Sáng 6-5 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo chiến dịch của Mỹ nhằm dẫn dắt tàu thuyền qua eo biển Hormuz sẽ tạm dừng trong thời gian ngắn, viện dẫn đề nghị từ Pakistan và những tiến triển hướng tới một thỏa thuận cuối cùng với Iran, song nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì đầy đủ.
Nhà lãnh đạo Mỹ viết trên nền tảng Truth Social: “Dựa trên đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác, những thành công quân sự to lớn mà chúng tôi đã đạt được trong chiến dịch chống lại Iran, cũng như thực tế là đã đạt được tiến triển đáng kể hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với các đại diện của Iran, chúng tôi đã cùng nhất trí rằng: trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ và có hiệu lực, thì Dự án Tự do (đưa tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz) sẽ tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không”.
Ngày 5-5, Đài Press TV của Iran đưa tin nước này đã ban hành một cơ chế mới cho việc đi lại của các tàu thuyền qua eo Biển Hormuz.
Theo Press TV, các tàu có ý định đi qua tuyến đường thủy này sẽ nhận được thư điện tử (email) từ Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran, trong đó có thông tin về các quy tắc quá cảnh.
Các tàu phải điều chỉnh hoạt động của mình theo khuôn khổ này và xin giấy phép quá cảnh trước khi đi qua eo biển Hormuz.
Trước đó cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tái khẳng định lập trường của Chính phủ Iran rằng bất kỳ hoạt động di chuyển nào của các tàu dân sự và thương mại trong eo biển Hormuz đều tuân theo một tuyến đường được chỉ định và được điều phối với Chính phủ Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran phủ nhận cáo buộc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) rằng Tehran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào nước này, cho biết các hành động của Iran “chỉ nhằm vào Mỹ”.
Trong một tuyên bố, bộ này nêu rõ Iran sẽ không “từ bỏ bất kỳ hành động nào cần thiết và phù hợp để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia của mình”.
Quân đội Iran cũng đã lên tiếng về vụ việc. “Các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran đã không tiến hành bất kỳ hoạt động phóng tên lửa hay máy bay không người lái nào nhằm vào UAE trong những ngày qua. Nếu hành động như vậy được thực hiện, chúng tôi sẽ thông báo một cách dứt khoát và rõ ràng” – Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran khẳng định trong ngày 5-5.
Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng có thể đạt được hòa bình giữa Israel và Lebanon, nhưng nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon vẫn là trở ngại.
“Nhìn chung, tôi cho rằng thỏa thuận hòa bình giữa Lebanon và Israel là thứ có thể sắp đạt được và nên đạt được. Vấn đề giữa Israel – Lebanon không nằm ở Israel hay Lebanon, mà là Hezbollah” – ông Rubio nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Chính phủ Lebanon mong muốn đạt được một thỏa thuận lâu dài với Israel – đồng minh của Mỹ, nhằm chấm dứt các cuộc tấn công lặp đi lặp lại từ phía Israel, song vẫn chưa chính thức tuyên bố theo đuổi thỏa thuận hòa bình.
Trong khi đó, Israel khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc giải giáp vĩnh viễn nhóm vũ trang Hezbollah.
“Điều cần xảy ra tại Lebanon, điều mà mọi người đều muốn thấy, là một Chính phủ Lebanon đủ năng lực truy quét Hezbollah và tiêu diệt Hezbollah” – ông Rubio nói.
Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Washington đã hoàn tất Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) chống lại Iran sau khoảng 2 tháng, trong khi vẫn cảnh báo rằng Mỹ sẵn sàng có phản ứng “tàn khốc” nếu có thêm các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz, theo Hãng tin AFP.
“Chiến dịch đã kết thúc. Chúng tôi đã xong giai đoạn đó” – ông Rubio nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng.
Nhà ngoại giao Mỹ nêu rõ giờ đây Mỹ chuyển sang thế “phòng thủ”, tập trung nhiều hơn vào việc khôi phục lưu thông thương mại qua eo biển Hormuz.
Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV hôm 22/5 cho biết Ngụy Hoài Nhân, người đứng đầu "gia tộc họ Ngụy", bị cáo buộc các tội lừa đảo, giết người, tống tiền và tổ chức vượt biên trái phép trong phiên tòa diễn ra tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến ngày 19-22/5. Các thành viên trong băng của Ngụy cũng hầu tòa.
Đây là một trong "tứ đại gia tộc lừa đảo" từng hoành hành tại các thị trấn biên giới Myanmar. Các công tố viên cho biết kể từ năm 2019, "gia tộc họ Ngụy" đã lợi dụng ảnh hưởng với các nhóm vũ trang tại vùng Kokang ở Myanmar để vận hành nhiều khu phức hợp lừa đảo, chiếm đoạt hơn 24 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3,5 tỷ USD) của các nạn nhân ở Trung Quốc.
