Jonathan Sanchez là triệu phú tự thân người Mỹ và là đồng sáng lập nền tảng giáo dục tài chính gia đình Parent Portfolio. Xuất phát điểm là một kỹ sư phần mềm, lớn lên trong gia đình đơn thân với tư duy chắt chiu từ mẹ, anh đã cán mốc tài sản một triệu USD ở tuổi 37 nhờ chiến lược tích lũy kỷ luật, đầu tư bất động sản cho thuê và đa dạng hóa các luồng thu nhập thụ động.
Điểm nổi bật trong câu chuyện của Sanchez không nằm ở sự phô trương của cải, mà ở triết lý “tiết kiệm có chủ đích”. Anh không vung tiền vào các tiêu sản hoặc những giá trị ảo (như mua ô tô mới nguyên chiếc hay thời trang nhanh), thay vào đó, dùng tiền làm đòn bẩy để “mua” lại thời gian tự do, chăm sóc gia đình và nuôi dạy con cái.
Không muốn các con bối rối hay sợ hãi khi nhắc đến tiền bạc, vợ chồng anh biến giáo dục tài chính thành một phần tự nhiên trong gia đình. “Tiền không phải điều bí ẩn, mà là công cụ bọn trẻ cần hiểu và tự tin sử dụng”, anh nói.
Thay vì những bài giảng, Jonathan chọn cách lặp lại 5 câu nói đơn giản để rèn luyện tư duy tài chính cho con.
“Con có thể kiếm tiền ngay cả khi đang ngủ”
Lần đầu nghe câu này, các con của Sanchez đều bất ngờ. Anh giải thích đây là sự tăng trưởng lãi kép thông qua đầu tư.
Vợ chồng anh bắt đầu từ những bước nhỏ. Khi nhận tiền tiêu vặt hay sinh nhật, những đứa trẻ trích một phần để mua cổ phiếu quỹ. Sanchez cho con xem biểu đồ tăng trưởng và kiểm tra tiến độ định kỳ. Tiền sẽ làm việc trên thị trường chứng khoán. Họ thảo luận việc giá cổ phiếu tăng là tốt hay xấu tùy thuộc vào quyết định mua hay bán.
Theo anh, việc biến đầu tư thành thực tế giúp tiết kiệm giống một trò chơi, nuôi dưỡng sự tò mò và tính kiên nhẫn của trẻ.
“Tiết kiệm giúp con tránh được căng thẳng trong tương lai”
Câu nói giúp trẻ suy nghĩ dài hạn. Dù chưa phải trả tiền nhà hay mua xe, trẻ có thể gặp sự cố như mất đồ chơi, hỏng xe hay quên đóng phí ở trường. Sanchez dạy con chuẩn bị cho các tình huống bất ngờ. Anh khuyên con nghĩ “khi nào” sự cố xảy ra thay vì “nếu”. Tư duy này biến tiết kiệm thành sự an tâm.
Các con của Sanchez thường dành một khoản tiền tiêu vặt cho trường hợp dự phòng để biết cách xử lý khi có sự cố.
“Khi con trai làm mất hàm niềng răng, bé đề nghị tự trả tiền mua mới. Chúng tôi vẫn chi trả, nhưng dùng cơ hội này để khen trách nhiệm của con và nhắc nhở tầm quan trọng của tiết kiệm”, anh nói.
“Con đâu muốn phải làm việc mãi mãi”
Câu nói này khiến các con suy nghĩ. Sanchez cho biết làm việc giúp chi trả nhu cầu thiết yếu, nhưng mục tiêu là đạt đến thời điểm tiền bạc làm việc cho mình.
Khi đầu tư sớm, trẻ có nhiều lựa chọn trong tương lai như chọn công việc phù hợp, dành thời gian cho gia đình hoặc nghỉ hưu sớm.
Anh nhắc nhở việc thu nhập tăng thường đi kèm cám dỗ mua sắm. Tự do đến từ quyền lựa chọn, không phải sở hữu đồ đạc. Tiết kiệm và đầu tư giúp tránh áp lực tài chính sau này.
“Hãy tiết kiệm để mua thứ con thực sự muốn”
Theo Sanchez, sự tiện lợi của các dịch vụ tức thời khiến con người mất kiên nhẫn. Anh nhắc các con sự chờ đợi tạo ra giá trị. Thẻ tín dụng và ứng dụng “mua trước trả sau” đáp ứng nhu cầu tức thì, nhưng nợ nần gây căng thẳng dài hạn.
