Trường hợp người đàn ông 36 tuổi ở Trung Quốc qua đời vì xuyên uống rượu đã gióng lên hồi chuông cảnh báo sức khỏe đến nhiều người.
Người đàn ông xấu số tên Trương Đại Vỹ (36 tuổi), giám đốc kinh doanh tại một công ty lớn ở Bắc Kinh. Cuộc đời anh bước vào ngõ cụt khi bác sĩ thông báo anh mắc ung thư gan, nguyên nhân do có thói quen lạm dụng bia rượu kéo dài.
Có thể nhiều người ít để ý một trong những biểu hiện phổ biến của bệnh gan là cảm giác mệt mỏi kéo dài. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, dấu hiệu này dễ bị bỏ qua do nhiều người cho rằng nguyên nhân chỉ là thiếu nghỉ ngơi. Sự chủ quan này có thể khiến người bệnh đánh mất “thời điểm vàng” trong điều trị, tạo điều kiện cho bệnh tiến triển âm thầm và gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe.
Trên thực tế, việc bảo vệ lá gan đòi hỏi sự quan tâm toàn diện, từ chế độ sinh hoạt đến dinh dưỡng. Dù vậy, không ít người vẫn duy trì những thói quen thiếu lành mạnh, vô tình làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Nếu kéo dài, những thói quen này có thể trở thành “sát thủ thầm lặng”, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Câu chuyện của Trương Đại Vỹ gióng lên hồi chuông cảnh báo đến nhiều người.
Trước khi nhập viện, Đại Vỹ bắt đầu xuất hiện những cơn đau quặn vùng bụng. Khi đến bệnh viện thăm khám, anh được chẩn đoán mắc ung thư gan. Dù đã tích cực phối hợp với bác sĩ để điều trị và trải qua nhiều đợt hóa trị, anh không qua khỏi.
Các bác sĩ cảnh báo thói quen uống bia, rượu về lâu dài sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đặc biệt là gan. Nguyên nhân là vì gan là nơi chủ yếu phân hủy rượu, uống nhiều hoặc lâu dài sẽ tạo gánh nặng lớn cho gan, gây ra gan nhiễm mỡ, bệnh tim mạch, làm tăng nguy cơ bị ung thư gan và thực quản ung thư, theo Sohu.
Bên cạnh đó, uống nhiều rượu bia có thể khiến thận bị tổn thương nghiêm trọng. Thận là cơ quan duy trì nước trong cơ thể, tuy nhiên rượu bia khử nước làm cơ thể bị mất nước gây ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan, đặc biệt là thận. Nếu hiện tượng này kéo dài có thể dẫn đến suy thận. Do đó, những người có thói quen này nên từ bỏ càng sớm càng tốt.
Uống rượu bia quá mức gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng cho gan, nhưng các triệu chứng ban đầu thường khó nhận biết.
– Dấu hiệu cảnh báo sớm: Theo Tiến sĩ Ameet Mandot (Giám đốc bộ phận Gan học tại Bệnh viện Gleneagles, Parel, Ấn Độ), tổn thương gan thường bắt đầu lặng lẽ, khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua các tín hiệu cảnh báo sớm. Các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, bao gồm mệt mỏi dai dẳng, chán ăn, buồn nôn, khó chịu ở vùng bụng và giảm cân không rõ nguyên nhân.
– Uống rượu nhiều vàng da hoặc vàng mắt: Khi tổn thương nặng hơn, cơ thể sẽ xuất hiện những biểu hiện rõ rệt như vàng da hoặc vàng mắt, bụng sưng to (cổ trướng), dễ bị bầm tím hoặc chảy máu và suy nhược cơ thể nghiêm trọng. Tiến sĩ Mandot nhấn mạnh rằng nếu bạn thường xuyên uống rượu và gặp các vấn đề về tiêu hóa không rõ lý do, việc kiểm tra chức năng gan là điều bắt buộc.
– Chỉ nên uống mỗi ngày 1 ly: Dù các bác sĩ luôn khuyến cáo nên tránh hoàn toàn rượu bia, nhưng nếu chọn uống, sự điều độ là yếu tố rất quan trọng. Tiến sĩ Mandot cho biết, mức giới hạn tối đa để giảm thiểu rủi ro là một ly mỗi ngày cho cả nam và nữ. Một ly tiêu chuẩn được quy đổi tương đương với 30ml rượu mạnh (whisky, vodka, rum), 100ml rượu vang hoặc 250ml bia. Vượt quá định mức này sẽ làm tăng áp lực lên gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan và xơ gan vĩnh viễn.
