Năm nay tôi 54 tuổi. Sau hơn 30 năm đi làm, dành dụm, chắt chiu từng khoản, tôi tích lũy được khoảng 3 tỷ đồng. Không phải con số quá lớn, nhưng tôi bắt đầu nghĩ đến chuyện nghỉ hưu sớm, khi bước qua tuổi 55 vào năm sau.
Tôi không mơ cuộc sống hưởng thụ xa hoa. Điều tôi muốn đơn giản là được nghỉ ngơi đúng lúc, giữ gìn sức khỏe, sống chậm lại sau nhiều năm chạy đua với công việc. Tôi từng chứng kiến không ít người quen đi trước, đến khi có tiền thì sức khỏe đã xuống dốc, bệnh tật bủa vây. Tôi sợ mình cũng sẽ như vậy. Tôi không muốn trở thành gánh nặng cho con cái khi về già.
Kế hoạch của tôi là sang năm, khi con trai tốt nghiệp đại học, tôi sẽ để nó tự lập. Tôi tin, đó là thời điểm phù hợp để con bắt đầu tự đứng trên đôi chân của mình. Còn tôi, sẽ khép lại hành trình kiếm tiền cật lực để chuyển sang hành trình chăm sóc bản thân.
Nhưng vợ tôi không nghĩ vậy. Vợ cho rằng tôi “vô tâm”, thậm chí “ích kỷ” khi chưa lo xong chỗ ở cho con đã vội nghĩ đến nghỉ ngơi. Vợ muốn tôi cố làm thêm chục năm nữa, tích góp đủ tiền mua cho con một căn nhà riêng, rồi khi ấy hai vợ chồng nghỉ cũng chưa muộn. Với cô ấy, có nhà cửa ổn định là nền tảng quan trọng nhất để con yên tâm lập nghiệp.
>> Sắm đủ nhà thừa kế cho hai con trai nhưng tôi không nghỉ hưu sớm
Tôi hiểu nỗi lo của vợ. Trong bối cảnh giá nhà ngày càng cao, việc sở hữu một căn nhà không dễ dàng. Nhưng tôi không nghĩ tài sản lớn nhất cha mẹ để lại cho con là một căn nhà. Với tôi, “di sản” quan trọng nhất là khả năng tự lập. Tôi muốn con mình biết lao động chăm chỉ, biết giữ chữ tín, sống tử tế và không ngừng học hỏi. Tôi muốn nó hiểu rằng, mọi thứ có được đều phải đánh đổi bằng nỗ lực. Khi có nền tảng đó, dù không có sẵn nhà cửa, con vẫn có thể tự xây dựng cuộc sống của mình.
Ngược lại, nếu cha mẹ lo sẵn mọi thứ, con cái dễ rơi vào tâm lý phụ thuộc. Một căn nhà có thể giúp nó khởi đầu thuận lợi, nhưng không đảm bảo nó sẽ đứng vững trước sóng gió cuộc đời. Điều tốt nhất tôi có thể cho con là sự giáo dục, là tấm gương về lao động và cách sống.
Ở tuổi này, tôi hiểu rõ giới hạn của mình. Làm thêm 10 năm nữa không chỉ là chuyện tiền bạc, mà còn là đánh đổi sức khỏe, thời gian và cả những năm tháng cuối đời. Tôi muốn nghỉ sớm, không phải vì tôi “vô tâm” với con, mà vì tôi tin mình đang cho con một thứ quan trọng hơn: khả năng tự đứng vững trong cuộc đời, kể cả khi không còn cha mẹ bên cạnh. Liệu tôi có sai không?
Một tháng trước, tôi lướt mạng và thấy một chia sẻ ngắn của một phụ huynh, rằng con mới tốt nghiệp tiểu học nhưng người mẹ đã đi tìm trung tâm học tiếng Anh cho con, người bố thì ra "tối hậu thư" đến lớp 9 thì con phải có IELTS 8.0.
Bên dưới, rất nhiều người không đồng tình và cho rằng làm như vậy là gây áp lực lên cho con. Thời điểm đó, tôi cũng nghĩ như vậy.
Nhưng hôm nay, sau khi xem chia sẻ điểm thi môn tiếng Anh lớp 10 ở TP HCM tôi phải suy nghĩ lại: Toàn là 9 điểm trở lên. Tôi ngộ ra và cảm thấy cặp phụ huynh kia lo lắng hơn là gây áp lực cho con.
Trẻ từ thế hệ 2010 trở đi được tiếp xúc và đi học thêm tiếng Anh rất nhiều, nếu đến lớp 9 mà vẫn chưa có IELTS đủ cao thì làm sao cạnh tranh lại suất vào lớp 10, chứ chưa nói đến vào đại học?
Chiều nay, tôi có cơ hội đi trên chuyến tàu từ Hà Nội vào Sài Gòn. Là người từng nhiều lần đi tàu Bắc - Nam, tôi khá bất ngờ trước những đổi thay rất rõ rệt của ngành đường sắt hiện nay.
Cảm giác đầu tiên khi bước lên toa xe là sự sạch sẽ, gọn gàng và dễ chịu. Không gian toa tàu rộng rãi hơn tôi nghĩ. Điều hòa hoạt động ổn định, mát lạnh nhưng không quá buốt. Ghế ngồi được nâng cấp đáng kể so với những chuyến đi trước đây. Ghế có thể điều chỉnh tự động khá tiện lợi, tạo cảm giác thoải mái cho hành khách trong suốt hành trình dài.
