Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao: Từ trường, lực từ, cảm ứng từ

Những năm trước, việc tham gia các đợt xét tuyển sớm giúp nhiều thí sinh phần nào giảm áp lực trước kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, khi tất cả nguyện vọng đều được đăng ký trong cùng một giai đoạn, cơ hội trúng tuyển sẽ phụ thuộc vào kết quả tổng thể và khiến "cuộc đua" vào đại học trở nên tập trung hơn trong một giai đoạn.

Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị từ sớm - không phải để "xét tuyển trước", mà để sẵn sàng về hồ sơ, thông tin và chiến lược - đang trở thành xu hướng được nhiều thí sinh lựa chọn. Đặc biệt, việc sử dụng kết quả học tập THPT để tiếp cận các chương trình học bổng giúp thí sinh có thêm cơ sở để cân nhắc lựa chọn trước khi bước vào giai đoạn đăng ký chính thức.

Khi không còn cơ chế xét tuyển sớm, cơ hội trúng tuyển của thí sinh sẽ được quyết định trong cùng một giai đoạn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc tất cả bắt đầu từ cùng một vạch xuất phát.

Sự khác biệt nằm ở mức độ chuẩn bị. Những thí sinh chủ động hoàn thiện hồ sơ học tập, tìm hiểu ngành học và tiếp cận các chính sách học bổng từ sớm sẽ có nhiều lợi thế hơn khi bước vào giai đoạn đăng ký nguyện vọng chính thức.

Trong đó, xét học bạ đóng vai trò như một công cụ để đánh giá quá trình học tập dài hạn. Theo quy chế mới, điểm học bạ được tính dựa trên kết quả lớp 10, 11, 12, với yêu cầu có môn toán hoặc văn trong tổ hợp. Điều này phản ánh rõ xu hướng đánh giá toàn diện, thay vì chỉ dựa vào một kỳ thi.

Theo thông tin tuyển sinh năm 2026 của Trường đại học Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM (HUFLIT), nhà trường triển khai nhận đăng ký xét học bạ nhận học bổng từ ngày 15..4.

Hoạt động này không thay thế quy trình xét tuyển chính thức trên hệ thống của Bộ GD&ĐT, nhưng đóng vai trò như một bước chuẩn bị quan trọng, giúp thí sinh tiếp cận sớm chính sách học bổng cũng như có thêm dữ liệu để xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng.

Năm 2026, HUFLIT dự kiến tuyển sinh 23 ngành đào tạo, đồng thời áp dụng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (IELTS, TOEFL, TOEIC…) sang điểm môn ngoại ngữ trong cả phương thức xét học bạ và điểm thi THPT.

Đáng chú ý, chính sách học bổng dành riêng cho tân sinh viên năm nay được mở rộng với tổng giá trị lên đến 40 tỉ đồng, bao gồm nhiều nhóm khác nhau như: học bổng thủ khoa (đến 50% học phí toàn khóa), học bổng tân sinh viên tài năng (có thể lên đến 100% học phí với một số đối tượng đặc biệt), học bổng 20% học phí học kỳ 1 khi trúng tuyển vào HUFLIT bằng NV 1, học bổng 15% học phí toàn khóa khi học tại cơ sở Hóc Môn...

Bên cạnh cam kết không tăng học phí trong toàn khóa học, HUFLIT cũng tiếp tục triển khai quỹ hỗ trợ sinh viên với tổng giá trị 13 tỉ đồng mỗi năm. Sinh viên có thể mượn tiền từ nguồn quỹ này để đóng học phí mà không cần phải trả lãi suất. Đây là chính sách đã được HUFLIT triển khai trong nhiều năm liền, giúp người học và gia đình vơi bớt nỗi lo về gánh nặng tài chính trong hành trình chinh phục giấc mơ đại học.

Trong một kỳ tuyển sinh mà tất cả thí sinh cùng đăng ký trong một khung thời gian, việc chuẩn bị trước mang lại lợi thế rõ rệt.

Tham gia xét học bạ để xét học bổng không đồng nghĩa với việc "được xét tuyển trước", nhưng giúp thí sinh có thêm thông tin quan trọng: khả năng nhận học bổng, mức hỗ trợ tài chính và mức độ phù hợp với ngành học.

