“Lầu Năm Góc đang nói dối. Cho tới nay, canh bạc của ông Netanyahu đã trực tiếp khiến Mỹ thiệt hại 100 tỷ USD, gấp 4 lần con số được đưa ra”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội hôm 1/5, đề cập Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Ông cho biết tổn thất gián tiếp với người nộp thuế ở Mỹ còn lớn hơn nhiều, thêm rằng hóa đơn hàng tháng của mỗi hộ gia đình tại nước này là 500 USD và “đang tăng nhanh”. “Đây không phải là ‘nước Mỹ trên hết’ mà là ‘Israel trên hết’, Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh.
Quan chức này chia sẻ lại hai biểu đồ do truyền thông Mỹ công bố. Biểu đồ đầu tiên là kết quả khảo sát được Gallup tiến hành hôm 1-15/4, trong đó 55% người Mỹ được hỏi nói tình hình tài chính của mình đang tệ đi, cao hơn 2% so với năm 2025. Biểu đồ thứ hai là của Wall Street Journal, cho thấy nợ công của Mỹ đã vượt 100% GDP, ngưỡng từng được cho là sẽ không bị vượt qua.
Tuyên bố được Ngoại trưởng Iran đưa ra sau khi Jules Hurst, quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc, hôm 29/4 cho biết chiến dịch nhằm vào Iran tới nay đã khiến Mỹ tiêu tốn 25 tỷ USD. Đây là ước tính chính thức đầu tiên về phí tổn quân sự mà Mỹ gánh chịu trong xung đột Trung Đông. Con số này tương đương ngân sách trong một năm của NASA.
Ông Hurst cho biết phần lớn số tiền trên là dành cho đạn dược. Dù vậy, quan chức này không nêu chi tiết con số đó gồm những khoản nào, cũng như đã tính đến chi phí dự kiến để xây dựng lại và sửa chữa các hạ tầng quân sự bị hư hại ở Trung Đông hay chưa.
Một nguồn tin của hãng thông tấn Reuters tháng trước cho biết Mỹ tiêu tốn ít nhất 11,3 tỷ USD chỉ trong 6 ngày đầu tiên của cuộc chiến.
Gholamhossein Mohseni Ejei, người đứng đầu cơ quan tư pháp Iran, ngày 1/5 cho biết Tehran sẵn sàng đàm phán với Washington, song sẽ không chấp nhận “sự áp đặt”.
“Chúng tôi không hoan nghênh chiến tranh dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng tôi không muốn chiến tranh hay muốn điều đó tiếp diễn”, ông cho biết.
Dù vậy, quan chức Iran tuyên bố nước này “hoàn toàn không sẵn sàng từ bỏ các nguyên tắc và giá trị của mình” để tránh chiến sự. Ông cũng nói Mỹ đã “không đạt được điều gì” trong xung đột, thêm rằng Tehran sẽ “không lùi bước” trên bàn đàm phán.
Hai nước tới nay mới chỉ tổ chức duy nhất một vòng đàm phán, kể từ khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ hôm 8/4. Nỗ lực đối thoại bị đình trệ trong bối cảnh Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng ở Iran, còn Tehran gần như vẫn phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép một lượng nhỏ tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải này sau khi xung đột bùng phát.
Trang tin Axios hôm 30/4 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến được đô đốc Brad Cooper, chỉ huy cơ quan phụ trách hoạt động của lực lượng nước này ở Trung Đông, báo cáo về hành động quân sự tiềm năng nhằm vào Iran.
Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cũng cảnh báo rằng Tel Aviv “có thể sớm phải hành động một lần nữa” để đạt được những mục tiêu đề ra trong cuộc chiến.
Fighter Bomber, tài khoản của một phi công tiêm kích Nga, ngày 17/5 đăng ảnh tiêm kích tàng hình Su-57 với buồng lái hai chỗ ngồi kiểu Su-30 đang chạy trên đường băng, song không nêu rõ vị trí cụ thể của cơ sở này. "Nó được gọi là Su-57D", tài khoản này cho hay.
Đồ họa thiết kế Su-57D từng được truyền thông Nga công bố hồi năm 2023, nhưng đây là lần đầu xuất hiện hình ảnh máy bay thực tế.
Số hiệu bên sườn máy bay đã bị làm mờ. Andreas Rupprecht, nhà nghiên cứu lĩnh vực hàng không quân sự Nga và Trung Quốc, nhận định đây có thể là chiếc T-50-5R, nguyên mẫu thứ 5 được xuất xưởng trong dự án Su-57.
Parth Satam, biên tập viên chuyên trang hàng không quân sự Aviationist, chỉ ra rằng Su-57D là tiêm kích thế hệ 5 thứ hai trên thế giới có phiên bản hai chỗ ngồi. Mẫu máy bay đầu tiên là J-20S của Trung Quốc, lần đầu xuất hiện trong ảnh chụp hồi năm 2021.