– Gan nhiễm mỡ: Chỉ sau vài tuần uống rượu thường xuyên hoặc uống quá nhiều, gan có thể bắt đầu nhiễm mỡ. Nếu không dừng lại, tình trạng viêm gan do rượu sẽ xảy ra trong vòng vài tháng đến vài năm và cuối cùng dẫn đến xơ gan không thể hồi phục. Đặc biệt nhóm người có nguy cơ cao nhất bao gồm bệnh nhân tiểu đường, người béo phì, người mắc viêm gan B, C hoặc có tiền sử gia đình bị bệnh gan.
Để bảo vệ lá gan, Tiến sĩ Mandot khuyên mọi người nên tránh hoặc bỏ rượu bia; Duy trì chế độ ăn cân bằng với nhiều trái cây, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt; Tập thể dục đều đặn và duy trì cân nặng hợp lý; Uống đủ nước và kiểm tra chức năng gan định kỳ, theo Onlymyhealth.
Khoảng cách giữa "tiếp cận thông tin" và "hiểu đúng"
Trong kỷ nguyên số, người tiêu dùng dễ tiếp cận thông tin chăm sóc sức khỏe, nhưng việc hiểu và áp dụng đúng kiến thức chuẩn y khoa vẫn là thách thức.
Một nghiên cứu năm 2026 trên hơn 3.500 người Việt cho thấy: 85,5% có thể tìm kiếm thông tin sức khỏe trực tuyến, nhưng 67,3% chưa đủ năng lực đánh giá và áp dụng đúng.
Tình trạng này đặc biệt rõ ở các phụ huynh. Theo khảo sát Vietnam Digital Mom 2025, có 64% bà mẹ thường xuyên đọc blog, website nuôi con; 68% tin vào "review online" và 47% tham khảo hội nhóm mạng xã hội. Điều này cho thấy sức ảnh hưởng lớn của truyền thông số, nhưng cũng kéo theo nguy cơ lan truyền các xu hướng dinh dưỡng thiếu cơ sở khoa học, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Sứ mệnh kim chỉ nam dinh dưỡng cho cộng đồng
Trong bối cảnh đó, Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM (NRI) ra mắt Hội Đồng Dinh Dưỡng Khoa Học Ứng Dụng, sử dụng nền tảng y học chứng cứ để thẩm định các xu hướng dinh dưỡng và các tin đồn thiếu căn cứ, với sự tham dự của gần 20 Phó giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ uy tín từ các bệnh viện và cơ sở y tế lớn như: PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, PGS.TS.BS Lê Thị Minh Hương; TS.BS Lưu Thị Mỹ Thục; ThS.BS.CKII Phạm Công Luận; TTƯT.BS. Trương Hữu Khanh; TTƯT.BS. Đặng Thị Kim Huyên.
Hội đồng tập trung vào việc tổ chức diễn đàn khoa học xoay quanh những chủ đề dinh dưỡng đang được quan tâm, giúp cộng đồng tiếp cận và áp dụng kiến thức đúng đắn trong chăm sóc sức khỏe hàng ngày.
ThS.BS.CKII Phạm Công Luận - cố vấn chuyên môn của Hội Đồng cho biết: "Các bác sĩ tham gia đều mong muốn đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng ngoài công tác khám chữa bệnh. Vì vậy, chúng tôi sẽ đồng hành để xây dựng Hội Đồng Dinh Dưỡng Khoa Học Ứng Dụng trở thành diễn đàn khoa học chính thống, giúp người dân tiếp cận nguồn thông tin dinh dưỡng đáng tin cậy".
Nguyên tắc hoạt động minh bạch và độc lập
Hội Đồng vận hành theo hai tầng chuyên môn gồm: Nhóm Cố vấn chuyên môn là các Chuyên Gia đầu ngành, chịu trách nhiệm xây dựng và thẩm định nội dung dựa trên y học chứng cứ; và Nhóm Bác Sĩ đồng hành chuyên môn đảm nhiệm truyền tải kiến thức theo cách dễ hiểu, gần gũi với cộng đồng.
Vận hành dựa trên các nguyên tắc nghiêm ngặt:
- Tính khách quan: Nội dung được thảo luận và công bố dựa trên các báo cáo khoa học, dữ liệu lâm sàng từ các tổ chức uy tín.