Hai công dân Trung Quốc được cho là đã bị các thành viên trong gia tộc họ Ngụy sát hại tại các khu phức hợp này. Băng nhóm trên cũng được cho là đã cử lực lượng vũ trang bảo vệ cho các "nhà đầu tư", những người điều hành hoạt động lừa đảo viễn thông tại các tổ hợp.
Các công tố viên còn cáo buộc Trần Đại Vĩ, cháu trai của Ngụy, tham gia vào hai vụ giết người, bên cạnh các tội danh khác. Ba nghi phạm còn lại trong phiên tòa cũng bị cáo buộc nhiều tội danh khác nhau.
Phiên tòa đang trong giai đoạn chờ nghị án. Chưa rõ khi nào thẩm phán sẽ ra phán quyết với Ngụy Hoài Nhân và đồng phạm.
"Tứ đại gia tộc", gồm họ Ngụy, họ Bạch, họ Lưu và họ Minh từng kiểm soát nền kinh tế Kokang, khu vực bán tự trị ở miền bắc Myanmar và giáp với tỉnh Vân Nam của Trung Quốc. Các gia tộc này còn điều hành hoạt động trên nhiều lĩnh vực như khai thác mỏ, sòng bạc và bất động sản, trong đó đem lại lợi nhuận lớn nhất là lừa đảo viễn thông.
Chúng đã hoạt động tự do trong nhiều năm, sử dụng các lực lượng vũ trang tư nhân và mối quan hệ chính trị để điều hành các khu phức hợp lừa đảo, nơi nạn nhân buôn người bị ép buộc phải tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Những ai không đạt chỉ tiêu hoặc cố gắng chạy trốn sẽ bị đánh đập, tra tấn và thậm chí là sát hại.
Chính phủ Trung Quốc hồi cuối năm 2023 phối hợp với chính quyền địa phương ở Myanmar phát động chiến dịch nhằm dẫn độ những cái tên chủ chốt của các gia tộc. Cho tới nay, hơn 57.000 công dân Trung Quốc đã bị bắt trong chiến dịch trấn áp do nghi ngờ có liên quan đến hoạt động lừa đảo.
Hồi tháng 3, giới chức Trung Quốc cho biết 16 người đã bị tuyên án tử hình, 39 người bị phạt tù chung thân hoặc nhận án tử hình treo trong chiến dịch đối phó "tứ đại gia tộc". Trong đó, 11 thành viên "gia tộc họ Minh" đã bị xử tử vào tháng 1 vì các tội danh như lừa đảo, buôn ma túy và giết người. 5 người khác bị tuyên án tử hình treo.
Theo Đài WCNC, nghi phạm Cole Allen, 31, đến từ bang California (Mỹ) đã bị bắt giữ sau khi bị cáo buộc lao qua các Mật vụ Mỹ tại một khách sạn ở Washington vào tối 25-4 - nơi đang diễn ra dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng với sự tham dự của Tổng thống Donald Trump.
Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố nghi phạm Allen với bốn tội danh: âm mưu ám sát tổng thống Mỹ, vận chuyển súng đạn xuyên bang với ý định thực hiện trọng tội, nổ súng trong một vụ phạm tội bạo lực và tấn công nhân viên thực thi pháp luật liên bang bằng vũ khí chết người.
Các công tố viên cáo buộc Allen đã dùng súng bắn một Mật vụ Mỹ, tuy nhiên người này mặc áo chống đạn nên đã tránh được thương tích nghiêm trọng.
Xuất hiện trong phiên điều trần ngắn tại tòa án liên bang ở Washington ngày 11-5, nghi phạm Allen mặc bộ áo tù màu cam, bị còng tay, xích chân và không đưa ra tuyên bố gì. Luật sư của ông thay mặt đưa ra lời biện hộ không nhận tội.
Phiên tòa này là một trong những bước đầu tiên của quá trình xét xử hình sự.
Thẩm phán liên bang Trevor McFadden phụ trách vụ án này và sẽ xác định lịch trình cho các giai đoạn tiếp theo của vụ án. Vụ án được cho sẽ kéo dài nhiều tháng trước khi bồi thẩm đoàn được thành lập để xét xử.
Những thông tin về nghi phạm Allen cho thấy ông là một gia sư và nhà phát triển trò chơi điện tử. Ông có quan điểm phản đối các chính sách của chính quyền Trump.
Giới chức cho biết Allen đã lên kế hoạch cho vụ tấn công và tự chụp một bức ảnh bản thân trong phòng khách sạn chỉ vài phút trước khi hành động. Bức ảnh cho thấy ông ta đeo túi đựng đạn, bao súng đeo vai và một con dao có bọc vỏ.
Trong tin nhắn gửi người thân vài phút trước vụ tấn công, Allen tự gọi mình là "sát thủ liên bang thân thiện" và chỉ trích các hành động gần đây của chính phủ Mỹ, song không nhắc tên trực tiếp Tổng thống Trump, theo các bản sao mà Hãng tin AP nắm được.
