Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.
Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.
Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.
Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.
Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.
Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.
Việc điều chỉnh này được xem là một bước “nới lỏng tương đối”, giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 – chủ yếu là khối tư nhân – có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.
Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như “trừ vốn chủ sở hữu ở tử số” hay “cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số”. Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.
Ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình – cho biết “nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống”.
Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.
Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.
Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.
“Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân”, ông Minh nhận định.
Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.
Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.
Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.
Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.
Thị trường chứng khoán ngày 16/7 ghi nhận diễn biến tích cực khi lực cầu gia tăng mạnh ngay từ đầu phiên, giúp các chỉ số chính đồng loạt tăng điểm.
Cuối ngày, VN-Index tăng 22,12 điểm lên 1.804,24 điểm, lấy lại mốc 1.800 điểm sau khi đánh mất ở phiên trước. VN30 tăng 25,6 điểm, nhiều mã vốn hóa lớn chìm trong sắc xanh.
Thanh khoản trên HoSE cải thiện đáng kể so với hôm qua, đạt gần 19.288 tỷ đồng. Toàn sàn có 141 mã tăng, 64 mã đứng giá và 157 mã giảm.
Dòng tiền tập trung vào nhóm vốn hóa lớn giúp thị trường khởi sắc. Bộ đôi VIC và VHM tiếp tục là động lực chính của VN-Index khi lần lượt tăng 2,76% và 5%, đóng góp lớn nhất vào đà tăng của chỉ số. Theo sau là STB, ACB, HDB, FPT, TCB, LPB, NVL, HCM...
Đáng chú ý, thị trường ghi nhận nhiều cổ phiếu tăng hết biên độ như MDG, CSV, DHM, HCM, NVL, VPG. Trong đó, NVL là tâm điểm khi tăng kịch trần với thanh khoản gần 25 triệu cổ phiếu, đồng thời được khối ngoại mua ròng gần 45 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, PNJ là cổ phiếu trong danh sách bán ròng mạnh nhất của khối ngoại và cũng giảm 6,3%, trở thành mã tác động tiêu cực lớn nhất lên VN-Index. Một số cổ phiếu bị bán ròng nhiều khác như SSI, FPT, VPB, CTG, MBB, TPB, VCI.
Khi nhà đầu tư không còn hào hứng với những kênh quen thuộc
Trong nhiều năm, bất động sản từng là nơi tích lũy tài sản phổ biến của các hộ gia đình Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng 5 năm suy giảm, thị trường này không còn mang lại mức lợi nhuận như trước.
Trong khi đó, lãi suất tiền gửi ngân hàng ở mức thấp và thị trường chứng khoán trong nước thường xuyên biến động. Theo đánh giá của một chuyên gia ngân hàng đầu tư tại Hồng Kông (Trung Quốc) được Le Monde dẫn lại, ngày càng nhiều nhà đầu tư Trung Quốc tìm kiếm những cơ hội có khả năng sinh lời tốt hơn, đặc biệt từ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu.
Sự thay đổi trong tâm lý đầu tư đã kéo theo dòng tiền dịch chuyển ra bên ngoài. Với nhiều gia đình, việc chuyển tiền ra nước ngoài không chỉ nhằm đa dạng hóa danh mục tài sản mà còn là bước đầu tiên trong kế hoạch định cư hoặc chuẩn bị cho cuộc sống ở một quốc gia khác.
Theo ước tính của Viện Tài chính Quốc tế, khoảng 807 tỷ USD đã được chuyển ra khỏi Trung Quốc trong năm 2025, mức cao kỷ lục. Lượng vốn lớn này không chỉ tìm đến các thị trường tài chính mà còn chảy vào bất động sản tại những thành phố như Tokyo, Singapore hay Sydney, góp phần làm gia tăng nhu cầu và giá nhà tại các khu vực này.
Cánh cửa đầu tư quốc tế đang hẹp dần
Theo The New York Times, trong nhiều năm, tồn tại một sự cân bằng tương đối giữa chính quyền và người dân Trung Quốc. Dù có nhiều giới hạn trong các lĩnh vực khác, các gia đình vẫn có không gian nhất định để tích lũy và đa dạng hóa tài sản. Tuy nhiên, sự cân bằng đó đang thay đổi.
