“Iran nắm quyền kiểm soát hoàn toàn đối với vịnh Ba Tư, cũng như vùng biển ngoài khơi Oman và eo biển Hormuz. Nhờ ưu thế và sức mạnh vượt trội, chúng tôi không cần rải thủy lôi ở vịnh Ba Tư và sẽ sử dụng mọi biện pháp có thể nhằm đảm bảo an ninh khi cần thiết”, phát ngôn viên quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari hôm 23/3 tuyên bố, thể hiện sự tự tin về ưu thế của nước này trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel.
Ông Benoit Faucon còn nhấn mạnh lực lượng vũ trang Iran và các đối tác khu vực “có thể bảo vệ vịnh Ba Tư trước mối đe dọa từ Mỹ – Israel”. “Các cường quốc bên ngoài không có quyền can thiệp”, ông nói.
Theo Benoit Faucon, bình luận viên về Trung Đông của WSJ, những tuyên bố như vậy cho thấy Iran từng tin họ đã chiếm ưu thế bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz và làm đình trệ huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Trong khi đó, xuất khẩu dầu của Iran phần lớn không bị ảnh hưởng bởi xung đột, tàu chở dầu của nước này vẫn có thể đi lại tự do qua eo biển Hormuz. Kết quả là xuất khẩu dầu của Iran đạt trung bình khoảng 1,85 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3, vượt mức 1,7 triệu thùng của những tháng trước đó.
Tuy nhiên, sáu tuần sau khi xung đột nổ ra, ưu thế đó chấm dứt khi Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa mọi cảng biển của Iran.
Biện pháp này đã bóp nghẹt hoạt động của đội tàu xuất khẩu dầu Iran, vốn là nguồn doanh thu quan trọng của nước này. Giờ đây, đội tàu chở dầu của Iran không thể xuyên thủng hàng rào tàu chiến Mỹ, những lực lượng đã truy đuổi chúng đến tận Ấn Độ Dương.
“Tại Hormuz, Iran đã có thể tạo ra cuộc khủng hoảng niềm tin thị trường. Nhưng gây gián đoạn không có nghĩa là kiểm soát. Với lệnh phong tỏa của Mỹ, Iran đang hứng chịu hậu quả”, David Des Roches, cựu giám đốc về chính sách vùng Vịnh tại Bộ Quốc phòng Mỹ, nói.
Khi cảng biển bị phong tỏa khiến hoạt động xuất nhập khẩu đình trệ, Iran đang nỗ lực khắc phục tình hình bằng cách chở một phần dầu qua đường sắt tới Trung Quốc, trong khi nhập khẩu thực phẩm bằng đường bộ từ vùng Caucasus và Pakistan. Tuy nhiên, Hiệp hội Vận tải Iran hôm 30/4 cho biết chỉ 40% kim ngạch thương mại của nước này có thể chuyển hướng khỏi các cảng bị phong tỏa.
Lầu Năm Góc cho hay kể từ khi lệnh phong tỏa cảng biển bắt đầu ngày 13/4, quân đội Mỹ đã buộc hơn 40 tàu vận chuyển dầu và các mặt hàng khác phải chuyển hướng khi cố gắng vượt qua vòng vây của Mỹ. 31 tàu chở dầu chứa 53 triệu thùng dầu của Iran đang bị mắc kẹt tại vùng Vịnh với giá trị ít nhất là 4,8 tỷ USD. Hai con tàu đã bị phía Mỹ bắt giữ.
Chìa khóa trong chiến dịch gây áp lực của Mỹ là đẩy Iran đến tình cảnh không còn chỗ trữ dầu, dẫn đến việc phải đóng cửa các giếng khai thác, theo Marc Caputo, nhà bình luận của Axios. Kịch bản này có thể xảy ra trong vài tuần tới.
“Họ có lẽ chỉ còn cách thời điểm hết chỗ chứa khoảng vài tuần hoặc có thể là một tháng”, Gregory Brew, chuyên gia phân tích tại Eurasia Group, chia sẻ với Axios.
