Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tăng thuế đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) có thể khiến nền kinh tế Đức thiệt hại gần 15 tỉ euro (khoảng 17,58 tỉ USD) về sản lượng, theo nghiên cứu của Viện Kinh tế thế giới Kiel (IfW) được Hãng tin Reuters dẫn lại vào ngày 2-5.
Ước tính này làm rõ thêm mức độ dễ tổn thương của nền kinh tế lớn nhất EU trước các mức thuế nhập khẩu từ Mỹ – vốn đã gây thiệt hại hàng tỉ USD cho ngành công nghiệp ô tô Đức.
Chủ tịch IfW Moritz Schularick nhận định “tác động sẽ rất đáng kể”, đồng thời cảnh báo con số thiệt hại về sản lượng có thể tăng lên khoảng 30 tỉ euro (khoảng 35 tỉ USD) trong dài hạn.
“Đà tăng trưởng vốn đã chậm của Đức sẽ chịu ảnh hưởng mạnh”, chuyên gia kinh tế IfW Julian Hinz bổ sung. Hiện viện này dự báo nền kinh tế Đức chỉ tăng trưởng 0,8% trong năm nay.
Diễn biến trên xảy ra sau khi ông Trump tuyên bố sẽ nâng thuế ô tô lên 25% từ tuần tới, cao hơn mức 15% đã được thống nhất trước đó, với lý do EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại với Washington.
IfW cũng lưu ý rằng các nền kinh tế châu Âu khác có ngành công nghiệp ô tô lớn – bao gồm Ý, Slovakia và Thụy Điển – nhiều khả năng cũng sẽ chịu tổn thất đáng kể.
Trong khi đó, cố vấn trưởng của Bộ trưởng Kinh tế Đức khuyến nghị EU nên thận trọng trước các động thái của ông Trump.
“EU nên tạm thời chờ đợi và quan sát. Ai cũng biết ông Trump thường nhanh chóng đình chỉ hoặc rút lại các lời đe dọa áp thuế quy mô lớn”, ông nói.
Ông Suedekum cũng cho rằng Tổng thống Mỹ cần giải thích rõ cơ sở cho tuyên bố EU vi phạm thỏa thuận thương mại hiện có, đồng thời đặt câu hỏi cho tính hợp lệ về mặt pháp lý của động thái áp thuế mới này. “Mọi thứ có vẻ khá bốc đồng”, vị cố vấn nhận xét.
Phát biểu tại một buổi họp báo ngày 28/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói rằng việc giảm số lượng nhân sự Mỹ đồn trú tại châu Âu sẽ là một bước đi "hợp lý, chính đáng và đáng lẽ phải làm từ lâu" hướng tới việc ổn định cái mà bà mô tả là một tình hình an ninh "mất cân bằng" do các chính sách của NATO tạo ra.
Ngược lại, bà Zakharova cảnh báo việc triển khai thêm quân đội Mỹ vào khu vực sẽ đặt họ vào trong tầm tấn công.
Bà cho biết một động thái như vậy sẽ chỉ làm gia tăng căng thẳng ở châu Âu và buộc Nga phải đáp trả bằng các "biện pháp kỹ thuật - quân sự". Bà Zakharova cáo buộc NATO đang đẩy châu lục này hướng tới một cuộc xung đột "mang tính tự sát".
Khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Ba Lan, hầu hết theo hình thức luân phiên, trong khi có khoảng 80.000 quân được triển khai trên khắp châu Âu nói chung. Ba Lan có chung đường biên giới với Vùng Kaliningrad của Nga, một vùng lãnh thổ hải ngoại nằm trên Biển Baltic.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiết lộ kế hoạch gửi thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, một trong những quốc gia ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất trong cuộc xung đột với Nga. Thông báo này được đưa ra sau khi Lầu Năm Góc cho biết sẽ hoãn việc luân chuyển 4.000 binh sĩ, điều mà Phó Tổng thống JD Vance sau đó đã giảm nhẹ và gọi đó là một "sự chậm trễ tiêu chuẩn".
Ông Trump thường xuyên cáo buộc các thành viên NATO không chi tiêu đủ cho quốc phòng và gần đây đã thông báo rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong bối cảnh tranh chấp với Berlin về cuộc chiến với Iran.
Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố Moscow không có ý định tấn công các thành viên NATO trừ khi chính nước Nga bị tấn công trước. Các quan chức Nga đã cáo buộc phương Tây "quân sự hóa một cách liều lĩnh" và dẫn chứng việc NATO mở rộng về phía đông là một trong những nguyên nhân gây ra cuộc xung đột tại Ukraine.
Hôm 28/5, ông Sergey Naryshkin, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga, nhận định rằng NATO "trên thực tế đang chuẩn bị cho một cuộc xung đột quân sự quy mô lớn ở phía đông (với Nga)".
"Trên thực tế, NATO đang đưa ra các bước chuẩn bị thực tiễn cho một cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn ở phía đông”, ông chỉ ra tại một cuộc họp của các quan chức cấp cao chịu trách nhiệm về các vấn đề an ninh, diễn ra bên lề Diễn đàn An ninh Quốc tế lần thứ nhất do Hội đồng An ninh Nga chủ trì.
"Lệnh phong tỏa cảng biển Iran vẫn có hiệu lực đầy đủ cho đến khi hai bên ký kết xong thỏa thuận", Tổng thống Mỹ đăng bài trên mạng xã hội ngày 24/5. "Tôi đã thông báo với các đại diện của mình rằng không nên vội vàng đạt được thỏa thuận khi thời gian đang có lợi cho chúng ta".
