Tầm nhìn chuyển đổi số từ hệ sinh thái dữ liệu và khoa học
Vừa qua, Philip Morris International (PMI) là 1 tronghơn 120 đại diện đến từ 52 tập đoàn hàng đầu Hoa Kỳ thuộc Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ-ASEAN (USABC) đã thăm và làm việc tại Việt Nam. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hiện thực hóa các cam kết về chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, những đề xuất mang tính chiến lược từ các tập đoàn đa quốc gia như PMI không chỉ mở ra cơ hội về dòng vốn mà còn gợi mở những bài toán quan trọng về khung pháp lý và tiếp cận công nghệ.
Bên lề chuyến thăm của đoàn, đại diện cấp cao của PMI đã có một buổi gặp mặt báo chí. Tại đây, ông Ankur Modi, Phó Tổng Giám đốc phụ trách khu vực Nam Á & Đông Dương và ông Bryan Ty, Tổng Giám đốc Philip Morris Việt Nam, đã chia sẻ một tầm nhìn về vai trò của tập đoàn này trong tương lai số của Việt Nam.
Khi nhắc đến chuyển đổi số, người ta thường nghĩ đến các giải pháp phần mềm hay hạ tầng viễn thông. Tuy nhiên, theo ông Ankur Modi, đóng góp của PMI trong hành trình này mang một sắc thái đặc thù hơn. Thay vì cung cấp các phần mềm thuần túy, PMI mang tới Việt Nam một hệ sinh thái khoa học và dữ liệu hoàn chỉnh xoay quanh hành vi người dùng và sức khỏe cộng đồng. Đây là một mảng ghép quan trọng trong bức tranh tổng thể về kinh tế số mà Việt Nam đang xây dựng.
Phân tích sâu hơn về vấn đề này, đại diện PMI cho rằng con số hơn 15 triệu người hút thuốc tại Việt Nam hiện nay không chỉ là một thách thức y tế mà còn là một kho dữ liệu rất lớn cần được đưa vào xử lý. Nếu toàn bộ số lượng người dùng này chuyển đổi sang các giải pháp thay thế ít tác hại hơn bằng thuốc lá không khói, lượng dữ liệu phát sinh từ hành vi tiêu dùng, dữ liệu khoa học và dữ liệu hành trình chuyển đổi sẽ trở thành giá trị gia tăng rất lớn cho hệ thống quản trị số.
“Đó chính là đóng góp mà chúng tôi nhìn thấy trong bức tranh chuyển đổi số. Đây là việc thiết lập một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới, khác biệt hoàn toàn với mô hình thuốc lá truyền thống dựa trên việc thu thập và phân tích dữ liệu một cách bài bản,” ông Ankur Modi khẳng định.
Sự hiện diện của PMI còn đi kèm với kỳ vọng đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu trong lĩnh vực không khói. Hiện nay, Việt Nam vốn đã giữ một vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị ngành thuốc lá, nhưng để bứt phá, cần những hệ sinh thái hỗ trợ và nguồn nhân lực trình độ cao. PMI dự kiến không chỉ dừng lại ở sản xuất mà còn thiết lập hệ thống bán lẻ chuyên biệt với các điểm tương tác trực tiếp, nơi người dùng được hướng dẫn một cách khoa học dựa trên các nền tảng công nghệ. Một hệ sinh thái hoàn chỉnh bao gồm thiết bị công nghệ cao, sản phẩm tiêu dùng, phụ kiện và các phần mềm tương tác sẽ tạo ra một vòng tuần hoàn giá trị mới, đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
Bài toán nhân sinh và nỗ lực tháo gỡ rào cản chính sách
Cũng theo lãnh đạo của PMI, con số hơn 15 triệu người hút thuốc trưởng thành chưa thể cai không còn là câu chuyện của riêng một doanh nghiệp, mà là một vấn đề nhân sinh chạm đến hầu hết các gia đình Việt Nam.
Với định hướng chuyển đổi sang mô hình không khói, PMI cam kết gắn bó cùng Việt Nam để thúc đẩy các giải pháp ít gây hại hơn cho cuộc sống của người hút thuốc.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, PMI đã đưa ra ba đề xuất trọng tâm nhằm tháo gỡ các nút thắt hiện tại. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là giải quyết vấn đề thông tin sai lệch, như sự nhầm lẫn giữa thuốc lá nung nóng và thuốc lá điện tử, hay những lo ngại về việc tiếp cận giới trẻ hoặc pha trộn chất cấm.
