Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 1/5 cho hay các binh sĩ này thiệt mạng và hai người bị thương khi tiến hành rà phá bom chưa nổ sau các cuộc không kích bằng bom chùm của Mỹ và Israel tại tỉnh Zanjan.
Trong cuộc xung đột bùng phát từ ngày 28/2, Iran cáo buộc Mỹ và Israel sử dụng bom chùm, loại vũ khí có thể để lại những quả đạn con chưa nổ trên mặt đất có thể tồn tại hàng chục năm. Israel cũng cáo buộc Iran sử dụng loại vũ khí này trong những cuộc tấn công tên lửa vào các thành phố của Israel.
IRGC cho biết một số quả bom chưa nổ nằm sâu khoảng 3 mét dưới mặt đất, gây ra mối nguy hiểm lớn đối với cư dân địa phương do không thể quan sát bằng mắt thường. Các chuyên gia của IRGC đang tiến hành rà phá và đã vô hiệu hóa hơn 15.000 vật liệu nổ trên diện tích khoảng 1.200 ha đất nông nghiệp ở Zanjan.
Đây được đánh giá là “chiến dịch phức tạp, đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao, trang thiết bị chuyên dụng và tinh thần dấn thân”, theo IRGC.
123 quốc gia đã ký Công ước Oslo cấm sản xuất, tàng trữ, bán và sử dụng bom, đạn chùm vào năm 2008. Iran, Israel và Mỹ đều không tham gia công ước này.
Bom chùm được thả từ máy bay, đạn chùm thường được phóng từ pháo hoặc rocket và tên lửa. Chúng có kích thước lớn, nhưng không sát thương bằng thuốc nổ hoặc đầu đạn xuyên phá thông thường, mà chứa lượng lớn đạn con được phát tán khi đến gần mục tiêu.
Khi một quân đội quyết định sử dụng bom chùm, đạn chùm, điều đó đồng nghĩa tính chính xác của vũ khí không còn được coi trọng bằng khả năng sát thương trên quy mô lớn.
Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa các chỉ huy quân sự cũng ít lưu tâm hơn tới hậu quả lâu dài của loại vũ khí này. Một số quả đạn con có thể gặp trục trặc với ngòi nổ, khiến chúng không kích hoạt và rơi xuống đất hoặc vướng vào các lùm cây, nằm rải rác trên khu vực rộng lớn mà không có bất cứ bản đồ đánh dấu nào.
"Tổng thống tham nhũng đúng là thảm họa của an ninh quốc gia", Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren cảnh báo trên X. Bà Warren đề cập đến các giao dịch chứng khoán, trong đó cổ phiếu Nvidia, hãng sản xuất các dòng chip được các công ty AI sử dụng, được mua dưới tên Tổng thống Trump, theo AFP hôm 16.5.
Chủ nhân Nhà Trắng đã cho phép Nvidia bán sản phẩm ở Trung Quốc, khiến giá cổ phiếu của công ty tăng mạnh trong ngắn hạn.
"Ông Trump mang theo Tổng giám đốc Nvidia trong chuyến thăm Trung Quốc để vận động (Chủ tịch nước Trung Quốc) Tập Cận Bình mua những dòng chip hiện đại mới, dù điều này sẽ tạo ra một mối đe dọa cho an ninh quốc gia Mỹ", bà Warren viết. "Hóa ra ông Trump đã mua vào hàng triệu USD cổ phiếu của NVIDIA", bà chỉ ra.
Tuy nhiên, con trai cả của Tổng thống Trump là ông Eric Trump, hiện điều hành hoạt động kinh doanh của gia đình cùng em trai Donald Trump Jr., lên tiếng bác bỏ những cáo buộc trên.
"Toàn bộ tài sản của chúng tôi được đầu tư theo thỏa thuận ủy thác ẩn danh do những tổ chức tài chính lớn nhất thực hiện và phân bổ vào các danh mục đầu tư chỉ số có độ bao phủ rộng", con ông Trump đáp trả trên X. Ông Eric Trump nói nếu cho rằng có thành viên của gia đình Trump tự ý mua bán cổ phiếu riêng lẻ thì đó là điều sai sự thật và hoàn toàn bịa đặt.
Ông Eric Trump không giữ bất kỳ chức vụ chính thức nào trong chính phủ liên bang, nhưng vẫn tháp tùng cha trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này.
Tổng giám đốc Nvidia Jensen Huang cũng có mặt trong đoàn.
Thống đốc bang Illinois JB Pritzker đăng bài trên X gọi ông Trump là "tổng thống tham nhũng nhất lịch sử Mỹ".
Các tài liệu được công bố hôm 14.5 cho thấy ông Trump đứng tên trong các giao dịch với tổng giá trị vượt quá 200 triệu USD, và có liên quan đến Amazon, Apple, Microsoft và Boeing.
Theo ước tính của Forbes, giá trị tài sản cá nhân của ông Trump đạt 6,5 tỉ USD vào tháng 3/2026, tức chỉ mất một năm để tăng thêm 1,4 tỉ USD.
Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic hôm 28/6 công bố quyết định đặt mua tên lửa phòng không HQ-9 của Trung Quốc, đánh dấu bước ngoặt trong quá trình hiện đại hóa quân đội. Tạp chí chính trị NSPM cho biết Serbia sẽ trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên sở hữu dòng HQ-9, đây cũng là lần đầu nước này sở hữu tên lửa phòng không tầm xa.
Giới chức Trung Quốc chưa lên tiếng về thông tin.