Saeid Golkar, nhà nghiên cứu về Iran tại Đại học Tennessee ở Chattanooga, cho rằng giới lãnh đạo Iran hiện có hai lựa chọn. Họ có thể kiềm chế hành động và thúc đẩy đàm phán một thỏa thuận có lợi với Tổng thống Donald Trump, người mà họ cho là đang nóng lòng muốn thoát khỏi cuộc chiến hỗn loạn này càng sớm càng tốt.
Lựa chọn thứ hai là Iran nối lại cuộc chiến để đẩy giá dầu tăng vọt và tăng áp lực lên ông Trump.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30/4 đưa ra lời đe dọa mới, nói rằng “những thế lực nước ngoài có hành động thù địch chỉ có đường nằm dưới đáy biển”. Ông Mojtaba vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi kế vị cha mình, Ali Khamenei, người đã thiệt mạng ngày 28/2 trong đợt tập kích ban đầu của Israel.
Hai ngày sau, tướng Mohammad Jafar Asadi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran, cảnh báo xung đột với Mỹ rất có thể sẽ tái bùng phát sau thời gian ngừng bắn, khi hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.
Điều này cho thấy giới lãnh đạo Iran dường như ngày càng nghiêng về phương án có hành động quyết liệt với Mỹ, khi nỗ lực đàm phán để Washington dỡ lệnh phong tỏa không mang lại kết quả, theo Golkar.
“Lệnh phong tỏa ngày càng được Tehran nhìn nhận không phải là sự thay thế cho chiến tranh, mà là biểu hiện khác của chiến tranh. Do đó, các nhà hoạch định chính sách Iran có thể sớm cho rằng việc tái bùng phát xung đột sẽ ít tốn kém hơn so với tiếp tục chịu đựng lệnh phong tỏa kéo dài”, Hamidreza Azizi, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện SWP ở Đức, nhận định.
Giới chức Iran cho biết Tehran có thể tung ra chiến thuật mới và sử dụng các loại vũ khí chưa từng dùng, từ tàu ngầm đến cá heo mang thiết bị nổ, để tấn công tàu chiến Mỹ nếu chiến sự tái diễn. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đe dọa sẽ cắt cáp viễn thông ở eo biển Hormuz, điều có thể gây gián đoạn Internet toàn cầu.
Cuối tuần qua, Tehran đã chuyển cho các bên trung gian khu vực đề nghị ngừng tấn công ở eo biển để đổi lấy việc chấm dứt chiến tranh hoàn toàn, gỡ bỏ lệnh phong tỏa và hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ dường như không hài lòng với đề xuất này.
Ông Trump đầu tuần này chỉ đạo các trợ lý chuẩn bị cho lệnh phong tỏa kéo dài. “Lệnh phong tỏa này thật hiệu quả và gần như hoàn toàn không có lỗ hổng”, ông nói.
Iran đặt cược rằng Mỹ sẽ phải nhượng bộ trước để hạ nhiệt giá xăng dầu. Ngược lại, giới chức Mỹ tin rằng Iran sẽ phải xuống nước do khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gần đây tuyên bố Tehran sẽ tìm cách “vô hiệu hóa các hạn chế”. Tuy nhiên, Miad Maleki, một cựu chuyên gia về trừng phạt tại Bộ Tài chính Mỹ và hiện là nghiên cứu viên cao cấp tại tổ chức Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) ở Washington, nhận định nếu tình hình này càng kéo dài, hệ lụy với Iran sẽ càng lớn.
“Họ đã chịu lệnh trừng phạt và bị cô lập trong suốt 47 năm qua. Những giếng dầu đó không được bảo trì tốt, máy móc của họ cũng vậy”, ông nói, thêm rằng một khi đã đóng lại, các giếng dầu sẽ không thể dễ dàng “phục hồi ngay lập tức chỉ sau vài tháng”.
Dù vậy, Chánh án Tòa án Tối cao Iran Gholamhossein Mohseni Ejei hôm 1/5 cho biết Tehran “chưa bao giờ né tránh đàm phán”, nhưng sẽ không chấp nhận “bị áp đặt” các điều khoản hòa bình.
