Mazda2 2026 ra mắt: Bổ sung tiện nghi, ADAS, động cơ hybrid mượn từ Toyota

Nếu phải chọn một thị trường tiêu biểu cho làn sóng xe máy điện, đó chắc chắn là Trung Quốc, nơi đã xây dựng hệ sinh thái gần như hoàn chỉnh: từ sản xuất quy mô lớn, chuỗi cung ứng pin, cho đến mạng lưới đổi pin dày đặc tại các đô thị. Xe điện hai bánh không còn là lựa chọn thay thế - mà đã trở thành phương tiện chính. Tuy nhiên, ngay cả với mô hình phát triển nhanh này vẫn bộc lộ những hạn chế. Một chiếc xe không còn hoàn toàn thuộc về cá nhân người sử dụng, mà gắn chặt với hạ tầng đi kèm. Khi ra khỏi "vùng phủ sóng", trải nghiệm ngay lập tức bị ảnh hưởng.

Ở Đông Nam Á, câu chuyện diễn ra theo cách khác. Indonesia, Thái Lan hay Philippines thúc đẩy xe điện bằng trợ giá và chính sách môi trường, nhưng hạ tầng chưa theo kịp. Trong nhóm người dùng chạy dịch vụ - giao hàng, gọi xe - những phàn nàn lặp đi lặp lại: xe yếu khi chở nặng, quãng đường thực tế không như kỳ vọng và chi phí thay pin sau vài năm không hề rẻ.

Trong vài năm gần đây, thị trường Việt Nam chứng kiến sự bứt tốc của một số doanh nghiệp nội địa lớn. Các đơn vị này lựa chọn cách đi "đường dài" - xây dựng hệ sinh thái từ sản phẩm đến hạ tầng, với mạng lưới trạm sạc và đổi pin ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, cách làm này cũng tạo ra sự đánh đổi: trải nghiệm sử dụng gắn liền với độ phủ của hạ tầng. Khi ra khỏi khu vực có trạm, sự tiện lợi không còn trọn vẹn.

Đại diện xe máy điện từ Việt Nam còn có Dat Bike, hãng chọn cách đi khác biệt khi tập trung phát triển công nghệ lõi, mục tiêu sản xuất xe máy điện hiệu năng cao tương đương xe xăng, giảm thiểu mức độ "đánh đổi" của người dùng khi chuyển đổi. Tuy nhiên, hãng được đánh giá vẫn còn hạn chế lựa chọn về mẫu mã và mạng lưới dịch vụ/điểm bán dù gia tăng nhanh chóng nhưng vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu người dùng.

Song song, một số thương hiệu nước ngoài tận dụng kinh nghiệm từ Trung Quốc để tiếp cận thị trường Việt Nam bằng các sản phẩm phổ thông, giá dễ tiếp cận, thiết kế quen thuộc. Chiến lược này giúp xe điện nhanh chóng "phủ sóng" tới nhóm khách hàng đại chúng. Ở phía các nhà sản xuất truyền thống, một số hãng cũng đã nhập cuộc, góp phần làm đa dạng lựa chọn trên thị trường.

Cơ bản, việc sử dụng xe điện hiện nay thường vấp phải các yếu tố: Quãng đường thực tế bị "hao hụt" so với thông số công bố; Hiệu năng suy giảm khi tải nặng hoặc di chuyển liên tục; Thời gian sạc dài, hoặc phụ thuộc vào trạm đổi pin; Thiết kế bị giới hạn bởi pin, dẫn đến cốp nhỏ; Tốc độ tối đa và cảm giác vận hành chưa thuyết phục... Chính vì những điều này, thị trường tiêu dùng hình thành một tâm lý phổ biến: chuyển từ xe xăng sang xe điện là một quyết định mang tính thỏa hiệp.

Dù lựa chọn ngày càng đa dạng, người dùng Việt vẫn đứng trước bài toán quen thuộc về sự so sánh và đánh đổi khi chuyển sang xe máy điện: giữa giá và hiệu năng, giữa quãng đường và sự tiện dụng, giữa thiết kế và công năng. Một chiếc xe có thể giải quyết tốt một bài toán, nhưng lại tạo ra vấn đề ở khía cạnh khác.

Thông thường, một chiếc xe giá rẻ có thể đồng nghĩa với hiệu năng yếu. Một mẫu xe có pin lớn lại làm giảm không gian chứa đồ. Một sản phẩm thiết kế đẹp có thể không phù hợp cho nhu cầu di chuyển cường độ cao. Hoặc tệ hơn, tất cả những yếu tố đó cùng tồn tại. Vì thế, cảm giác "chọn một mất mười" vẫn tồn tại như một đặc trưng của giai đoạn chuyển đổi. Tuy nhiên, điều tiên quyết dễ thấy là người dùng có thể chấp nhận hy sinh kiểu dáng hay thương hiệu, nhưng không chấp nhận đánh đổi công năng cốt lõi. Một chiếc xe yếu, nhanh xuống pin, hoặc bất tiện khi sạc sẽ bị loại ngay từ đầu.