Từ đó, việc đăng ký nguyện vọng không còn là lựa chọn mang tính "đánh cược", mà trở thành một quyết định được cân nhắc và chuẩn bị kỹ lưỡng.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, sự chủ động không chỉ đến từ việc học, mà còn từ cách mỗi thí sinh tiếp cận cơ hội. Việc mở cổng nhận hồ sơ xét học bạ từ ngày 15.4, gắn với các chính sách học bổng cụ thể của HUFLIT, là một trong những bước giúp thí sinh bắt đầu hành trình đó sớm hơn - một cách bài bản và có định hướng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bài viết Không được yêu cầu học thuộc bài mẫu để kiểm tra cuối năm đăng trên Báo Thanh Niên hôm 4.5 nhận được nhiều phản hồi từ độc giả.

Bạn V.Năng gửi ý kiến về Báo Thanh Niên "Tôi thấy cả học kỳ 2, giáo viên bắt học sinh viết đi viết lại bài văn tả mẹ. Cô sửa bài nhiều lần đến nỗi đọc xong không còn nhận ra mẹ của mình luôn".

Phụ huynh An Nguyễn chia sẻ: "Con tôi học lớp 3. Cô chủ nhiệm cho 3 bài tập làm văn đã được cô chỉnh sửa, bắt học thuộc lòng để cô kiểm tra trước ngày thi. Mong Bộ Giáo dục chấn chỉnh lại cả hệ thống để trả lại giáo dục trong sáng cho các em".

Phụ huynh Trà Giang kể lại một kỷ niệm ngày con của chị học lớp 7, được bồi dưỡng thi học sinh giỏi văn, con rất hăm hăm hở và tự hào. Cho tới ngày bồi dưỡng, cô giáo của con bắt học thuộc 12 dàn ý." Lúc đó vừa trở lại trường sau dịch Covid-19, tối tối đúng 7 giờ phải mở Zoom lên trả bài. Con năn nỉ mẹ xin cô để ra khỏi đội, mình nói thôi cố gắng gần tới ngày thi rồi. Sáng hôm đi thi, con nói hy vọng không vô mấy đề cô đã bắt học, con sẽ điểm thấp và năm sau không chọn đi thi nữa. Từ đó, con cũng cụt hứng với môn văn".

Phụ huynh Thiên Thanh, cho hay con của chị học lớp 5, mấy tối nay bé nhờ mẹ trả bài văn "với điều kiện không được sai 1 chữ, không là cô kiểm tra cô la".

Bạn đọc Mỹ Đức Đặng chia sẻ: "Bây giờ thật sự mà nói con nít đi học khác nào con vẹt. Văn thì con phải tự diễn tả viết theo suy nghĩ của con chứ. Còn đằng này làm theo văn mẫu có sẵn".

Bạn đọc Hung.nguyen kể: "Tôi năm nay 69 tuổi, tôi thấy trước đây, học sinh bậc tiểu học thời tôi học rất nhàn nhã, thời nay thấy đứa cháu nội tôi học mà thấy thương, học liên tục từ sáng đến 7, 8 giờ tối".

Bạn đọc Hùng Đỗ thẳng thắn: "Vấn đề khó nhất là thay đổi nhận thức của giáo viên về việc kiểm tra đánh giá học sinh như thế nào. Học sinh và phụ huynh không thể quyết định về vấn đề này".

Thầy Nguyễn Hải Phong (tên nhân vật đã được thay đổi), từng là giáo viên tiểu học một trường công lập tại TP.HCM, kể với PV Báo Thanh Niên, cho biết có tình trạng những bài văn na ná nhau ở học sinh tiểu học. Một phần đến từ sự nôn nóng của giáo viên chủ nhiệm, nhiều thầy cô lo học sinh không thể làm tốt bài kiểm tra định kỳ, sẽ ảnh hưởng thành tích học tập của học sinh, tập thể lớp. Do đó, để an toàn hơn, một số giáo viên sẽ có cách làm là cho học sinh viết trên lớp, cô sửa lại cho chuẩn chỉnh, học sinh căn cứ bài mẫu để học theo, làm theo.

