Khoảng ba tháng trước, Bàn Thị Tâm, 20 tuổi, quê Tuyên Quang cùng bạn trai Nguyễn Minh Hiệp, 22 tuổi, quê Ninh Bình chuyển đến sống tại một khu trọ ở phường Phú Diễn, Hà Nội cùng con gái 4 tuổi của Tâm.
Theo cơ quan công an, Hiệp và Tâm khai đã nhiều lần đánh đập đứa trẻ. Cứ vài ngày, hai người lại dùng dép, chổi, cán hót rác, móc quần áo đánh đập đứa trẻ. Đầu tháng 5, bé bị bỏ đói, bắt đeo chai nước nặng vào cổ. Sáng 3/5, sau trận đòn, bé có dấu hiệu ngừng thở, được đưa đi cấp cứu và tử vong chiều 6/5 tại bệnh viện.
Vân Anh (đã đổi tên), sinh viên năm nhất, thuê trọ ở tầng trên ngay phía trên phòng của Tâm và Hiệp. Cô nói chưa lần nào gặp bé gái 4 tuổi con của Tâm, nhưng tối nào cũng nghe tiếng khóc.
“Từ tháng 4, tôi nghe tiếng chửi mắng xưng mày tao và ép bé đọc chữ cái đến khuya”, Vân Anh kể. Cuối tháng 4, tiếng khóc xuất hiện liên tục hơn. Cô sinh viên nghĩ đó là đứa trẻ lười học bị cha mẹ phạt. Sự thiếu gắn kết ở khu trọ cũng khiến cô không gõ cửa hỏi thăm.
Vân Anh nói khi bi kịch xảy ra với cháu bé, cô đã rất sốc và “tràn ngập cảm giác áy náy”. “Nếu thời gian quay trở lại, khi nghe tiếng khóc bất thường tôi sẽ báo công an chứ không im lặng như lần này”, cô nói.
Anh Đinh Hữu Thành, 25 tuổi, buôn bán ở tầng một khu trọ, cho biết các phòng tại đây luôn đóng kín. Anh từng gặp bé gái vài lần, thấy bé bình thường. “Các phòng ở đây đều đóng kín cửa nên khó nghe rõ bên trong. Tôi ở tầng một buôn bán nên cũng ồn”, anh nói.
Anh cho biết nếu nhận diện được dấu hiệu, chắc chắn sẽ can thiệp để bi kịch không xảy ra. Tuy nhiên, Thành thừa nhận chưa từng tìm hiểu dấu hiệu trẻ bị bạo hành.
Theo ông Đặng Hoa Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cũ), sự thiếu hiểu biết và lối sống khép kín là rào cản trong việc giải cứu trẻ em. Trung bình mỗi năm, Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 nhận hơn 300.000 cuộc gọi. Đến nay, Tổng đài đã can thiệp hơn 11.000 trường hợp trẻ bị xâm hại. Riêng năm 2024, gần 2.000 vụ việc bị điều tra hình sự với khoảng 1.500 bị can. Nhiều vụ trong số đó, thủ phạm là người thân sống cùng nhà.
Ông Nam cho biết trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly hôn, sống cùng cha dượng, mẹ kế thường đối mặt nguy cơ bạo lực cao hơn. “Pháp luật đã quy định đầy đủ, nhưng việc phòng ngừa ở cơ sở còn yếu. Nhiều cán bộ phụ trách trẻ em cấp xã làm kiêm nhiệm nên khó phát hiện sớm”, ông nói.
Theo chuyên gia tâm lý trẻ em Hồng Hương (Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam) trẻ bị bạo hành thường có một số dấu hiệu nhận biết như: e dè, sợ sệt, né tránh tiếp xúc hoặc sống thu mình, lầm lũi. Ngoài ra, tiếng quát mắng kéo dài của cha mẹ, tiếng khóc thường xuyên, cùng các vết bầm tím, trầy xước ở vùng mô mềm cũng là dấu hiệu cảnh báo.
“Người lớn xung quanh có thể quan sát dấu hiệu báo động đỏ thông qua phản ứng của trẻ. Nhiều em chỉ cần thấy người khác giơ tay lên đã hoảng loạn, cúi gằm mặt hoặc né tránh theo phản xạ”, bà Hương nói.
Các chuyên gia cho rằng khi phát hiện trẻ có nguy cơ bị bạo hành, người dân cần chủ động báo công an, tổ dân phố hoặc gọi Tổng đài bảo vệ trẻ em 111 để được hướng dẫn can thiệp. Trong tình huống khẩn cấp, nên hô hào người xung quanh can thiệp sớm, giúp cứu một đứa trẻ khỏi bi kịch.
