Hải sản là món khoái khẩu của nhiều người, особенно trong mùa hè, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ nếu không được bảo đảm an toàn. Thực tế đã ghi nhận trường hợp tử vong liên quan đến hải sản nhiễm khuẩn, gióng lên cảnh báo về thói quen ăn uống tiềm ẩn rủi ro.
Một người đàn ông 55 tuổi tại bang Missouri (Mỹ) đã tử vong sau khi ăn hàu sống nhiễm vi khuẩn Vibrio vulnificus-loại hải sản được nhiều người ưa chuộng.
Vụ việc được Sở Y tế Công cộng St. Louis xác nhận năm 2023. Nạn nhân mua hàu tại một cửa hàng địa phương trước khi xuất hiện triệu chứng. Cơ quan chức năng đã tiến hành truy vết nguồn gốc lô hàng và khuyến cáo người dân không sử dụng sản phẩm liên quan.
Theo các chuyên gia vibrio vulnificus là loại vi khuẩn sống trong môi trường biển, thường tồn tại ở các loại hải sản như hàu, cá, tôm, ốc. Nếu ăn sống hoặc ăn chưa nấu chín, hoặc để vết thương hở tiếp xúc với nước biển chứa vi khuẩn này, con người có nguy cơ nhiễm bệnh nghiêm trọng.
Dù hiếm gặp, loại vi khuẩn này được đánh giá đặc biệt nguy hiểm. Nó có thể gây nhiễm trùng nặng, phá hủy mô cơ thể, thậm chí dẫn đến hoại tử, nhiều trường hợp phải cắt cụt chi. Theo thống kê, cứ 5 người nhiễm có khoảng 1 trường hợp tử vong, đôi khi chỉ sau 1–2 ngày phát bệnh.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết bệnh do Vibrio gây ra gọi là vibriosis-ghi nhận khoảng 52.000 ca mỗi năm, trong đó phần lớn do chủng Vibrio parahaemolyticus gây ra.
Được biết các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng 24 giờ, bao gồm sốt, ớn lạnh, buồn nôn, nôn, tiêu chảy và tổn thương da. Trong trường hợp nặng, bệnh có thể gây phồng rộp, viêm mô hoại tử, khiến nhiều người gọi đây là “vi khuẩn ăn thịt”.
CDC cũng cảnh báo nguy cơ nhiễm bệnh không chỉ đến từ ăn hải sản sống mà còn từ việc bơi ở biển khi có vết thương hở.
Để phòng ngừa, ngộ độc chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối tránh ăn hải sản sống hoặc chưa nấu chín, đặc biệt là hàu. Nhiệt độ cao khi chế biến có thể tiêu diệt vi khuẩn nguy hiểm này.
Ngoài ra, trong mùa du lịch biển, người dân cần thận trọng khi tiếp xúc với nước biển, băng kín vết thương hở và vệ sinh sạch sẽ bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với hải sản sống.
Trong trường hợp nghi nhiễm, việc điều trị cần được tiến hành sớm bằng kháng sinh và bù dịch kịp thời, đặc biệt với người có bệnh nền như gan hoặc suy giảm miễn dịch, do nguy cơ biến chứng nặng cao hơn.
– Lựa chọn hải sản an toàn: Nên ưu tiên các loại hải sản phổ biến, có nguồn gốc rõ ràng và đã được kiểm chứng an toàn. Với hải sản lạ hoặc ít sử dụng, cần cân nhắc kỹ vì có thể tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc hoặc chưa được đánh giá đầy đủ về độ an toàn.
– Tránh xa các loài hải sản có độc tố: Một số loài như cá nóc, bạch tuộc vòng xanh, sam biển, sao biển… luôn hoặc có thể chứa độc tố nguy hiểm. Đáng lưu ý, các độc tố này không bị phá hủy dù đã nấu chín hay chế biến thông thường.
– Nên ưu tiên hải sản tươi, không dùng đồ để lâu: Chỉ nên sử dụng hải sản tươi sống và được chế biến ngay. Tránh ăn hải sản đã để lâu hoặc bảo quản không đúng cách vì dễ phát sinh độc tố gây hại.
– Nên cẩn trọng với môi trường biển ô nhiễm: Không nên ăn hải sản đánh bắt tại khu vực có dấu hiệu ô nhiễm hoặc hiện tượng “thủy triều đỏ” – khi nước biển đổi màu bất thường do tảo độc phát triển. Đặc biệt, các loài hai mảnh vỏ như sò, ngao, trai… rất dễ tích tụ độc tố trong môi trường này.