Vào một ngày đầu tháng 4, tham mưu trưởng lục quân Mỹ, đại tướng Randy George, quyết định đã đến lúc phải có một cuộc gặp trực tiếp với cấp trên của mình, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Ông George muốn thảo luận với ông Hegseth về việc người đứng đầu Lầu Năm Góc can thiệp trực tiếp vào sự nghiệp của các tướng lĩnh lục quân, đỉnh điểm là lần ông ngăn 4 đại tá được thăng hàm chuẩn tướng.
Suốt nhiều tháng qua, Bộ trưởng Hegseth ngày càng tỏ ra không hài lòng với lục quân, trong đó có cả tướng George. CNN dẫn lời các nguồn tin cho biết điều này khiến không ít người cảm thấy khó hiểu, bởi hai người hiếm khi tiếp xúc và hầu như không có bất kỳ trao đổi nào giữa họ trước khi ông Hegseth can thiệp vào việc thăng chức.
Tướng George muốn làm dịu bớt căng thẳng. Vào ngày 1/4, ông đề xuất một cuộc gặp trực tiếp để thảo luận về hàng loạt ưu tiên của Bộ trưởng Quốc phòng, như công nghệ và cải tiến trang thiết bị, cũng như cách lục quân đang triển khai nhằm đáp ứng những mục tiêu đó.
Tuy nhiên, ông không bao giờ có được cuộc gặp. Ngày hôm sau, ông bị sa thải.
Toàn bộ câu chuyện được xây dựng lại từ các cuộc phỏng vấn với 15 quan chức cùng cựu quan chức Lầu Năm Góc và những người am hiểu tình hình Bộ Quốc phòng Mỹ dưới thời ông Hegseth.
Bộ trưởng Hegseth và các đồng minh thân cận khác của Tổng thống Trump từ lâu đã nghi ngờ tướng George, một phần vì ông từng làm trợ lý cho cựu bộ trưởng quốc phòng Lloyd Austin dưới thời tổng thống Joe Biden.
Thời điểm tướng George bị sa thải diễn ra rất đột ngột, ngay lúc Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll đi vắng, khiến các lãnh đạo cao cấp lục quân không kịp trở tay. Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết George đang họp với các lãnh đạo cấp cao trong ban tham mưu lục quân thì nhận được thông báo Bộ trưởng Hegseth muốn tìm gặp ông.
Ông bước ra ngoài và Bộ trưởng Hegseth lập tức thông báo tin sa thải, ngắn gọn, thẳng thừng và không có thêm lời giải thích nào. Chỉ vài phút sau, phóng viên Jennifer Jacobs thuộc kênh CBS News đã công khai đăng tải về sự việc.
Khoảng 30 phút sau, George tập hợp lại các nhân viên của mình. "Mọi người đều đã đọc được bài đăng trên mạng xã hội", quan chức Lầu Năm Góc giấu tên kể. "Không khí lúc đó rất gượng gạo vì ai cũng nhìn ông ấy, không biết ông ấy sẽ nói gì".
Ông thông báo tin một cách rất thản nhiên, không tỏ ra xúc động, cũng không thêm thắt chi tiết nào. Thái độ của ông thậm chí có phần nhẹ nhõm, như muốn làm giảm bớt bầu không khí gượng gạo lúc bấy giờ.
"Các nhân viên sau đó lần lượt tiến đến bắt tay hoặc ôm lấy ông ấy", quan chức Bộ Quốc phòng nhớ lại. "Không khí vô cùng trang nghiêm".
Đến sáng hôm sau, văn phòng của tướng George đã trống rỗng.
Vụ sa thải tướng George đã khiến cả hai phe trong quốc hội công khai bày tỏ lo ngại. Các nghị sĩ đều ca ngợi ông là một sĩ quan chính trực và thể hiện nỗi thất vọng trước quyết định này.
"Không ai kính trọng tướng Randy George cùng gia đình ông ấy hơn tôi. Tôi vô cùng quý mến gia đình họ", Bộ trưởng Lục quân Driscoll phát biểu trong phiên điều trần trước Tiểu ban Quốc phòng thuộc Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện hồi tháng trước.
