Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E, cho biết nam giới duy trì nhiều thói quen “tưởng tốt” nhưng lại âm thầm làm giảm testosterone, giảm chất lượng tinh trùng hoặc gây rối loạn cương.
Tập luyện quá sức, tập sai cách
Nhiều nam giới tập nặng liên tục, không có ngày nghỉ làm tăng cortisol, gây ức chế testosterone, giảm ham muốn. Nhiều trường hợp mong muốn cơ bắp cuồn cuộn nên dùng thuốc tăng cơ bắp (testosterone ngoại sinh, steroid) có thể gây hại cho sức khỏe.
Thực tế, tập gym với cường độ quá mức hoặc không đúng kỹ thuật có thể gây tổn thương và viêm nhiễm tinh hoàn, dẫn đến teo tinh hoàn, giảm khả năng sản xuất tinh trùng và hormone testosterone, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và tình dục. Khi luyện tập với cường độ cao cũng dễ khiến cơ thể và trí óc mệt mỏi, ảnh hưởng tiêu cực tới ham muốn cũng như chất lượng mỗi lần quan hệ.
Cách tập hiệu quả là từ 3–5 buổi/tuần, có ngày nghỉ. Khi tập gym, bạn hãy lắng nghe cơ thể mình, thực hiện ở mức độ hợp lý, phù hợp với tình trạng sức khỏe. Một số bài tập tốt cho nam giới là tập tạ, chạy bộ, squat…Không tự ý sử dụng các sản phẩm kích thích cơ bắp chứa steroid, testosterone ngoại sinh.
Tắm nước quá nóng
Tinh hoàn cần nhiệt độ thấp hơn cơ thể ~2–3°C, nếu ngâm tắm quá lâu trong nước nóng có thể gây hại đến sức khỏe sinh sản.
Theo nghiên cứu công bố trên Journal of Andrology, khi tinh hoàn tăng 1 độ C so với bình thường, mật độ tinh trùng giảm trung bình 40%. Nghiên cứu khác công bố trên Human Reproductioncho thấy nguy cơ tinh trùng di động kém tăng gấp 2,3 lần ở nhóm thường xuyên tiếp xúc nhiệt cao (tắm nước nóng, nghề nghiệp tiếp xúc với lò nung). Tỷ lệ đứt gãy DNA tinh trùng cũng tăng 35% sau 3 tháng thường xuyên tắm nước nóng, theo nghiên cứu công bố trên Fertility and Sterility.
Ngủ đủ nhưng lệch khung giờ
Theo nguyên tắc, các cơ quan nội tạng như gan – thận sẽ thải độc tốt nhất từ sau 10 giờ tối, đặc biệt là khi cơ thể trong trạng thái ngủ say. Lúc này, bạn cần đi ngủ để cơ thể được nghỉ ngơi, đào thải độc tố. Nhiều nam giới ngủ đủ 8 tiếng nhưng ngủ lúc 2–3h sáng, đây là thời gian testosterone được tiết ra mạnh nhất.
“Kể cả ngủ bù cũng không làm cơ thể hồi phục, lấy lại năng lượng mà gây đảo lộn nhịp sinh học”, bác sĩ nói. Ngủ không đủ giấc còn khiến tinh thần mệt mỏi, giảm trí nhớ và sự tập trung, khả năng phán đoán, thị lực…
Để bảo vệ sức khỏe, mọi người nên sắp xếp công việc, thời gian nghỉ ngơi hợp lý, từ bỏ thói quen thức khuya, đi ngủ trước 23h và ngủ đủ 6-8 tiếng mỗi ngày. Không nên sử dụng chất kích thích (cà phê, trà, rượu bia, thuốc lá) vào buổi tối, gây căng thẳng thần kinh, mất ngủ. Bạn có thể đọc sách, nghe nhạc không lời, uống nước ấm; hoặc tập thiền, yoga, đi bộ nhẹ nhàng trước khi lên giường 1-2 tiếng để giấc ngủ ngon hơn.