"Khi ấy tôi dạy lớp 4, vào đầu năm học, mới nhận lớp, tôi cho học sinh viết bài tập làm văn và thu lại thì thấy buồn vô cùng, gần 40 bài tập làm văn na ná nhau. Cảm xúc của một người thầy khi đọc gần 40 bài văn mà bài nào cũng giông giống bài nào nó chán vô cùng. Tôi đã thay đổi lại toàn bộ cách dạy và học tập làm văn mà các em đã được học, dạy các em cách lập dàn ý. Để học sinh có nhiều ý để viết, tôi và học sinh chơi trò chơi hỏi đáp, thầy phỏng vấn, trò trả lời, từ những câu trả lời, các em có thể phát triển bài của mình", thầy giáo nói.

"Sở dĩ phần viết văn của học sinh tiểu học là "tập làm văn", tức là giai đoạn này, các con cần được "tập" làm, tập viết văn, chứ không phải học thuộc lòng bài văn mẫu, học thuộc lòng ý tưởng của người khác, như thế không thể phát triển tư duy lâu dài được", thầy giáo tiểu học thẳng thắn.

Cô Nguyễn Mộng Tuyền, sáng lập Học viện ngôn từ, giáo viên dạy viết văn sáng tạo cho học sinh tiểu học cũng là người ôn luyện ngữ văn cho học sinh THCS, THPT, có dịp được quan sát nhiều thế hệ học sinh viết văn, sử dụng ngôn từ trong bài văn. Có một thực trạng mà cô Tuyền nhận thấy hiện nay là nhiều học sinh tiểu học học thuộc bài mẫu để ứng phó với các kỳ kiểm tra định kỳ, thậm chí, nhiều học sinh tiểu học đã rất "rành" dùng các công cụ AI như ChatGPT hoặc Gemini để gợi ý bài mẫu để làm theo.

Việc dùng AI khi đứng trước một đề văn lại càng phổ biến hơn với học sinh THCS, THPT. Đồng thời, câu đầu tiên mà nhiều học sinh thường hỏi cô giáo khi tiếp nhận đề văn là "có bài mẫu, bài tham khảo không cô ơi".

Kết quả là nhiều bài văn được "sản xuất" ra na ná nhau. Nhiều bài có cách diễn đạt đọc là biết được viết bởi "máy", tưởng là rất trôi chảy nhưng không có cảm xúc, thiếu đi trải nghiệm cá nhân. Nhiều bài lại đưa cả văn nói, câu thiếu chủ ngữ vị ngữ, thậm chí cả những từ thô tục vào bài viết, mà học sinh không hề ý thức được điều đó là không nên.

"Khi dạy viết văn, giáo viên cũng dạy học sinh cách tư duy, cách đặt câu hỏi, phản biện với vấn đề được đưa ra. Nhưng nếu học sinh khi đã quen với việc có bài mẫu, quen với việc viết văn cũng được học thuộc, được gợi ý, được mớm trước ý tưởng thì sinh ra việc lười suy nghĩ, thui chột ngôn từ, mất dần khả năng sáng tạo, mất dần khả năng đặt câu hỏi lật ngược vấn đề. Dần dần, việc học thuộc bài mẫu, học theo văn mẫu cũng khiến học sinh chán học văn", cô Tuyền nói.

Trong khi, điều rất nguy hiểm là, ở những năm tháng tiểu học, học sinh cần giữ được sự tưởng tượng, ước mơ, sự sáng tạo bay bổng, nhìn thế giới bằng nhiều màu sắc. Thế nhưng, nếu tư duy của các bạn đã bị đóng khung trong cách diễn đạt, định hình ý tưởng của giáo viên, thì khi học sinh học lên THCS, THPT, muốn thay đổi lại cách dạy, cách học, định hình lại cho các bạn cách viết văn tư duy - lập luận khoa học cũng rất khó, mất rất nhiều thời gian.

