Trên bảng xếp hạng tổng các kỳ Olympic, Ý là quốc gia mạnh nhất ở môn đấu kiếm với tổng cộng 135 huy chương, kế đến là Pháp, Nga… rồi Hàn Quốc (hạng 7), trong khi Trung Quốc xếp tận vị trí thứ 10.
Thể thức đấu kiếm thể thao ngày nay không giống như những gì chúng ta mường tượng về kiếm thuật của thời trung đại, hay cách sử dụng kiếm nơi chiến trường.
Nhưng kể cả khi nói đến văn hóa dùng kiếm, người Trung Quốc ngày nay cũng không nổi bật so với phần còn lại của thế giới.
Kendo (kiếm đạo) của người Nhật Bản được xem là văn hóa dùng kiếm phổ biến nhất, nổi tiếng nhất thế giới. Với thanh katana và văn hóa kendo, người Nhật thực sự tạo được một trường phái vô cùng đặc thù, được hâm mộ đông đảo bởi cộng đồng đam mê võ thuật toàn cầu.
Kế đến là thanh kiếm lưỡi cong shamshir của người Ba Tư, trở thành biểu tượng cho trường phái “kiếm chém” nổi tiếng của thế giới Hồi giáo. Hay claymore – thanh kiếm gắn liền với các hiệp sĩ trung cổ châu Âu, nặng đến gần 5kg.
Trung Quốc hoàn toàn tụt lại trong hệ thống “văn hóa kiếm thuật” kể trên. Ngày nay, kiếm của người Trung Hoa gắn liền với dạng tập luyện dưỡng sinh của Thái cực đạo, và chỉ được “dương danh” trong tiểu thuyết hoặc điện ảnh.
Thực tế, Trung Quốc từng là một trong những cái nôi lớn nhất của kiếm thuật thế giới. Từ thời nhà Chu và nhà Hán, kiếm đã giữ vai trò quan trọng trong quân đội và tầng lớp quý tộc.
Một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất là Kiếm Việt Vương Câu Tiễn, thanh kiếm hơn 2.000 năm tuổi nhưng gần như không gỉ sét khi được khai quật vào thập niên 1960. Các nhà khảo cổ xem đây là minh chứng cho trình độ luyện kim cực cao của Trung Hoa cổ đại.
Không chỉ phát triển kỹ thuật rèn kiếm, người Trung Quốc còn xây dựng cả một nền văn hóa kiếm thuật.
Trong xã hội cổ truyền, kiếm không đơn thuần là vũ khí chiến tranh mà còn gắn với hình tượng hiệp khách, văn nhân và đạo sĩ.
Khác với châu Âu, nơi kiếm chủ yếu phục vụ quân sự và đấu tay đôi, kiếm thuật Trung Hoa nhanh chóng mang thêm yếu tố mỹ học và triết lý. Các kỹ thuật di chuyển, thân pháp, nhịp thở hay thần thái đều được xem trọng không kém hiệu quả chiến đấu.
Theo sử gia Meir Shahar, kiếm thuật Trung Hoa dần đánh mất tính thực chiến vì văn hóa biểu diễn. Điều này gần tương tự với chất lượng võ thuật của các võ phái kung fu truyền thống.
Bước ngoặt lớn xuất hiện khi thuốc súng và súng trường thay đổi hoàn toàn chiến tranh. Từ cuối thời Minh sang Thanh, kiếm bắt đầu mất dần vai trò quân sự.
Những trận đánh hiện đại không còn phụ thuộc vào kỹ năng đấu kiếm cá nhân như trước. Khi kiếm không còn là công cụ sinh tồn, kiếm thuật cũng chuyển dần sang tính biểu tượng và truyền thống.
Biến động lịch sử thế kỷ 19 và 20 càng làm quá trình này mạnh hơn. Nội chiến, chiến tranh với phương Tây và Nhật Bản, rồi các biến động xã hội sau năm 1949 khiến nhiều hệ phái võ thuật bị đứt gãy truyền thừa.
Sau đó Trung Quốc tiến hành chuẩn hóa võ thuật thành hệ thống wushu hiện đại. Đây là giai đoạn mang tính quyết định.