Điều khiến tôi chú ý không chỉ nằm ở cơ sở vật chất, mà còn ở thái độ phục vụ của nhân viên trên tàu. Các nhân viên phục vụ nhẹ nhàng, lịch sự, chủ động hỏi han hành khách. Chăn được chuẩn bị sẵn cho khách để giảm bớt cảm giác lạnh khi tàu chạy đêm. Những chi tiết nhỏ ấy cho thấy sự chăm chút ngày càng chuyên nghiệp hơn trong cách phục vụ. Khu vực vệ sinh trên toa tàu cũng sạch sẽ hơn rất nhiều so với hình dung quen thuộc của nhiều người trước đây.
Bất ngờ nhất là khi tôi vừa giơ điện thoại lên định chụp vài tấm ảnh kỷ niệm trên toa tàu, chỉ ít phút sau đã có một nhân viên tiến lại gần, lễ phép chào hỏi và hỏi tôi có cần hỗ trợ hay góp ý gì không? Tôi khá ngạc nhiên vì thật ra mình chỉ muốn chụp vài bức ảnh lưu niệm đơn giản. Tôi nói rằng mình không có phàn nàn gì cả, chỉ đơn giản muốn lưu lại vài khoảnh khắc trên chuyến đi hôm nay.
>> Tôi mong đợi nhiều hơn từ xe buýt 172 Sài Gòn -Vũng Tàu
Câu chuyện rất nhỏ thôi, nhưng lại khiến tôi có nhiều thiện cảm. Bởi đôi khi, sự thay đổi không nằm ở những khẩu hiệu lớn lao, mà nằm ở cách người ta quan tâm đến hành khách từ những điều giản dị nhất. Một lời hỏi han, một sự chủ động lắng nghe hay một thái độ phục vụ tận tình cũng đủ để hành khách cảm nhận được sự chuyên nghiệp và tinh thần cầu thị.
Nhiều năm trước, không ít người từng mặc định rằng đi tàu hỏa chậm, cũ kỹ và thiếu tiện nghi. Nhưng chuyến tàu chiều nay cho tôi một cảm nhận khác: ngành đường sắt đang thay đổi từng ngày. Sự thay đổi ấy có thể chưa hoàn hảo ngay lập tức, nhưng điều đáng quý là người ta đã nhìn thấy tinh thần cầu thị và quyết tâm nâng cao chất lượng phục vụ. Tôi tin chính những điều tử tế nhỏ bé đó sẽ là lý do khiến hành khách muốn tiếp tục lựa chọn đường sắt cho những hành trình tiếp theo.
Tôi rất đồng cảm với những chia sẻ của tác giả bài viết "Tôi làm ngân hàng lương 20 triệu nhưng 8 giờ tối mới được về nhà". Trước đây, tôi cũng từng nghĩ nghề ngân hàng là một công việc đáng mơ ước: môi trường văn phòng sạch sẽ, quần là áo lượt, thu nhập cao. Nhưng từ khi lấy vợ - một người làm ngân hàng nhiều năm, tôi mới hiểu phía sau vẻ ngoài đó là một công việc áp lực và bào mòn hơn rất nhiều người tưởng.
Vợ tôi hiếm khi về nhà trước 20h. Có những hôm bố con tôi đã lên giường đi ngủ vợ mới bước chân vào nhà, người mệt rã rời nhưng điện thoại vẫn liên tục có tin nhắn công việc. Công việc của vợ tôi gần như không có ranh giới rõ ràng giữa giờ làm và giờ nghỉ. Một ngày làm việc của vợ tôi là hàng loạt chỉ tiêu doanh số, huy động tiền gửi, mở thẻ, bán bảo hiểm, chăm sóc khách hàng, gọi điện tư vấn... lúc nào cũng đi làm với tâm trạng căng thẳng kéo dài chỉ vì chưa đạt KPI.
Làm nghề này, sai một con số nhỏ cũng có thể phải ở lại kiểm tra đến tối muộn. Có hôm gần 22h vợ tôi mới xong việc vì phải rà soát lại chứng từ. Những ngày cuối tháng, cuối quý gần như cả phòng đều ở lại làm thêm. Có những hôm vợ tôi vừa ăn cơm vừa trả lời tin nhắn của sếp nên cả tiếng đồng hồ vẫn chưa xong bữa cơm. Cuối tuần đi chơi cùng gia đình mà điện thoại của vợ vẫn reo liên tục là chuyện bình thường.
>> Tôi sai lầm khi làm việc cật lực thời trẻ để nghỉ hưu sớm
Thành ra trong nhà, tôi gần như quán xuyến toàn bộ việc gia đình thay vợ. Từ đưa đón con, dạy con học, họp phụ huynh, đi chợ, nấu cơm, giặt giũ đến dọn dẹp nhà cửa... phần lớn đều do tôi tự sắp xếp. Có những hôm vợ về tới nhà lúc con đã ngủ, tự lấy cơm tôi phần sẵn trong bếp. Sống cùng người làm ngân hàng lâu năm, tôi hiểu nếu mình không san sẻ thì vợ khó mà trụ nổi với guồng công việc hiện tại.
Áp lực của nghề này không chỉ lấy đi thời gian mà còn bào mòn sức lực và tinh thần rất nhanh. Nhiều hôm nhìn vợ vừa về đến nhà đã ngồi lặng đi vì quá mệt, tôi thấy rất thương. Tôi từng chứng kiến nhiều người làm ngân hàng bỏ nghề sau vài năm vì không chịu nổi áp lực. Có người mất ngủ kéo dài, có người kiệt sức tinh thần, có người thu nhập không tệ nhưng cuộc sống lúc nào cũng chỉ xoay quanh KPI và công việc.
Từ bên ngoài nhìn vào, nghề ngân hàng có thể hào nhoáng, lương cao. Nhưng phải sống đủ gần những người làm nghề này, bạn mới nhận ra công việc này dễ khiến con người ta mệt mỏi và hao kiệt cảm xúc đến mức nào nếu không thật sự đủ sức bền.
