Nam thanh niên được bạn trai cũ đưa đến khám khi thấy cơ thể mệt mỏi, sốt âm ỉ và nổi hạch vùng bẹn. Ban đầu, cả hai chỉ nghĩ đến một bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, khi bác sĩ chỉ định làm các xét nghiệm tầm soát bệnh lây truyền qua đường tình dục, kết quả cho thấy bệnh nhân nhiễm HIV, đồng thời mắc viêm gan B.
Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, điều gây trăn trở không chỉ là độ tuổi quá trẻ mà còn là tâm lý người bệnh. Chàng trai sống kín đáo, giấu xu hướng tính dục, gần như suy sụp khi nhận kết quả và rơi vào trạng thái hoang mang kéo dài. “Đây không chỉ là câu chuyện của virus, mà còn là câu chuyện của cô độc và thiếu chỗ dựa tâm lý”, bác sĩ nói.
Không chỉ trường hợp này, phòng khám thường xuyên ghi nhận các ca phát hiện HIV rất “tình cờ”. Mới đây, hai nam nhân viên văn phòng sau một đêm karaoke và massage đến khám vì lo mắc “bệnh xã hội”. Một người có biểu hiện viêm niệu đạo, người còn lại gần như không có triệu chứng đáng kể. Tuy nhiên, khi làm xét nghiệm đầy đủ, một người cho kết quả dương tính với HIV, nhiều khả năng đã nhiễm từ vài tháng trước. Cả hai đều sốc, hoang mang và gần như không tin chuyện xảy ra với mình.
Theo bác sĩ Duy, HIV không còn là câu chuyện xa lạ. Điểm chung ở nhiều ca bệnh là không hề nghĩ mình có nguy cơ. Họ đến khám vì tiểu buốt, nổi sùi, đau họng, viêm hậu môn, hoặc chỉ vì “thấy cơ thể hơi lạ”, rồi bất ngờ nhận kết quả HIV.
“Nhiều người trẻ nghĩ rằng không có triệu chứng thì đồng nghĩa an toàn, trong khi thực tế HIV có thể tồn tại trong cơ thể một thời gian dài mà không biểu hiện rõ ràng”, bác sĩ phân tích. Có người vẫn sinh hoạt bình thường, vẫn hẹn hò và nghĩ mình ổn, cho đến khi đi khám một bệnh khác mới phát hiện.
Tại TP HCM, HIV hiện tập trung chủ yếu ở nhóm người trẻ, với hàng nghìn ca nhiễm mới mỗi năm. Thống kê năm 2025 cho thấy nhóm 15-29 tuổi chiếm 42% số ca nhiễm mới, cao hơn các nhóm tuổi còn lại. Đáng chú ý, 81% ca nhiễm mới lây qua quan hệ tình dục không an toàn, thay thế đường lây chủ đạo trước đây là tiêm chích ma túy. Trong các nhóm nguy cơ cao chiếm khoảng 90% tổng số ca mới, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) chiếm tỷ lệ lớn nhất với 54%.
Bác sĩ cho rằng người trẻ dễ đối mặt nguy cơ cao do nhiều yếu tố quan hệ tình dục sớm nhưng thiếu kỹ năng bảo vệ, việc tìm bạn tình qua app nhanh và kín khiến các cuộc gặp thiếu thông tin, ít kiểm soát nguy cơ. Việc kết nối qua các ứng dụng hẹn hò ngày càng dễ dàng, nhưng kiến thức tự bảo vệ lại không theo kịp.
Bên cạnh đó, không ít người vẫn ngại sử dụng bao cao su, ngại xét nghiệm, ngại tìm hiểu về các biện pháp dự phòng như PrEP, trong khi lại quá tin vào cảm giác “nhìn người này chắc an toàn”. Ngoài ra, kỳ thị cũng là rào cản lớn. Nhiều người trẻ vừa phải giấu bản thân, vừa sợ bị đánh giá nên trì hoãn việc đi khám, xét nghiệm, khiến bệnh thường được phát hiện muộn.