Trong khi đó, Bộ trưởng Hegseth từ chối giải thích chính xác lý do ông sa thải tướng George với giới lập pháp, nhưng cho biết "rất khó để thay đổi văn hóa của một cơ quan đã bị hủy hoại bởi những quan điểm sai lầm nếu vẫn giữ nguyên những sĩ quan cũ ở đó".
Chỉ vài tuần sau vụ tướng George mất ghế, các quan chức Lầu Năm Góc lại một lần nữa bàng hoàng khi Bộ trưởng Hải quân John Phelan cũng đột ngột bị sa thải. CNN đưa tin trong lúc Phelan còn đang liên hệ với Nhà Trắng để xác thực xem quyết định bãi nhiệm mình có đúng sự thật hay không, người phát ngôn Lầu Năm Góc đã đăng lên X rằng ông sẽ rời ghế "ngay lập tức".
Theo các nguồn tin, mối quan hệ giữa Phelan và Hegseth đã rạn nứt trong vài tháng qua vì nhiều lý do, từ việc ông Hegseth bực bội do ông Phelan không nhanh chóng triển khai các ưu tiên của chính quyền, cho đến hoài nghi về mối quan hệ thân thiết giữa ông Phelan với Tổng thống Trump.
Một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận xung quanh việc sa thải Phelan chia sẻ với CNN rằng lý do là vì hàng loạt "thiếu sót" ngày càng lộ rõ trong cách làm việc của ông. Chủ yếu là do ông quá chậm trễ trong việc thúc đẩy các nỗ lực then chốt như đóng tàu, đồng thời ngăn cản việc trao đổi trực tiếp giữa các sĩ quan cấp cao của Hải quân và Thủy quân lục chiến với văn phòng của Hegseth.
Gần một ngày sau khi Phelan bị cách chức, Tổng thống Trump đã khen ngợi ông là "người bạn lâu năm, một doanh nhân rất thành công và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ".
Một căng thẳng âm ỉ khác trong Lầu Năm Góc là mâu thuẫn giữa Hegseth và Bộ trưởng Lục quân Driscoll, người có mối quan hệ thân thiết với Phó tổng thống JD Vance. CNN đưa tin Bộ trưởng Hegseth cho rằng ông Driscoll dựa vào mối quan hệ với Nhà Trắng để qua mặt mình. Mối nghi kỵ này lên đến đỉnh điểm trong một cuộc tranh cãi vào năm ngoái, khi Driscoll tìm cách mời Phó tổng thống Vance và Tổng thống Trump đến Lầu Năm Góc.
Ông Driscoll và ông Vance từng là bạn học tại Trường Luật Yale và vẫn giữ mối quan hệ bạn bè thân thiết. Bộ trưởng Lục quân cũng đã xây dựng được mối quan hệ riêng với Tổng thống Trump, thể hiện rõ qua việc ông được Tổng thống chọn để thuyết phục Ukraine quay trở lại bàn đàm phán với Nga.
Dù vậy, nguồn tin từ Lầu Năm Góc cho hay cảnh "cơm không lành canh không ngọt" giữa Driscoll và Hegseth đã lộ rõ ngay từ đầu.
"Ông ấy vốn dĩ đã ôm mối ngờ vực sâu sắc đối với lục quân", nguồn tin nói.
Vài tháng trước khi cách chức tướng George, Bộ trưởng Hegseth đã bãi nhiệm phó tham mưu trưởng lục quân, tướng James Mingus và thay thế bằng cố vấn quân sự cấp cao của mình, tướng Chris LaNeve. Nhiều nguồn tin cho hay việc đưa LaNeve vào vị trí phó tham mưu trưởng rõ ràng nhằm mục đích để ông này thay thế tướng George sau đó. Khi George bị sa thải, LaNeve đã lên nắm giữ vai trò quyền tham mưu trưởng.