Nhìn vào thị trường hiện nay, có thể thấy rõ hai hướng đi của các thương hiệu: một hướng phát triển hệ sinh thái theo chiều rộng về trạm sạc, đổi pin, dịch vụ vận tải… với tốc độ phủ nhanh chóng; Một hướng tiếp cận tập trung vào phát triển sản phẩm theo chiều sâu với mục tiêu thiết kế sản phẩm mạnh tự thân, không lệ thuộc hạ tầng - điển hình như thương hiệu xe máy điện Dat Bike.

Theo chia sẻ từ CEO Nguyễn Bá Cảnh Sơn, để đạt được điều này, hãng phải tự phát triển các công nghệ cốt lõi, từ động cơ, pin, hệ thống quản lý pin đến bộ điều khiển. Đây là hướng đi đòi hỏi nhiều nguồn lực và thời gian, nhưng cho phép hãng kiểm soát toàn bộ trải nghiệm sản phẩm, thay vì phụ thuộc vào giải pháp bên ngoài. Bằng chứng là mẫu Dat Bike Quantum S1 có thể di chuyển 285 km/lần sạc, mà tổng dung tích cốp vẫn lên tới 44L. Khi kết hợp nhiều điểm cộng về công năng và công nghệ, chiếc xe tạo ra trải nghiệm khác biệt đáng kể khi giúp người lái giảm lệ thuộc vào hạ tầng và trả lại cảm giác chủ động cần có.

Có thể nói, từ những "vết nứt" trong trải nghiệm, thị trường đang dần hình thành những hướng đi mới. Thay vì chấp nhận xe điện là một giải pháp thay thế có điều kiện, một số doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu tham vọng hơn: giảm thiểu, thậm chí xóa bỏ các đánh đổi. Và chỉ khi người dùng không còn phải thay đổi thói quen để thích nghi với sản phẩm, mà sản phẩm tự thích nghi với nhu cầu thực tế, xe điện mới có thể trở thành lựa chọn tốt hơn, không chỉ "xanh hơn", mà còn tiện lợi và hiệu quả hơn trong đời sống hàng ngày.

Mỗi hướng đều có ưu điểm riêng, và thị trường vẫn đang trong quá trình kiểm chứng. Các thương hiệu nội địa, đặc biệt trường hợp startup như Dat Bike, có thể từng bước phát triển và tạo dấu ấn cho thấy tiềm năng thị trường và sự cởi mở đón nhận của người dùng với sản phẩm chất lượng. Chặng đường phía trước chưa thể khẳng định ngay ai sẽ dẫn dắt cuộc chơi, nhưng rõ ràng thị trường xe điện hai bánh tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn tăng tốc và đầy tiềm năng cho những người dám nghĩ và làm lớn.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại Trương Gia Khẩu, Hà Bắc, một cặp nam nữ bị phát hiện chụp lại biển số xe của người khác, dùng điện thoại đưa hình biển số cho camera quét. Khi barie mở lên, họ lái ô tô trong bãi xe ra mà không phải trả phí - Video: X/Reddit

Một vụ việc gây tranh cãi xảy ra tại thành phố Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc), khi một cặp vợ chồng bị phát hiện sử dụng ảnh chụp biển số ô tô của người khác để qua mặt hệ thống camera tại bãi đỗ xe.

Theo video lan truyền trên mạng xã hội, người đàn ông xuống xe, dùng điện thoại chụp lại biển số của một ô tô đang đỗ gần cổng khu dân cư. Sau đó anh này lái xe của mình tiến đến lối ra vào bãi giữ xe và sử dụng hình ảnh biển số vừa chụp để đánh lừa hệ thống nhận diện tự động.

Khi camera quét biển số từ điện thoại, barie mở cho xe đi qua. Phí gửi xe sau đó được tính vào chiếc ô tô có biển số bị sử dụng trái phép.

Sau khi đoạn video được chia sẻ, nhiều người cho rằng đây không phải thủ đoạn mới. Theo các bình luận trên mạng xã hội Trung Quốc, tình trạng lợi dụng lỗ hổng trong hệ thống camera nhận diện biển số tại bãi đỗ xe đã xuất hiện từ vài năm trước.