Bà Hương phân tích thêm, ở đô thị, lối sống khép kín khiến hàng xóm khó nhận ra bất thường sau cánh cửa. Vì vậy, công tác bảo vệ trẻ em không thể chỉ trông chờ vào gia đình.
1. Trẻ không lớn lên bằng lời nói suông mà luôn quan sát người lớn. Các em nhìn cách cha mẹ nói chuyện, cư xử, phản ứng với cuộc sống mỗi ngày để học theo. Trong giáo dục Á Đông, điều ấy được gọi là "thân giáo" - dạy bằng chính hành vi và lối sống của mình.
Nếu một người cha vừa về nhà đã ôm điện thoại lướt mạng hàng giờ sẽ rất khó thuyết phục con rằng đọc sách tốt hơn xem video ngắn. Hay một người mẹ vừa trò chuyện với con vừa liên tục kiểm tra tin nhắn cũng khó đòi hỏi con tập trung vào bữa cơm gia đình. Trẻ em luôn nhìn thấy sự mâu thuẫn ấy và bất tuân lời dạy dù đúng.
2. Mạng xã hội giúp con người kết nối, học tập, cập nhật thông tin và giải trí. Điều đáng lo là khi cả gia đình dần bị cuốn vào kiểu sống mà ai cũng hiện diện trên mạng nhiều hơn hiện diện với nhau. Vì nó mà những bữa cơm mỗi người nhìn vào một màn hình riêng.
Rồi những cuối tuần cha mẹ ở cạnh con cả ngày nhưng gần như không trò chuyện thật sự với con. Người lớn bận trả lời công việc, xem video, đọc tin tức còn trẻ con tìm niềm vui trên mạng vì không biết kết nối với ai ngoài đời thật. Tới khi thấy con mê điện thoại, người lớn bắt đầu hoảng hốt.
3. Nhưng trẻ con đâu tự nhiên nghiện lướt mạng. Đó là cả quá trình các em học cách sống từ chính môi trường quanh mình. Một đứa trẻ lớn lên trong căn nhà mà người lớn luôn cầm điện thoại sẽ mặc nhiên nghĩ đó là trạng thái bình thường của cuộc sống.
Nhiều cha mẹ than con không thích đọc sách nhưng trong nhà hiếm khi thấy cha mẹ cầm sách. Có người muốn con vận động ngoài trời nhưng đi đâu họ cũng chỉ muốn nằm lướt điện thoại cho hết ngày, ru rú trong phòng máy lạnh từ sáng tới tối...
4. Sự thật hiển nhiên là một đứa trẻ được trò chuyện, chơi cùng và cảm nhận tình yêu thương thật sự thường ít phụ thuộc vào thế giới ảo hơn. Muốn con bớt nghiện mạng xã hội, điều đầu tiên không phải là tịch thu điện thoại hay quát mắng mà là người lớn phải thay đổi cách sống.
Nếu muốn con đọc sách, hãy để con thấy cha mẹ đọc sách. Nếu muốn con ăn cơm không cầm điện thoại, hãy bắt đầu từ chính người lớn. Nếu muốn con thích trò chuyện, hãy dành thời gian thật sự lắng nghe con. Một lời cấm đoán thiếu sự đồng hành thường chỉ tạo ra phản kháng hoặc đối phó.
5. Nhiều gia đình đã bắt đầu không điện thoại trong bữa ăn, không thiết bị điện tử trước giờ ngủ, cuối tuần dành thời gian đi bộ, đọc sách hay chơi cùng nhau. Những điều tưởng chừng nhỏ này lại giúp kết nối gia đình mạnh hơn, trẻ có cảm giác được quan tâm thật sự.
Người lớn cũng đang chật vật với sự lệ thuộc vào thế giới số nên không thể đòi hỏi trẻ em tự kiểm soát nếu chính cha mẹ còn chưa làm được. Một đứa trẻ không thể lớn lên cân bằng trong một môi trường mà người lớn luôn mất kết nối với đời sống thật. Muốn con tránh xa sự lệ thuộc mạng xã hội, vấn đề không nằm ở công nghệ mà ở cách gia đình sống cùng nhau.
Điều đáng lo hơn là mạng xã hội đang dần lấy mất khả năng kết nối thật của gia đình. Cha mẹ mệt mỏi sau công việc nên tìm sự giải trí nhanh trên điện thoại. Con cái cô đơn nên tìm sự chú ý trên mạng.