Cô Nguyễn Mộng Tuyền cho rằng, cùng với sự nỗ lực đổi mới của giáo viên, phụ huynh cũng cần đồng hành cùng hành trình đọc - viết của con, từ tiểu học. Những hoạt động đọc sách cùng con được khuyến khích, trò chuyện cùng con trước một đề văn, xây dựng dàn bài, phát triển ý bằng các câu hỏi - đáp cùng con, từ đó gợi lại cho con những kỷ niệm, cảm xúc cá nhân trước đề bài được nêu tên, tham khảo cách diễn đạt hay từ thầy cô giáo, bạn bè, từ đó con có nhiều ý tưởng, cảm xúc có thể giúp con tự hoàn thành bài viết của mình...

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 31.5, tại Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM, Lễ hội sách tranh thiếu nhi Việt Nam (VCPF) năm 2026 chính thức khép lại, đánh dấu lần đầu có một lễ hội tương tự ở Việt Nam cho thể loại sách tranh (picture book). Lễ hội không chỉ trưng bày nhiều đầu sách tranh tiêu biểu mà còn mở ra không gian đối thoại cho các bên liên quan trong và ngoài nước để phát triển hơn nữa dòng sách này.

Chia sẻ tại tọa đàm "Sách tranh nuôi dưỡng trẻ em vượt qua khó khăn" trong khuôn khổ lễ hội, anh Lê Thiện Trí, Giám đốc Chương trình phát triển ngôn ngữ của RtR Việt Nam - một tổ chức phi chính phủ quốc tế hoạt động trong lĩnh vực giáo dục có trụ sở tại Mỹ - cho biết nhiều trẻ em đang phải đối mặt với cả những khó khăn bên ngoài (thiên tai, dịch bệnh, mất mát, chia ly...) đến khó khăn nội tâm.

Điều này, theo anh Trí, tạo nên 4 nhóm đứt gãy trong trẻ. Thứ nhất là nhóm đứt gãy cảm xúc, khi các em không thể nhận diện hay gọi tên khó khăn mình đang gặp phải. Thứ hai là nhóm đứt gãy ngôn ngữ, khi không diễn đạt được vấn đề mà chỉ có thể gào thét hay bày tỏ phẫn nộ. Thứ ba là đứt gãy kết nối, khi các em không tìm được người để chia sẻ, từ ba mẹ, thầy cô đến bạn bè.

Cuối cùng là đứt gãy ý nghĩa, khiến các em mất niềm tin về cuộc sống và cảm thấy tự trách trước những vấn đề diễn ra trong gia đình, lẫn trong mối quan hệ của các em với mọi người xung quanh.

Khi này, sách tranh xuất hiện như một phương tiện để "vỗ về" trẻ, giúp các em từ nâng cao năng lực quan sát, suy luận, diễn giải, kiến tạo ý nghĩa đến mở rộng góc nhìn, thông qua "ngôn ngữ" hình ảnh, màu sắc, bố cục, khoảng trắng, kiểu chữ, bìa sách... bên cạnh văn bản thuần túy. "Sách tranh cũng là chiếc gương soi cho cuộc sống thực tế, giúp trẻ học cách xử lý của nhân vật để áp dụng cho tình huống của bản thân", anh nói.

"Sách tranh tuy không làm khó khăn biến mất, nhưng nó có thể mở ra không gian để trẻ hiểu mình, diễn đạt, kết nối và bước tiếp", anh Trí đúc kết.

Anh đồng thời nhấn mạnh, nơi sách tranh cần hiện diện nhiều hơn không phải là nhà trường hay thư viện mà là trên "bàn tay người lớn" như ba mẹ hay thầy cô. Vì chỉ khi thấu hiểu và biết cách sử dụng, sách tranh mới có thể tiến vào và "sống" trong tuổi thơ của trẻ chứ không chỉ là một vật trang trí đóng bụi trên kệ.

Trao đổi với Thanh Niên, chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương, Trưởng ban Tổ chức VCPF 2026 kiêm Giám đốc Slowbooks, bày tỏ chung quan điểm. Theo chị, trẻ em thường thụ động học tập thói quen của người lớn, đặc biệt là phụ huynh. Thế nên, nếu ba mẹ không đọc sách thì rất khó để con có thể xây dựng văn hóa đọc, và điều này phụ thuộc rất lớn và ý chí của các bậc phụ huynh trong thế giới số hiện nay.