Bình luận mới của Tổng thống Trump đưa ra chỉ một ngày sau khi ông tuyên bố thỏa thuận với Iran, trong đó có mở lại eo biển Hormuz, "cơ bản đã xong và đang chờ hoàn tất những bước cuối cùng". Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 24/5 nói rằng thế giới sắp đón chờ tin tốt và thỏa thuận với Tehran có thể sắp được công bố "trong vài giờ tới".
Tuy nhiên, ông Trump một lần nữa hạ thấp kỳ vọng đó, khi tuyên bố trên mạng xã hội rằng thỏa thuận "chưa được đàm phán xong hoàn toàn". "Nếu tôi đạt thỏa thuận với Iran, đó sẽ là thỏa thuận tốt và đúng đắn", ông nhấn mạnh.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, đồng minh của ông Trump, cùng ngày cho biết ông và Tổng thống Mỹ đã nhất trí "bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Iran đều phải loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa hạt nhân".
Giới chức Iran xác nhận sự tồn tại của một bản dự thảo thỏa thuận với Mỹ, nhưng nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran sẽ được gác lại và chỉ đem ra bàn thảo sau 60 ngày kể từ khi hai bên ký kết bất kỳ thỏa thuận nào.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 24/5 phát biểu trên đài truyền hình quốc gia rằng Tehran "sẵn sàng đảm bảo với thế giới rằng chúng tôi không theo đuổi việc phát triển vũ khí hạt nhân", nhưng chưa rõ liệu lời hứa này có được đưa vào văn bản chính thức của thỏa thuận hay không.
Iran đang sở hữu kho dự trữ hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao, được cho là gần ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Các quan chức Israel cho biết lượng uranium này đủ để Iran sản xuất 11 quả bom hạt nhân nếu làm giàu thêm.
Tổng thống Trump trước đó nhiều lần tuyên bố phải loại bỏ kho uranium này và không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Bộ Ngoại giao Nga cho biết, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Marco Rubio hôm 25/5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã thông báo rằng các lực lượng vũ trang Nga đang bắt đầu các cuộc tấn công mang tính hệ thống vào các địa điểm ở Kiev được các lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng.
"Thực hiện chỉ thị của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã chính thức thông báo cho phía Mỹ rằng để đáp trả các cuộc tấn công liên tục của Ukraine nhắm vào cơ sở hạ tầng ở Nga, các lực lượng vũ trang của Liên bang Nga đang bắt đầu các đòn không kích mang tính hệ thống và nhất quán nhắm vào các địa điểm quân sự và các trung tâm ra quyết định tương ứng ở Kiev", Bộ này cho biết.
Ông cũng lưu ý Ngoại trưởng Mỹ về khuyến cáo của Bộ Ngoại giao Nga trong việc "đảm bảo sơ tán nhân viên ngoại giao và các công dân khác của họ ra khỏi thủ đô của Ukraine”.
Trong suốt cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Lavrov đã "nhắc lại các thỏa thuận đạt được ở cấp cao nhất theo đề xuất của Mỹ tại Anchorage vào tháng 8/2025 liên quan đến cuộc xung đột Ukraine, đồng thời bày tỏ sự hối tiếc rằng châu Âu và Ukraine đang làm suy yếu các thỏa thuận vốn nhằm mở đường cho một giải pháp định cư lâu dài, bền vững dựa trên sự cân bằng lợi ích".
Hai nhà ngoại giao cũng trao đổi về cuộc chiến Iran cũng như các vấn đề liên quan đến Cuba.
Ngoài ra, ông Lavrov và ông Rubio cũng "tái khẳng định cam kết của 2 bên trong việc tiếp thêm sinh lực cho các nỗ lực nhằm bình thường hóa hoạt động của các phái đoàn ngoại giao Nga và Mỹ trên lãnh thổ của nhau bất chấp những khác biệt hiện tại”.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Bộ Ngoại giao Nga nói rằng vụ tấn công của Ukraine vào một ký túc xá cao đẳng ở thị trấn Starobelsk vào tuần trước là "giọt nước tràn ly" đối với Nga, và nước này sẽ tiến hành các cuộc "tấn công mang tính hệ thống" vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ bây giờ.
"Đây là giọt nước tràn ly. Trong những bối cảnh này, Lực lượng Vũ trang Nga sẽ phát động các đòn không kích mang tính hệ thống chống lại tổ hợp công nghiệp - quân sự của Ukraine tại Kiev, bao gồm cả những địa điểm nơi UAV được thiết kế, sản xuất, lập trình và chuẩn bị để đưa vào sử dụng", Bộ này cho biết, đồng thời cảnh báo Moscow đang thay đổi phương thức tiếp cận đối với cuộc xung đột Ukraine.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ gây ảnh hưởng đến "các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine, các mục tiêu bị nhắm đến nằm rải rác trên khắp Kiev.
Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa "các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.
Bộ Ngoại giao Nga từng đưa ra một cảnh báo tương tự vào đầu tháng này, khi Nga đe dọa tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Kiev để đáp trả các mối đe dọa của nước này đối với việc tấn công các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Moscow hồi tháng trước. Nga gửi thông báo sơ tán tới tất cả các phái đoàn ngoại giao nước ngoài và các tổ chức quốc tế được ủy quyền tại Nga, kêu gọi họ rời khỏi thủ đô của Ukraine.