– Luôn ăn hải sản đã nấu chín kỹ: Nhiệt độ cao khi nấu giúp tiêu diệt phần lớn vi khuẩn và ký sinh trùng. Tuyệt đối không ăn sống hoặc tái khi chưa đảm bảo an toàn.
Ngộ độc hải sản có thể biểu hiện từ nhẹ như đau bụng, nôn, tiêu chảy đến nặng như tê liệt, rối loạn thần kinh, hô hấp hoặc tim mạch. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Hai năm trước, Vân Anh, 14 tuổi, ở Hà Nội rơi vào khủng hoảng tâm lý vì bị bạo lực học đường, bạn bè cô lập. Bố mẹ em quyết định lắp camera trong phòng riêng của con, đề phòng trường hợp có suy nghĩ tiêu cực.
"Ban đầu em nghĩ đó là sự quan tâm, nhưng khi lớn hơn, cảm giác bị mất riêng tư ngày càng khó chịu", Vân Anh nói. Khi vấn đề tâm lý qua đi, cô bé đề nghị tháo camera nhưng không được chấp nhận. Lúc tự rút phích cắm, em bị mẹ mắng và thu điện thoại.
Một lần nằm trong phòng lướt điện thoại, Vân Anh nhận được ảnh chụp chính mình từ camera do bố gửi kèm yêu cầu tắt máy. Cô bé chui vào nhà vệ sinh và ở lì suốt buổi. "Em muốn ở ngoài hơn ở nhà và không muốn nói chuyện với bố mẹ", Vân Anh nói.
Tương tự, Đức Tuấn, 18 tuổi, ở Hà Nội, bị bố mẹ giám sát bằng camera từ cấp 2. Từ việc xem phim, chơi game đến nghỉ ngơi đều nằm trong tầm quan sát. Hễ Tuấn điểm kém, bố mẹ lại xem lại camera để tìm nguyên nhân.
"Phòng riêng nhưng cảm giác như nhà tù", Tuấn nói. Nam sinh từng đề nghị tháo thiết bị nhưng không được đồng ý nên bỏ về nhà ông bà ngoại một tuần. Lúc về, chiếc camera vẫn ở vị trí cũ. Tuấn đành tìm lý do đi học thêm, nói dối để hạn chế ở nhà. Khi đỗ đại học, dù nhà ở ngay trong thành phố, cậu kiên quyết dọn vào ký túc xá.
Trên mạng xã hội, hàng trăm bài viết của người dùng tuổi teen bày tỏ sự bức xúc như Đức Tuấn khi bị lắp camera giám sát ngay trong phòng riêng. Một tài khoản hướng dẫn ''người chung cảnh ngộ'' trùm chăn, bò quanh giường hoặc la hét vào ban đêm để dọa lại phụ huynh. Có trường hợp cho biết tìm đến dịch vụ hỗ trợ ngắt kết nối camera mà không để bố mẹ phát hiện. "Rồi một ngày, tao sẽ đập nát cái camera này", một tài khoản được cho là của người trẻ viết trong một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội gần đây.
Giám sát qua camera là một trong nhiều hình thức phụ huynh dùng kiểm soát con mình. Trong các gia đình châu Á, việc kiểm soát con cái từ lâu được xem như một "chuẩn mực nuôi dạy", kỳ vọng con phải vâng lời và tuân theo định hướng của cha mẹ. Nghiên cứu "Mối quan hệ giữa sự kiểm soát tâm lý từ cha mẹ và bản sắc cá nhân của thanh niên" của tác giả Vũ Huyền Châu (Đại học Eötvös Loránd Budapest, Hungary) cho thấy không ít phụ huynh châu Á đặt nặng sự phục tùng, coi đó như biểu hiện của lòng biết ơn và đạo hiếu.
Là cha mẹ của cậu con trai học lớp 8, chị Thu Trà và anh Trần Thành ở Hà Nội cho biết không cố tình kiểm soát, chỉ muốn tìm hiểu sự thay đổi tâm, sinh lý của con. Khi thấy con trai sa sút học tập, vợ chồng nhiều lần trò chuyện, tìm hiểu qua bạn bè của con nhưng không biết nguyên nhân. Họ âm thầm lắp camera và phát hiện cậu bé thường xuyên mượn điện thoại bạn, chat và chơi game xuyên đêm. Khi sự việc bị đưa ra trao đổi trong gia đình và việc lắp camera bị lộ, đứa trẻ phản ứng gay gắt, coi bố mẹ như người xa lạ.
