Tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trò chuyện thân mật và thông báo với bà con về những thành tựu kinh tế – xã hội nổi bật của đất nước, cũng như việc triển khai nhiều chủ trương chiến lược trong thời gian qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương cá nhân Đại sứ và Đại sứ quán đã nỗ lực với tinh thần quyết tâm cao hoàn thành nhiệm vụ, đặc biệt là chuẩn bị chu đáo cho chuyến thăm lần này với nhiều hoạt động phong phú, thiết thực, nội dung và kết quả thực chất, đột phá.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam rất coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt với Sri Lanka.
Hai bên vừa nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện, xác lập sự tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện và thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng dù số lượng chưa nhiều, cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka luôn quan tâm, đùm bọc lẫn nhau, không ngừng nỗ lực, phấn đấu vươn lên, đồng thời luôn hướng về quê hương, đất nước, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của cộng đồng người Việt tại Sri Lanka trong việc giữ gìn văn hóa, giáo dục tiếng Việt, hiểu biết về lịch sử, văn hóa dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn cộng đồng tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, truyền thống tốt đẹp của cha ông, hội nhập tốt, chấp hành các quy định của pháp luật nước sở tại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đại sứ quán chủ động, sáng tạo trong tham mưu, đề xuất các giải pháp thúc đẩy hợp tác, đặc biệt khai thác hiệu quả khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện mới được thiết lập, sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD vào năm 2030.
Đồng thời, Đại sứ quán cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương trong nước và các cơ quan chức năng của Sri Lanka để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại sở tại.
Bên cạnh đó, Đại sứ quán cũng tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Việt Nam và Sri Lanka, tăng cường công tác tuyên truyền, kết nối giao lưu văn hóa, tôn giáo, giao lưu nhân dân, kết nối hợp tác giữa các địa phương của hai nước, quan tâm hơn nữa đến đời sống tinh thần của cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka, tăng cường công tác bảo hộ công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Ngày 18-4, Tổng thống Trump tiếp tục đưa ra những phát biểu gây chú ý về khả năng đạt thỏa thuận với Iran, trong đó nhấn mạnh hai bên có thể cùng nhau thu gom uranium từ các cơ sở hạt nhân của Tehran và chuyển về Mỹ, bất chấp phía Iran đã bác bỏ các luận điểm này trước đó.
Theo Hãng tin AFP, phát biểu trước sự kiện của tổ chức Turning Point USA tại bang Arizona, ông Trump cho biết Mỹ và Iran sẽ "cùng tiến vào với rất nhiều máy xúc" để thu gom vật liệu hạt nhân, trước khi "mang về Mỹ rất sớm".
Ông nhiều lần dùng cụm từ "bụi hạt nhân" để chỉ lượng uranium làm giàu mà Washington cáo buộc Tehran tích trữ.
"Có người hỏi làm thế nào để chúng ta lấy được 'bụi hạt nhân'? Chúng ta sẽ làm điều đó bằng cách cùng Iran tiến vào, với rất nhiều máy xúc - những máy xúc lớn nhất mà các bạn có thể tưởng tượng. Nhưng chúng ta sẽ cùng Iran tiến vào. Chúng ta sẽ lấy nó. Và chúng ta sẽ sớm mang nó về Mỹ", ông Trump phát biểu.
Trước đó trong loạt bài đăng trên mạng xã hội ngày 17-4, ông Trump cũng khẳng định Mỹ sẽ "lấy toàn bộ 'bụi hạt nhân", đồng thời cho rằng Iran đã đồng ý đình chỉ chương trình hạt nhân vô thời hạn.
Ông mô tả tiến trình đàm phán đang diễn ra tích cực, nhấn mạnh "không còn điểm bế tắc nào" và một thỏa thuận hòa bình "đã rất gần". Trả lời Hãng tin Bloomberg, ông Trump cho biết kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục vào 19-4.
Không chỉ về hạt nhân, ông Trump còn đưa ra nhiều tuyên bố lạc quan khác, như việc Iran sẽ mở eo biển Hormuz và "không bao giờ đóng lại", hay Israel sẽ bị Mỹ cấm tiến hành không kích tại Lebanon.
