Đây là ca viêm não Nhật Bản thứ ba tại Thanh Hóa kể từ đầu năm đến nay và là ca đầu tiên tử vong, theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của tỉnh.
Đại diện Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa cho hay bé trú tại tổ dân phố Tân Dân, phường Đông Sơn, ngày 1/5 bắt đầu sốt cao, đau đầu, nôn, mệt mỏi, nói ngọng, diễn tiến nhanh sang rối loạn ý thức, tăng trương lực cThf
Bé được y tế địa phương chuyển tới Bệnh viện Nhi Thanh Hóa trong tình trạng nặng. Kết quả xét nghiệm ngày 6/5 của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh xác định bệnh nhân dương tính với virus viêm não Nhật Bản. Bệnh nhi tử vong rạng sáng cùng ngày do suy đa tạng và sốc không hồi phục.
Bé chưa tiêm vaccine phòng viêm não Nhật Bản.
Điều tra dịch tễ, cơ quan y tế ghi nhận khu vực sinh sống của bệnh nhân có nhiều yếu tố nguy cơ như gần ao hồ, ruộng nước, cống rãnh đọng nước, khu vực chăn nuôi gia súc, gia cầm và cơ sở giết mổ lợn, môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa phối hợp Trung tâm Y tế Hạc Thành triển khai phun hóa chất diệt muỗi trong bán kính tối thiểu 200 m quanh nhà bệnh nhân, giám sát người tiếp xúc gần, xử lý môi trường và rà soát công tác tiêm chủng trên địa bàn.
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus JEV gây ra, lây truyền qua muỗi Culex đốt. Bệnh có thể gây tổn thương thần kinh nặng, tỷ lệ tử vong cao và để lại di chứng lâu dài về vận động, nhận thức hoặc hành vi.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm châu Á ghi nhận khoảng 100.000 ca viêm não Nhật Bản. Tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân có biểu hiện viêm não 30%, trong khi 30-50% người sống sót mang di chứng thần kinh vĩnh viễn.
Các chuyên gia y tế cho rằng vaccine có hiệu quả phòng bệnh cao, song độ bao phủ tiêm chủng hiện chưa đạt ngưỡng an toàn. Số liệu của Bộ Y tế cho thấy năm 2024, tỷ lệ trẻ tiêm đủ ba mũi vaccine viêm não Nhật Bản đạt 83,5%. Trong 6 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ này giảm còn khoảng 43,1%.
Theo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, kháng thể bảo vệ từ vaccine bất hoạt dùng trong chương trình tiêm chủng mở rộng có xu hướng suy giảm theo thời gian nếu không tiêm nhắc định kỳ.
Nhóm trẻ trên 5 tuổi thường dễ bỏ sót các mũi nhắc, tạo ra “khoảng trống miễn dịch” khiến hiệu quả bảo vệ không còn đủ để phòng bệnh. Nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Trung ương giai đoạn 2018-2022 cũng cho thấy nhóm trẻ 5-15 tuổi chiếm tỷ lệ mắc cao nhất.
Ngành y tế khuyến cáo phụ huynh đưa trẻ tiêm đầy đủ và đúng lịch vaccine viêm não Nhật Bản. Với vaccine bất hoạt nguồn gốc não chuột, sau ba mũi cơ bản trẻ cần tiêm nhắc mỗi ba năm cho đến 15 tuổi để duy trì miễn dịch bảo vệ.
Ngoài tiêm chủng, người dân cần chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn kể cả ban ngày. Vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, di dời chuồng trại chăn nuôi ra xa khu vực sinh hoạt.
Cơ quan y tế lưu ý khi trẻ có biểu hiện sốt cao, đau đầu, nôn, co giật hoặc rối loạn ý thức cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Nhiều người nghĩ người bị đau tim phải lớn tuổi, thừa cân hoặc có lối sống thiếu lành mạnh. Nhưng thực tế hiện nay, ngày càng nhiều trường hợp người trông khỏe mạnh vẫn bất ngờ bị nhồi máu cơ tim.
