Theo Hãng tin Reuters, ngày 3-5, Washington và Tehran tiếp tục đấu khẩu dữ dội giữa lúc đàm phán hòa bình bế tắc.
Trong thông cáo chính thức, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Mỹ đang đứng trước hai lựa chọn: hoặc “một chiến dịch quân sự bất khả thi”, hoặc “một thỏa thuận tồi” với Tehran.
Lực lượng này đồng thời nhấn mạnh “phạm vi ra quyết định của Mỹ đã thu hẹp lại”.
Trước đó, ngày 2-5, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định “quả bóng đang ở phía Mỹ” và Washington phải chọn giữa “con đường ngoại giao hoặc tiếp tục cách tiếp cận đối đầu”.
Theo ông Gharibabadi, Iran “đã sẵn sàng cho cả hai con đường”.
Đáp lại những lời cảnh báo trên, ông Trump cho biết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông sẽ sớm xem xét kế hoạch Iran vừa gửi sang.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Tôi không thể tưởng tượng nổi nó có thể được chấp nhận. Iran chưa phải trả cái giá đủ lớn cho những gì họ đã làm trong 47 năm qua”.
Cũng trong ngày 3-5, ông Mohsen Rezaei – cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei – viết trên X rằng các lực lượng nước này sẵn sàng đánh chìm tàu chiến Mỹ.
Ông Rezaei cảnh báo: “Hãy chuẩn bị đối mặt với một nghĩa địa của tàu sân bay và lực lượng các ngươi”.
Ngày 3-5, quân đội Israel (IDF) phát cảnh báo khẩn, yêu cầu cư dân của 11 thị trấn và làng ở miền Nam Lebanon rời khỏi nhà, di chuyển ít nhất 1.000m tới khu vực trống.
Theo Reuters, Tel Aviv cáo buộc lực lượng Hezbollah đã vi phạm lệnh ngừng bắn. Do đó, Israel cần tiến hành các chiến dịch chống lại lực lượng này. IDF đồng thời cảnh báo bất kỳ ai ở gần các tay súng hoặc cơ sở của Hezbollah đều có nguy cơ bị tấn công.
Những tuyên bố trên trực tiếp đe dọa đến lệnh ngừng bắn mong manh giữa Israel và Hezbollah.
Thực tế dù đã có lệnh ngừng bắn, Israel và Hezbollah vẫn thường xuyên cáo buộc nhau vi phạm và tiến hành những cuộc tấn công hạn chế vào nhau. Tuy nhiên đến nay, lệnh ngừng bắn chưa sụp đổ hoàn toàn.
Nếu lệnh ngừng bắn chính thức bị phá vỡ, tiến trình đàm phán Mỹ – Iran, vốn đang bế tắc, hoàn toàn có thể bị đình trệ hơn. Tehran đã nhiều lần nhấn mạnh các cuộc đàm phán với Washington không thể tiếp tục nếu lệnh ngừng bắn ở Lebanon không được duy trì.
Trong đề xuất hòa bình 14 điểm vừa gửi cho Mỹ, Iran cũng nêu rõ việc “kết thúc chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon” là một yêu cầu chính.
Ngày 3-5, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi. Ông đã yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.
Ông Wadephul viết trên X: “Tôi nhấn mạnh rằng Đức ủng hộ giải pháp đàm phán. Là một đồng minh thân cận của Mỹ, chúng tôi chia sẻ cùng mục tiêu: Iran phải hoàn toàn từ bỏ vũ khí hạt nhân và ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz”.
Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh Berlin nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa ông Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.
Ngày 27-4, ông Merz tuyên bố Iran đang “làm bẽ mặt” Washington tại bàn đàm phán, kéo theo loạt phản ứng giận dữ từ Washington.
Mỹ sau đó thông báo điều chuyển 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ quân sự ở Đức. Ông Trump cũng tuyên bố thuế quan của Mỹ với ô tô và xe tải nhập từ Liên minh châu Âu (EU) sẽ tăng từ 15% lên 25% trong những ngày tới.
“Sáng nay là một ngày trọng đại đối với hòa bình thế giới. Iran muốn điều đó xảy ra. Như vậy là quá đủ với họ rồi. Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Chiến dịch cuồng nộ) là chiến thắng mang tính lịch sử và áp đảo trên chiến trường”, ông Hegseth phát biểu trong buổi họp báo sáng 8-4 (giờ Mỹ).