Wushu giúp võ thuật Trung Hoa phổ biến toàn cầu nhờ yếu tố thẩm mỹ cao, nhưng đồng thời cũng đẩy nhiều môn võ sang hướng biểu diễn. Các bài quyền kiếm ngày càng chú trọng: động tác đẹp, độ khó, tính nghệ thuật…
Yếu tố “độ khó” bị xem là khuyết điểm tai hại của kiếm thuật wushu. Ở chiều ngược lại, kiếm thuật thể thao – hoặc kendo của người Nhật Bản có xu hướng tối giản để tăng tính thực chiến.
Nhiều cộng đồng nghiên cứu kiếm thuật quốc tế nhận xét rằng đây là nguyên nhân khiến kiếm thuật Trung Hoa hiện đại bị xem là “đẹp nhưng thiếu va chạm thật”.
Trên các diễn đàn võ thuật và nghiên cứu kiếm cổ, không ít chuyên gia cho rằng nhiều bài kiếm wushu hiện nay có động tác quá lớn, quá mở và khó áp dụng trong giao kiếm thực tế.
Trong khi Trung Quốc đi theo hướng biểu diễn hóa, Nhật Bản và châu Âu lại chọn con đường khác.
Tại Nhật, kiếm thuật samurai được chuyển hóa thành kendo. Dù đã thể thao hóa, kendo vẫn giữ cốt lõi là đối kháng trực tiếp, phản xạ cự ly và áp lực thi đấu. Người tập liên tục sparring (đối luyện) với đối thủ thật, từ đó duy trì cảm giác chiến đấu.
Tương tự, châu Âu phát triển fencing thành môn Olympic với hệ thống huấn luyện cực kỳ hiện đại. Những quốc gia như Ý, Pháp hay Hungary duy trì truyền thống đấu kiếm liên tục hàng trăm năm.
Gần đây, phong trào HEMA, tức phục hưng võ thuật lịch sử châu Âu, còn giúp nhiều kỹ thuật kiếm cổ được nghiên cứu và thực hành lại bằng đối kháng thực tế.
Chính sự khác biệt trong phương pháp tập luyện đã tạo nên khoảng cách lớn về cảm giác thực chiến.
Theo nhiều huấn luyện viên võ thuật, không có bài quyền nào thay thế được sparring. Một người có thể thuộc hàng trăm chiêu thức đẹp mắt nhưng vẫn lúng túng khi đối mặt với áp lực va chạm thật. Đây là điều mà kendo, fencing hay các môn vật, boxing hiện đại luôn duy trì rất nghiêm ngặt.
Điều trớ trêu là kiếm thuật Trung Hoa càng nổi tiếng trong văn hóa đại chúng thì hình ảnh thực chiến của nó càng suy yếu.
Tiểu thuyết võ hiệp và phim ảnh đã biến kiếm khách thành biểu tượng lãng mạn, thần bí và gần như siêu nhiên. Nhưng chính quá trình “thi vị hóa” ấy khiến công chúng dễ nhầm lẫn giữa mỹ học võ thuật và hiệu quả chiến đấu thực tế.
Rốt cuộc, kiếm của người Trung Hoa chỉ gắn với “quân tử”, và ngày càng xa rời võ đài.
Ngôi sao chuẩn bị bước sang tuổi 26 Haaland là chân sút nguy hiểm nhất trên hàng tấn công của đội tuyển Na Uy. Ngôi sao của Man City đã 7 lần ghi bàn cho đội tuyển Na Uy tại World Cup 2026 giúp đội bóng này lần đầu tiên trong lịch sử giành quyền vào tứ kết. Hầu hết bàn thắng của Haaland đều mang tính quyết định giúp đội tuyển Na Uy ấn định thắng lợi chung cuộc. Ở cuộc đua giành danh hiệu vua phá lưới, Haaland hiện chỉ kém 2 chân sút xếp trên là Mbappe (Pháp) và Messi (Argentina) đúng 1 bàn. Chắc chắn hàng phòng ngự đội tuyển Anh sẽ "chăm sóc" Haaland rất kỹ nhằm phong tỏa chân sút này.
Trong khi đó chân sút 32 tuổi Harry Kane hiện đóng góp 6 bàn thắng cho đội tuyển Anh tại World Cup 2026. Kinh nghiệm cùng kỹ năng săn bàn nhạy bén giúp Harry Kane tỏa sáng đúng lúc, tạo sự kết dính trên hàng tấn công của "Tam sư". Khả năng kết nối của Harry Kane với các đồng đội như Jude Bellingham tốt hơn so với Haaland vốn khá đơn độc trên hàng tấn công của đội tuyển Na Uy.
