Chỉ số giá tiêu dùng tại Mỹ tăng khoảng 20-25% trong giai đoạn 2020-2024. Báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy người dân đối mặt với áp lực tài chính trong nhiều năm qua.
Do không có hệ thống y tế toàn dân và chi phí y tế cao, người Mỹ buộc phải thắt chặt chi tiêu. Hơn 37% người trưởng thành cho biết họ không thể chi trả một khoản khẩn cấp 400 USD, theo số liệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Để bù đắp chi phí, người tiêu dùng hình thành 5 thói quen.
Săn phiếu giảm giá nhu yếu phẩm
Khác với việc dùng ưu đãi cho hàng xa xỉ, người Mỹ sử dụng phiếu giảm giá cho thực phẩm và vật dụng hàng ngày. Dữ liệu từ NielsenIQ cho biết hơn 90% người Mỹ từng sử dụng loại phiếu này.
Đổ xăng ở nơi khác
Người dân có xu hướng lái xe sang các khu vực lân cận để tìm trạm xăng có mức giá thấp hơn. Khi giá xăng chạm ngưỡng cao nhất trong 4 năm qua, việc tiết kiệm vài cent mỗi gallon trở thành phương án tối ưu để giảm chi phí di chuyển hàng tháng.
Ở Mỹ, giá xăng không thống nhất toàn quốc mà thay đổi theo từng bang, thậm chí từng quận/hạt (county) và thành phố. Nguyên nhân là ngoài thuế liên bang, mỗi địa phương tự áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt, phí môi trường và phí bảo trì đường bộ khác nhau.
Thông thường, trạm xăng ở sát đường cao tốc hoặc trung tâm thành phố thường đắt hơn. Chỉ cần lái xe thêm 5-10 phút vượt qua ranh giới một thị trấn hoặc ranh giới quận, mức thuế thay đổi có thể giúp giá xăng rẻ hơn từ 20 đến 50 cent mỗi gallon. Với các xe cỡ lớn, việc này giúp tiết kiệm 5-10 USD cho mỗi lần đổ đầy bình.
Chia sẻ chi phí sinh hoạt
Việc chia hóa đơn qua các ứng dụng thanh toán như Venmo phản ánh cách người Mỹ quản lý tài chính nhóm. Trung tâm Nghiên cứu Pew ghi nhận khoảng 38% người trưởng thành sử dụng Venmo, trong đó 44% người dưới 30 tuổi cho biết mục đích chính là chia tiền trong các hoạt động chung.
Đại diện Forbes Advisor nói gần một nửa người dùng ứng dụng thanh toán chia nhỏ hóa đơn thường xuyên hơn từ khi lạm phát tăng, tập trung vào khoản ăn uống. Các nghiên cứu hành vi chỉ ra việc tất toán chi tiết giúp kiểm soát ngân sách cá nhân hiệu quả.
Mua hàng sỉ
Mua hàng số lượng lớn giúp người Mỹ tiết kiệm trung bình 27% chi phí thực phẩm, theo LendingTree. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), chỉ số giá thực phẩm tăng 11,4% vào năm 2022 và duy trì ở mức cao trong giai đoạn 2023–2024.
Numerator cho biết hơn 60% hộ gia đình Mỹ sở hữu thẻ thành viên tại các chuỗi bán lẻ sỉ như Costco hoặc Sam’s Club để giữ mức chi tiêu ổn định.
Dự tiệc không mang quà
Khảo sát của Evite cho thấy quà tặng hiện chỉ xuất hiện trong các dịp như tiệc tân gia; các buổi gặp gỡ thông thường không còn yêu cầu quy tắc này. Nghiên cứu của The Salonnière chỉ ra hơn một nửa người tham gia khảo sát không mang quà khi dự tiệc. Việc giảm áp lực quà tặng giúp duy trì các mối quan hệ xã hội đối với những người đang quản lý ngân sách eo hẹp.