Ông Ankur Modi khẳng định các sản phẩm thuốc lá nung nóng của PMI đã được kiểm soát nghiêm ngặt bằng khoa học và không liên quan đến những vấn đề nêu trên. PMI đề xuất được tổ chức các chuyến quan sát thực tế tại các thị trường phát triển, như Nhật Bản, Hoa Kỳ hay châu Âu. Tại đó, các cơ quan quản lý có thể kiểm chứng các cách thức mà Chính phủ các nước tiên tiến kiểm soát sản phẩm, cách người dùng tương tác và những nghiên cứu khoa học độc lập. Đồng thời, PMI cũng bày tỏ mong muốn một không gian đối thoại công khai và minh bạch với các cơ quan quản lý liên quan như Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), truyền thông về dữ liệu khoa học.
Theo Ankur Modi, sự minh bạch này sẽ giúp Việt Nam hiểu và có định hướng tốt hơn trong điều hướng người hút thuốc lá, tiến tới xây dựng môi trường không khói thuốc lá.
Dữ liệu, cơ sở hoạch định chính sách
Trong buổi làm việc giữa Bộ Y tế Việt Nam với đoàn doanh nghiệp USABC ngày 14/4, đại diện các doanh nghiệp cũng nêu ý kiến về các vấn đề liên quan đến các định hướng chính sách y tế; Các văn bản quy phạm pháp luật mới về an toàn thực phẩm; Cơ chế mua sắm, đấu thầu, xuất-nhập khẩu, sản xuất thuốc và thiết bị y tế; Cải thiện chất lượng khám chữa bệnh, cung cấp thuốc và thiết bị y tế; Chi trả bảo hiểm y tế; và mong muốn hợp tác với Bộ Y tế trong chống lại các sản phẩm thuốc lá lậu, quản lý các sản phẩm không khói thuốc và chương trình kiểm soát thuốc lá quốc gia…
Theo đại diện của PMI, sự tương thích giữa chiến lược chuyển đổi số của Việt Nam và danh mục đầu tư của các tập đoàn (như PMI) là có cơ sở, nhưng để điểm chạm này trở thành hiện thực, cần một bước đi quyết đoán hơn từ các nhà hoạch định chính sách. Với việc các sản phẩm không khói thuốc của PMI đã có mặt tại 106 quốc gia và chiếm hơn 40% doanh thu tập đoàn, PMI cam kết cung cấp những thông tin chuẩn xác và khoa học, sẵn sàng cùng Việt Nam theo sát cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Trong buổi gặp gỡ và làm việc với Thủ tướng Lê Minh Hưng ngày 16/4, đại diện PMI cho biết doanh nghiệp đã đầu tư mạnh mẽ vào khoa học, với hơn 16 tỷ USD dành cho hoạt động nghiên cứu và phát triển các sản phẩm không khói thuốc. Trên cơ sở đó, PMI bày tỏ mong muốn Chính phủ Việt Nam xem xét cho phép sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu các sản phẩm thuốc lá giảm tác hại đã được kiểm chứng khoa học.
Về phía cơ quan quản lý Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã khẳng định Bộ luôn sẵn sàng lắng nghe các ý kiến đóng góp trong quá trình hoàn thiện chính sách pháp luật. Bộ trưởng đánh giá cao các cam kết dài hạn của doanh nghiệp Hoa Kỳ không chỉ với vai trò nhà đầu tư mà còn là đối tác phát triển. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh nguyên tắc kiên định là mọi chính sách phải bảo đảm phù hợp với thực tiễn và ưu tiên hàng đầu là bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Cuối tháng 3, video quay cảnh bà Chen Wengui bưng hai bát cơm và thức ăn đi trên đường đất được lan truyền trên mạng xã hội. Ở một đoạn video khác, bà đứng cạnh giường cởi tất và lau chân cho một người đàn ông. Video do con dâu bà, Zhang Yunyan, ghi lại.
Năm 2003, ông Ran Xuegan, hàng xóm cạnh nhà bà Chen tại thôn Yinfeng, huyện Vu Khê mắc bệnh và liệt giường. Vợ ông là bà Li Meiju và con trai lớn Ran Qicai bị khuyết tật trí tuệ. Chỉ có con trai út Ran Qihe phát triển bình thường.
Bà Chen kể, khi đi ngang qua và thấy gia đình họ ăn cơm chưa chín, bà về nhà lấy thức ăn mang sang. "Lúc đó tôi nghĩ giúp được bữa nào hay bữa nấy", bà nói.
Sau khi ông Ran qua đời, người con trai út Ran Qihe phải đi làm thuê. Hàng tháng, anh mua gạo, mì và thực phẩm để sẵn ở nhà, còn bà Chen nhận trách nhiệm nấu nướng và chăm sóc bà Li cùng người con lớn. Mỗi ngày ba bữa, bà mang cơm sang nhà hoặc gọi họ qua ăn chung.
