Mục tiêu này được Bộ Y tế đặt ra tại Kế hoạch thực hiện Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế vừa được ban hành. Đây là chỉ tiêu định lượng then chốt trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam hiện giảm xuống dưới ngưỡng thay thế.
Với mức sinh ước tính 1,93 con/phụ nữ trong năm 2025, mức tăng 2% đồng nghĩa cứ 100 phụ nữ sẽ sinh thêm khoảng 4 em bé mỗi năm. Mục tiêu của lộ trình này là từng bước đưa tỷ lệ sinh nhích dần lên và chạm lại mốc thay thế lý tưởng 2,1 con/phụ nữ nhằm duy trì quy mô dân số ổn định.
Số liệu cho thấy tỷ suất sinh giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và nhích nhẹ lên 1,93 năm 2025, với xu hướng giảm rõ rệt tại đô thị và các khu vực phát triển. Số liệu về mức sinh năm 2025 của Cục Thống kê cũng cho thấy 11/34 tỉnh có mức sinh dưới 2,0 con/phụ nữ. Mức sinh lý tưởng để duy trì dân số là 2,1.
Mới đây, cơ quan này đề xuất ngân sách chi 1.800 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, người dân tộc thiểu số rất ít người và cư dân tại những khu vực có mức sinh thấp. Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động áp dụng chính sách thưởng tiền. Điển hình, TP HCM chi 3-5 triệu đồng thưởng cho gần 9.000 bà mẹ sinh đủ hai con trước tuổi 35 nhằm đối phó tình trạng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục tại siêu đô thị 14 triệu dân.
Ngành y tế cũng định hướng rà soát và bãi bỏ các quy định hạn chế sinh con thứ ba trước đây. Thay vào đó, nhà nước khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con, đồng thời yêu cầu cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện. Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ các tỉnh thành triển khai chính sách hỗ trợ sinh con và 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ nắm rõ thông tin về lợi ích của việc duy trì mức sinh.
Thời gian tới, các địa phương sẽ thí điểm và nhân rộng nhiều biện pháp hỗ trợ kinh tế như san sẻ chi phí nuôi dạy con, phát triển dịch vụ trông giữ trẻ, lập ngân hàng sữa mẹ và mở rộng mô hình bác sĩ gia đình. Bộ Y tế cũng khuyến khích thanh niên kết hôn trước 30 tuổi, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công lập cho trẻ nhỏ nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình.
Bộ Y tế đánh giá Việt Nam cần hành động đồng bộ và kịp thời để tránh rơi vào bẫy mức sinh thấp như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore. Tại những quốc gia này, tỷ lệ sinh không thể phục hồi đáng kể dù chính phủ đổ tiền đầu tư các dịch vụ hỗ trợ tài chính và chăm sóc trẻ em.
Một bác sĩ khuyến khích mọi người nên thực hiện thói quen sau đây vì nó có thể giúp giảm thiểu rủi ro tim mạch, đột quỵ mà mọi người phải đối mặt ngay khi vừa thức dậy.
Hầu hết mọi người đều bắt tay ngay vào các hoạt động hằng ngày khi ngủ dậy, nhưng đây chính là thời điểm quy trình sinh học nguy hiểm bắt đầu vận hành. Sau nhiều giờ ngủ, cơ thể trải qua sự chuyển đổi đột ngột làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim.
Bác sĩ Alberto Sanagustín, đang làm việc tại Tây Ban Nha, giải thích tại sao vào sáng sớm, đặc biệt là từ 6 đến 10 giờ sáng, lại ghi nhận số lượng lớn các biến cố tim mạch. Nguyên nhân là do một chuỗi các phản ứng nội bộ được kích hoạt khi thức dậy.
Chính vì vậy, bác sĩ khuyên hãy đặt 1 ly nước hoặc một chai nước ngay cạnh giường, điều này sẽ giúp ích rất nhiều cho bạn, theo tờ Express (Anh).
Bác sĩ Sanagustín giải thích: Có thể giúp ngăn ngừa mối nguy hiểm này bằng cách uống một ly nước ở nhiệt độ phòng ngay khi thức dậy, thậm chí trước cả khi ra khỏi giường. Bước đơn giản này có tác dụng tích cực ngay lập tức đối với hệ tuần hoàn. Nước hỗ trợ bù nước cho cơ thể và khuyến khích máu lưu thông được thông suốt hơn. Quan trọng hơn, theo bác sĩ, điều này "gửi tín hiệu ngay lập tức" đến cơ thể để điều chỉnh các mạch máu và tăng huyết áp vừa đủ để chống lại việc mất thăng bằng. Ông mô tả đây là cách không chỉ giúp lưu thông máu an toàn mà còn tăng cường quá trình hydrat hóa tổng thể cho các cơ quan, theo Express.
Khi vừa thức dậy, não bộ giải phóng một lượng lớn cortisol và adrenaline để “đánh thức” cơ thể và chuẩn bị cho ngày mới. Tuy nhiên, đây cũng là các hormone gây căng thẳng. Theo bác sĩ Sanagustín, sự gia tăng đột ngột này có thể khiến động mạch trở nên cứng hơn, co lại, làm tim phải chịu áp lực tăng lên. Chính sự tăng huyết áp vào buổi sáng này được xem là một trong những yếu tố nguy cơ đầu tiên trong ngày.