Bộ trưởng Hegseth cho hay Washington đã thành công phá hủy “một trong những lực lượng quân sự lớn nhất thế giới”, khi chỉ sử dụng chưa đến 10% năng lực tác chiến trong chưa đầy 40 ngày, theo Đài Al Jazeera.
Phía Mỹ cho rằng Iran đã không thể hiện được năng lực tự vệ. Do đó chiến dịch tấn công phối hợp mà Mỹ và Israel triển khai nhằm vào quốc gia Hồi giáo này “thực hiện đúng tiến độ tất cả các mục tiêu theo kế hoạch”.
Theo ông Hegseth, quân đội Mỹ vẫn “hiện diện” tại Trung Đông để đảm bảo Iran tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, cũng như để giám sát kho uranium của nước này.
“Về uranium, chúng tôi đang theo dõi. Chúng tôi biết họ có gì, họ sẽ phải giao nộp, sau đó chúng tôi sẽ tiếp nhận. Nếu cần thiết, chúng tôi sẽ thu giữ”, người đứng đầu Lầu Năm Góc phát biểu trong họp báo.
Trong buổi họp báo, ông Hegseth cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel đã “phá hủy hoàn toàn nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran”. Đây cũng là một trong những mục tiêu then chốt của Mỹ.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho biết: “Hải quân Iran đã nằm dưới đáy biển… Iran không còn hệ thống phòng không… Chương trình tên lửa của họ về cơ bản đã bị phá hủy”.
“Chế độ mới này không còn lựa chọn và cũng không còn thời gian. Vì vậy họ phải đạt được một thỏa thuận. Họ hiểu rằng thỏa thuận này đồng nghĩa với việc họ sẽ không bao giờ, tuyệt đối không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Hegseth nói thêm.
Cũng trong buổi họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine cảnh báo quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu tiếp nếu không đạt được thỏa thuận với Iran.
"Chúng tôi hy vọng Iran sẽ lựa chọn một nền hòa bình lâu dài. Lệnh ngừng bắn chỉ là một sự tạm dừng. Lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng, nếu được lệnh hoặc được yêu cầu, sẽ nối lại các hoạt động chiến đấu với tốc độ và độ chính xác như chúng tôi đã thực hiện trong 38 ngày qua", ông Caine phát biểu.
"Chính phủ Mỹ hoàn toàn không có tính chính danh lẫn quyền tài phán để đưa ra cáo buộc như vậy. Đây là hành vi khiêu khích chính trị ô nhục, dựa trên sự thao túng đối với sự cố dẫn đến việc bắn rơi hai máy bay vào tháng 2/1996", báo Granma, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Cuba, ngày 20/5 đăng tuyên bố của chính phủ Cuba.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Bộ Tư pháp Mỹ ngày 20/5 thông báo truy tố cựu chủ tịch Cuba Raul Castro với các cáo buộc liên quan đến vụ bắn rơi hai máy bay xuất phát từ Florida năm 1996. Sự việc khiến 4 người thiệt mạng và quan hệ Mỹ - Cuba lao dốc.
Theo chính phủ Cuba, hai máy bay này là do tổ chức khủng bố Hermanos al Rescate, trụ sở ở Miami, Florida, vận hành và đã nhiều lần xâm phạm không phận Cuba với mục đích thù địch.
Havana cho hay Washington đã bóp méo sự thật lịch sử, bỏ qua nhiều chi tiết, trong đó có các khiếu nại chính thức mà Cuba đã nhiều lần gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ, Cục Hàng không Liên bang Mỹ và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế, về hơn 25 vụ xâm phạm không phận Cuba do Hermanos al Rescate thực hiện trong giai đoạn 1994-1996.
Cuba cũng cáo buộc chính phủ Mỹ khi đó phớt lờ các cảnh báo chính thức và công khai của giới chức Cuba, cũng như các thông điệp cảnh báo được chuyển trực tiếp tới tổng thống Mỹ về tính nghiêm trọng và những hệ quả có thể xảy ra từ các hành vi vi phạm này.
"Phản ứng của Cuba đối với hành vi xâm phạm không phận là hành động tự vệ chính đáng, được bảo vệ bởi Hiến chương Liên Hợp Quốc, Công ước Chicago năm 1944 về Hàng không Dân dụng Quốc tế, cũng như các nguyên tắc về chủ quyền không phận và tính tương xứng", tuyên bố có đoạn.