Lễ trao giải cuộc thi "Bác Hồ với thiếu nhi - Thiếu nhi với Bác Hồ" và cuộc thi sáng tác văn thơ Cây bút tuổi hồng năm học 2025-2026 được Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng phối hợp cùng Hội đồng Đội Trung ương tổ chức ngày 14-5 tại Hà Nội.
Đây là hoạt động kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026) và 85 năm Ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (15-5-1941 - 15-5-2026).
Về cuộc thi "Bác Hồ với thiếu nhi - Thiếu nhi với Bác Hồ", ban tổ chức cho biết đã thu hút gần 38.000 bài thi cá nhân (thi viết và thi vẽ với chủ đề: "Những cháu ngoan Bác Hồ") cùng gần 200 bài thi tập thể (thi video clip với chủ đề: "Tiếp lửa truyền thống - Tự hào là thiếu nhi Việt Nam") từ 34 tỉnh, thành trên cả nước.
Theo ban tổ chức, các bài dự thi đã tập trung làm rõ tình cảm của thiếu nhi đối với Bác Hồ, đồng thời liên hệ thực tiễn việc học tập và làm theo "5 điều Bác Hồ dạy".
Ban tổ chức trao tổng số 104 giải thưởng, trong đó có 46 giải tập thể (gồm: 1 nhất, 5 nhì, 10 ba, 30 khuyến khích) và 58 giải cá nhân (gồm: 2 nhất, 6 nhì, 10 ba và 40 khuyến khích).
Cụ thể, giải nhất tập thể thuộc về Trường Tiểu học Lộc Thọ (phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa).
Giải cá nhân, phần thi viết, giải nhất thuộc về Nguyễn Phương Nghi (lớp 4A1, trường Tiểu học Ngọc Lý, xã Tân Yên, tỉnh Bắc Ninh). Giải nhất thi vẽ thuộc về Phạm Lê Bảo Trâm (lớp 5/5, trường Tiểu học Trần Văn Dư, phường Hòa Xuân, TP Đà Nẵng).
Ngoài hai giải nhất được trao cho hai học sinh tiểu học thì đa số các giải thưởng của cuộc thi "Bác Hồ với thiếu nhi - Thiếu nhi với Bác Hồ" thuộc về các em học sinh tiểu học. Phần thi vẽ, nhiều em được giải là học sinh lớp 1, lớp 2.
Theo tiến sĩ tâm lý Christopher Willard, Đại học Y Harvard (Harvard Medical School), người càng thông minh và thành đạt đôi khi càng khó thấu hiểu người khác, đặc biệt là với những người thân thiết. Ông cho biết đây không phải khuyết điểm tính cách mà là cơ chế hoạt động của thần kinh.
Cái bẫy của trí thông minh
Trong giao tiếp, bộ não của người thông minh xử lý thông tin nhanh. Họ nhận diện quy luật, đưa ra kết luận và chuẩn bị phản hồi ngay khi đối phương chưa kết thúc câu nói.
Tiến sĩ Willard cho biết, đây là lợi thế trong công việc nhưng lại là điểm yếu trong giao tiếp. Khi đối phương đang nói, người thông minh có xu hướng ngừng chú ý để tập trung chuẩn bị cho câu trả lời. Thay vì dùng sự tập trung để cảm nhận giọng điệu, ngôn ngữ cơ thể và ẩn ý của người nói, họ lại mải bảo vệ luận điểm cá nhân. Những người làm công việc sáng tạo cũng dễ bị xao nhãng bởi các ý tưởng nảy sinh giữa chừng.
Rào cản từ địa vị
Theo lý thuyết tâm trí, địa vị càng cao thường đi đôi với khả năng thấu cảm và lắng nghe càng giảm. Khi ở vị trí quản lý, họ hiếm khi nghe được những ý kiến trái chiều do cấp dưới thường tự kiểm duyệt hoặc điều chỉnh quan điểm.
