao chép, đạo văn, sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu, học liệu số hoặc kết quả nghiên cứu.

Giả mạo, làm sai lệch dữ liệu, kết quả nghiên cứu hoặc thông tin học tập. Nhờ người khác thực hiện hoặc thực hiện thay nhiệm vụ học tập, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu. Không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng công nghệ, AI khi có yêu cầu.

Từ đó dự thảo yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học có trách nhiệm ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, xác định rõ hành vi vi phạm, quy trình xử lý và trách nhiệm của các bên liên quan.

Thiết lập cơ chế kiểm soát, giám sát, xử lý vi phạm. Ứng dụng công nghệ để phát hiện gian lận, đồng thời tổ chức phổ biến, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về liêm chính học thuật.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ghi nhận ở Trường ĐH Nha Trang, nhiều thí sinh đã có mặt từ 6 giờ 30 để chuẩn bị dự thi. Trần Thị Thùy An, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi (Nha Trang), thông tin rằng em đặt nhiều hy vọng ở đợt 1 thi V-ACT, bởi đợt 2 tổ chức vào cuối tháng này quá sát với lịch thi học kỳ 2 trên trường. "Em chỉ bắt đầu chú trọng V-ACT từ đầu năm vì trước đó phải tập trung thi lấy chứng chỉ IELTS", An nói.

Theo An, phần thi em thấy khó nhất trong đề V-ACT là toán, nhất là nội dung phân tích số liệu và toán phổ thông bởi đề không chỉ hỏi kiến thức của lớp 12 mà còn hỏi cả lớp 10, 11. "Do đó những bạn nào bị 'mất gốc' kiến thức hai khối trước sẽ đặc biệt khó khăn, trong đó có cả em", An bộc bạch. Ngược lại, nữ sinh không hề thấy thử thách ở phần thi tư duy khoa học, dù nội dung này có môn giáo dục kinh tế và pháp luật mà em chưa từng học qua.

"Em có đăng ký học thêm trực tuyến ở một trung tâm, ngoài ra còn tìm đề thêm trên TikTok và những trang mạng khác. Nếu kết quả thi lần này chưa tốt, em nghĩ mình sẽ dốc toàn lực vào kỳ thi tốt nghiệp THPT", nữ sinh đặt mục tiêu đạt từ 750-900 điểm chia sẻ.

Đứng cạnh bên, Hoàng Ngọc Khánh Trang, học sinh lớp 12 Trường THPT Hoàng Văn Thụ (Nha Trang), thẳng thắn: "Em chỉ mới được ôn được 3 ngày là đi thi luôn nên xác định lần này nhường hết 1.200 điểm cho đối thủ. Thực tế, lần này em chỉ muốn trải nghiệm là chính, sau đó chú trọng nhiều hơn vào đợt 2. Do xét tuyển vào ngành y nên em cũng coi trọng kỳ thi tốt nghiệp THPT hơn, xem đây chỉ là phương án dự phòng".

Nguyễn Anh Quân, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng, đã bắt đầu ôn tập từ hè năm trước, với mục tiêu đạt từ 900-1.000 điểm thi V-ACT. Dù có sự chuẩn bị dài hạn, Quân vẫn cảm thấy khó nhằn ở nội dung toán phổ thông ở phần thi toán, trong khi câu hỏi tư duy logic và phân tích số liệu "chỉ cần suy luận là ra nên rất dễ". Logarit và hàm số mũ là những điểm kiến thức được cho là thử thách nhất.

"Nội dung khó thứ hai là tiếng Việt, vốn bao hàm rất nhiều lý thuyết và khó phân biệt khiến em dễ bị nhầm không biết đâu là câu đúng, câu sai. Đặc biệt khó là câu phân tích biện pháp nghệ thuật và ý nghĩa trong ngữ liệu đã cho", nam sinh bộc bạch.

"Điểm V-ACT rất quan trọng và em dự kiến sẽ thi tiếp đợt 2 vì ĐH Kinh tế TP.HCM sẽ xét cả điểm này cộng với điểm thi tốt nghiệp THPT và những yếu tố khác", Quân nói thêm.

Lê Nguyễn An Thuyên, học sinh lớp 12 Trường THPT Hà Huy Tập (Nha Trang), cùng với Lê Nguyễn Thanh Tuyền, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng cũng đồng tình rằng toán là môn thi khiến các em "cảm thấy ám ảnh nhất". "Đề hỏi kiến thức rộng quá, nhất là những kiến thức cũ ở năm lớp 10, 11. Tiếng Anh cũng là một thử thách vì dù trường có dạy nhưng tụi em đều không quá chú tâm vào môn này", cả hai chia sẻ.

Nguồn: https://thanhnien.vn/phan-nao-trong-de-thi-danh-gia-nang-luc-khien-nhieu-thi-sinh-am-anh-185260405102139586.htm