"Nó từ đứa có lỗi lại phản ứng như nạn nhân", chị Trà nói.
Tiến sĩ tâm lý Phạm Thị Thúy (TP HCM) cho biết việc lắp camera trong phòng riêng khiến trẻ cảm thấy bị xâm phạm và mất niềm tin. Quyền riêng tư là nhu cầu phát triển tâm lý chính đáng, được ghi nhận trong Luật Trẻ em.
Theo bà Thúy, khi bị giám sát, một số trẻ có xu hướng thu mình, né tránh gia đình, số khác phản ứng bằng cách cãi lại hoặc làm ngược mong muốn của cha mẹ. Với trường hợp của Vân Anh, việc lắp camera có thể khiến trẻ cảm thấy bị bạo lực thêm lần nữa. "Nếu trẻ đang tổn thương tâm lý, điều các em cần là sự hiện diện của cha mẹ, những cuộc trò chuyện trực tiếp và sự hỗ trợ từ chuyên gia chứ không phải một chiếc camera theo dõi", bà Thúy nói.
Nghiên cứu năm 2021 của Đại học Stanford (Mỹ) chỉ ra, trẻ em có cha mẹ giám sát quá mức thường dễ lo âu, trầm cảm và mất tự tin. Chúng có xu hướng tin rằng mình không thể đối mặt với các thách thức trong cuộc sống mà không có sự giúp đỡ từ cha mẹ.
Tiến sĩ giáo dục Nguyễn Thị Thu Huyền, giám đốc chuyên môn hệ thống Pathway School (Hà Nội) cho biết cha mẹ cần phân biệt giữa kiểm soát hành vi và định hướng an toàn. Việc cấm đoán, trách phạt hay tự ý lắp thiết bị theo dõi không hiệu quả bằng việc giải thích rõ lý do, bày tỏ sự lo lắng chân thành để trẻ hợp tác điều chỉnh hành vi.
Vân Anh cho biết luôn có cảm giác có người đang nhìn mình nên làm bất cứ việc gì cũng dè chừng. Nữ sinh dự định nói chuyện nghiêm túc với bố mẹ thêm lần nữa để tháo thiết bị, hy vọng thoát cảm giác "bị cầm tù".
Hôm 1/4, Văn phòng Cảnh sát trưởng quận Gila, bang Arizona cho biết đã xác định được tung tích của Christina Marie Plante. Người phụ nữ này từng là tâm điểm của cuộc tìm kiếm quy mô lớn sau khi biến mất không dấu vết tại thị trấn Star Valley vào tháng 5/1994.
Khi đó, Christina 13 tuổi, tóc vàng, mắt xanh, được báo cáo mất tích trên đường đến chuồng ngựa gần nhà. Giới chức nhận định vụ việc có nhiều dấu hiệu khả nghi và nghiêng về giả thuyết nạn nhân bị bắt cóc. Hình ảnh cô bé được đưa vào cơ sở dữ liệu trẻ em mất tích quốc gia, cùng tờ rơi rải khắp liên bang.
Tuy nhiên, ngày 3/4, cơ quan chức năng xác nhận Christina tự bỏ trốn để bắt đầu cuộc sống mới. Nhờ sự hỗ trợ của các kỹ thuật điều tra hiện đại, cảnh sát đã tìm ra nơi ở của cô.
Đại úy Jamie Garrett, người trực tiếp thụ lý hồ sơ, cho biết sau khi trò chuyện với Christina, cảnh sát xác định nguyên nhân sâu xa là do cô bé ngày đó không hạnh phúc với gia đình. Cô chủ động bỏ đi và sống cùng một người họ hàng xa.
"Đó là chuyện của quá khứ, một cuộc đời cũ. Tôi đã có gia đình riêng và không bận tâm chuyện ngày xưa", Plante giải thích với cảnh sát. Người phụ nữ thừa nhận đã sử dụng danh tính giả hơn 30 năm qua và từ chối chia sẻ thêm về đời tư.
Theo luật pháp Mỹ, vụ việc sẽ không dẫn đến cáo buộc hình sự nào. Thời điểm năm 1994, Christina mới 13 tuổi. Việc một trẻ vị thành niên tự bỏ nhà đi không bị coi là tội phạm. Christina sống dưới danh tính giả nhưng không có yếu tố lừa đảo nên cũng không bị truy cứu trách nhiệm.
Hiện tại, hồ sơ vụ án đã được khép lại. Nhà chức trách quyết định giữ kín mọi thông tin về Christina nhằm bảo vệ quyền riêng tư.