Bất chấp những sóng gió đang chực chờ bùng nổ tại Lầu Năm Góc, Tổng thống Trump chưa cho thấy dấu hiệu muốn quay lưng với Bộ trưởng Quốc phòng của mình, Ông Trump liên tục dành lời khen ngợi cho Hegseth, ngay cả khi các nguồn tin trong và ngoài Lầu Năm Góc suốt một năm qua không ngừng đồn đoán rằng Tổng thống sẽ sớm tìm người thay thế.
"Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, đúng chuẩn hình mẫu điện ảnh. Ông ấy thích chiến tranh lắm", Tổng thống Trump nói đùa tại một phiên họp nội các gần đây, khi Hegseth ngồi ngay bên trái ông.
Đội cờ vua của trường Rosalyn Yalow ở South Bronx vừa giành chức vô địch Giải Cờ vua Học đường bang New York lần thứ 58. Tháng tới, các em sẽ dự giải cờ vua toàn quốc tại Baltimore, bang Maryland.
Đây là ngôi trường được đặt tên theo nhà vật lý hạt nhân Rosalyn Yalow, cũng là ngôi trường "nghèo nhất nhì New York", với gần như toàn bộ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, trong đó 22% em đến từ các gia đình vô gia cư.
Ngôi trường nhỏ này đào tạo học sinh từ mẫu giáo đến lớp 8, trong đó 17% em có nhu cầu giáo dục đặc biệt. Khoảng 50% em là người da màu, phần lớn là con em gia đình nhập cư Tây Phi, 50% còn lại là học sinh gốc Latin.
Dù vậy, kết quả trong các bài kiểm tra chuẩn hóa của học sinh trường vượt xa lứa cùng khu vực và toàn bang. 73% học sinh Rosalyn Yalow vượt bài thi toán chuẩn hóa của bang, cao hơn 34 điểm phần trăm so với mức trung bình của các trường công xung quanh tại học khu số 7 ở Bronx. Tỷ lệ này cũng cao hơn 16 điểm phần trăm với mức trung bình toàn bang.
Tỷ lệ đỗ bài thi Anh văn tại trường này cũng đạt 64%, cao hơn 25 điểm phần trăm so với các trường xung quanh và hơn 11 điểm phần trăm so với trung bình toàn bang.
Ngày học của học sinh Rosalyn Yalow kéo dài từ 8h đến 17h. Các em còn được tham gia những hoạt động ngoại khóa như cờ vua và đấu kiếm, vốn được lồng vào chương trình chính khóa hằng ngày.
Trường được hiệu trưởng Alec Diacou thành lập năm 2015 theo mô hình trường công lập bán tự chủ, nơi ban lãnh đạo được tự quyết về chương trình giảng dạy. Ông sau đó quyết định đưa cờ vua, đấu kiếm vào giờ học chính khóa. Trước đây, ba con của ông học ngoại khóa hai môn này, nên ông muốn học sinh của mình có cơ hội tương tự.
Đội cờ vua của trường có 26 thành viên, tranh tài với hơn 1.700 "kỳ thủ nhí" khắp bang. Trong đội có Roger Basurto, 6 tuổi, một trong những kỳ thủ nhỏ tuổi nhất giải. Ngoài ra còn có Ishaan Nikhil, 11 tuổi, mới bắt đầu chơi cờ từ năm ngoái.
"Khi nhìn ra một nước hay, cháu đi ngay trước khi quên mất", Roger chia sẻ với truyền thông, cho biết cờ vua dạy em nhiều bài học cuộc sống. "Thất bại không phải sai lầm, không rút ra bài học từ thất bại mới là sai lầm".
Đội cờ vua của trường được nhiều kỳ thủ hàng đầu cả nước huấn luyện, trong đó có Irina Krush, nữ kỳ thủ Mỹ đầu tiên và duy nhất đạt danh hiệu Đại kiện tướng quốc tế.
Samuel Lin, thành viên đội, cho biết phần lớn những ký ức đẹp nhất của em đều gắn với cờ vua.