Khi trẻ muốn mua đồ, anh khuyến khích tiết kiệm thay vì dùng tín dụng. Quá trình này dạy tính kỷ luật. Sau vài tuần tiết kiệm, trẻ thường không còn muốn món đồ đó và chọn giữ tiền hoặc mua đồ rẻ hơn.
Khi trẻ tự đạt được tiền bạc, điểm số hay giải thưởng, chúng sẽ trân trọng hơn. Các con của Sanchez giữ gìn đồ đạc tự tiết kiệm mua vì hiểu nỗ lực bỏ ra.
Tiết kiệm dạy tính kiên nhẫn, xây dựng lòng biết ơn và sự tự tin. Trẻ học được những gì đạt được đòi hỏi sự kiên trì.
“Khi con cân nhắc trước khi mua hàng hoặc khoe số dư tiết kiệm, tôi biết bài học phát huy tác dụng. Con không chỉ tiết kiệm, mà đang học cách lập kế hoạch”, anh nói.
Mới đây Bệnh viện K vừa tiếp nhận điều trị cho bệnh nhân L.Đ.T (16 tuổi, người dân tộc Dao, quê Phú Thọ) với chẩn đoán ung thư da vùng thái dương trái, tiền sử trước đó đã phẫu thuật 2 lần tại địa phương. Tổn thương tiến triển nhanh, u to vỡ loét, chảy dịch khiến bệnh nhân gặp nhiều khó khăn, tự ti trong cuộc sống, nhưng với hoàn cảnh khó khăn, tháng 5 năm 2026 em T. mới nhập viện Bệnh viện K điều trị dù đã thấy bất thường ở vùng da này trước đó cả năm trời. Trao đổi thông tin nắm được hoàn cảnh của T., Bệnh viện đã kêu gọi mạnh thường quân hỗ trợ cho em và điều đặc biệt là ekip các bác sỹ khoa Ngoại đầu cổ Bệnh viện K đã phẫu thuật thành công, loại bỏ hoàn toàn khối u, mang lại tự tin cho em trong cuộc sống.
Gia đình em T.thuộc hộ nghèo từ năm 2022 đến năm 2025, năm 2026 thuộc hộ cận nghèo. T. là con thứ hai trong gia đình, đã nghỉ học từ lớp 4 do điều kiện gia đình khó khăn, em ở nhà phụ giúp việc bố mẹ với công việc chủ yếu là làm nông, gia đình không có nguồn thu nhập nào khác. Nhập viện Bệnh viện K khi chẳng gom đủ chi phí tạm ứng, em được một bác sỹ hỗ trợ tiền để tạm ứng viện phí là 2 triệu đồng. Trước hoàn cảnh của bệnh nhân và bệnh tình của T. rất cần thực hiện phẫu thuật do khối u kích thước lớn và nhận thấy cả tương lai phía trước, các bác sỹ Khoa Ngoại đầu cổ đã phối hợp cùng Phòng Công tác xã hội Bệnh viện K kêu gọi một số nhà hảo tâm hỗ trợ cho T. tổng số tiền là gần 50 triệu đồng giúp em trang trải chi phí điều trị sau này.
16 tuổi - độ tuổi thanh thiếu niên hàng ngày gặp gỡ mọi người, bạn bè ở xóm làng, nhưng với chàng trai 16 tuổi L.Đ.T, em luôn tự ti suốt mấy năm qua vì khối u hiện hữu trên gương mặt mình. Sau 2 lần phẫu thuật tại địa phương, năm 2025 khối u tiếp tục tái phát, nhưng vì hoàn cảnh khó khăn, thuộc hộ cận nghèo tại địa phương, em T. lần nữa không nhập viện điều trị.
Cậu thanh niên 16 tuổi vừa mang trong mình sự tự ti, vừa lo lắng về bệnh tật, đến khi khối u phát triển nhanh hơn, kích thước 7cm, gây biến dạng vùng mặt, em T. mới nhập viện Bệnh viện K.
Qua thăm khám, bác sỹ chẩn đoán L.Đ.T là một trường hợp ung thư da vỡ loét, cần sớm điều trị. TS.BS Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại đầu cổ Bệnh viện K cho biết "Với bệnh nhân T., khối ung thư da vùng thái dương nếu kéo dài không điều trị có thể xâm lấn mắt, nguy cơ bỏ nhãn cầu, điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, chất lượng sống của bệnh nhân, chúng tôi cho rằng phẫu thuật là chỉ định can thiệp cần sớm thực hiện để đảm bảo về sức khỏe, thẩm mỹ cho người bệnh".