Bắc Kinh gần đây yêu cầu một số công ty môi giới đặt tại Hong Kong và Singapore phải xây dựng lộ trình đóng các tài khoản của khách hàng từ Trung Quốc đại lục trong vòng 2 năm. Đồng thời, các quy định về đầu tư ra nước ngoài được mở rộng và áp dụng rõ ràng hơn đối với nhà đầu tư cá nhân.
Tại Hong Kong (Trung Quốc), nơi lâu nay được xem là cửa ngõ giúp người dân đại lục tiếp cận thị trường quốc tế, các ngân hàng và công ty môi giới cũng bắt đầu siết điều kiện mở tài khoản. Một số công ty môi giới thậm chí thông báo khách hàng vẫn có thể bán các cổ phiếu Mỹ đang nắm giữ nhưng không được mua thêm.
Song song với đó, Bắc Kinh cũng tăng cường xử lý các kênh bị cho là giúp dòng tiền vượt khỏi biên giới. Một trong những động thái gây chú ý nhất là việc 3 công ty môi giới Longbridge Securities, Tiger Brokers và Futu Holdings bị phạt tổng cộng 330 triệu USD vì cung cấp dịch vụ cho khách hàng tại Trung Quốc mà không có giấy phép phù hợp.
Đối với nhiều nhà đầu tư, đây được xem là cú đánh trực diện vào những con đường thuận tiện nhất để tiếp cận thị trường tài chính toàn cầu.
Không chỉ là câu chuyện tiền bạc
Nếu khoảng một thập kỷ trước, mối lo lớn nhất của Bắc Kinh là nguy cơ đồng nhân dân tệ mất giá khi dòng vốn tháo chạy, thì bức tranh hiện nay đã khác.
Theo Le Monde, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD trong năm 2025. Nhu cầu thanh toán cho hàng hóa Trung Quốc trên thế giới đang vượt xa lượng vốn chảy ra nước ngoài, giúp đồng nhân dân tệ tăng giá so với USD trong những tháng gần đây.
Điều đó đồng nghĩa việc siết dòng vốn hiện nay không còn đơn thuần xuất phát từ áp lực tỷ giá. Theo nhiều chuyên gia, động cơ ngày càng gắn với các mục tiêu an ninh, công nghệ và chiến lược phát triển dài hạn.
Trong bài phát biểu được công bố hồi tháng 1, Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng quyền tự do tài chính cần phục tùng các yêu cầu về an ninh quốc gia. Ông nhấn mạnh Trung Quốc phải đề phòng không chỉ các rủi ro từ quá trình mở cửa mà còn những nguy cơ phát sinh từ môi trường cạnh tranh quốc tế.
Theo cách nhìn này, việc giữ dòng tiền ở lại trong nước đồng nghĩa với việc duy trì nguồn vốn cho các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ, đổi mới sáng tạo và những mục tiêu phát triển do nhà nước dẫn dắt. Tuy nhiên, bài toán không hoàn toàn đơn giản.
Các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát vốn quá chặt có thể khiến tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ đối mặt thêm nhiều trở ngại. Dù việc sử dụng đồng tiền này trong thương mại đã mở rộng tại một số thị trường như Nga hay Brazil, các rào cản liên quan đến dòng vốn vẫn là yếu tố khiến nhiều nhà đầu tư quốc tế thận trọng.
Dòng tiền vẫn đang tìm kiếm những cơ hội sinh lời hấp dẫn hơn bên ngoài Trung Quốc. Tuy nhiên, con đường để nguồn vốn ấy bước ra thế giới đang ngày càng hẹp lại.
Làn sóng "khóa nhầm" trên mạng xã hội Instagram những ngày qua vẫn để lại không ít lo ngại đối với cộng đồng kinh doanh trên mạng xã hội.
Từ tối 26 đến sáng 27-5, hàng loạt tài khoản bán hàng trên Instagram đồng loạt đăng thông báo "tạm ngưng hoạt động trên nền tảng Instagram", đồng thời chuyển toàn bộ hoạt động sang Zalo, Facebook và Threads. Một số thương hiệu thời trang, mỹ phẩm, dịch vụ cho biết họ gần như "đóng cửa online" vì tài khoản bị hạn chế nhắn tin hoặc không thể đăng story, trả lời khách hàng.
Tuổi Trẻ Online đã liên hệ với Meta và đang chờ thông tin phản hồi về vụ việc nêu trên.