Thực tế, truyền thông Trung Quốc từng nhiều lần phản ánh tình trạng tài xế dùng ảnh biển số để đánh lừa camera tại các bãi giữ xe tự động nhằm trốn phí, khiến chủ xe khác phải chịu chi phí oan.

Một tài xế ở Giang Tô lợi dụng lỗ hổng chính sách miễn phí cho người gửi xe trong thời gian ngắn (dưới 15 phút) nên đã lái xe đến gần cổng ra để hệ thống ghi nhận, rồi quay lại vào trong chỗ đỗ như bình thường - Ảnh: Sina

Theo Guangming Daily, năm 2023, nhiều cư dân tại quận Hồ Lý, thành phố Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến phản ánh việc thông tin biển số của các xe gửi theo tháng bị đánh cắp. Một số chủ xe phát hiện hệ thống ghi nhận xe vẫn đang đỗ trong bãi dù thực tế không hề xuất hiện tại đó.

Phóng viên của tờ báo này cũng từng thử nghiệm bằng cách sử dụng ảnh chụp biển số trên điện thoại. Kết quả cho thấy một số bãi đỗ xe mở barie, trong khi một số nơi khác vẫn giữ cổng đóng nhờ hệ thống kiểm tra bổ sung.

Đại diện một công ty luật tại Hạ Môn cho biết hành vi sử dụng trái phép thông tin biển số của người khác, gây thiệt hại cho chủ xe hoặc đơn vị vận hành bãi giữ xe, có thể bị xem là hành vi trộm cắp.

Ngay cả khi chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt hành chính, bao gồm phạt tiền hoặc tạm giam theo quy định địa phương.

Ngoài hành vi "trộm biển" của người khác, Trung Quốc cũng ghi nhận nhiều chiêu trò khác để né phí gửi xe. Theo Tân Hoa xã, tháng 9-2025, một người đàn ông họ Lưu đã bị tố cáo làm giả biển số xe của một cư dân khác để trốn phí đậu xe tại hầm gửi xe của khu chung cư. Người này bị phạt tiền, tạm giam 3 ngày và trừ hết điểm trên bằng lái.

Một chiêu thức khác là "bám đuôi" những chiếc xe đã thanh toán trước đó, tận dụng thời gian trễ thanh barie hạ xuống để thoát ra ngoài. Tháng 8-2024, một người đàn ông họ Vương đã bị phạt 10 tháng tù giam và 2.000 nhân dân tệ với tội danh trộm cắp cho hành vi này.

Không những vậy, trên thị trường cũng có thể tìm mua các thiết bị có thể "hack" hệ thống điều khiển thanh chắn, nhờ đó có thể đóng mở barie một cách dễ dàng.

Hồi tháng 4-2026, một người đàn ông chuyên bán thiết bị này ở Thượng Hải đã bị khởi tố. Theo lời người này, ban đầu anh ta cũng chỉ là một chủ xe mua thiết bị của người khác nhằm né trả tiền gửi xe. Nhận thấy mình có thể tiết kiệm được một khoản tiền khổng lồ, anh ta quyết định trở thành người phân phối trên thị trường.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Điều chỉnh vị trí ghế ngồi, vô-lăng là một trong những bước cần thực hiện trước khi lái xe. Thông thường, người lái phải thực hiện thủ công việc điều chỉnh ghế bằng cách kéo lẫy (chỉnh cơ) hoặc gạt nút điều khiển (chỉnh điện) để tìm vị trí có tầm quan sát tốt nhất; tương tự với vô-lăng. Thao tác này khá mất thời gian nên một số hãng xe sang tích hợp tính năng tự điều chỉnh bằng cách nhập thông số chiều cao người lái.

Đơn cử như một số dòng xe cao cấp của Mercedes-Benz có tính năng điều chỉnh ghế, vô-lăng tự động. Thay vì tự mò mẫm, người lái chỉ cần vào mục "Tiện ích" - Comfort, đến phần "Định vị ghế tự động" và nhập thông tin chiều cao, sau đó nhấn "Bắt đầu xác định vị trí". Lúc này, hệ thống tự động nâng hạ độ cao mặt ghế, điều chỉnh độ ngả lưng và tịnh tiến trục vô-lăng sao cho phù hợp với sải tay và tầm mắt của người lái.

Tuy nhiên, vì mỗi người sẽ có mỗi ngoại hình, chiều dài chân và sải tay khác nhau, không có sự đồng đều nên việc điều chỉnh ghế và vô-lăng của hệ thống chỉ mang tính tham khảo gần đúng. Tài xế nên chỉnh lại đôi chút để mang lại tầm nhìn, thao tác đánh lái hiệu quả hơn với bản thân thay vì dựa hoàn toàn vào hệ thống này.

Tin Gốc: Thanh Niên