Một trường hợp điển hình về thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe xảy ra ở Trung Quốc được chia sẻ lại gần đây, nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng. Vụ việc không chỉ là lời cảnh báo đáng lo ngại mà còn một lần nữa gióng lên hồi chuông về những thói quen ăn uống thiếu kiểm soát có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.
Theo trang tin Jimu News Bệnh viện số 3 Vũ Hán vừa tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân nam 38 tuổi trong tình trạng đau bụng dữ dội, nguy cơ tử vong cao do biến chứng nghiêm trọng.
Bệnh nhân là anh Vương Hán 38 tuổi, sống tại Vũ Hán, Trung Quốc. Anh được đưa vào viện trong tình trạng đau bụng cấp, sức khỏe nhanh chóng xấu đi.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số triglyceride trong máu của bệnh nhân tăng vọt lên 18 mmol/L, trong khi mức bình thường phải dưới 1,7 mmol/L. Đồng thời, các chỉ số amylase và lipase đều vượt ngưỡng 1000, dấu hiệu điển hình cảnh báo tổn thương tuyến tụy. Các bác sĩ chẩn đoán anh bị viêm tụy cấp do tăng lipid máu, tình trạng nguy kịch và tiên lượng xấu.
Ngay lập tức, bệnh nhân được tiến hành cấp cứu tích cực và lọc máu khẩn cấp. Sau 10 ngày điều trị, tình trạng đã dần ổn định và qua khỏi giai đoạn nguy hiểm.
Theo bác sĩ Chu Khánh Hy, Khoa Tiêu hóa, người trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, nguyên nhân xuất phát từ thói quen ăn uống kéo dài trước khi nhập viện.
"Gia đình cho biết bệnh nhân đã liên tục ăn hải sản và uống rượu bia trong suốt 3 ngày với bạn bè. Chính thói quen này đã đẩy cơ thể vào tình trạng quá tải" bác sĩ cho biết.
Bác sĩ giải thích thêm, hải sản là nhóm thực phẩm giàu đạm và chất béo. Khi tiêu thụ quá mức, đặc biệt kết hợp với rượu bia, tuyến tụy phải hoạt động mạnh, tiết ra lượng lớn dịch tiêu hóa. Đồng thời, lipid máu tăng đột ngột có thể gây tổn thương tế bào tụy, khiến các men tụy bị hoạt hóa sớm, dẫn đến viêm tụy cấp.
Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể gây biến chứng nặng như suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh việc nhận biết sớm triệu chứng là rất quan trọng. Viêm tụy cấp thường biểu hiện bằng đau bụng dữ dội, chướng bụng, buồn nôn và nôn ói. Nếu các triệu chứng xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc sau khi uống rượu bia, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức, theo Jimu News.
Từ trường hợp này, bác sĩ khuyến cáo người dân nên xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, tránh ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm và chất béo cùng lúc, tăng cường rau xanh, trái cây và hạn chế rượu bia để giảm nguy cơ viêm tụy cấp.
Theo trang Eat This Not That, ăn uống đúng thứ tự không chỉ giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ duy trì lối sống lành mạnh lâu dài.
Một chế độ ăn uống cân bằng cần đảm bảo đầy đủ các nhóm chất thiết yếu như protein, chất xơ, vitamin, khoáng chất, chất lỏng và các chất đa lượng. Đây là nền tảng giúp cơ thể duy trì hoạt động ổn định và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính như tiểu đường, ung thư hay tim mạch.
- Nên ăn đa dạng thực phẩm: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng khuyến nghị chế độ ăn lành mạnh nên đa dạng thực phẩm, bao gồm ngũ cốc, các loại đậu, thực phẩm từ động vật như thịt, trứng, sữa, cùng với rau xanh và trái cây, đồng thời hạn chế muối, đường và chất béo xấu.
- Thứ tự săn rất quan trọng: Không chỉ dừng lại ở việc "ăn gì", các chuyên gia cho rằng "ăn như thế nào" cũng rất quan trọng. Thứ tự ăn uống hợp lý được khuyến nghị là bắt đầu bằng rau xanh và protein, sau đó mới đến carbohydrate.
Cách ăn này giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường từ tinh bột vào máu, hạn chế tình trạng tăng giảm đường huyết đột ngột gây cảm giác đói nhanh. Đồng thời, protein cũng góp phần ổn định glucose và insulin, hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì thói quen này trong bữa ăn hằng ngày để cải thiện sức khỏe và xây dựng chế độ ăn uống khoa học, bền vững.
