Theo tờ Guardian ngày 8-5, Tòa án Old Bailey ở London kết luận Chi Leung “Peter” Wai (38 tuổi) và Chung Biu Yuen (65 tuổi) phạm tội hỗ trợ cơ quan tình báo nước ngoài theo Luật An ninh quốc gia của Anh.
Bộ trưởng Nội vụ Anh Dan Jarvis cho biết các hoạt động mà hai người này thực hiện “thay mặt Trung Quốc” là hoàn toàn không thể chấp nhận trên lãnh thổ Anh.
Ông nhấn mạnh Bộ Ngoại giao Anh sẽ triệu tập đại sứ Trung Quốc nhằm truyền đạt rõ rằng London sẽ không dung thứ cho các hoạt động đe dọa an ninh và an toàn của người dân tại Anh.
Đáp lại, Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh cho biết Bắc Kinh đã gửi công hàm phản đối tới Chính phủ Anh và sẽ thực hiện “các biện pháp cần thiết” để bảo vệ lợi ích của mình.
Người phát ngôn đại sứ quán cáo buộc đây là “động thái mang động cơ chính trị”, cho rằng phía Anh “lạm dụng pháp luật và thao túng quy trình tư pháp”.
“Mục đích duy nhất của việc này là tiếp tay cho các phần tử chống Trung Quốc đang ẩn náu tại Anh và tìm cách gây bất ổn cho Hong Kong, đồng thời bôi nhọ Chính phủ Trung Quốc và chính quyền đặc khu hành chính Hong Kong”, phía Bắc Kinh tuyên bố.
Theo hồ sơ vụ án, Wai từng làm việc cho lực lượng Biên phòng Anh tại sân bay Heathrow, đồng thời là cảnh sát tình nguyện của lực lượng City of London. Ông cũng từng phục vụ trong Hải quân Hoàng gia Anh.
Trong khi đó, Yuen là cựu Giám đốc cảnh sát Hong Kong và giữ vị trí quản lý cấp cao tại Văn phòng Kinh tế và Thương mại Hong Kong (HKETO) ở London – cơ quan đại diện cho chính quyền Hong Kong tại Anh.
Tòa án cho biết Wai đã thu thập thông tin tình báo theo chỉ đạo của Yuen, với mục tiêu chủ yếu là những nhà hoạt động dân chủ Hong Kong lưu vong tại Anh sau các đợt trấn áp của chính quyền Hong Kong và Trung Quốc.
Một trong những mục tiêu nổi bật là Nathan Law – cựu lãnh đạo phong trào biểu tình sinh viên Hong Kong hiện sống tại London.
Các tin nhắn trong điện thoại của Yuen cho thấy hoạt động theo dõi Nathan Law đã bắt đầu từ năm 2021. Công tố viên cho biết nhóm này còn nhắm đến các chính trị gia Anh, bao gồm cựu Bộ trưởng Đảng Bảo thủ Iain Duncan Smith và nữ nghị sĩ Helena Kennedy.
Theo cáo buộc, hai bị cáo đã tiến hành các hoạt động theo dõi, chụp ảnh, thu thập thông tin và sử dụng nhiều thủ đoạn lừa dối để tiếp cận mục tiêu. Một nhân chứng tại phiên tòa cho biết Wai từng đe dọa bắt giữ ông ngay tại London vì phản đối một nhà ngoại giao Hong Kong.
Hoạt động của nhóm bị phanh phui sau khi cảnh sát Anh ngăn chặn vụ bắt cóc Monica Kwong – một phụ nữ Hong Kong đang sống tại Yorkshire (Anh) – vào tháng 5-2024. Cảnh sát cho biết nhóm nghi phạm từng giả làm thợ điện để tìm cách tiếp cận căn hộ của Kwong trước khi bị bắt giữ.
Ngoài tội danh hỗ trợ tình báo nước ngoài, Wai còn bị kết tội lạm dụng chức vụ công vì truy cập trái phép cơ sở dữ liệu của Bộ Nội vụ Anh nhằm tìm kiếm thông tin về những người mà giới chức Hong Kong quan tâm.
Hai bị cáo đã bị tạm giam chờ tuyên án, với ngày 15-5 sẽ ấn định thời điểm tuyên án chính thức.
Từ ngày 26 đến 27/5, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo, bà Ekaterina Zaharieva, sẽ thăm Hà Nội nhằm tăng cường hợp tác giữa Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI). Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ EU - Việt Nam vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 1.
Trước thềm chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva cho biết: “Việt Nam đang nổi lên như một đối tác đổi mới sáng tạo năng động với những tham vọng mạnh mẽ về khoa học và công nghệ, một hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động cùng nguồn nhân tài nổi bật”.
“Chúng tôi mong muốn cùng nhau đẩy mạnh hợp tác trong khoa học, công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; hỗ trợ các nhà đổi mới sáng tạo và nhà nghiên cứu trẻ; đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp và các công ty khởi nghiệp của cả hai bên. EU là đối tác chiến lược và đáng tin cậy trong việc hỗ trợ quá trình chuyển đổi kinh tế, thúc đẩy xuất sắc khoa học và tăng cường tự chủ công nghệ của Việt Nam”, Cao ủy Zaharieva cho biết thêm.