- Phi thương mại: Hội Đồng cam kết không nhận quảng cáo, không bị chi phối bởi lợi ích của bất kỳ nhãn hàng hay tập đoàn nào.
- Trách nhiệm xã hội: Với mục tiêu trở thành điểm tựa tin cậy để các bà mẹ thoát khỏi áp lực từ "ma trận thông tin" trên mạng xã hội.
Hướng tới xây dựng nền tảng tri thức dinh dưỡng bền vững, đáng tin cậy
Hội thảo đầu tiên được tổ chức với chủ đề: "Hiểu đúng - Khởi đầu chuẩn để thiết lập Lá Chắn Kép - Tiêu hóa & Miễn dịch ở trẻ nhỏ". Tại đây, các chuyên gia tập trung cung cấp góc nhìn khoa học về vai trò của hệ tiêu hóa và miễn dịch trong những năm đầu đời, làm rõ những hiểu lầm phổ biến của phụ huynh.
BS.CKI. Trần Thị Minh Nguyệt - Viện trưởng NRI chia sẻ: "Thời gian tới, chuỗi hội thảo sẽ tiếp tục khai thác các chủ đề dinh dưỡng được quan tâm, đồng thời lan tỏa thông tin trên đa nền tảng để trở thành nguồn tham khảo đáng tin cậy cho cộng đồng. Đây sẽ là một hành trình lâu dài, cần sự đồng hành của giới chuyên môn, truyền thông và toàn xã hội để tạo nên những thay đổi bền vững".
Bà H. 71 tuổi, ở Tây Ninh nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á trong tình trạng ngứa dữ dội toàn thân kéo dài cả tuần.
Theo người nhà, hơn một tuần trước, bà bắt đầu xuất hiện các nốt mẩn ngứa ở vùng tay. Các tổn thương sau đó nhanh chóng lan rộng ra mặt, lưng, ngực, bụng và đùi.
Điều đáng nói cơn ngứa ngày càng tăng, đặc biệt nghiêm trọng vào ban đêm, khiến bệnh nhân mất ngủ liên tục, cơ thể mệt mỏi và sinh hoạt hàng ngày bị ảnh hưởng đáng kể. Nghĩ rằng đây chỉ là phản ứng dị ứng da thông thường, gia đình đã tự điều trị tại nhà bằng nước muối sinh lý và thuốc bôi ngoài da nhưng các triệu chứng không thuyên giảm.
Khi thăm khám, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân xuất hiện nhiều sẩn ngứa và ban đỏ rải rác khắp cơ thể. Tại vùng tay, da dày sừng, kèm theo nhiều tổn thương rõ rệt.
Đáng chú ý, trong quá trình khai thác bệnh sử, bác sĩ phát hiện con gái của bệnh nhân người sống chung trong gia đình cũng gặp tình trạng ngứa kéo dài và có các tổn thương da tương tự. Kết quả thăm khám và xét nghiệm xác định cả hai mẹ con đều mắc bệnh ghẻ do ký sinh trùng cái ghẻ gây ra.
Theo người nhà, ban đầu các nốt mẩn ngứa chỉ xuất hiện ở vùng tay. Nghĩ rằng đây là biểu hiện dị ứng da thông thường nên gia đình tự chăm sóc tại nhà bằng nước muối sinh lý và thuốc bôi ngoài da. Tuy nhiên, các tổn thương không những không giảm mà còn lan rộng ra mặt, lưng, ngực, bụng và đùi.
Khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng sẩn ngứa toàn thân, phát ban và các mảng dày sừng ở tay. Điều khiến các bác sĩ chú ý là con gái của bà, người sống chung nhà, cũng bắt đầu xuất hiện tình trạng ngứa và tổn thương da tương tự.
BS.CKI. Văn Thị Xuân Quỳnh, Khoa Nội Tổng Quát BVĐK Xuyên Á cho biết, bệnh cái ghẻ nếu không được điều trị kịp thời có thể tiến triển nặng, gây dày sừng da, bong vảy, ngứa kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Sau 3 ngày điều trị tích cực bằng thuốc kết hợp chăm sóc da và hướng dẫn vệ sinh môi trường sống, tình trạng bệnh cải thiện rõ rệt. Cảm giác ngứa giảm nhiều, tổn thương da hồi phục tốt, không còn bong vảy hay dày sừng như trước. Người con gái cũng đáp ứng điều trị tốt và ổn định sức khỏe.
Sau khi xuất viện, bệnh nhân tiếp tục dùng thuốc điều trị theo đơn và hẹn tái khám theo lịch.