Theo bác sĩ Duy, HIV ngày nay không còn là “án tử” nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng, nhưng vẫn là bệnh mạn tính cần theo dõi lâu dài. Phòng ngừa HIV không quá phức tạp, chỉ cần sử dụng bao cao su đúng cách, xét nghiệm định kỳ và cân nhắc PrEP nếu có nguy cơ lặp lại. Trường hợp vừa có hành vi nguy cơ cao như quan hệ không bảo vệ hoặc rách bao, cần nghĩ đến PEP và sử dụng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 72 giờ.
Ngoài ra, không nên chỉ xét nghiệm HIV khi có triệu chứng. Người có nguy cơ nên tầm soát định kỳ, đồng thời kiểm tra thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu, chlamydia, viêm gan B, viêm gan C, bởi HIV thường đi kèm các bệnh này.
Ngày 20-5, BS.CKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, phụ trách một trạm cấp cứu vệ tinh thuộc mạng lưới Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, cho biết ê kíp vừa tiếp nhận trường hợp bệnh nhân H.Q.P. (giáo viên, 38 tuổi, ngụ phường Bình Trị Đông, TP.HCM) ngưng tim ngoại viện, có tiền sử tăng huyết áp nhưng không điều trị.
Theo hồ sơ bệnh án, cách đây hai ngày, ê kíp trực nhận cuộc gọi cấp cứu lúc 17h01 và nhanh chóng có mặt tại nhà bệnh nhân lúc 17h10.
Người nhà của bệnh nhân cho biết sau bữa cơm chiều với gia đình, anh P. than mệt rồi ra trước hiên ngồi nghỉ. Ít phút sau, anh P. đột ngột gục xuống ngưng tim, ngưng thở.
Khi kíp cấp cứu đến nơi, bệnh nhân trong tình trạng hôn mê, nằm ngửa trên sàn nhà, tím tái tay chân, đồng tử giãn 5mm. Dù nỗ lực hồi sinh nhưng bệnh nhân đã tử vong, người cha bật khóc ngay cạnh thi thể con trai.
Theo người thân, anh P. là giao viên, mới lập gia đình, chưa có con. Trong lần khám sức khỏe tại cơ quan thì phát hiện tăng huyết áp nhưng chủ quan không điều trị vì nghĩ mình còn trẻ khỏe.
Bác sĩ Tuệ cảnh báo tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, không gây đau hay khó chịu rõ ràng, nhưng có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc ngưng tim đột ngột nếu không được kiểm soát. Do đó không xem thường huyết áp cao chỉ vì mình còn trẻ.
Các bác sĩ khoa tim mạch tổng quát Bệnh viện Nhân dân 115 cho rằng trong nhiều năm qua, cộng đồng vẫn quan niệm rằng tăng huyết áp là bệnh "của người già".
Tuy nhiên, các nghiên cứu mới trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy tăng huyết áp đang trẻ hóa nhanh chóng, trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở nhóm tuổi 18 - 45. Hiện nay tăng huyết áp xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.
Điều đáng lo ngại nhất là người trẻ bị tăng huyết áp làm tăng cao nguy cơ xảy ra các biến chứng sớm. Ví dụ người dưới 45 tuổi bị tăng huyết áp sẽ tăng gấp 3 - 5 lần nguy cơ đột quỵ so với người cùng tuổi có huyết áp bình thường.
Tại các bệnh viện Việt Nam, số ca đột quỵ ở người trẻ (dưới 45 tuổi) tăng đáng kể trong 5 - 7 năm gần đây, trong đó tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu.
Giải thích lý do người trẻ bây giờ dễ tăng huyết áp, các bác sĩ cho biết đó là do các yếu tố về môi trường và lối sống ảnh hưởng như thức khuya kéo dài, hút thuốc lá, căng thẳng công việc, học tập, ít vận động, ngồi nhiều, tăng cân, béo phì, béo bụng, chế độ ăn uống không lành mạnh.