"Chúng ta đừng nên dừng ở những sự kiện khuyến đọc cho trẻ, mà hãy mở rộng cho cả đối tượng người lớn", chị Hương nói.

Chia sẻ tại tọa đàm, một chuyên gia trị liệu tâm lý thường tiếp nhận các trường hợp trẻ em chậm nói hoặc gặp khó khăn về ngôn ngữ cũng nêu thực tế rằng, khi chị đề xuất ba mẹ đọc sách cho con như một biện pháp đồng hành thì nhiều phụ huynh tỏ ra bối rối. Bởi, khi quen với việc lướt màn hình liên tục, họ lại gặp thử thách khi phải thực sự chú tâm vào một cuốn sách tranh và tưởng tượng ra cuộc trò chuyện giữa các nhân vật trong sách.

"Chúng ta dành thời gian xây quá nhiều thư viện, nhưng lại mặc nhiên cho rằng ba mẹ nào cũng biết đọc sách cho con. Tôi tin đây là kỹ năng cần phải đào tạo lại cho ba mẹ", chị nói.

Bà Soon Young Lee, Phó chủ tịch Hiệp hội Sách tranh và xuất bản Hàn Quốc (KPPA), cho biết tại xứ sở kim chi, sách tranh không chỉ nói về những câu chuyện hồn nhiên, mà còn có thể đề cập đến các vấn đề xã hội có phần gai góc với trẻ em như bình đẳng giới, chiến tranh và người tị nạn, bi kịch trong lịch sử dân tộc, hoặc thân thuộc hơn như câu chuyện tang gia hay thú cưng qua đời...

Vì sao đưa những chủ đề này vào sách tranh? Theo bà Lee, điều này giúp các em đang phải ở trong tình huống tương tự không cảm thấy cô độc, và tiếp thêm động lực để các em quay trở lại thế giới một cách mạnh mẽ hơn sau khi hoàn thành hành trình trong sách.

"Khi một đứa trẻ đang trải qua khủng hoảng, việc trực tiếp đối diện với những cảm xúc lớn lao ấy có thể khiến các em choáng ngợp. Trong khi đó, sách tranh có thể giúp các em khám phả cảm xúc của chính mình từ một khoảng cách an toàn, thông qua việc theo dõi nhân vật trong sách - thường là động vật hoặc một đứa trẻ khác", bà Lee lý giải.

Quan trọng là những câu chuyện trong sách không chỉ miêu tả khó khăn, mà cũng khắc họa tinh thần kiên cường đối mặt với nỗi buồn và nghịch cảnh, từ đó giúp trẻ em xây dựng một "khuôn khổ nhận thức về hy vọng". "Sách tranh dạy các em bài học là khó khăn rồi có lúc sẽ xảy ra, nhưng giai đoạn đó không bao giờ kéo dài mãi mãi", bà Lee nói.

Dù hữu ích với trẻ, bà Lee cũng nhìn nhận một thực tế rằng phụ huynh Hàn Quốc dần quay lưng với thị trường sách văn học nói chung và sách tranh nói riêng. Nguyên do là nhiều ba mẹ chuộng việc mua cho con những cuốn sách giúp thúc đẩy kết quả học tập hay phát triển nhân cách hơn là những câu chuyện giả tưởng. Thế nhưng, bà lạc quan tin rằng đây là thách thức để ngành sách tranh có thể phát triển sâu hơn về nội dung và giá trị nghệ thuật.

Một điểm đáng chú ý khác tại Hàn Quốc là sách trang đang ngày càng được người lớn chú ý và tìm đọc, không chỉ khu biệt ở tuổi thiếu nhi, bởi nó có thể khơi gợi sự đồng cảm xuyên thế hệ, mang lại cảm giác ấm áp và không đặt nặng việc đọc. Theo dữ liệu của Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch nước này, số lượt mượn sách tranh ở 1.540 thư viện công từ tháng 5.2024 tới tháng 4.2025 tăng 21,2% so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt ở nhóm độ tuổi 40-60.

"Sách tranh không chỉ dành riêng cho trẻ em mà còn cho đứa trẻ bên trong mỗi người", chị Nguyễn Hữu Quỳnh Hương nhận định.

Tin Gốc: Thanh Niên