Bà Chen có chồng 63 tuổi, bị khuyết tật ở chân nên không làm được việc nặng. Con trai làm thợ trát tường, con dâu ở nhà chăm hai con nhỏ. Bà Chen phụ trách công việc đồng áng và nuôi hơn 20 con gia súc. Buổi tối, bà sang nhà hàng xóm kiểm tra. Vào mùa đông, bà giặt khăn lau chân cho Ran Qicai khi ông đi tất ướt lên giường ngủ. Người hàng xóm này còn đun nước cho họ tắm, cắt tóc và thái nhỏ thịt vì bà Li có răng yếu.
Con trai bà Chen, 32 tuổi, cho biết quen với việc mẹ nấu ăn cho hàng xóm từ khi anh còn đi học. Anh nói từng hỏi mẹ về việc này và bà trả lời, giúp được ai thì giúp. Hiện, anh đưa Ran Qihe đi làm thợ sơn trát cùng để có nghề mưu sinh.
Con dâu Zhang Yunyan cho biết, ban đầu không hiểu vì sao mẹ chồng lại làm công việc này khi việc nhà đã nhiều. Sau đó, cô bắt đầu phụ giúp bà. Khi Ran Qicai làm rơi rác lúc quét nhà, bà Chen lại gần, cầm chổi hướng dẫn lại. "Mẹ dạy anh ấy cách ăn cơm, mặc quần áo và rửa mặt hàng ngày", Zhang cho biết.
Sau khi video được đăng tải, nhiều người dùng mạng xã hội đề nghị gửi tiền và hiện vật hỗ trợ. Nhưng bà Chen từ chối. Khi được hỏi về dự định tương lai, bà cho biết sẽ tiếp tục làm công việc này đến khi không đủ sức, sau đó để con trai và con dâu tiếp quản.
Đầu tháng 4, một dự án công ích đã trao tặng bà Chen "Giải thưởng dành cho người hành động công ích" cùng 10.000 nhân dân tệ (khoảng 1.400 USD).
Bà Chen cho biết sẽ dùng số tiền này để đóng tủ đựng quần áo cho hai mẹ con bà Li và sửa lại mái che mưa nối giữa hai ngôi nhà. "Khi mái che sửa xong, những ngày mưa họ bước sang nhà tôi ăn cơm sẽ không bị trượt ngã", bà nói.
Trong phần tuyên dương bà Chen, hội đồng giải thưởng viết: "Nơi núi sâu, tiếng gọi 'Ăn cơm thôi' đã vang lên suốt 23 năm. Chỉ bằng việc thêm nắm gạo bên bếp, thêm vài bước chân trong mưa gió, bà đã giúp hai mẹ con được sống đàng hoàng. Cảm ơn bà đã chứng minh sức mạnh vĩ đại nhất trên đời không phải là sóng to gió lớn, mà là sự dịu dàng ngày qua ngày chưa từng vắng mặt".
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và Đại tướng Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, dự buổi lễ.
Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa khẳng định những cống hiến của Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn quân đội 80 năm qua đã trực tiếp góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, thực sự là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân, cùng toàn Đảng, toàn dân làm nên những thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong tình hình mới, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa yêu cầu Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn quân đội cần thấu suốt và kiên định nền tảng tư tưởng, quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận.
Đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về "2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa" và phương châm "5 vững". Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò, tầm quan trọng đặc biệt của công tác tư tưởng, văn hóa. Mỗi cán bộ, nhân viên, chiến sĩ phải thấy được niềm vinh dự, tự hào là lực lượng nòng cốt, tiên phong.
Và biến điều đó thành động lực, nhiệt huyết, đam mê công tác, làm cho công tác tư tưởng, văn hóa thực sự là "linh hồn, mạch sống", không ngừng phát huy hiệu quả trong toàn quân.
Thường xuyên nghiên cứu, tham mưu đổi mới toàn diện công tác tư tưởng, văn hóa trong quân đội; nắm chắc tình hình, kịp thời định hướng, bảo đảm cho công tác tư tưởng luôn "đi trước, mở đường" nhằm thống nhất nhận thức, hành động đúng đắn cho bộ đội.
Chủ động tham mưu, chỉ đạo và trực tiếp tham gia đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận làm thất bại âm mưu "diễn biến hòa bình", "phi chính trị hóa" quân đội; ngăn ngừa suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ.
Đồng thời xây dựng Đảng bộ Cục Tuyên huấn và các tổ chức Đảng ngành Tuyên huấn "Mẫu mực, tiêu biểu", nội bộ đoàn kết, thống nhất.
