Tôi là một sinh viên mới ra trường và may mắn có được công việc ổn định sau khi tốt nghiệp. Nhưng mỗi lần đọc những câu chuyện về người trẻ thất nghiệp, loay hoay tìm chỗ đứng sau đại học, tôi vẫn thấy rất chạnh lòng, bởi có một người bạn thân của tôi – một cử nhân quản trị kinh doanh – cũng đang ở trong hoàn cảnh đó.
Chín tháng trước, ngày nhận bằng tốt nghiệp, bạn tôi từng rất tự tin. Giống như nhiều sinh viên khác, cậu tin rằng tấm bằng đại học sẽ là cánh cửa mở ra cơ hội nghề nghiệp. Hôm liên hoan ra trường, chúng tôi còn ngồi nói với nhau về chuyện công việc tương lai, mức lương khởi điểm, môi trường làm việc mong muốn. Khi ấy, mọi thứ đều rất nhiều hy vọng.
Rồi hành trình tìm việc bắt đầu. Bạn tôi dành nhiều thời gian chỉnh sửa CV, gửi hồ sơ đến hàng chục công ty. Mỗi lần như vậy là một lần chờ đợi và đổi lại phần lớn chỉ là sự im lặng từ phía nhà tuyển dụng. Có nơi không phản hồi, có nơi gửi email từ chối ngắn gọn.
Điều khiến người trẻ mệt mỏi không chỉ là thất nghiệp, mà còn là cảm giác dần mất đi giá trị. Tôi nhớ có lần bạn nói: “Tao bắt đầu ngại gặp người quen, bởi đi đâu cũng là những câu hỏi: ‘Đi làm chưa?’, ‘lương bao nhiêu?’, ‘sao vẫn chưa xin được việc?'”. Không ai cố ý làm tổn thương bạn, nhưng những câu hỏi ấy vẫn trở thành áp lực rất lớn với một người trẻ đang loay hoay tìm chỗ đứng.
>> Tôi đầu tư 600 triệu cho con học đại học đáng giá từng đồng
Rồi bạn tôi quyết định chạy shipper kiếm tiền sau ba tháng thất nghiệp vì cần tiền để tự lo cuộc sống và không muốn tiếp tục phụ thuộc gia đình. Một người học về quản trị, marketing, chiến lược kinh doanh… giờ phải chạy xe ngoài đường giao từng đơn hàng quả là chua chát. Nhưng ít nhất, bạn cũng đang làm việc, tự kiếm tiền bằng sức lao động của mình, bước tiếp thay vì ngồi yên chờ đợi.
Bạn từng nói rằng quãng thời gian chạy shipper giúp cậu học được nhiều thứ hơn tưởng tượng. Đó là cách chịu áp lực ngoài đời thực, cách giao tiếp với đủ kiểu khách hàng, cách quản lý thời gian và cả sự kiên nhẫn… Những điều đó không có trong giáo trình đại học. Quan trọng nhất là dù làm shipper, bạn vẫn không từ bỏ mục tiêu ban đầu. Ban ngày đi giao hàng, tối về bạn vẫn học thêm kỹ năng, vẫn chỉnh sửa CV, vẫn tìm việc chuyên môn.
Tôi nghĩ rất nhiều người trẻ hiện nay cũng đang như vậy. Có người ra trường thuận lợi, có việc đúng ngành ngay lập tức. Nhưng cũng có người phải đi đường vòng, làm nhiều công việc khác để tồn tại và tích lũy kinh nghiệm sống. Điều đó không có nghĩa là họ thất bại. Thực tế cuộc sống không phải lúc nào cũng đi theo lộ trình thẳng theo kiểu học đại học xong phải có việc tốt, lương cao, đúng chuyên ngành.
Nhìn bạn mình chạy xe giao hàng giữa nắng mưa mỗi ngày, tôi không thấy đó là hình ảnh của sự thất bại. Tôi thấy một người trẻ đang cố gắng tự đứng trên đôi chân của mình, đang tìm cách vượt qua giai đoạn khó khăn nhất sau khi ra trường. Và tôi tin rằng, rồi sẽ đến lúc những trải nghiệm hôm nay trở thành hành trang quý giá cho bạn sau này.
"Tôi thấy giá vé xe buýt hiện tại đang rất rẻ, chỉ 7.000 đồng một lượt. Nếu miễn phí thì liệu có thu hút được thêm nhiều khách?