Satam nhận định cách bố trí khoang lái của Su-57D giúp phi công buồng sau có tầm nhìn rộng hơn so với J-20S và nhiều mẫu chiến đấu cơ hai chỗ ngồi hiện đại, nhưng chưa rõ sẽ ảnh hưởng thế nào đến tính năng khí động học và tàng hình của phi cơ. Ngoài buồng lái, không có khác biệt rõ ràng giữa biến thể Su-57D với Su-57 nguyên bản.
Trên đuôi máy bay có biểu tượng Su-57 và máy bay không người lái tàng hình (UAV) S-70 Okhotnik, chưa rõ tiêm kích này có đóng vai trò trung tâm điều khiển UAV trợ chiến hay không. "Phi công buồng sau trên chiếc Su-57D nhiều khả năng là sĩ quan điều khiển vũ khí", Satam cho hay.
Su-57 là tiêm kích thế hệ 5 đầu tiên của Nga, được thiết kế để cạnh tranh với dòng F-22, F-35 Mỹ và J-20 Trung Quốc. Su-57 được phủ vật liệu hấp thụ sóng radar và có thiết kế tối ưu cho khả năng tàng hình trước thiết bị trinh sát điện tử. Mỗi phi cơ mang được tổng cộng 6 vũ khí trong thân, bao gồm 4 quả ở hai khoang bụng và hai tên lửa ở hai khoang bên hông.
Tập đoàn Sukhoi bắt đầu phát triển phiên bản nâng cấp Su-57M sau khi Bộ Quốc phòng Nga ký hợp đồng mua 76 tiêm kích Su-57 vào tháng 10/2018. Nguyên mẫu T-50M bay thử nghiệm vào giữa năm 2022, nhưng chưa rõ thời điểm bắt đầu sản xuất hàng loạt.
Algeria là khách hàng nước ngoài đầu tiên đặt mua Su-57 với phi đội gồm 12 chiếc. Ít nhất hai tiêm kích trong số này đã được bàn giao và bay thử.
"Đối với tất cả những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua eo biển Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có một gợi ý. Thứ nhất, hãy mua của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến eo biển Hormuz và tự mà lấy lại", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.
Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu và LNG thế giới, gần như bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ, Israel phát động chiến dịch tấn công cuối tháng 2, khiến hàng nghìn tàu dầu bị tắc nghẽn ở vịnh Ba Tư và thị trường năng lượng toàn cầu đảo lộn.
Ông Trump từng kêu gọi các đồng minh NATO, EU và một số nước khác triển khai tàu chiến để mở cửa Hormuz. Tuy nhiên, các bên đều không muốn tham gia chiến dịch hộ tống tàu dầu qua eo biển, khiến ông Trump không hài lòng, đặt câu hỏi về tương lai của NATO, đồng thời chỉ trích các đồng minh châu Âu như Anh, Pháp.
"Các vị sẽ phải học cách tự chiến đấu vì chính mình. Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa, giống như cách các vị đã không đứng cùng chúng tôi", Tổng thống Trump viết. "Iran về cơ bản đã bị suy yếu nghiêm trọng. Phần khó nhất đã xong. Hãy tự đi lấy dầu của mình đi".
Ông Trump gần đây liên tục phát tín hiệu tích cực trong đàm phán với Iran, nhưng đồng thời cũng đe dọa phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không sớm chấp nhận thỏa thuận với Washington và lập tức mở lại eo biển Hormuz.
Iran đến nay chưa có dấu hiệu nhượng bộ, thậm chí quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền sử dụng eo biển Hormuz. Trong phỏng vấn sau đó vào ngày 1/4, ông Trump cho biết Nhà Trắng chưa có kế hoạch rút nguồn lực khỏi khu vực eo biển.
"Sẽ có lúc tôi làm điều đó, chưa phải bây giờ, nhưng các nước khác phải bước vào và tự xử lý", ông nói. "Iran đã bị suy yếu, nhưng các nước sẽ phải tự làm phần việc của mình".
Trong họp báo cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ủng hộ quan điểm của ông Trump, cho biết lãnh đạo Mỹ đã "sẵn sàng gánh phần việc nặng nề thay cho thế giới tự do để xử lý mối đe dọa từ Iran".
"Còn rất nhiều quốc gia trên thế giới lẽ ra phải sẵn sàng góp sức tại tuyến hàng hải trọng yếu này. Đây không chỉ là việc của riêng Hải quân Mỹ", ông Hegseth nói. "Theo tôi được biết thì vẫn còn một Hải quân Hoàng gia Anh từng được coi là hùng mạnh và hoàn toàn có thể làm những việc như thế. Tổng thống chỉ đang nhấn mạnh rằng đây là tuyến hàng hải quốc tế mà Mỹ sử dụng ít hơn nhiều nước khác".
Kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lưu lượng tàu qua lại eo biển Hormuz đã giảm khoảng 95%, theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler.
Iran đã cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Tehran cũng đã công bố danh sách "những nước thân thiện" có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.
Truyền thông Iran cho biết kế hoạch thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz mà quốc hội nước này vừa thông qua có quy định cơ chế thanh toán sử dụng đồng rial của Iran. Kế hoạch được cho là còn đề cập đến những biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải và vai trò của lực lượng vũ trang Iran tại eo biển, nhưng thông tin chi tiết chưa được công bố.
Tổng thống Donald Trump ngày 7/7 tới Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ trên chuyên cơ VC-25B mới, được hoán cải từ chiếc Boeing 747-8i có biệt danh "cung điện bay" mà Qatar tặng cho Mỹ năm ngoái. Tuy nhiên, đến ngày 8/7, sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh NATO tại đây, ông rời đi trên chiếc VC-25A cũ đã hoạt động gần 40 năm.
Ông Trump khi đó không giải thích rõ lý do đổi chuyên cơ, chỉ nói rằng mình "muốn hoài niệm". Chuyên cơ cũ chở ông rời Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia có chung biên giới với Iran, rồi tới căn cứ không quân Hoàng gia Mildenhall ở Suffolk, Anh. Tại đây, ông Trump lại chuyển sang chuyên cơ mới để về Washington.
NY Times dẫn nguồn thạo tin cho biết trước khi ông Trump rời Ankara, Sở Mật vụ Mỹ đã khuyến cáo Tổng thống sử dụng chiếc chuyên cơ cũ như biện pháp an ninh, trong bối cảnh Mỹ đang leo thang xung đột với Iran.
Các nguồn tin nói thêm rằng chiếc chuyên cơ VC-25B mới, được hoán cải trong thời gian ngắn, không được trang bị một số tính năng an ninh và khả năng liên lạc như chiếc Không lực Một cũ. Quyết định đổi máy bay chỉ để phòng ngừa rủi ro chứ không phải để đối phó với mối đe dọa cụ thể nào.
Ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ chưa đầy một ngày sau khi quân đội Mỹ tiến hành loạt cuộc không kích quy mô lớn vào Iran để đáp trả các vụ tấn công tàu thuyền trên eo biển Hormuz, cũng như ngay trước khi Mỹ tiến hành đợt không kích mới rạng sáng 8/7. Iran sau đó đã tập kích loạt căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh để đáp trả.
Tổng thống Mỹ dường như cũng thừa nhận những rủi ro nhất định về an ninh. "Tôi luôn bị đe dọa. Tôi là mục tiêu số một của họ", ông nói trên chuyên cơ khi được các phóng viên hỏi liệu ông có biết về mối đe dọa nào từ phía Iran có thể nhắm vào máy bay của ông hay không.
Chiếc Không lực Một cũ của Tổng thống Mỹ được cho là trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, cũng như tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại có thể "làm mù" tên lửa phòng không đang bay tới, cùng với hệ thống phòng thủ "mồi nhử" có thể được triển khai để đánh lạc hướng tên lửa.
Còn chuyên cơ mới được đánh giá là tiện nghi, rộng rãi hơn, nhưng dường như không có các hệ thống phòng thủ tiên tiến như vậy, cũng như không có khả năng tiếp dầu trên không. Hai cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ nói với MS Now rằng máy bay này cũng không được trang bị hệ thống liên lạc bảo mật cần thiết để Tổng thống Mỹ có thể nhanh chóng quản lý tình hình đang ngày càng căng thẳng với Iran.
Một cựu quan chức nói rằng trên chiếc Không lực Một cũ từ Ankara tới căn cứ không quân Hoàng gia Mildenhall, ông Trump đã liên lạc với quân đội và ra lệnh tiến hành đợt không kích thứ hai vào Iran.
Trong những tình huống căng thẳng như vậy, chuyên cơ Không lực Một cũ có thể đóng vai trò là "Phòng Tình huống trên không", giúp Tổng thống có thể nhận được các thông tin mật, duy trì đường dây liên lạc bảo mật với quân đội và ra lệnh cho các tướng lĩnh.
Trong khi đó, chiếc VC-25B, vốn được chế tạo cho mục đích chở khách, không thể đảm bảo khả năng chỉ huy và kiểm soát như vậy. Các tính năng của nó sau khi hoán cải cũng chưa được kiểm nghiệm đầy đủ, theo các nguồn tin.
"Máy bay này được chế tạo để đảm bảo tính thẩm mỹ, không phải để thực thi nhiệm vụ", một cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ nói. "Chúng ta thấy màu sơn, những chiếc ghế da sang trọng của nó, nhưng không thể biết rõ năng lực của nó tới đâu".