Mỗi người đều có một thế giới riêng trong tay nhưng lại ít hiểu nhau hơn. Dần dà những đứa trẻ lên mạng không phải vì thích công nghệ quá mức mà vì ngoài đời các em không tìm thấy đủ sự lắng nghe.
Sự việc đau lòng xảy ra ở Ấn Độ. Bốn thành viên trong một gia đình đã tử vong chỉ trong vòng một ngày sau bữa ăn, gây chấn động dư luận. Tuy nhiên, các bác sĩ nhận định nguyên nhân khó có thể xuất phát từ ngộ độc thực phẩm như nhiều người nghi ngờ.
Vụ việc xảy ra vào ngày 25/4 tại Mumbai, Ấn Độ. Các nạn nhân được cho là đã ăn cơm trộn biryani vào buổi tối, sau đó một số người trong gia đình tiếp tục ăn dưa hấu vào rạng sáng. Chỉ vài giờ sau, cả bốn người lần lượt xuất hiện triệu chứng nghiêm trọng. Các thành viên đã được đưa đến bệnh viện.
Cô con gái út, 12 tuổi, được cho là đã tử vong khi đến bệnh viện vào khoảng 10h30. Nhân viên cấp cứu cho biết cô bé bị sùi bọt mép. Cô con gái thứ hai, 16 tuổi, và người mẹ, 35 tuổi cũng qua đời vào chiều cùng ngày dù đã được điều trị tích cực, tiếp theo là người cha, 44 tuổi, cũng tử vong vào khoảng 10h15 tối hôm đó.
Theo Mothership cái chết của gia đình này đã khiến giới chuyên gia y tế bối rối. Các bác sĩ tại Bệnh viện Sir JJ, nơi gia đình được nhập viện, tin rằng "việc ngộ độc thực phẩm là rất khó xảy ra", cũng như việc dưa hấu, ngay cả dưa hấu đã hỏng, khó có thể dẫn đến tình trạng sức khỏe suy giảm nhanh chóng và gây tử vong ở cả bốn người như vậy.
Tại viện, một bác sĩ cấp cao tham gia điều trị cho họ đã nêu ra các yếu tố tiềm ẩn như chất gây ô nhiễm hoặc chất phụ gia có thể là nguyên nhân, và nói rằng không thể loại trừ bất cứ điều gì ở giai đoạn này.
Trong khi đó, một giám đốc y tế tại bệnh viện cho biết trường hợp này không giống với một trường hợp ngộ độc thực phẩm thông thường. "Ngộ độc thực phẩm thường không dẫn đến tình trạng suy kiệt nhanh chóng và nghiêm trọng như vậy," ông nói, theo trích dẫn của tờ Indian Express. "Tốc độ suy kiệt, mức độ nghiêm trọng của bệnh và việc nhiều thành viên trong cùng một gia đình bị ảnh hưởng không phù hợp với một trường hợp ngộ độc thực phẩm thông thường."
Thay vào đó, một chất độc hoặc hóa chất có thể là nguyên nhân, ông nói thêm. Gia đình cũng ở trong tình trạng nửa tỉnh nửa mê khi được đưa đến bệnh viện. Theo giám đốc y tế, sự suy giảm thần kinh nhanh chóng và mất ý thức của họ cho thấy nhiều khả năng đã tiếp xúc với một tác nhân mạnh từ bên ngoài.
Sau sự việc xảy ra, khám nghiệm tử thi đã được tiến hành, nhưng các nhà chức trách đang chờ thêm báo cáo pháp y để xác định nguyên nhân tử vong cuối cùng. Mẫu dưa hấu cũng đã được lấy để xét nghiệm và cuộc điều tra đang tiếp diễn.
Thời tiết nóng bức cùng với độ ẩm cao chính là điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn có hại, nhất là trong đường tiêu hóa sinh sôi và phát triển. Trong khi đó nhiều người có thói quen xử lý thực phẩm hoặc nấu ăn không đúng cách hoặc bảo quản chưa đúng, thức ăn để bên ngoài không khí nóng quá lâu…
Đặc biệt thức ăn chưa được nấu chín kĩ để tiêu diệt vi khuẩn làm vi khuẩn có cơ hội nhân lên và phá hủy thức ăn.
Hè đến với thời tiết nắng nóng, nhiệt độ cao là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, virus gây bệnh đường ruột phát triển. Chính vì thế đây cũng là thời điểm gia tăng nguy cơ tiêu chảy do ngộ độc thực phẩm. Dưới đây là cách phòng tránh ngộ độc thực phẩm:
- Hãy nấu chín kỹ thức ăn: Nấu chín là cách khử độc tố trong thực phẩm. Luôn luôn ăn chín, uống sôi để giảm nguy cơ mắc bệnh tiêu hóa, nhất là trong mùa nắng nóng.