Luật sư của ông Allen khẳng định thân chủ của mình được xem là vô tội cho đến khi bị chứng minh có tội.
Luật sư này cũng đang tìm cách loại một số quan chức cấp cao Bộ Tư pháp khỏi vụ án, với lý do họ có quan hệ thân thiết với ông Trump và có mặt tại hiện trường.
Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton và thượng nghị sĩ John Cornyn hôm 26/5 bước vào vòng bầu cử thứ hai, sau khi không người nào giành quá 50% phiếu trong cuộc bỏ phiếu sơ bộ hồi tháng 3 để chọn ứng viên đại diện cho đảng Cộng hòa tại bang Texas tranh cử vào Thượng viện Mỹ.
Ông Cornyn và các đồng minh, trong đó có lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện, suốt nhiều tháng qua đã tìm cách thuyết phục Tổng thống Donald Trump ủng hộ thượng nghị sĩ đương nhiệm này. Họ lập luận rằng ông Paxton sẽ là ứng viên yếu hơn trước đối thủ đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Tuy nhiên, ông Trump hoài nghi về lòng trung thành của Cornyn và cuối cùng chọn đứng về phía ông Paxton, gọi Tổng chưởng lý Texas là "chiến binh MAGA đích thực". Ông Paxton hôm 26/5 nói trên sóng truyền hình rằng sự ủng hộ của ông Trump là "tiêu chuẩn vàng".
Tuyên bố hậu thuẫn của ông Trump được coi là động lực thúc đẩy nhóm cử tri MAGA bỏ phiếu cho Paxton, giúp ông này giành 64% số phiếu, áp đảo hoàn toàn so với 36% của Cornyn.
Cornyn tối 26/5 thừa nhận thất bại và cho biết sẽ ủng hộ Paxton trong cuộc bầu cử tháng 11.
Với kết quả này, Paxton sẽ đối đầu với ứng viên đảng Dân chủ James Talarico trong cuộc bầu cử giữa kỳ, cuộc đua có thể trở thành tâm điểm trong cuộc chiến giành quyền kiểm soát Thượng viện.
Đây là trường hợp mới nhất một ứng viên được Tổng thống Trump hậu thuẫn hạ bệ một nghị sĩ đương nhiệm. Tổng thống Mỹ đang nỗ lực loại bỏ những nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm mà ông cho là "không đủ trung thành".
Trong tháng này, ông Trump đã ủng hộ các đối thủ đánh bại hạ nghị sĩ Thomas Massie ở Kentucky, thượng nghị sĩ Bill Cassidy ở Louisiana và một số thượng nghị sĩ bang Indiana trong vòng sơ bộ của đảng Cộng hòa.
Ông Paxton và các đồng minh đã bắt đầu chuẩn bị cho cuộc đối đầu với Talarico. Lone Star Liberty PAC, siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ Paxton, đã tung quảng cáo truyền hình trong đó Tổng thống Trump gọi Talarico là "người kỳ quặc" và nhấn mạnh hàng loạt phát ngôn trước đây của ông này về Chúa và chủng tộc.
Ông Talarico, thuộc giáo hội Trưởng Lão, từng gây chú ý khi nói "Chúa là phi nhị nguyên giới". Trong cuộc phỏng vấn với Semafor năm ngoái, ông bảo vệ phát biểu này, cho rằng về mặt thần học, quan điểm Chúa vượt lên trên giới tính không gây tranh cãi.
Talarico nói cách diễn đạt của ông có thể khiến một số người khó chịu, nhưng lập luận này phù hợp với Kinh Thánh, khi Thánh Phaolô viết rằng trong Đấng Christ "không còn nam hay nữ".
Talarico tối 26/5 đã chỉ trích Paxton, gọi Tổng chưởng lý Texas là "chính trị gia tham nhũng nhất nước Mỹ".
"Kiểu tham nhũng đó là sự mục ruỗng ở lõi của hệ thống đổ vỡ này. Đó là lý do chúng ta không đủ tiền chi trả mọi thứ. Đó là lý do chúng ta không thể vươn lên dù làm việc chăm chỉ đến đâu", ông Talarico nói. Ông Paxton chưa phản hồi lời chỉ trích này.
Cuộc bầu cử tại Texas được dự báo sẽ tốn kém, trong bối cảnh một số thượng nghị sĩ Cộng hòa cảnh báo đảng có thể phải chi nhiều tiền hơn để hậu thuẫn Paxton trong cuộc đua với Talarico.
Ứng viên Dân chủ Talarico đã huy động được hơn 40 triệu USD, chi phần lớn số tiền này để thắng một cuộc cạnh tranh gay gắt trong vòng sơ bộ. Báo cáo cho thấy chiến dịch của ông còn gần 10 triệu USD trong tài khoản vào cuối tháng 3. Paxton đã huy động được 7,6 triệu USD, và chiến dịch của ông còn 2,3 triệu USD tính đến ngày 6/5.