Ngày 19/5, các bác sỹ Khoa Ngoại đầu cổ, Bệnh viện K gồm TS.BS Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa và ThS.BSNT Trần Đức Toàn đã phẫu thuật cho bệnh nhân T. Trong mổ, bệnh nhân được phẫu tích cắt rộng rãi khối u, đảm bảo triệt căn, vẫn bảo tồn được mắt. Với sự chuẩn bị kỹ càng cùng lên phương án từng bước cho ca mổ, ekip đã kiểm soát tốt vấn đề mất máu trong mổ, khuyết hổng được tái tạo bằng vạt xoay da đầu đảm bảo thẩm mỹ cho người bệnh. Ca mổ diễn ra thành công, 24h sau mổ tức sáng ngày 20/5, bác sỹ đã khám, đánh giá bệnh nhân hồi phục tốt, tiếp tục được theo dõi, điều trị.
Căn hộ từng là "giấc mơ Paris" nay trở thành cơn ác mộng
Trước khi đợt nắng nóng lịch sử tràn qua châu Âu, cô gái 23 tuổi Amelie Kenney từng cho rằng mình gần như có tất cả.
Sau khi tốt nghiệp đại học, cô thuê được một căn hộ áp mái nhỏ với giá phải chăng tại Paris.
Từ ban công bé xíu, Kenney có thể ngắm nhìn những mái nhà màu xám đặc trưng của thủ đô nước Pháp, thậm chí nếu nghiêng người đủ xa còn có thể nhìn thấy Vương cung thánh đường Sacré-Cœur trên đồi Montmartre.
Thế nhưng, khi nhiệt độ liên tục lập kỷ lục, căn hộ áp mái mà cô từng yêu thích lại trở thành nỗi ám ảnh.
"Đây là tuần tồi tệ nhất kể từ khi chúng tôi sống ở căn hộ này. Cả buổi chiều, căn hộ như bị nung nóng khiến cuộc sống như ở trong lò", nữ du khách người Australia hiện sinh sống tại Paris chia sẻ.
Không chỉ Kenney, rất nhiều cư dân sống dưới những mái nhà kẽm mang tính biểu tượng của Paris cũng đang trải qua tình trạng tương tự khi thành phố cùng nhiều khu vực khác của châu Âu hứng chịu đợt nắng nóng khắc nghiệt chưa từng có.
Từ bên ngoài, những tòa nhà cổ kính của Paris luôn được ca ngợi bởi vẻ đẹp lãng mạn. Tuy nhiên, phía sau những mái nhà ấy lại là điều kiện sống vô cùng khắc nghiệt trong mùa hè.
Đặc biệt, những người thuê căn hộ áp mái thường là sinh viên hoặc người có thu nhập thấp, không đủ khả năng chi trả cho các căn hộ rộng rãi hơn ở tầng thấp - nơi ít bị ánh nắng chiếu trực tiếp.
Được biết, căn hộ nơi Kenney sinh sống cùng người bạn 23 tuổi đến từ Italia có giá thuê một tháng là 735 euro (hơn 22 triệu đồng). Đây là căn hộ nằm trên tầng 6 của một tòa nhà không có thang máy.
Trong không gian chật hẹp, họ kê vừa một chiếc giường đôi, một bàn làm việc và một cây đàn piano điện cỡ nhỏ.
Căn hộ chỉ có duy nhất một cửa sổ nhô lên từ mái kẽm và quay hoàn toàn về hướng tây, khiến ánh nắng chiếu trực tiếp từ giữa trưa đến tận chiều tối.
Thừa nhận từng rất thích nơi này vì có thể nhìn xuống quảng trường nơi các cặp đôi tổ chức lễ cưới vào cuối tuần, nhưng giờ đây Kenney chỉ ao ước nếu có điều kiện kinh tế tốt hơn sẽ chuyển đi ngay lập tức.
Các căn gác mái ngay dưới mái nhà tại Paris có nguy cơ tử vong cao gấp hơn 4 lần
Theo Cơ quan Y tế Công cộng Pháp, một nghiên cứu về đợt nắng nóng lịch sử năm 2003 - sự kiện khiến khoảng 15.000 người tử vong do liên quan đến nhiệt độ cao - cho thấy những người sống trong các căn gác mái ngay dưới mái nhà tại Paris có nguy cơ tử vong cao gấp hơn 4 lần so với những người khác.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học The Lancet Planetary Health cũng kết luận rằng, Paris là thành phố có nguy cơ tử vong do nắng nóng cao nhất trong số 30 thủ đô châu Âu được khảo sát.