Trái ngược hoàn toàn, phía Iran bác bỏ các tuyên bố về uranium của ông Trump, nhấn mạnh đây là vấn đề "không thể thương lượng".
"Việc chuyển giao uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa từng được nêu ra trong các cuộc đàm phán", người phát ngôn Esmaeil Baghaei cho biết, khẳng định uranium làm giàu "thiêng liêng như lãnh thổ Iran" và sẽ không được chuyển đi trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Ông cũng nhấn mạnh các cuộc thương lượng hiện tập trung vào chấm dứt chiến sự thay vì vấn đề hạt nhân, đặt ưu tiên vào kế hoạch dỡ bỏ trừng phạt và yêu cầu bồi thường thiệt hại hậu chiến.
Ngày 18-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố toàn bộ các phát biểu gần đây của ông Trump là "sai sự thật".
"Họ đã không thể giành chiến thắng trong cuộc chiến bằng những lời nói dối này, và chắc chắn cũng sẽ không đạt được điều gì trong quá trình đàm phán", ông nói.
Liên quan đến eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định tuyến đường này sẽ mở cửa hoàn toàn cho tàu thương mại trong thời gian ngừng bắn.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ra tuyên bố trên X rằng hoạt động vận tải qua khu vực sẽ phải đi theo các tuyến đường do Iran ấn định trước và cần sự cho phép của Hải quân IRGC.
Ông Baghaei cảnh báo rằng nếu lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran tiếp tục, Tehran sẽ có các biện pháp đáp trả tương xứng - một trong số đó có thể là đóng cửa eo biển Hormuz trở lại.
Tờ The Jerusalem Post ngày 12.5 dẫn các nguồn thạo tin cho hay Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) từng tham gia vào các cuộc tấn công gần đây nhắm vào Iran, trong đó có cuộc tấn công nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan vào tháng 4.
Theo đó, UAE tiến hành các cuộc tấn công bí mật nhằm đáp trả việc Iran tấn công hạ tầng dân sự và năng lượng.
Iran sau đó phóng thêm một loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công UAE và Kuwait để trả đũa, dù chưa bên nào xác nhận chính thức về việc tấn công các cơ sở của Iran vào thời điểm đó.
UAE không công khai thừa nhận tham gia cuộc tấn công nhằm vào Iran, được cho là diễn ra trước khi lệnh ngừng bắn hiện tại bắt đầu.
Theo tờ The Wall Street Journal, Mỹ đã âm thầm hoan nghênh việc UAE tham gia các cuộc tấn công và các quan chức cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump kỳ vọng các quốc gia vùng Vịnh sẽ tham gia tích cực hơn nữa trong cuộc chiến.
UAE là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc xung đột giữa Israel và Mỹ với Iran, cả về kinh tế do việc gián đoạn không phận và eo biển Hormuz, và về vật chất, khi nhiều cuộc tấn công của Iran nhắm vào cơ sở hạ tầng ở UAE.
Sự tham gia trong cuộc xung đột với Iran dường như là một trong những động thái của UAE nhằm thể hiện vị thế là một cường quốc an ninh trong khu vực.
UAE đã đầu tư vào lực lượng không quân, sở hữu một số hệ thống phát hiện radar tiên tiến nhất, và thậm chí còn có hệ thống phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) với các nhân viên vận hành thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong đợt xung đột gần đây nhất.
Nhiều quan chức Israel đã tuyên bố rằng quyết định gửi hệ thống Vòm Sắt và các tên lửa đánh chặn được đưa ra sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu điện đàm với Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed.
Ngoài ra, UAE đã tham gia vào nhiều cuộc xung đột trong vài thập niên qua, với việc điều quân đến Libya, Sudan và Yemen cùng nhiều cuộc xung đột khác.
Theo The Wall Street Journal, UAE ngày càng sẵn sàng hơn trong việc sử dụng quân đội để bảo vệ lợi ích kinh tế và mở rộng ảnh hưởng ở Trung Đông và các khu vực lân cận như Bắc Phi.