Bác sĩ Văn Thị Xuân Quỳnh khuyến cáo người bệnh và gia đình cần vệ sinh sạch sẽ, giặt giũ và xử lý toàn bộ vật dụng cá nhân đã tiếp xúc như chăn, ga, gối, quần áo bằng nước nóng trên 60 độ C rồi phơi nắng hoặc cất giữ kín trong vòng 72 giờ để tránh tái nhiễm và lây lan. Những người sống chung nhà có nguy cơ cao cũng cần được thăm khám và điều trị triệu chứng.
Cái ghẻ là bệnh lý có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, giới tính. Bệnh lây chủ yếu qua tiếp xúc da kề da, hoặc lây lan qua đường quan hệ tình dục, hoặc dùng chung vật dụng cá nhân. Bệnh thường gặp nhiều hơn trong môi trường sống đông đúc, vệ sinh kém.
Các triệu chứng điển hình của bệnh cái ghẻ là ngứa, ngứa nhiều về đêm, xuất hiện mụn nước, dày sừng da và bong vảy, gây khó chịu, thậm chí viêm mủ. Nếu điều trị không đúng cách, có thể dẫn đến nhiễm trùng da, thậm chí biến chứng nặng như viêm da bội nhiễm, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng. Khi bị ngứa, người bệnh cần hạn chế gãi để tránh trầy xước và bội nhiễm.
Trong gia đình có người mắc bệnh, nguy cơ lây nhiễm có thể xảy ra trong vòng khoảng một tuần tiếp xúc gần. Vì vậy, cần điều trị đồng loạt và vệ sinh môi trường sống kỹ lưỡng.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo, bệnh ghẻ vẫn đang âm thầm tồn tại và có thể nhanh chóng "tấn công" cả gia đình nếu không được phát hiện sớm. Khi xuất hiện tình trạng ngứa kéo dài, đặc biệt ngứa nhiều về đêm hoặc có nhiều thành viên trong gia đình cùng xuất hiện triệu chứng tương tự, người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Bên trong, thợ ảnh đang đi lại cùng những tấm hắt sáng đặt sát lối đi. Nhiều người đang thay trang phục hay dặm lại lớp trang điểm. Delima đợi 30 phút mới có chỗ ngồi "Tôi định ra về vì tưởng đây là sự kiện của các KOL quảng bá thương hiệu", nữ du khách Malaysia nói.
Cô tìm đến quán cà phê này theo gợi ý trên mạng xã hội và phải đợi 30 phút mới có chỗ ngồi. Delima nói bất ngờ khi được nhân viên giải thích đó là khách tới check-in. Ở Malaysia, quán cà phê là không gian để làm việc hoặc trò chuyện. Việc thuê thợ trang điểm, thợ ảnh riêng thường chỉ dành cho đám cưới hoặc sự kiện lớn.
Aleksandra Sorokina, 24 tuổi, giáo viên tiếng Nga, sau một năm ở Hà Nội đã quen với việc người trẻ xếp hàng chụp ảnh từ đường phố đến quán cà phê hay những con ngõ nhỏ. "Tôi từng nghĩ những nơi đó mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt, nhưng hóa ra không phải", cô nói.
Tại quê nhà của Aleksandra, cô không gặp cảnh này vì mọi người đề cao quyền riêng tư. Việc chụp ảnh quá lâu ở nơi công cộng bị coi là thiếu lịch sự. Dù vậy, cô vẫn coi đây là một nét văn hóa bởi người Việt thể hiện sự tự tin, sáng tạo khi biến mỗi góc phố thành bối cảnh nghệ thuật.
Thời gian qua, "văn hóa check-in" của người trẻ Việt là đề tài được thảo luận trên nhiều nền tảng mạng xã hội. Các video thể hiện góc nhìn của người nước ngoài thu hút hàng nghìn lượt tương tác. "Tôi hỏi nhiều người và được giải thích thói quen này xuất phát từ nhu cầu lưu giữ kỷ niệm", Delima nói. Một số ý kiến khác cho rằng sự bùng nổ của các công việc tự do như sáng tạo nội dung, đánh giá dịch vụ (reviewer) hay tâm lý "sợ bỏ lỡ" (FOMO) trước các địa điểm xu hướng đã thúc đẩy trào lưu này.
"Nhưng chủ yếu là nhu cầu xây dựng hình ảnh trên mạng xã hội. Họ đầu tư để có ảnh đẹp đăng lên mạng", Aleksandra nói.