- Giữ vệ sinh tốt: Giữ vệ sinh bằng cách rửa tay bằng xà phòng và nước trước khi chế biến và sau khi xử lý thực phẩm. Nên rửa sạch thực phẩm và rau quả bằng nước sạch, có thể ngâm nước muối để ngăn ngừa nhiễm khuẩn.
- Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thực phẩm thô là thực phẩm tươi sống không qua chế biến như nướng, salad… Loại thực phẩm này thường dễ bị nhiễm bẩn. Trường hợp ô nhiễm chéo cũng có thể xảy ra nếu thịt sống, hải sản và gia cầm… nếu không bảo quản đúng cách. Vì vậy nên cẩn thận bọc thực phẩm, đặt và phân biệt chúng trong một ngăn riêng biệt để bảo quản.
- Biết cách giữ lạnh và rã đông đúng cách: Làm tan thực phẩm đông lạnh kỹ lưỡng. Không rã đông thực phẩm nhiều lần, nhất là khi đi du lịch mùa hè. Cần chọn một dụng cụ làm mát cách nhiệt chứa đầy đá để bảo quản đồ ăn; Nên tránh ánh nắng trực tiếp và dùng hộp đựng thức ăn và đồ uống riêng biệt.
- Nên lựa mua thực phẩm còn tươi có nhãn mác. Cần lưu ý hạn sử dụng của sản phẩm.
- Lưu ý điều chỉnh nhiệt độ tủ lạnh dưới 5 độ C; tủ đông ở -15 độ C đến -18 độ C.
- Nên sử dụng thớt khác nhau cho thực phẩm sống và chín; rửa chúng giữa các lần sử dụng.
- Không nên để quá nhiều thực phẩm trong tủ lạnh; Lưu trữ thức ăn thừa một cách an toàn trong 3-5 ngày. Nếu không nên để trên ngăn đông để bảo quản lâu hơn.
- Hạn chế ăn uống vỉa hè để tránh nguy cơ nhiễm bệnh, nhất là vào mùa hè nóng nực thức ăn rất dễ bị ôi thiu.
- Ăn uống lành mạnh; tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc; không hút thuốc lá, hạn chế uống rượu bia... giúp tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể.
Từ những chiếc vỏ chai nhựa tưởng chừng vô giá trị trên đường phố Quảng Châu, một chú chó tên Xiaobai đã vô tình tạo nên câu chuyện đặc biệt khi "kiếm tiền" từ thói quen nhặt ve chai và trở thành hiện tượng mạng.
Được biết hành trình của Xiaobai bắt đầu cách đây khoảng 7 năm. Trong một lần nhặt được chai nhựa và được đổi lấy thức ăn, chú chó dần hình thành thói quen mỗi ngày đều ra đường "kiếm chai đổi đồ ăn", theo Tân Dân Vãn Báo.
Ba lần mỗi ngày vào sáng, trưa và tối, Xiaobai đều tự ra phố tìm vỏ chai. Khi phát hiện chai, chú lập tức chạy tới, dùng răng cắn, dùng chân giữ, thậm chí tự vặn nắp để đổ nước rồi mang về như một "chiến lợi phẩm" quen thuộc.
Chủ nhân của Xiaobai, anh Zhang, từng cố ngăn cản nhưng bất thành. "Nó bỏ ăn nếu không được đi nhặt chai, nên tôi đành để nó tiếp tục," anh chia sẻ.
Ban đầu, số tiền thu được chỉ vài tệ mỗi ngày. Nhưng theo thời gian, khi người dân biết đến và chủ động để lại chai cho Xiaobai, "nguồn thu" của chú chó tăng dần, có thời điểm đạt hơn 1.000 Nhân Dân Tệ /tháng.
Bất ngờ hơn cả là sự nổi tiếng trên mạng xã hội. Kênh chia sẻ về Xiaobai thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi, mang về tổng doanh thu gần 100.000 tệ (hơn 14.000 USD).
Điều thú vị là chủ nhân của chú chó sau đó đã lập quỹ riêng, trong đó một phần chi phí dành cho sinh hoạt của Xiaobai, phần còn lại được trích để hỗ trợ các hoạt động cứu trợ động vật và chăm sóc mèo hoang trong khu vực.
Từ một chú chó nhặt ve chai trên phố, Xiaobai giờ đây trở thành biểu tượng dễ thương về sự gắn kết giữa con người, động vật và mạng xã hội, khiến nhiều người không khỏi thích thú.