Mặc dù cùng là tăng huyết áp nhưng đặc điểm ở người trẻ có nhiều điểm khác biệt quan trọng do thường không có triệu chứng, ít khi cảm thấy đau đầu, chóng mặt hay khó chịu. Vì vẫn "cảm thấy khỏe", họ thường không đi khám nên phát hiện muộn.
Nguy cơ tăng huyết áp thứ phát cũng cao hơn ở nhóm người 18 - 40 tuổi, với tỉ lệ lên đến 20 - 30%. Nếu không tầm soát kỹ, bệnh dễ bị bỏ sót. Vì tuổi thọ còn dài, tác động của tăng huyết áp kéo dài 10 - 20 năm sẽ gây tổn thương mạch máu nghiêm trọng hơn, dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ, suy thận mạn, suy giảm thị lực.
Theo Times of India, táo là loại quả nên bổ sung thường xuyên nhờ chứa pectin - một dạng chất xơ hòa tan giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa và giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan. Táo cũng giàu polyphenol như quercetin và chlorogenic acid, có đặc tính chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào trước tổn thương do gốc tự do.
Các polyphenol còn có thể góp phần cải thiện chuyển hóa lipid, giảm tích tụ mỡ trong gan và hạn chế phản ứng viêm.
Táo
Theo Times of India, táo là loại quả nên bổ sung thường xuyên nhờ chứa pectin - một dạng chất xơ hòa tan giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa và giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan. Táo cũng giàu polyphenol như quercetin và chlorogenic acid, có đặc tính chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào trước tổn thương do gốc tự do.
Các polyphenol còn có thể góp phần cải thiện chuyển hóa lipid, giảm tích tụ mỡ trong gan và hạn chế phản ứng viêm.
Dâu tây
Dâu tây thuộc nhóm quả mọng giàu anthocyanin, vitamin C và nhiều polyphenol. Theo Healthline, anthocyanin là chất chống oxy hóa tạo nên màu đỏ đặc trưng của quả mọng, có thể giúp giảm viêm và bảo vệ gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa.
Trang Medical News Today cũng chỉ ra bổ sung các loại quả mọng vào chế độ ăn có thể hỗ trợ gan khỏe mạnh. Bên cạnh tác dụng chống oxy hóa, dâu tây còn cung cấp chất xơ, góp phần cải thiện sức khỏe chuyển hóa và hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong phòng ngừa gan nhiễm mỡ.
Dâu tây
Dâu tây thuộc nhóm quả mọng giàu anthocyanin, vitamin C và nhiều polyphenol. Theo Healthline, anthocyanin là chất chống oxy hóa tạo nên màu đỏ đặc trưng của quả mọng, có thể giúp giảm viêm và bảo vệ gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa.
Trang Medical News Today cũng chỉ ra bổ sung các loại quả mọng vào chế độ ăn có thể hỗ trợ gan khỏe mạnh. Bên cạnh tác dụng chống oxy hóa, dâu tây còn cung cấp chất xơ, góp phần cải thiện sức khỏe chuyển hóa và hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong phòng ngừa gan nhiễm mỡ.
Lựu
Polyphenol và punicalagin - các chất chống oxy hóa trong quả lựu giúp giảm stress oxy hóa, bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ giảm viêm. Hàm lượng vitamin C và chất xơ trong loại quả này cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe gan khi kết hợp với chế độ ăn cân bằng.
Lựu
Polyphenol và punicalagin - các chất chống oxy hóa trong quả lựu giúp giảm stress oxy hóa, bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ giảm viêm. Hàm lượng vitamin C và chất xơ trong loại quả này cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe gan khi kết hợp với chế độ ăn cân bằng.