Theo tôi, cái người dân cần không phải là rẻ, mà là sự thuận tiện. Nhiều người sống trong hẻm, phải ra trạm xe buýt khá xa, đây cũng là bất tiện. Ngoài ra thời gian di chuyển quá lâu, dừng nhiều lần, lại phải đổi tuyến nhiều lần, rất bất tiện. Nên nghiên cứu làm sao để người dân có thể di chuyển mà không cần phải đổi chặng nhiều lần".
Độc giả Hà nêu quan điểm như trên, sau thông tin TP HCM sẽ miễn phí xe buýt cho toàn dân. Theo đó, thành phố dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm để miễn phí xe buýt, nhằm khuyến khích chuyển từ xe máy sang phương tiện công cộng, theo Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang.
Độc giả nickname boconganh1719 nói: "Là một người đi xe buýt nhiều năm, tôi nhận thấy giá vé xe buýt hiện tại đã rẻ hơn các phương tiện cá nhân rồi. Do đó, việc miễn phí hoàn toàn vé chưa phải là giải pháp tối ưu để thu hút người dân đi xe buýt.
Mục tiêu của thành phố là khuyến khích chuyển từ phương tiện cá nhân sang sử dụng xe buýt nên cần thiết nhất là nâng cao chất lượng dịch vụ của xe buýt. Khi chất lượng dịch vụ đã tốt rồi thì người dân sẽ tự lựa chọn đi xe buýt sau khi cân đối bài toán chi phí di chuyển khi sử dụng phương tiện cá nhân mà không cần nhà nước phải bỏ ra phần chi phí này".
Trong khi đó, độc giả nickname hale30886 nghĩ khác: "Nhiều bạn nói là giá vé xe buýt rẻ nên tôi thử so sánh với bữa ăn. Lấy con số thuận lợi nhất là đi một lần một chuyến trên cùng trục đường: 7.000 đồng lượt đi + 7.000 đồng lượt về = 14.000 đồng.
Số tiền này là đủ, thậm chí là thừa cho một bữa sáng bình dân (nếu mua đồ ăn sáng ở ngoài) rồi. Vậy nên, không thể nói giá xe buýt 7.000 đồng một chuyến là rẻ được. Các bạn thử làm phép tính khi đi chợ mà xem. Giá vé xe bus hiện nay là rất đắt.
Đa phần người đi xe buýt là những người thường xuyên phải cân đong đo đếm mớ rau con cá hàng ngày".
Đồng quan điểm, độc giả nickname thegioikhongdoithay1988 đề nghị: "Hoan nghênh lãnh đạo thành phố quan tâm đến dân sinh, miễn phí xe buýt cũng là một cách hay để giảm tỷ lệ phương tiện cá nhân.
Thành phố nên tích hợp luôn dịch vụ xe buýt lên ứng dụng công nghệ, ai đi xe buýt thì quẹt qua ứng dụng. Ai già cả, có tuổi hoặc không rành công nghệ thì dùng căn cước.
TP HCM mệnh danh là "thành phố không ngủ " - cuộc sống kinh tế ban đêm cũng rất nhộn nhịp nhưng dịch vụ giao thông công cộng ban đêm không có, nhiều tuyến xe buýt chạy đến 21h là chuyến cuối. Tôi nghĩ chúng ta nên có thêm những tuyến xe buýt chạy khung giờ trễ hơn".
Hữu Nghị tổng hợp
Tôi năm nay 52 tuổi, đang làm quản lý tại một doanh nghiệp tư nhân với mức lương khoảng 90 triệu đồng mỗi tháng. Ngoài công việc chính, tôi có ba căn nhà cho thuê, mang lại nguồn thu hàng tháng đều đặn hơn 50 triệu đồng. Tôi cũng dành dụm được khoảng 3 tỷ đồng gửi tiết kiệm, mỗi tháng nhận thêm hơn 10 triệu đồng tiền lãi. Tính ra, tổng thu nhập của tôi hiện nay vào khoảng hơn 150 triệu mỗi tháng.
Thế nhưng, thú thật, đến giờ tôi chưa bao giờ nghiêm túc nghĩ về chuyện nghỉ hưu sớm. Không phải vì tôi chưa đủ điều kiện tài chính. Nếu chỉ xét về thu nhập, tôi hoàn toàn có thể giảm bớt công việc, thậm chí nghỉ làm một thời gian mà vẫn duy trì được cuộc sống ổn định do có nguồn thu thụ động trên 60 triệu một tháng - dư sống. Nhưng với tôi, nghỉ hưu không chỉ là bài toán tiền bạc.