Một trong những nguyên nhân âm thầm phía sau là tăng huyết áp. Theo bác sĩ Anjan Siotia, Giám đốc Khoa Tim mạch tại Bệnh viện tim mạch BM Birla (Ấn Độ), tăng huyết áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng: Không sốt, không đau, không dấu hiệu cảnh báo rõ rệt, nhưng bên trong cơ thể, huyết áp cao âm thầm làm tổn thương mạch máu, gây áp lực lên tim và làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh thận cũng như các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Bác sĩ Siotia cho biết: “Nhiều người không khám sức khỏe định kỳ vì nghĩ mình vẫn khỏe, hoàn toàn không có triệu chứng như đau ngực hay mệt mỏi, nhưng tim đã chịu áp lực kéo dài suốt nhiều năm. Chính sự tăng huyết áp âm thầm tiến triển trong thời gian dài này dẫn tới các dấu hiệu đầu tiên là nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim hoặc tổn thương thận”.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, tăng huyết áp thường không gây dấu hiệu hay triệu chứng ngay cả khi chỉ số đã ở mức nguy hiểm. Huyết áp cao âm thầm gây ra những tổn thương nhỏ bên trong mạch máu, khiến mảng xơ vữa dễ hình thành hơn, động mạch cứng dần và tim phải hoạt động gắng sức mỗi ngày. Chỉ cần một mảng tắc nghẽn hoặc rối loạn nhịp tim cũng có thể dẫn đến tình trạng nguy hiểm tính mạng.
Theo các chuyên gia, ngồi quá lâu, tiếp xúc màn hình liên tục, thức khuya, ngủ kém, căng thẳng kéo dài, hút thuốc, ăn thực phẩm chế biến sẵn và ít vận động đều là những yếu tố nguy cơ quan trọng làm gia tăng tình trạng tăng huyết áp.
Ngoài ra, áp lực công việc, lo lắng tài chính và thời gian nghỉ ngơi ít hơn khiến hormone căng thẳng tăng cao kéo dài, từ đó ảnh hưởng đến mạch máu và nhịp tim.
Tin vui là tăng huyết áp âm thầm hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả. Các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên:
Thêm vào đó, các bác sĩ khuyến cáo không nên chỉ đo huyết áp khi cảm thấy mệt hay có triệu chứng. Ngay cả người ở độ tuổi 20 - 30 cũng nên kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình mắc tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch, theo Times of India (Ấn Độ).
Trưa 18-7, thiếu tá Nguyễn Khoa Anh Thy - Phó trưởng Công an xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk - cho biết công an xã vừa phối hợp với các đơn vị hỗ trợ sản phụ chuyển dạ giữa rừng trong đêm kịp thời đến bệnh viện. Nhờ vậy, sáng cùng ngày, sản phụ đã sinh bé trai 3kg an toàn, sức khỏe mẹ và bé tốt.
Theo ông Thy, trước đó, khoảng 19h ngày 17-7, Công an xã Vân Hòa nhận được tin báo của người dân về trường hợp chị La Lan Thị S. (31 tuổi, dân tộc Chăm, trú buôn Ma Giai, xã Phú Túc, tỉnh Gia Lai) lên cơn đau vật vã, có dấu hiệu chuyển dạ sắp sinh khi đang chặt mía thuê cùng chồng tại khu vực núi Đá Bàn, thôn Xuân Sơn, xã Vân Hòa.
Tiếp nhận tin báo, tổ công tác của Công an xã Vân Hòa do trung tá Hà Minh Cường - Phó trưởng Công an xã - chỉ huy, phối hợp cán bộ Trạm Y tế, Phòng Kinh tế xã mang theo dụng cụ, thiết bị y tế, sử dụng ô tô tải chuyên dụng của công an, băng 15km đường rừng để đến khu lán trại có chị S..