Phát huy truyền thống vẻ vang "Kiên định, chủ động, nhạy bén, sáng tạo, đoàn kết, quyết thắng", Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa mong cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn quân đội luôn "Hiểu sâu đường lối, đổi mới cách làm, đam mê - nhiệt huyết, quyết tâm cao độ", góp phần xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
An toàn luôn là ưu tiên hàng đầu trong mọi hoạt động thường ngày của trẻ. Alisha Simpson-Watt, chuyên gia từ Trung tâm Dịch vụ Phân tích Hành vi Ứng dụng (Mỹ), cho biết phụ huynh cần hướng dẫn con không chạm vào vật dụng nguy hiểm, quan sát hai bên đường, nắm tay người lớn ở nơi đông người và luôn thắt dây an toàn.
"Duy trì các quy tắc an toàn không thể thương lượng giúp giảm nguy cơ chấn thương, đồng thời hình thành hành vi có trách nhiệm cho trẻ", bà nói.
Dành thời gian kết nối mỗi ngày
Aimee Ketchum, chuyên gia từ Cộng đồng Phụ huynh Toàn cầu (Mỹ) – nền tảng chuyên cung cấp kỹ năng nuôi dạy trẻ, khuyên phụ huynh nên ưu tiên trò chuyện, đọc sách và chơi cùng con mỗi ngày. Dù chỉ là vài phút tương tác không sử dụng thiết bị điện tử, những khoảnh khắc này cũng mang lại lợi ích lâu dài.
Chuyên gia này cho biết sự phát triển não bộ sớm phụ thuộc vào những tương tác gia đình. Đây là nền tảng cho sự tự tin và khả năng học hỏi của trẻ trong tương lai.
Không gây tổn hại người khác
Trẻ cần được dạy sự đồng cảm thông qua việc tôn trọng ranh giới của người xung quanh. Ash Beckham, nhà giáo dục tại Mỹ, cho biết việc thống nhất quy tắc không cố ý gây hại về thể chất hay lời nói là điều cần thiết để tạo ra một gia đình an toàn.
Đồng tình với quan điểm này, Devon Kuntzman, chuyên gia từ Transforming Toddlerhood – tổ chức chuyên hỗ trợ cha mẹ nuôi dạy trẻ giai đoạn 1-3 tuổi tại Mỹ, cho biết phụ huynh nên đón nhận mọi cảm xúc của trẻ nhưng cần đặt giới hạn cho những hành vi tiêu cực. "Bạn có thể nói: Con có quyền tức giận nhưng mẹ không để con đánh mẹ", bà nói.
Bên cạnh đó, trẻ cần được dạy cách xin phép khi chơi đùa hoặc chào hỏi. Marea Goodman, người sáng lập PregnantTogether – cộng đồng hỗ trợ các bậc cha mẹ đơn thân tại Mỹ, cho biết việc giúp trẻ hiểu về sự đồng thuận sẽ giúp con biết tôn trọng cơ thể người khác và bảo vệ ranh giới của chính mình.
Giữ vững giới hạn
Nếu cha mẹ đặt ra quy tắc nhưng lại rút lại khi trẻ phản ứng mạnh, con sẽ hiểu rằng các giới hạn có thể thay đổi dựa trên hành vi của chúng. Amy Vale, chuyên gia từ tổ chức hỗ trợ tâm lý trẻ em For the Cubs (Mỹ), cho rằng trẻ sẽ phát triển tốt hơn nếu nhận được sự đảm bảo từ những ranh giới nhất quán.
Đặc biệt, phụ huynh cần tránh việc kỷ luật con khi đang tức giận. Rachel Gunn, tác giả cuốn sách Impact Parenting, nói: "Nếu trừng phạt con cái theo cảm xúc, chúng ta đang dạy trẻ cách điều khiển cảm xúc của cha mẹ thay vì tự kiểm soát hành vi của bản thân".
Tuân thủ "Quy tắc vàng"
"Hãy đối xử với người khác theo cách bạn muốn được đối xử" là nguyên tắc đạo đức cốt lõi. Petal Modeste, chuyên gia giáo dục, cho biết dạy trẻ điều này từ sớm giúp con phát triển lòng trắc ẩn và sự tôn trọng.
Sarah Bossio, chuyên gia tại Trung tâm tư vấn giấc ngủ cho trẻ Your Zen Baby Sleep (Mỹ), nói thêm rằng sự tôn trọng không chỉ dành cho cha mẹ, bạn bè mà trẻ còn phải học cách tôn trọng chính bản thân để hiểu được giá trị của lòng tự trọng.