Đội tuyển Na Uy được đánh giá có khả năng tạo bất ngờ cho đội tuyển Anh như cách họ quật ngã đội bóng từng 5 lần vô địch thế giới là Brazil ở vòng 16 đội. Tuy nhiên xét ở các khía cạnh, đội tuyển Anh vẫn được đánh giá nhỉnh hơn đối thủ. Tam sư cho thấy được bản lĩnh, kinh nghiệm của đội bóng lớn qua các chiến thắng sít sao ở vòng loại trực tiếp.
Quan trọng hơn HLV Thomas Tuchel có trong tay dàn tuyển thủ chất lượng, có chiều sâu khi đội hình chính với dự bị không quá chênh lệch. Nhờ đó khi cần thiết, đội tuyển Anh có thể làm mới con người lẫn cách chơi nhằm hướng đến mục tiêu cao nhất. Trên hàng tấn công, đội tuyển Anh không quá phụ thuộc vào Harry Kane (6 bàn) mà còn có sự chia lửa từ Jude Bellingham (4 bàn) cùng sự cơ động, triển khai tấn công đa dạng từ các nhân tố khác.
Chuyên gia bóng đá Đoàn Minh Xương dự đoán đội tuyển Anh sẵn sàng chơi thực dụng trước Na Uy để chờ cơ hội. "Trận đấu giữa đội tuyển Anh với Na Uy sẽ chặt chẽ, nặng về chiến thuật nên có thể không có nhiều pha bóng đẹp mắt như mong đợi. Đội tuyển Na Uy có lợi thế tâm lý phấn chấn, thoải mái. Tuy nhiên, tôi nghĩ đội tuyển Anh sẽ thể hiện được bản lĩnh để giành vé đi tiếp", ông Đoàn Minh Xương nói.
Trong 5 lần chạm trán gần nhất, đội tuyển Anh thắng 2, hòa 2, thua 1 trước Na Uy. Ở trận giao hữu gần nhất vào tháng 9.2014, đội tuyển Anh vượt qua Na Uy với tỷ số 1-0. Đáng chú ý, trong cả 5 lần gặp nhau gần đây giữa 2 đội có đến 2 trận hòa không bàn thắng, các trận còn lại đều không quá 2 bàn.
Siêu máy tính Opta đánh giá đội tuyển Anh sáng giá hơn Na Uy trong việc giành vé vào bán kết. Theo đó, trong 25.000 lần mô phỏng trước trận đấu, tỷ lệ thắng của đội tuyển Anh là 50,4% còn khả năng thắng của đội tuyển Na Uy là 25,1% và kết quả hòa là 24,6%, tính ở thời gian thi đấu chính thức (90 phút). Nếu tính thêm hiệp phụ và đá luân lưu, siêu máy tính Opta đánh giá cơ hội đi tiếp của đội tuyển Anh lên tới 62,3%.
Ronaldo vừa có lần đầu tiên thi đấu tại giải đấu cúp hạng hai châu Á, AFC Champions League Two. Anh ghi bàn mở tỷ số và góp công lớn vào chiến thắng đậm của Al Nassr trước đối thủ Al Wasl của UAE với tỷ số 4-0. Qua đó, giành quyền vào bán kết gặp đối thủ Al Ahli của Qatar vào ngày 22.4 tới đây.
Với bàn thắng vừa ghi, Ronaldo đã nâng tổng số bàn thắng trong sự nghiệp của mình lên con số 969 bàn, và chỉ còn cách kỷ lục 1.000 bàn thắng 31 bàn nữa mà thôi. Trong khi Messi vừa nâng kỷ lục bàn thắng lên 905 bàn, và còn cách đến 95 bàn nữa mới hoàn thành kỷ lục 1.000 bàn thắng của mình.
Thống kê của Ronaldo, kể từ khi anh gia nhập Al Nassr ở tất cả các giải đấu, danh thủ này đã thi đấu 141 trận, ghi 125 bàn thắng và có 23 pha kiến tạo. Mặc dù vậy, những kỷ lục bàn thắng này không được đánh giá cao do Ronaldo chưa giúp Al Nassr giành được chức vô địch nào tính đến nay.
Nhưng cơn hạn này sắp được giải tỏa, khi Ronaldo và Al Nassr đang có mùa giải thăng hoa. Họ đang dẫn đầu tuyệt đối giải Saudi Pro League khi đang hơn kình địch Al Hilal đến 8 điểm, nhưng đấu nhiều hơn 1 trận. Ronaldo và đồng đội chỉ cần giành thêm 4 trận thắng trong 5 vòng đấu còn lại là sớm lên ngôi vô địch.