Theo cập nhật, nhiều tài khoản hiện tại đã được mở và tiếp tục sử dụng tài khoản. Dù vậy các chủ shop online vẫn thắc mắc về các cách thức bảo vệ tài khoản khi đây chỉ là những tài khoản tự phát, tự quản lý thay vì có nhóm nhân viên kỹ thuật đứng sau.
Anh P., kinh doanh quần áo online, cho biết sự cố khiến anh nhận ra rủi ro khi "đặt tất cả vào một giỏ".
"Mình bán chủ yếu qua Instagram, nên khi tài khoản bị hạn chế là gần như mất liên lạc với khách. Giờ chắc phải chuyển bớt dữ liệu khách sang các nền tảng khác", anh nói.
Một chủ shop chuyên bán phụ kiện tại TP.HCM, cho biết tài khoản Instagram hơn 60.000 lượt theo dõi của shop này bất ngờ bị vô hiệu hóa vào đêm 26-5.
"Lúc đó có một tài khoản nhắn hỏi sản phẩm còn không, tôi chỉ trả lời vài câu bình thường. Sau đó khoảng 10 giây thì Instagram báo tài khoản có dấu hiệu vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng và yêu cầu xác minh liên tục", chị kể.
Theo chị T., sau khi đã kháng nghị quyết định từ phía Meta, đến sáng 27-5, tài khoản đã hoạt động lại bình thường nhưng lượng tương tác giảm mạnh. Nhiều khách hàng không còn thấy story và bài đăng của shop.
Không chỉ các shop nhỏ, nhiều thương hiệu kinh doanh online có lượng khách ổn định cũng rơi vào tình trạng tương tự. Trên các hội nhóm mạng xã hội, hàng loạt bài đăng chia sẻ kinh nghiệm "né bẫy tin nhắn lạ" xuất hiện dày đặc. Một số người dùng cho rằng đây có thể là hình thức lợi dụng cơ chế kiểm duyệt tự động bằng AI của Instagram.
Tuổi Trẻ Online ghi nhận, phần lớn làn sóng "ngưng hoạt động trên Instagram" chủ yếu đến từ các cửa hàng kinh doanh nhỏ lẻ, lượng truy cập tương đối ổn định. Một số cửa hàng lớn như Yody, LSoul, Ofelia,... không có tình trạng đóng cửa tạm thời này.
Dù Instagram chưa đưa ra thông báo chính thức, nhiều tài khoản hiện đã được mở lại sau vài giờ hoặc một ngày. Tuy nhiên không ít người cho biết họ vẫn lo ngại vì hoạt động kinh doanh đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nền tảng này.
Chị N.T., chủ một cửa hàng dịch vụ làm móng khác, cho hay dù đã được thông báo tình hình hiện đã được giải quyết, chị vẫn không dám sử dụng Instagram để nhận khách hay trao đổi thông tin thông qua nền tảng này.
"Mình vẫn rất lo sợ vì rủi ro có thể tiềm ẩn. Lâu nay sử dụng Instagram như là kênh chính, vừa để buôn bán, vừa để kết nối với khách hàng. Vì thế nếu mất tài khoản này, mình cũng có thể mất lượng khách đáng kể", chị nói.
Dù phần lớn tài khoản đã được khôi phục, sự cố lần này cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng lớn của hoạt động kinh doanh online vào các nền tảng mạng xã hội. Chỉ một cú nhấp vào tin nhắn lạ cũng có thể khiến cả kênh bán hàng bị gián đoạn trong nhiều giờ.
Chị Nguyễn Ngọc Quỳnh, giám đốc marketing của nhiều thương hiệu thời trang lớn, cho biết lỗi này thường chỉ gặp ở nhóm các thương hiệu thời trang nhỏ, không có đội ngũ IT chuyên xử lý và hậu cần. Tuy nhiên hiện tại, nhiều nơi vẫn chưa dám sử dụng nền tảng này cho hoạt động kinh doanh dù có thông báo Meta đã xem xét và mở lại tài khoản cho người dùng
"Tuy nhiên một đặc trưng khi quảng cáo và xây dựng thương hiệu trên nền tảng Instagram là lưu lượng truy cập tự nhiên (organic traffic). Vì thế để đạt được con số theo dõi lớn là cả một quá trình của nhiều thương hiệu và khó xây lại từ đầu", chị nói.