Với những người có sở thích check-in, quán cà phê là "studio lý tưởng". "Thay vì chi 250.000 - 500.000 đồng mỗi giờ thuê studio chuyên nghiệp, tôi chọn các quán có không gian đẹp, ánh sáng tự nhiên", Lê Thùy, 27 tuổi, mẫu ảnh tại Hà Nội, nói.
Điểm bất tiện của việc chụp ảnh tại quán cà phê là thiếu không gian để đạo cụ. Thùy cho biết thường mang theo nhiều đồ, nhưng sẽ ý thức để gọn gàng và xin phép quán. Với những nơi thu phí, cô sẵn sàng chi trả.
Dù vậy cô thừa nhận người chụp ảnh khiến việc tìm không gian yên tĩnh để gặp gỡ bạn bè trở nên khó khăn. "Giờ muốn yên tĩnh, tôi chỉ có thể vào các quán chuyên để làm việc", cô nói.
Hoàng Hải Anh, 21 tuổi, TP HCM, kể việc xuất hiện chỉn chu để chụp ảnh ở nơi công cộng là cách tăng sự tự tin. Cô dành nhiều giờ chờ đợi tại những địa điểm đang "hot". "Chụp ảnh tại nơi đang thu hút cộng đồng giúp tôi cảm thấy bắt kịp xã hội. Việc chờ đợi để có bức ảnh đẹp cũng là một trải nghiệm", Hải Anh nói.
Xu hướng này buộc nhiều hộ kinh doanh thay đổi quy định. Tại Hà Nội và TP HCM, hàng chục quán treo biển "Cấm máy ảnh chuyên dụng" hoặc thông báo thu phí chụp ảnh từ 300.000 đến 600.000 đồng mỗi giờ.
Chị Nguyễn Thu Hường, 43 tuổi, chủ một quán cà phê tại phường Hoàn Kiếm, cho biết thường xuyên gặp những nhóm khách mang theo vali quần áo, chiếm dụng nhà vệ sinh 30 phút, thậm chí cả tiếng để thay đồ.
"Để bảo vệ khách hàng cần sự yên tĩnh, chúng tôi buộc phải giới hạn thiết bị. Khách ngồi trang điểm tại chỗ quá lâu cũng bị tính phí 150.000 đồng mỗi giờ. Với êkíp chụp ảnh chỉ được ngồi 1-2 tiếng", chị Hường nói.
Nhưng một số chủ quán coi đây là cơ hội quảng bá miễn phí. Anh Duy Nam, 32 tuổi, chủ một quán cà phê tại TP HCM, nói việc đầu tư trang trí theo mùa giúp quán thu hút lượng lớn khách hàng trẻ. "Khách đến chụp ảnh đông giúp quán được biết đến nhiều hơn", anh nói.
PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa Phát triển (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), cho biết "văn hóa check in" của người trẻ Việt phản ánh nhu cầu khẳng định giá trị cá nhân khi chất lượng cuộc sống tăng cao. Đây là kênh quảng bá hiệu quả cho các điểm đến, giúp phát triển kinh tế dịch vụ.
"Tuy nhiên, người phương Tây đề cao sự riêng tư và khoảng cách cá nhân. Việc chiếm dụng không gian chung quá lâu để chụp ảnh dễ tạo ra ấn tượng về sự thiếu tinh tế", ông Trung nói. Chuyên gia đề xuất người trẻ nên thiết lập quy tắc ứng xử văn minh: chụp ảnh có ý thức tại không gian chung, tránh gây phiền hà cho người xung quanh.
Monica Niebrit, 26 tuổi, người Mỹ, nói nhờ có xu hướng này mà cô khám phá thêm nhiều điểm đến tại Hà Nội và TP HCM. Nữ du khách từng thuê dịch vụ chụp ảnh để trải nghiệm như một người bản địa và bất ngờ khi việc trang điểm diễn ra ngay tại bàn cà phê. "Ai cũng thích có ảnh đẹp, nhưng ở phương Tây mọi người thường e ngại vì xung quanh không có thói quen đó", Monica nói.
Cô gái người Nga Aleksandra nói mình đã bị "Việt hóa" khi cũng mặc áo dài đi chụp ảnh cùng đồng nghiệp vào mỗi dịp lễ. "Giờ tôi thấy đây là một hoạt động tích cực, miễn là không làm phiền ai. Chụp ảnh đăng mạng xã hội cũng là cách họ chia sẻ cuộc sống", cô giáo tiếng Nga nói.