Tôi đi làm hơn 25 năm, từ một nhân viên bình thường, rồi lên vị trí quản lý. Công việc của tôi không phải lúc nào cũng dễ chịu, áp lực, trách nhiệm, và cả những mối quan hệ phức tạp. Nhưng chính những điều đó lại khiến tôi cảm thấy mình vẫn còn đang sống có mục tiêu, có va chạm, có giá trị.
Tôi từng thử tưởng tượng nếu một ngày mình không còn đi làm. Buổi sáng không cần dậy sớm, không họp hành, không deadline... nghe thì hấp dẫn, nhưng nghĩ kỹ, tôi lại thấy trống rỗng. Tôi không phải kiểu người có thể ngồi yên hưởng thụ quá lâu. Nếu không làm việc, có lẽ tôi cũng chẳng thể chơi không, có khi lại đi kiếm thứ gì đó để làm cho qua ngày. Sống như vậy liệu có lãng phí thời gian và sức khỏe quá không?
>> Tôi 'sợ' nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Một lý do khác là cảm giác an toàn tài chính của tôi chưa đủ lớn để "nghỉ hẳn". Ba căn nhà cho thuê mang lại dòng tiền đều đặn, nhưng thị trường luôn có biến động khó lường: có những lúc tôi trống phòng, không có khách thuê; có lúc lại phải sửa chữa... Tiền gửi ngân hàng có thể ổn định hơn, nhưng lãi suất không phải lúc nào cũng cao, chưa kể lạm phát. Chỉ có thu nhập từ công việc chính mới là phần tài chính vững chắc nhất cho tôi.
Tôi cũng có gia đình, có con cái đang trong giai đoạn cần đầu tư cho học hành và định hướng tương lai, có cha mẹ già sắp không thể tự lo liệu. Ở tuổi này, tôi không còn nghĩ nhiều đến việc "tiêu bao nhiêu cho mình?", mà quan tâm hơn đến việc duy trì một nền tảng ổn định cho cả gia đình.
Nhiều người trẻ bây giờ theo đuổi mục tiêu "nghỉ hưu sớm", tự do tài chính từ rất sớm. Tôi nghĩ đó là một lựa chọn đáng tôn trọng, nếu họ thực sự hiểu mình muốn gì và chấp nhận đánh đổi. Nhưng với tôi, làm việc ở tuổi này không chỉ để kiếm tiền, mà còn là cách để giữ nhịp sống, giữ sự kết nối với xã hội, và đảm bảo mọi thứ trong tầm kiểm soát.
Có thể một ngày nào đó, khi nhiều tuổi hơn, không còn đủ sức khỏe để chạy deadline và gánh vác công việc áp lực cao, tôi sẽ tìm cách giảm bớt trách nhiệm, chọn làm vị trí thấp hơn, hoặc nhảy sang một công việc khác lương thấp hơn. Nhưng nếu bảo nghỉ hưu hoàn toàn ở độ tuổi 50 hay thậm chí 60, với tôi, vẫn là quá rủi ro và không cần thiết. Tiền có thể giúp tôi tự do hơn, nhưng ở thời điểm này, tôi vẫn chọn đi làm.
Dịp lễ Giỗ tổ Hùng Vương vừa rồi, các cháu là con của anh chị tôi tụ tập về nhà chơi. Đi chợ sớm, tôi mua rất nhiều quà bánh: Bánh tiêu chiên, bánh bò, bánh da lợn, bánh chuối, bánh cam đem về chiêu đãi các cháu.
Vậy mà chẳng đứa nào ngó ngàng tới những món ăn này, rốt cuộc người lớn lại ăn. Trong khi đó, bọn trẻ lại hò nhau đặt gà rán, khoai tây chiên và trà sữa về ăn uống thỏa thích.
Ở trường mẫu giáo hay các lớp tiểu học, tôi thấy hễ có tiệc liên hoan là các cô cũng đặt gà rán, khoai tây chiên, nước ngọt về lớp để ăn.
Tôi thấy ẩm thực Việt, nhất là mảng quà vặt, tuy mỗi vùng miền đều có nét riêng nhưng nói chung đều rất ngon. Nhưng chẳng hiểu vì sao tôi thấy đa số trẻ con bây giờ không mặn mà, chỉ thích ăn gà rán, khoai tây chiên như vậy?