Giới chuyên gia phương Tây cho rằng HQ-9 có thể là một biến thể của tên lửa phòng không S-300PMU-1 được Nga chế tạo và chuyển giao cho Trung Quốc từ năm 1993, hoặc là hệ thống với chức năng tương đồng.
"HQ-9 là thiết kế lai giữa tên lửa S-300PMU-1 của Nga với radar, đầu dò và các thành phần chỉ huy chịu ảnh hưởng từ công nghệ Mỹ và Israel", Justin Bronk, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nhận xét.
Trung Quốc biên chế hệ thống HQ-9 đầu tiên vào năm 2001 và đã xuất khẩu cho 5 quốc gia gồm Ai Cập, Azerbaijan, Pakistan, Turkmenistan và Uzbekistan.
HQ-9 được thiết kế để đánh chặn máy bay, tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và một số loại tên lửa đạn đạo. Phiên bản HQ-9 đời đầu và biến thể xuất khẩu FD-2000 có tầm bắn 120-125 km, tổ hợp HQ-9B, FD-2000B và HQ-9BE có thể hạ mục tiêu từ khoảng cách 250-300 km.
Khi kết hợp với tổ hợp phòng không tầm trung HQ-22, các hệ thống tầm gần như HQ-17, Pantsir-S1 và 2K12 Kub, hệ thống HQ-9 sẽ cung cấp cho Serbia năng lực phòng không đa tầng chưa từng xuất hiện tại khu vực Balkan.
"Đây là một phần trong nỗ lực của Serbia nhằm đối phó với các mối đe dọa đường không ngày càng tinh vi. Thương vụ sẽ tăng cường năng lực chống tiếp cận, chống xâm nhập (A2/AD) của Serbia tại khu vực tây Balkan, cũng như làm sâu sắc hơn hợp tác quân sự giữa Bắc Kinh và Belgrade", nhóm phân tích Army Recognition có trụ sở tại Bỉ cho hay.
Một tổ hợp HQ-9 hoàn chỉnh gồm radar cảnh giới, radar điều khiển hỏa lực, xe chỉ huy, các xe chở đạn kiêm bệ phóng mang được tối đa 4 tên lửa mỗi xe, cùng phương tiện hậu cần và kỹ thuật.
"HQ-9 là một trong những hệ thống phòng không tầm xa mạnh nhất mà Trung Quốc đang xuất khẩu. Nó sẽ mở rộng đáng kể vùng phòng không của Serbia, buộc đối phương hoạt động xa hơn và gây phức tạp hoạt động chế áp phòng không", Army Recognition cho hay.
Các thương vụ mua bán quốc phòng với Trung Quốc cho thấy nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung của Serbia. Quân đội Serbia đang vận hành lượng lớn khí tài của Liên Xô và Nga, đồng thời biên chế nhiều sản phẩm do Trung Quốc sản xuất như UAV vũ trang CH-92A, tên lửa đối đất FT-8C và các hệ thống phòng không.
Đại sứ Nga Vassily Nebenzia đã đề cập vấn đề trên tại cuộc họp của 15 thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc do Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chủ trì hôm 26.5 (giờ New York), theo Reuters hôm 28.5.
Theo ông Nebenzia, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Alimov dự kiến tham gia cuộc họp này nhưng bất thành vì chủ nhà Mỹ không cấp thị thực.
Một nhà ngoại giao Liên Hiệp Quốc cũng nói Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã bị từ chối cấp thị thực để tham gia cùng cuộc họp trên. Tuy nhiên, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington không ngăn cản ông Araqchi đến New York.
Chủ đề của cuộc họp hôm 26.5 là giữ vững Hiến chương Liên Hợp Quốc và tăng cường hợp tác đa phương. Phiên thảo luận sẽ tiếp tục tại Hội đồng Bảo an hôm 28.5.
Bộ Ngoại giao và phái bộ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc chưa trả lời yêu cầu bình luận của báo giới về vụ Ngoại trưởng Iran Araqchi lẫn Thứ trưởng Nga Alimov.
Hồi đầu tuần, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước này cho biết chuyến đi của ông Araqchi đã bị hủy một phần do tình hình và phần còn lại là các vấn đề phát sinh liên quan quy trình thị thực Mỹ.
Còn Đại sứ Nga Nebenzia nói ông Alimov, người phụ trách các vấn đề liên quan đến Liên Hiệp Quốc của Nga, đã nhận lời mời họp từ Ngoại trưởng Vương Nghị.
Ông Nebenzia gọi việc Mỹ không cấp thị thực thể hiện sự thiếu tôn trọng một cách trắng trợn đối với Trung Quốc trên vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an, đặc biệt khi chủ đề thảo luận là Hiến chương Liên Hiệp Quốc.
"Bất chấp mọi nỗ lực của chúng tôi nhằm thuyết phục phía Mỹ cấp thị thực cho ông ấy, cuối cùng thị thực vẫn không được cấp", Đại sứ Nga cho biết.
Cũng theo ông Nebenzia, Thỏa thuận về trụ sở của Liên Hiệp Quốc quy định rõ mọi quan chức quốc gia thành viên cần được tạo điều kiện tiếp cận trụ sở Liên Hiệp Quốc ở thành phố New York, bang New York của Mỹ, và không có ngoại trừ.
Tại cuộc họp báo hôm 26.5, người phát ngôn Liên Hiệp Quốc Farhan Haq cho hay: "Chúng tôi kỳ vọng nước chủ nhà sẽ cấp thị thực cho tất cả những người cần tham gia các hoạt động của Liên Hiệp Quốc tại trụ sở của chúng tôi tại đây".
Phát ngôn viên xác nhận ông Araqchi không đến New York và không gặp Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres hôm 26.5 theo kế hoạch.