Bưởi đỏ
Bưởi chứa hai chất chống oxy hóa nổi bật là naringin và naringenin, có khả năng giảm viêm, góp phần bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương. Tuy nhiên, bưởi có thể tương tác với một số loại thuốc như thuốc hạ cholesterol, thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc chống loạn nhịp tim. Người đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn hoặc uống nước ép bưởi thường xuyên.
Bưởi chứa hai chất chống oxy hóa nổi bật là naringin và naringenin, có khả năng giảm viêm, góp phần bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương. Tuy nhiên, bưởi có thể tương tác với một số loại thuốc như thuốc hạ cholesterol, thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc chống loạn nhịp tim. Người đang dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn hoặc uống nước ép bưởi thường xuyên.
Trứng là lựa chọn phù hợp cho bữa sáng nhờ giàu dinh dưỡng, dễ chế biến và tạo cảm giác no lâu. Dù từng bị lo ngại vì chứa cholesterol, các chuyên gia nhận định người khỏe mạnh ăn khoảng một quả mỗi ngày thường không làm tăng đáng kể nguy cơ tim mạch nếu duy trì khẩu phần hợp lý.
Cung cấp protein chất lượng cao
Một quả trứng chứa khoảng 6 g protein cùng đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu cần cho cơ thể. Protein trong trứng hỗ trợ duy trì khối cơ, phục hồi mô, giúp cơ thể có năng lượng ổn định hơn vào buổi sáng. Ăn thực phẩm giàu protein vào đầu ngày còn giúp giảm cảm giác thèm ăn và hạn chế ăn vặt giữa các bữa.
Giúp no lâu hơn
So với nhiều món ăn sáng giàu tinh bột tinh chế, trứng tạo cảm giác no lâu hơn nhờ giàu protein và chất béo, từ đó hỗ trợ kiểm soát lượng calo nạp vào. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị kết hợp trứng với rau xanh, bánh mì nguyên cám hoặc trái cây để cân bằng dinh dưỡng cho bữa sáng.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Với người muốn duy trì vóc dáng hoặc kiểm soát cân nặng, trứng có thể là lựa chọn hữu ích. Trứng giàu protein chất lượng cao và chất béo lành mạnh nhưng chứa ít carbohydrate. Sự kết hợp này giúp tạo cảm giác no lâu hơn, từ đó hạn chế ăn vặt và giảm lượng calo nạp vào không cần thiết.
Trứng có thể trở thành thực phẩm hỗ trợ kiểm soát cân nặng lành mạnh, đặc biệt phù hợp với người giảm cân muốn có bữa ăn no lâu mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng.
Hỗ trợ sức khỏe não bộ
Trứng là nguồn cung cấp choline - dưỡng chất quan trọng với hoạt động của não và hệ thần kinh. Choline tham gia vào quá trình hình thành chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine, liên quan trí nhớ, khả năng tập trung.
Tốt cho mắt
Lòng đỏ trứng chứa lutein và zeaxanthin - hai chất chống oxy hóa có vai trò bảo vệ võng mạc, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi tác. Ngoài ra, trứng cũng cung cấp vitamin A - dưỡng chất cần thiết cho thị lực và hoạt động bình thường của mắt.
Bổ sung nhiều vitamin và khoáng chất
Ngoài protein, trứng còn chứa vitamin B2, B12 và D, folate, selen. Đây đều là những dưỡng chất tham gia vào quá trình tạo năng lượng, miễn dịch, chuyển hóa của cơ thể.
Theo Mayo Clinic, một quả trứng chứa khoảng 75 calo nhưng giàu vi chất, phù hợp cho bữa sáng nhanh gọn. Dù lòng đỏ có nhiều cholesterol, các chuyên gia cho rằng thực phẩm này thường không ảnh hưởng đáng kể đến cholesterol máu ở người khỏe mạnh. Nguy cơ tim mạch thường liên quan nhiều hơn đến chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, thực phẩm chế biến sẵn và ít vận động. Tuy nhiên, người mắc bệnh tim mạch hoặc cholesterol cao nên tham khảo bác sĩ về lượng trứng phù hợp.