Cùng lúc đó, cơ thể còn giải phóng một chất gọi là PAI-1. Theo bác sĩ Sanagustín, chất này làm suy giảm cơ chế “tự làm sạch” của cơ thể - vốn có nhiệm vụ phá vỡ các cục máu đông nhỏ có thể hình thành khi dòng máu đang ở trạng thái nhạy cảm nhất. Vì vậy, uống một cốc nước ngay sau khi thức dậy được xem là bước khởi đầu đơn giản nhưng quan trọng, giúp bảo vệ hệ tim mạch trước những biến đổi sinh học bất lợi này.
Ngày 2-4, ông Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho biết hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026 với chủ đề "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh", đơn vị triển khai chuỗi hoạt động chuyên môn và truyền thông nhằm lan tỏa thông điệp về phòng ngừa, tầm soát sớm và nâng cao ý thức chủ động bảo vệ sức khỏe trong cộng đồng.
Hiện nhiều bệnh lý ung thư có xu hướng gia tăng và vẫn còn được phát hiện ở giai đoạn muộn. Các giải pháp phòng bệnh từ sớm, tầm soát định kỳ và tiêm chủng vắc xin phòng ngừa ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị.
Cũng trong dịp này, bệnh viện sẽ đưa vào hoạt động Đơn vị Tiêm chủng, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong việc mở rộng các dịch vụ phòng ngừa ung thư bằng vắc xin.
Bệnh viện Ung bướu triển khai tuần lễ tiêm chủng vắc xin 0 đồng tại khu tiêm chủng của bệnh viện, dành 250 suất tiêm vắc xin cúm hoặc não mô cầu miễn phí cho bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện, diễn ra từ ngày 6 đến 10-4 hoặc đến khi đủ số lượng đăng ký.
Hoạt động nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của vắc xin trong phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến ung thư.
Đồng thời, bệnh viện cũng tổ chức chương trình "Khám tầm soát ung thư 0 đồng" cho 50 người nhà người bệnh đang điều trị tại bệnh viện tại Phòng khám chuyên gia từ ngày 6 đến 8-4, mang đến cơ hội được khám và tư vấn tầm soát ung thư bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm.
Ngoài ra, bệnh viện còn phối hợp tổ chức chương trình khám tầm soát ung thư miễn phí và trao tặng quà cho người dân TP.HCM, với 200 suất dành cho người dân phường Bà Rịa, 200 suất dành cho người dân phường Tam Long và 300 suất dành cho người dân phường Tăng Nhơn Phú. Người tham gia sẽ được khám, tư vấn sức khỏe và nhận hỗ trợ thiết thực.
Thông tin được cơ quan chức năng đưa ra chiều 21/5 trong bối cảnh hãng a2 Milk Company tại Mỹ thu hồi ba lô sữa công thức bổ sung sắt dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi. Đây là sản phẩm hộp thiếc lưu hành tại thị trường Mỹ, gồm các mã 2210269454 (hạn dùng 15/7/2026), 2210324609 (hạn dùng 21/1/2027) và 2210321712 (hạn dùng 15/1/2027). Nguyên nhân là nhà sản xuất phát hiện sản phẩm chứa cereulide - một loại độc tố bền nhiệt do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra, có khả năng gây hại nghiêm trọng cho trẻ nhỏ.
Tại Việt Nam, một số sản phẩm nhãn hiệu a2 do Công ty TNHH Giải pháp kinh doanh và Thương mại dịch vụ Sống Lành phân phối. Theo Cục An toàn Thực phẩm, hiện chưa phát hiện doanh nghiệp nhập khẩu hoặc kinh doanh các lô sữa bị thu hồi tại Mỹ. Doanh nghiệp cũng cho biết đã rà soát toàn bộ hồ sơ nhập khẩu, dữ liệu kho hàng và hệ thống phân phối, "khẳng định không nhập khẩu, lưu thông 3 lô sản phẩm thuộc diện thu hồi".
Theo đại diện công ty Sống Lành, các sản phẩm a2 đang bán tại Việt Nam là dòng sản xuất cho thị trường Australia và New Zealand, khác với sản phẩm bị cảnh báo tại Mỹ. Các mặt hàng này được nhập khẩu chính ngạch, có đầy đủ hồ sơ pháp lý và truy xuất nguồn gốc.
Sau cảnh báo từ Mỹ, công ty Sống Lành đã gửi 8 mẫu sữa công thức đang lưu hành tại Việt Nam đến Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để kiểm nghiệm. Kết quả không phát hiện vi khuẩn Bacillus cereus và độc tố cereulide trong các mẫu thử.
Cục An toàn Thực phẩm yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát việc công bố sản phẩm, kiểm tra thị trường và giám sát hoạt động kinh doanh trực tuyến nhằm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Trước đó, hãng sữa a2 Milk Company tại Mỹ nhận định một loại nguyên liệu trong công thức sữa đã mang theo vi khuẩn và sinh ra độc tố. Về vấn đề này, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng xác định dầu axit arachidonic (ARA) - thành phần phổ biến trong sữa công thức - là nguồn lây nhiễm chính gây ra nhiều đợt khủng hoảng an toàn thực phẩm đa quốc gia trước đây.
Độc tố cereulide chịu nhiệt rất cao nên nước nóng pha sữa không thể tiêu diệt. Trẻ uống sữa chứa cereulide thường buồn nôn và nôn mửa trong 30 phút đến 6 giờ. Triệu chứng có thể tự thuyên giảm sau 24 giờ, nhưng nguy cơ mất nước rất cao, đòi hỏi phụ huynh đưa trẻ đến cơ sở y tế can thiệp ngay lập tức.
Đến nay, nhà sản xuất chưa ghi nhận trường hợp trẻ em nào gặp vấn đề sức khỏe liên quan đến các lô sữa này.