Trong chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva sẽ giới thiệu chương trình Horizon Europe, đây là chương trình tài trợ trọng điểm của EU dành cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy các cơ hội hợp tác và đầu tư mới giữa các nhà nghiên cứu, nhà đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp của châu Âu và Việt Nam.
Một kết quả quan trọng của chuyến thăm sẽ là cam kết của hai bên trong việc tăng cường hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua việc ký kết Ý định Thư giữa Ủy ban châu Âu, đại diện cho Liên minh châu Âu, và Bộ Khoa học và Công nghệ của Việt Nam.
Ý định Thư này sẽ tạo khuôn khổ nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu, thúc đẩy trao đổi trong khuôn khổ chương trình Horizon Europe và các chương trình nghiên cứu khác, hỗ trợ tính lưu động của các nhà nghiên cứu, nâng cao năng lực thể chế, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các sáng kiến đào tạo và nghiên cứu chung.
Trong khuôn khổ này, Cao ủy Zaharieva sẽ trao đổi với các đối tác cấp cao của Việt Nam về những ưu tiên chiến lược và việc triển khai quan hệ đối tác EU - Việt Nam được tăng cường trong các lĩnh vực khoa học đổi mới sáng tạo.
Theo cách tiếp cận “Nhóm châu Âu” (EU và các quốc gia thành viên), Cao ủy Zaharieva cũng sẽ gặp gỡ đại diện cộng đồng doanh nghiệp châu Âu và Việt Nam cũng như hệ sinh thái khởi nghiệp để trao đổi về các thách thức công nghệ, cơ hội đầu tư và tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo. EU sẵn sàng hơn bao giờ hết trong việc mở rộng hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi kép của Việt Nam - xanh và số - đồng thời thúc đẩy các cơ hội đầu tư vào những công nghệ mới nổi như AI, chất bán dẫn, 5G, công nghệ không gian, an ninh mạng và nhiều lĩnh vực khác.
Bà Keay nổi tiếng với những công trình nghiên cứu về giai đoạn Cộng hòa của Anh từ năm 1649 - 1660 và từng có thời gian làm việc gần gũi với hoàng gia. Bà cho biết quyết định của hoàng gia là một quyết định lớn.
Trong quá trình thực hiện tiểu sử Nữ hoàng Elizabeth II, bà Keay sẽ phỏng vấn các thành viên hoàng gia, bạn bè thân thiết cũng như những người đã phục vụ vị quân chủ quá cố. Bên cạnh đó, bà Keay cũng được quyền truy cập các tài liệu riêng tư và chính thức của Nữ hoàng hiện được cất giữ trong kho lưu trữ hoàng gia.
Tiểu sử chính thức của hoàng gia đôi khi có thể tiết lộ những chi tiết bất ngờ về cuộc đời nhân vật. Chẳng hạn, thông qua cuốn tiểu sử do tác giả người Anh William Shawcross chấp bút, dư luận mới biết cố Thái hậu Elizabeth, mẹ của Nữ hoàng Elizabeth II, từng mắc ung thư ruột khi hơn 60 tuổi nhưng đã được điều trị thành công.
"Eo biển Hormuz đã mở và vẫn sẽ được mở dù Iran có đồng ý hay không. Chúng tôi đang khôi phục lệnh phong tỏa Iran, được gọi như vậy vì nó chỉ ngăn cản tàu hoặc bên mua hàng của Iran ra vào cảng biển nước này. Tất cả quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/7.
Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ được gọi là "người bảo vệ Hormuz", nhưng thêm rằng nước này sẽ thu khoản phí tương đương 20% giá trị hàng hóa của các tàu đi qua eo biển. Ông giải thích rằng đây là khoản chi phí cần thiết để Mỹ thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh và an toàn qua tuyến đường thủy quan trọng này.
"Tiến trình này sẽ bắt đầu ngay lập tức", Tổng thống Mỹ cho hay.
Bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran ký hồi giữa tháng 6 gồm 14 điểm, trong đó điều 5 nêu rằng Iran cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư - biển Oman trong vòng 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển Iran và miễn trừ trừng phạt với dầu xuất khẩu của nước này.
Iran sẽ phối hợp với Oman và các quốc gia ven vịnh Ba Tư để xây dựng cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Tuy nhiên, do văn bản không nêu cụ thể về phương thức triển khai, các bên liên quan có cách diễn giải riêng của mình về từng điều khoản. Iran cho rằng nước này giữ vai trò chủ đạo trong việc điều phối hoạt động của tàu bè qua Hormuz. Trong khi đó, Mỹ coi điều 5 là chìa khóa để khôi phục tự do đi lại ở eo biển.
Căng thẳng tại khu vực này leo thang ngày 25/6, khi tàu hàng Ever Lovely bị tấn công trong lúc di chuyển ở ven biển Oman. Mỹ cáo buộc Iran là thủ phạm, không kích nhiều mục tiêu ven biển Iran trong ngày 26/6 để trả đũa. Iran đáp trả bằng cách tập kích các vị trí quân đội Mỹ trong khu vực. Vòng lặp ăn miếng trả miếng này diễn ra nhiều lần trong những ngày qua, khiến thỏa thuận ngừng bắn hai bên suy yếu.
Hiện chưa rõ hải quân Mỹ sẽ thực thi lệnh phong tỏa với cảng biển Iran được ông Trump tái áp đặt thế nào. Iran chưa bình luận về tuyên bố của Tổng thống Mỹ.