"Cháu thật sự rất thích những buổi tập với Đại kiện tướng Irina Krush và Kiện tướng quốc gia Ilia Kakushadze, cũng như được đi thi đấu cùng bạn bè", Lin nói. "Cháu luôn cố gắng tận hưởng và học từ các sai lầm của mình và đối thủ, thay vì chỉ chăm chăm vào kết quả".
Hiệu trưởng Diacou gọi màn trình diễn của đội trong giải là "tuyệt vời".
"Thành công này không chỉ là chuyện cờ vua. Nó còn phản ánh cách chúng tôi chuẩn bị cho học sinh bước vào đời. Mục tiêu của chúng tôi là chuẩn bị cho các em hành trang cho tương lai. Đó là lý do trường xây dựng một trong những chương trình cờ vua tốt nhất nước Mỹ, đủ sức cạnh tranh với bất kỳ trường tư hàng đầu nào trong khu vực", ông nói.
Cảnh sát hạt Cambridgeshire cho biết nhận được cuộc gọi báo án đến vườn thú Old Hurst, gần thị trấn Huntingdon, phía nam nước Anh, lúc 13h24 ngày 18/6. Andy Johnson, người điều hành vườn thú, cho biết vợ ông, Tracey, đã lao vào chuồng cá sấu để giải cứu cậu bé. Đứa trẻ được đưa đến bệnh viện, trên người có nhiều vết thương nghiêm trọng.
Người đàn ông 30 tuổi đến từ Norfolk đã bị bắt với cáo buộc giết người bất thành. Theo cảnh sát Anh, người này và em bé dường như không quen biết.
Cảnh sát Anh ngày 19/6 thông báo đã cho người này tại ngoại đến ngày 18/9 trong lúc điều tra thêm, vì giới chức đánh giá anh ta không ở trong trạng thái phù hợp để lấy lời khai.
Đài LBC đưa tin người này "gặp khó khăn về nhận thức" và đang đi dã ngoại cùng người chăm sóc khi sự việc xảy ra.
"Chúng tôi đang nói chuyện với những người có mặt tại sở thú vào thời điểm xảy ra sự việc đáng tiếc này để hiểu rõ hơn diễn biến vụ việc", thanh tra Verity McCann nói.
Old Hurst là doanh nghiệp nông trại do gia đình tự điều hành, bao gồm một cửa hàng thịt, một cửa hàng nông sản, phòng trà, nhà hàng bít tết và vườn thú. Trang web giới thiệu nơi đây "nuôi dưỡng hơn 100 cá thể động vật hấp dẫn" bao gồm cá sấu, sư tử châu Phi và một con hổ Bengal. Những con cá sấu được nhốt trong một chuồng gia súc cải tạo, nơi có lối đi bộ trên cao rào bằng kim loại nhìn xuống hồ nước lớn được bao quanh bởi thảm thực vật nhiệt đới.
Mike Annicelli, 52 tuổi, người sống gần vườn thú, mô tả đàn cá sấu nằm cách sàn phía trên khoảng 4,5 m. Có hàng rào cao khoảng 1,2 m dọc theo lối đi bộ.
Gia đình Johnson cho hay Nhà kính Nhiệt đới, nơi nuôi cá sấu, sẽ đóng cửa cho đến khi có thông báo mới, để bày tỏ sự tôn trọng đối với gia đình.
"Xin gửi lời cầu chúc và cảm thông sâu sắc nhất đến cậu bé và gia đình", sở thú cho biết.
Bà Charlotte Lowe, đại diện cho vùng Old Hurst tại Hội đồng Quận Huntingdonshire và Hội đồng Hạt Cambridgeshire, cho biết "bị sốc" khi nghe tin về sự việc.
"Để một chuyện như thế này xảy ra ở đây thật sự là không thể tin nổi", bà nói. "Bạn không bao giờ nghĩ điều này lại xảy ra ở một ngôi làng nông thôn".
Bà nói thêm chuồng trại vốn có các biện pháp an toàn được thiết lập sẵn, bao gồm kính Perspex và các lối đi bộ an toàn. Vườn thú này là một địa điểm thu hút đông đảo du khách từ khắp nơi trên cả nước.