Tổ công tác sau đó đã đưa chị S. đến Bệnh viện Sản nhi Phú Yên tại phường Tuy Hòa (tỉnh Đắk Lắk) để được chăm sóc sức khỏe. Đến sáng nay, chị đã sinh con an toàn.
Giáo sư Scarlett McNally, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tại East Sussex Healthcare NHS Trust (Anh), lưu ý rằng nhiều người e ngại vận động vì đã bị đau khớp. Tuy nhiên, quan niệm thoái hóa khớp là do “hao mòn theo thời gian” hiện không còn được sử dụng phổ biến, bởi khớp sẽ khỏe hơn nếu vận động đúng cách.
Việc duy trì vận động và tăng cường sức mạnh cơ bắp giúp bảo vệ khớp, giảm đau và cải thiện chức năng vận động, theo Hindustan Times (Ấn Độ).
Giáo sư Alister Hart, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tại Anh, cho biết tỷ lệ viêm khớp có xu hướng giảm khi mọi người tham gia thể thao và vận động. Dù một số môn có thể làm tăng nguy cơ chấn thương dẫn đến viêm khớp, nhưng xét trên quy mô cộng đồng, càng vận động nhiều thì nguy cơ viêm khớp càng thấp.
Theo giáo sư Hart, sau khi gãy xương hông, một trong những điều đầu tiên bác sĩ khuyến khích người bệnh là tập đứng dậy và đi lại sớm khi tình trạng sức khỏe cho phép. Việc vận động đúng cách giúp kích thích cơ thể giải phóng các chất có vai trò thúc đẩy quá trình sửa chữa và phục hồi mô tổn thương.
Nếu đang đau khớp, nên bắt đầu bằng các bài tập nhẹ như kéo giãn hoặc đạp xe. Sau vài tuần, cơ thể sẽ cho biết mức độ chịu đựng của mình. Nếu vẫn không thể vận động hoặc xuất hiện các dấu hiệu như cơn đau đánh thức giữa đêm nhiều ngày liên tiếp, hoặc phải dùng thuốc giảm đau hơn 1 tuần, lúc này người bệnh nên đi khám.
Một trong những bài tập được giáo sư Hart đánh giá cao là nâng hông. Người tập nằm ngửa, co gối khoảng 90 độ rồi nâng hông lên cao. Nếu kết hợp dây kháng lực quanh đùi, bài tập sẽ tăng cường cơ mông, hỗ trợ cả khớp háng và khớp gối.
Theo ông, đây là bài tập rất an toàn, phù hợp cả với người đang hồi phục sau gãy xương, thay khớp háng hoặc phẫu thuật cột sống.
Squat cũng là bài tập quan trọng giúp tăng sức mạnh cơ mông và cơ đùi. Giáo sư McNally cho biết nếu bị ngã mà không thể tự đứng dậy, người bệnh sẽ nhanh chóng phải phụ thuộc vào người khác, do đó tập squat rất có lợi. Nếu không thể squat, việc lên xuống cầu thang hoặc tập đứng lên - ngồi xuống từ ghế cũng mang lại hiệu quả tương tự.
Bác sĩ thấp khớp Matthew Hutchinson cho biết hiện chưa có bằng chứng rõ ràng rằng chạy bộ gây hại khớp về lâu dài (nếu không gặp chấn thương).
Theo giáo sư Hart, thực tế cơ, gân và xương cần những tác động từ vận động để duy trì sức khỏe. Ông cho rằng chạy khoảng 5 km là mức vận động vừa đủ. Nếu không chạy được, mọi người vẫn có thể đi bộ nhẹ nhàng.
Nếu ngại đi bộ hoặc chạy bộ, mọi người có thể thử các hoạt động aerobic ít tác động như bơi lội - đã được chứng minh giúp cải thiện chức năng khớp và giảm đau. Ngoài bơi, đi bộ trong hồ hoặc thực hiện các động tác kéo giãn dưới nước cũng là lựa chọn tốt.