Trong khi đó, tại giải đấu cúp AFC Champions League Two, Ronaldo và Al Nassr vào bán kết, họ đang có ưu thế lớn khi sẽ đấu trận quan trọng này trên sân nhà gặp Al Ahli của Qatar.
Nếu giành tiếp chiến thắng, họ cũng sẽ được đấu trận chung kết ngay trên sân nhà của mình và sẽ tiếp đối thủ từ Nhật Bản là Gamba Osaka hiện đã có mặt. Trường hợp đội bóng của Qatar chiến thắng, thì trận chung kết sẽ tổ chức trên sân của CLB Al Ahli ở Qatar.
Chắc chắn, Ronaldo và Al Nassr sẽ không bỏ lỡ cơ hội rất lớn mà Liên đoàn Bóng đá châu Á đã tạo điều kiện quá tốt cho họ, khi có thể lập cú đúp vô địch trong mùa giải 2025 - 2026.
Trận chung kết AFC Champions League Two sẽ được tổ chức vào ngày 16.5 tới, ngay trước khi vòng đấu cuối của giải Saudi Pro League diễn ra.
Theo bảng xếp hạng mới nhất của UMB (phiên bản chỉ tính điểm các chặng đấu World Cup và World Championship), Frederic Caudron đứng ở vị trí thứ 8 thế giới với 263 điểm. Đây là một cột mốc cực kỳ quan trọng, bởi việc lọt vào tốp 8 đồng nghĩa với việc Caudron sẽ thuộc nhóm hạt giống số 1 khi phân chia bảng tại các chặng đấu World Cup billiards carom 3 băng.
Nhìn lại hành trình của Caudron, giới mộ điệu phải ngả mũ trước sự thăng tiến thần tốc này. Rời PBA để trở lại "mái nhà xưa" từ tháng 5.2024 với vị trí nằm ngoài tốp 3.000, cơ thủ có biệt danh "thiên tài" đã liên tục cày ải từ các vòng loại thấp nhất để tích lũy từng điểm số. Giờ đây, ông đã chính thức trở lại nhóm tinh hoa nhất của billiards carom 3 băng toàn cầu, thuộc hệ thống UMB.
Trong hơn một năm qua, dấu ấn đậm nét nhất của Caudron chính là chức vô địch thế giới (World Championship) 2025 diễn ra vào tháng 10 năm ngoái. Trong trận chung kết nghẹt thở, ông đã đánh bại người đồng hương Eddy Merckx để lần thứ 4 đăng quang giải đấu danh giá nhất của UMB.
Tuy nhiên, có một sự thật khá thú vị là dù đã vô địch World Championship, nhưng Caudron vẫn chưa thể lên ngôi tại bất kỳ chặng đấu World Cup nào kể từ khi quay lại UMB. Kể từ tháng 5.2024 đến nay, tay cơ sinh năm 1968 đã tham dự không dưới 10 chặng đấu World Cup. Thành tích tốt nhất của Caudron tại các chặng đấu World Cup trong thời gian qua là vị trí á quân World Cup billiards Veghel – Hà Lan vào tháng 10.2024. Người đã cản bước Caudron đoạt chức vô địch World Cup Veghel 2024 chính là cơ thủ số 1 Việt Nam Trần Quyết Chiến.
Với vị trí thứ 8 thế giới hiện tại, Frederic Caudron được vào thẳng vòng chung kết 32 cơ thủ, thuộc nhóm hạt giống số 1 nên sẽ tránh được nhiều đối thủ cực mạnh. Tại chặng đấu World Cup billiards đang diễn ra ở Bogota – Colombia, cơ thủ người Bỉ nằm ở vị trí đầu tiên tại bảng H của vòng đấu chính. Đối thủ đầu tiên được xác định của Caudron là Martin Horn (Đức).
Trước khi rời UMB để sang PBA, Frederic Caudron cũng nằm trong nhóm cơ thủ giữ kỷ lục về số chức vô địch World Cup billiards với 21 lần đăng quang. Vào lúc này, cơ thủ người Bỉ vẫn đang nỗ lực đi tìm chức vô địch thứ 22 trong sự nghiệp, nhưng là đầu tiên kể từ khi trở lại UMB. World Cup billiards Bogota 2026 là cơ hội cho lão tướng sinh năm 1968 thực hiện hóa điều này.