Cuba tái khẳng định cam kết hòa bình và quyết tâm thực hiện quyền tự vệ bất khả xâm phạm, cũng như sự ủng hộ vô điều kiện và không thay đổi đối với ông Raul Castro.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz Canel cũng viết trên X rằng các cáo buộc mà Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra không có cơ sở pháp lý và "góp thêm vào hồ sơ mà Washington đang dựng lên để biện minh cho ý đồ quân sự nhằm vào Cuba".
Ông Raul Castro, 94 tuổi, là em trai của cố lãnh tụ Fidel Castro, từng dẫn dắt các cuộc đàm phán lịch sử của Cuba với chính quyền cựu tổng thống Mỹ Barack Obama vào năm 2014, dẫn đến việc mở lại các đại sứ quán và thiết lập lại quan hệ ngoại giao hai nước.
Năm 2018, ông thôi chức Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, người kế nhiệm là ông Diaz-Canel. Năm 2021, ông từ chức Bí thư thứ nhất đảng Cộng sản Cuba để chuyển giao quyền lực cho ông Diaz-Canel.
Ông Diaz-Canel hồi tháng 3 cho hay ông Raul Castro "vẫn là lãnh đạo lịch sử của cuộc cách mạng, dù không còn nắm giữ chức vụ" và vẫn là người có uy tín cao với nhân dân thông qua "sự công nhận lịch sử mà không ai có thể phủ nhận".
Trả lời báo giới khi đang có chuyến công du Hàn Quốc hôm 2.4, ông Macron khẳng định những bình luận của ông Trump là “không lịch thiệp và cũng chẳng đúng chuẩn mực”, sau khi Tổng thống Mỹ nhại giọng và chế nhạo nhà lãnh đạo Pháp, The Guardian đưa tin.
Khi dùng tiệc trưa vào ngày 1.4 tại Washington D.C (Mỹ) cùng các lãnh đạo tôn giáo và quan chức chính phủ, ông Trump đã chỉ trích các đồng minh châu Âu không tham gia cuộc chiến chống Iran.
Khi nêu đích danh đồng minh Pháp, ông Trump đã nhại theo giọng Pháp, nói rằng: “Tôi đã gọi cho Pháp, ông Macron - người bị vợ đối xử cực kỳ tệ bạc - vẫn còn đang hồi phục sau cú đấm vào hàm. Chúng tôi không cần Pháp giúp đối phó Iran, thế nhưng tôi vẫn đề nghị”, ông Trump nói.
Tổng thống Trump dường như ám chỉ đến đoạn video hồi tháng 5.2025, khi phóng viên ghi lại cảnh đệ nhất phu nhân Brigitte dùng tay giữ má của ông Macron và đẩy nhẹ, khi chủ nhân Điện Elysee đang chuẩn bị rời chuyên cơ. Vụ việc khiến ông Macron khựng lại một lúc, rồi mới vẫy tay chào mọi người. Tổng thống Pháp phủ nhận thông tin nội bộ gia đình lục đục, nói rằng đó là trò đùa thường thấy giữa ông và vợ.
“Những bình luận của ông Trump không lịch thiệp và cũng chẳng đúng chuẩn mực, vì vậy tôi sẽ không phản hồi. Điều đó không đáng để tôi phải bận tân trả lời”, ông Macron nói.
Các chính trị gia tại Pháp đã vô cùng phẫn nộ trước những bình luận của ông Trump. Chủ tịch Hạ viện Pháp Yael Barun-Pivet nói rằng: “Chúng ta đang thảo luận về tương lai của thế giới. Ngay lúc này là vấn đề Iran, vốn đang gây ra những hậu quả đến tính mạng của hàng triệu người, nhiều người đang ngã xuống trên chiến trường, vậy mà chúng ta lại có một vị tổng thống đang cười cợt và chế nhạo người khác”.
Ông Manuel Bompard, điều phối viên đến từ đảng cực tả Nước Pháp bất khuất (LFI), cũng lên tiếng bảo vệ ông Macron. “Các vị điều biết tôi bất đồng quan điểm với Tổng thống Macron đến mức nào, thế nhưng việc ông Donald Trump nói về vợ ông Macron theo cách đó là điều không thể chấp nhận được”, ông Bompard nói với Đài BFMTV.