Các đặc điểm giúp họ thành công như sự quyết đoán, khả năng phán đoán nhanh và tự tin lại phản tác dụng trong những cuộc trò chuyện cần sự cởi mở. Việc phải chờ đợi để nghe hết suy nghĩ của người khác thường khiến một bộ não quen hoạt động với hiệu suất cao cảm thấy mất thời gian.
Nghịch lý của sự thân thuộc
Nhà nghiên cứu Nick Epley từ Đại học Chicago gọi hiện tượng này là "thiên kiến giao tiếp do thân thiết". Mọi người thường lắng nghe kém hơn đối với bạn đời, đồng nghiệp lâu năm hoặc bạn thân.
Do đã quen thuộc, não bộ tự xây dựng một mô hình dự đoán. Người nghe cho rằng họ biết đối phương định nói gì. Thay vì tiếp nhận thông tin mới, họ chỉ so khớp dữ liệu với những định kiến có sẵn.
Cách cải thiện
Để khắc phục, tiến sĩ Willard gợi ý một số phương pháp:
Với người thông minh: Cần tạm gác câu trả lời đang hình thành trong đầu và tập trung nghe hết câu chuyện để có phản hồi phù hợp.
Với người thành đạt: Định kỳ nhớ lại thời điểm mới vào nghề khi chưa có địa vị. Sự khiêm tốn giúp kích hoạt sự tò mò và tập trung.
Với các mối quan hệ thân thiết: Không mặc định bản thân đã biết tất cả. Chủ động đặt các câu hỏi mở như: "Có điều gì về bạn mà tôi chưa biết?" hoặc "Dạo này bạn có băn khoăn điều gì không?".
Nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy tâm trí con người thường đi lang thang khoảng 48% thời gian trong các cuộc hội thoại. "Luyện tập lắng nghe là quá trình nhận ra sự xao nhãng và chủ động quay trở lại. Mỗi lần bạn chọn lắng nghe là một hành động thể hiện sự tôn trọng đối với người đối diện", ông Willard nói.
Chiều nay (19-5), Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã ký kết chương trình hợp tác với Tập đoàn TCP (Thái Lan) duy trì các chương trình phối hợp, lan tỏa lối sống tích cực cho thanh niên.
Theo Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, trong giai đoạn 2026 - 2028, Hội và TCP tiếp tục phối hợp để thực hiện các chuỗi hoạt động nhằm chăm lo đời sống cho thanh niên công nhân, thanh niên yếu thế, lan tỏa lối sống tích cực của thanh niên.
Các chương trình lớn của Hội phối hợp có sức lan tỏa lớn như Ngày hội Thanh niên công nhân - Lan tỏa năng lượng tích cực, Tỏa sáng Nghị lực Việt, Giải thưởng Thanh niên sống đẹp, và Công trình Không gian Thể thao thanh niên - Tiếp năng lượng, bừng sức trẻ.
Ngoài ra còn có các chuỗi hoạt động khác như chăm lo đời sống thanh niên công nhân, tôn vinh những tấm gương thanh niên khuyết tật giàu nghị lực, lan tỏa hành động đẹp trong cộng đồng trẻ, đồng thời khuyến khích thanh niên rèn luyện thể chất và xây dựng lối sống tích cực.
Anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, cho hay các chương trình phối hợp trong nhiều năm qua của tổ chức Hội với tập đoàn này đã góp phần lan tỏa lối sống tích cực, cổ vũ tinh thần vượt khó, nâng cao thể chất, tinh thần trách nhiệm xã hội và khơi dậy khát vọng cống hiến trong giới trẻ.
Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ hiện nay, thanh niên Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội lớn nhưng cũng không ít thách thức từ quá trình chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
Theo anh Lâm, thời gian tới các hoạt động của chương trình hướng đến chăm lo thường xuyên, lâu dài để đông đảo thanh niên được thụ hưởng.