Khoảng 75% mái nhà tại Paris được lợp bằng các tấm kẽm, tạo nên khung cảnh mái nhà màu xám nổi tiếng đã truyền cảm hứng cho biết bao họa sĩ, nhiếp ảnh gia và các nhà làm phim.
Nghề lợp mái kẽm truyền thống của Paris thậm chí còn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa cần được bảo tồn.
Loại vật liệu này có nhiều ưu điểm như bền với thời tiết, dễ tạo hình và có thể tái chế. Tuy nhiên, vì là kim loại nên kẽm cũng hấp thụ và truyền nhiệt rất mạnh.
"Rất nhiều người thấy những mái nhà Paris thật quyến rũ. Họ thích hình ảnh những căn gác mái lãng mạn. Nhưng thực tế, người sống ở đó thường là sinh viên hoặc người thu nhập thấp chỉ có thể chi trả khoản tiền nhỏ để thuê một căn phòng rất bé", bà Maider Olivier, đại diện Quỹ Nhà ở dành cho Người có Hoàn cảnh Khó khăn, cho biết.
Theo bà, các căn hộ này không chỉ hứng trọn sức nóng mà còn gần như không thể tạo luồng gió đối lưu để giải nhiệt vào ban đêm.
Trong khi các tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại hay rạp chiếu phim tại Paris đều được trang bị điều hòa, phần lớn các căn hộ tư nhân tại khu trung tâm lịch sử lại không có thiết bị làm mát.
Điều này đặc biệt phổ biến ở những khu phố với các công trình kiến trúc Haussmann nổi tiếng - phong cách quy hoạch đô thị hình thành từ thế kỷ 19 với những đại lộ rộng, hàng cây xanh và các dãy nhà cổ đặc trưng.
Theo bà Olivier, chính các quy định nghiêm ngặt nhằm bảo tồn diện mạo lịch sử của Paris đang khiến việc cải tạo nhà ở để thích ứng với biến đổi khí hậu gặp nhiều khó khăn.
Bà cho rằng, những quy định giúp bảo vệ mái nhà của Paris, nhưng lại không bảo vệ những người đang sống ngay bên dưới những mái nhà đó.
Ngày 16/5, Lê Ngọc Yến, 24 tuổi, chia sẻ video ghi cảnh hàng chục chiếc thau nhựa bày thức ăn, nối đuôi nhau chạy vòng quanh bể cá, tại đám giỗ của gia đình hôm 12/5.
Sau hai ngày, video của Yến đạt gần 15 triệu lượt xem cùng hàng trăm nghìn lượt tương tác. Nhiều người gọi đây là phiên bản lẩu băng chuyền nhà làm và khen sự sáng tạo của gia chủ.
Chị Phạm Thị Kiểu (mẹ của Yến) cho biết chiếc bể vốn nơi tụ họp của gia đình, hàng xóm. Trong đám giỗ vừa qua, anh Lê Hiền (chồng chị) có ý tưởng phục vụ món ăn kiểu băng chuyền trên mặt nước. Anh lắp mô tơ tạo dòng chảy tuần hoàn để các thau đồ ăn tự động di chuyển. Cách làm này cũng giữ món ăn mát lâu hơn giữa thời tiết nắng nóng.
"Khách có thể lấy món mình thích khi thau đi ngang qua hoặc giữ nhẹ để lấy đủ đồ ăn", chị Kiểu nói.
Để vận hành hệ thống này ổn định, gia đình mất nhiều công sức chuẩn bị. 30 chiếc thau nhựa đựng món ăn được gắn mút xốp dưới đế và thử nghiệm nhiều lần nhằm giữ độ nổi ổn định ngay cả khi di chuyển theo dòng nước.
Trước ngày làm cỗ, bể cá được thay nước sạch. Những chiếc thau nhựa được lót lá chuối trang trí thêm xà lách trước khi đặt đĩa thức ăn lên. Thực đơn gồm gà hấp, vịt nướng, ốc hấp, hàu nướng, thịt bò và trái cây.
Mỗi món ăn chuẩn bị từ 4-5 đĩa, xếp xen kẽ cho đủ 30 thau. Cách bố trí này giúp các món xuất hiện liên tục, khách không phải chờ đợi lâu.
Chị Kiểu nói ý tưởng này xuất phát từ mong muốn tạo không gian gần gũi, gắn kết để mọi người quây quần bên nhau, thay vì ngồi tách biệt 10-12 người mỗi mâm như truyền thống.
"Dù tốn kém hơn đặt tiệc mâm tròn thông thường nhưng gia đình tôi và khách mời đều có một kỷ niệm vui. Đó là điều vô giá", chị Kiểu nói.