Nhiều người ăn Eat clean gồm ức gà, rau và bỏ hết mỡ để giảm cân, tăng cơ bắp. Điều này có thể gây thiếu cholesterol và giảm testosterone. Do đó, bạn không nên ăn kiêng cực đoan, ép bản thân quá mức gây stress mạn tính, gây hại sức khỏe.
Đạp xe quá lâu
Hiện chưa có một nghiên cứu cụ thể nào khẳng định việc đạp xe cường độ cao dẫn đến vô sinh nam, song ngồi nhiều và ma sát trực tiếp “vùng kín” với yên xe cứng có thể ảnh hưởng sức khỏe sinh sản nam giới.
Đạp xe có thể làm tăng nhiệt độ khu vực tinh hoàn do áp lực và ma sát. Nhiệt độ cao có thể gây tổn thương tinh trùng và làm giảm chất lượng. Đạp xe quá lâu hoặc quá mạnh có thể tạo áp lực lớn lên khu vực chậu, ảnh hưởng đến tinh trùng.
Khi đạp xe, nam giới nên lưu ý chọn kiểu dáng, kích thước xe phù hợp với cơ thể, tránh tì ép bộ phận sinh dục. Tránh ngồi trên xe quá lâu và chọn loại yên xe có thiết kế mềm mại, bằng phẳng đủ diện tích tiếp xúc với vùng chậu hông.
Nam giới muốn cải thiện sinh lý nên ăn đầy đủ dinh dưỡng, hạn chế thực phẩm chiên xào nhiều dầu mỡ, nội tạng động vật, các chất kích thích. Ngoài ra, chú ý tới lối sống, tâm lý. Trong trường hợp mắc các bệnh lý nam khoa ảnh hưởng đời sống tình dục và sinh sản cần thăm khám tại các cơ sở y tế, không nên quá tin vào các phương pháp cải thiện được truyền tai.
Mới đây, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận nam bệnh nhân (BN) 25 tuổi, là công nhân, tiền sử khỏe mạnh, bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước. BN nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước nhập viện một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước.
Th.S - bác sĩ nội trú Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, thông tin: BN nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (chỉ số đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường. Đây là dấu hiệu suy thận cấp. Nếu tới bệnh viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, BN có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu. May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất, BN được xuất viện.
Theo Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, mỗi mùa nắng nóng, số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.
Nguyên nhân là do khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm. Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
Cà phê là một trong những đồ uống phổ biến nhất thế giới và thường được nhắc đến với nhiều lợi ích sức khỏe nhờ chứa caffeine và chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, điều tạo khác biệt lớn lại nằm ở lượng đường được thêm vào mỗi ly. Dưới đây là một số tác dụng phụ tiềm ẩn khi thường xuyên uống cà phê có đường.
Dễ tăng lượng calo nạp vào
Nhiều người nghĩ thêm vài thìa đường trong cà phê là không đáng kể, nhưng khi kết hợp thêm sữa đặc, chất tạo ngọt hoặc kem béo, lượng calo có thể tăng nhanh.
Theo Healthline, một số đồ uống cà phê pha sẵn chứa lượng đường tương đương nước ngọt có gas. Do ở dạng lỏng nên cơ thể thường tiêu thụ nhanh mà không tạo cảm giác no rõ rệt, khiến tổng năng lượng nạp vào tăng lên.
Các chuyên gia cũng cảnh báo trên trang Health, thói quen thêm nhiều đường hoặc chất tạo ngọt vào cà phê có thể trở thành nguồn "calo ẩn" mỗi ngày, nhất là với người uống nhiều ly thường xuyên.
Tăng đường huyết
Theo Verywell Health, các loại đồ uống nhiều đường là một trong những nguồn bổ sung đường phổ biến nhất trong chế độ ăn hiện đại. Đường bổ sung khiến lượng glucose trong máu tăng nhanh sau khi uống. Nếu duy trì thường xuyên, điều này có thể ảnh hưởng khả năng kiểm soát đường huyết và làm tăng nguy cơ tiểu đường type 2 ở một số người.
Có thể làm giảm lợi ích vốn có của cà phê
Uống cà phê đen được cho là có liên quan đến lợi ích cho sức khỏe tim mạch, gan và não bộ khi dùng ở mức hợp lý. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc thêm quá nhiều đường có thể làm giảm một phần tác dụng tích cực này. Trang Healthline cho rằng lợi ích sức khỏe của cà phê chủ yếu đến từ cà phê nguyên chất, thay vì các loại cà phê pha nhiều đường và kem
Dễ tạo thói quen thích đồ ngọt
Theo Times of India, khi quen với vị cà phê nhiều đường, nhiều người dần cảm thấy cà phê ít ngọt hoặc cà phê đen trở nên khó uống hơn. Điều này có thể làm khẩu vị thay đổi theo hướng phụ thuộc vào vị ngọt.
Các chuyên gia cho rằng thói quen này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của cà phê mà còn có thể khiến nhu cầu tiêu thụ đồ uống ngọt và thực phẩm nhiều đường tăng lên theo thời gian.
Bao nhiêu đường là hợp lý?
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nếu muốn giữ lợi ích của cà phê, nên giảm dần lượng đường thay vì thêm nhiều chất tạo ngọt, sữa đặc hoặc kem béo. Một vài thay đổi nhỏ như giảm một nửa lượng đường hoặc chọn cà phê ít ngọt có thể giúp giảm đáng kể lượng đường bổ sung tiêu thụ mỗi ngày.
Cà phê không nhất thiết phải uống hoàn toàn không đường, nhưng càng ít đường, cơ thể càng nhận được nhiều lợi ích hơn từ thức uống này.
Cháo từ lâu đã là lựa chọn phổ biến trong bữa sáng của người Việt và nhiều nước châu Á. Nhờ đặc tính mềm, dễ ăn và ấm bụng, món ăn này thường được dùng cho người ốm, người cao tuổi hoặc những ai cần bữa sáng nhẹ nhàng.
Theo Hiệp hội Dinh dưỡng Trung Quốc, cháo là món ăn sáng có thể giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn vào buổi sáng, đặc biệt phù hợp với người có dạ dày nhạy cảm hoặc đang trong giai đoạn hồi phục sức khỏe.
Tiến sĩ Fan Zhihong, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Nông nghiệp Trung Quốc, cho biết cháo giúp cơ thể hấp thu năng lượng dễ dàng hơn sau một đêm dài. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng cháo “không nên chỉ là tinh bột đơn thuần” mà cần bổ sung thêm protein và rau xanh để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Dù cháo là món dễ tiêu và phù hợp cho bữa sáng nhẹ, nhưng cháo trắng đơn thuần chủ yếu cung cấp tinh bột, trong khi lại thiếu protein, chất xơ và một số vi chất quan trọng. Nếu duy trì thói quen này trong thời gian dài, bữa sáng có thể không đủ cân bằng dinh dưỡng, khiến cơ thể nhanh đói trở lại và thiếu năng lượng ổn định trong buổi sáng.
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), một bữa sáng lành mạnh cần đảm bảo sự kết hợp của tinh bột, protein và chất xơ. Sự phối hợp này giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, duy trì đường huyết ổn định hơn và hạn chế tình trạng mệt mỏi, uể oải giữa buổi.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị:
Cách ăn này giúp làm chậm hấp thu đường, tạo cảm giác no lâu hơn và cân bằng dinh dưỡng.
Cháo là lựa chọn tốt cho bữa sáng nếu được ăn đúng cách và kết hợp hợp lý. Tuy nhiên, không nên xem cháo như bữa ăn duy nhất nếu thiếu các nhóm chất khác.
