Tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trò chuyện thân mật và thông báo với bà con về những thành tựu kinh tế – xã hội nổi bật của đất nước, cũng như việc triển khai nhiều chủ trương chiến lược trong thời gian qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương cá nhân Đại sứ và Đại sứ quán đã nỗ lực với tinh thần quyết tâm cao hoàn thành nhiệm vụ, đặc biệt là chuẩn bị chu đáo cho chuyến thăm lần này với nhiều hoạt động phong phú, thiết thực, nội dung và kết quả thực chất, đột phá.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam rất coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt với Sri Lanka.
Hai bên vừa nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện, xác lập sự tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện và thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng dù số lượng chưa nhiều, cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka luôn quan tâm, đùm bọc lẫn nhau, không ngừng nỗ lực, phấn đấu vươn lên, đồng thời luôn hướng về quê hương, đất nước, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của cộng đồng người Việt tại Sri Lanka trong việc giữ gìn văn hóa, giáo dục tiếng Việt, hiểu biết về lịch sử, văn hóa dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn cộng đồng tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, truyền thống tốt đẹp của cha ông, hội nhập tốt, chấp hành các quy định của pháp luật nước sở tại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đại sứ quán chủ động, sáng tạo trong tham mưu, đề xuất các giải pháp thúc đẩy hợp tác, đặc biệt khai thác hiệu quả khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện mới được thiết lập, sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD vào năm 2030.
Đồng thời, Đại sứ quán cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương trong nước và các cơ quan chức năng của Sri Lanka để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại sở tại.
Bên cạnh đó, Đại sứ quán cũng tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Việt Nam và Sri Lanka, tăng cường công tác tuyên truyền, kết nối giao lưu văn hóa, tôn giáo, giao lưu nhân dân, kết nối hợp tác giữa các địa phương của hai nước, quan tâm hơn nữa đến đời sống tinh thần của cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka, tăng cường công tác bảo hộ công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng.
Hãng thông tấn Fars News hôm 14/6 dẫn nguồn thạo tin cho biết Tehran đang cân nhắc quyết định cuối cùng về khuôn khổ thỏa thuận với Washington, trong khi các quan chức Iran chưa xác nhận thời điểm ký kết văn kiện với giới lãnh đạo Mỹ.
Nghị sĩ Mahmoud Nabavian, người được đánh giá là có quan điểm đặc biệt cứng rắn, cảnh báo Iran sẽ "thực sự trở thành thuộc địa của Mỹ" và eo biển Hormuz sẽ "mở toang, thậm chí cho cả Israel" nếu thỏa thuận được thông qua. Ông cũng lưu ý rằng chưa rõ khi nào Tehran được hưởng lợi trong trường hợp được dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng tài sản đóng băng.
"Chúng ta sẽ phải xin phép Mỹ nếu muốn làm giàu uranium, dù chỉ là một lượng nhỏ, để phục vụ sản xuất thuốc hoặc điện. Càng phát ra nhiều tín hiệu yếu đuối, chiến tranh càng đến gần chúng ta", ông nói.
Báo Javan, được cho là có liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đưa tin một số diễn giả tại các buổi mít tinh công cộng đã "phớt lờ chỉ thị của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, gieo rắc mầm mống chia rẽ và bất hòa trong người dân", nhưng không nêu cụ thể.
Một số người tham gia tuần hành tại Tehran ngày 13/6 yêu cầu Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán Iran, từ chức. Ali Rabiei, quan chức thân cận của Tổng thống Masoud Pezeshkian, lên tiếng phản đối hành động này và cảnh báo về hành vi "tạo dựng những câu chuyện giả mạo".
Tổng thống Pezeshkian nói quyết định cuối cùng về xung đột với Mỹ - Israel, cũng như các cuộc đàm phán hòa bình, thuộc về Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei và Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (SNSC).
Ông sau đó thông báo SNSC đã kết luận "nên theo đuổi con đường đối thoại". Tổng thống Iran cho rằng ưu tiên hàng đầu hiện nay là bảo vệ thống nhất và đoàn kết quốc gia, nhấn mạnh tất cả đảng phái chính trị đều phải tuân theo quyết định của Lãnh tụ Khamenei.
Ali Motahari, cựu phó chủ tịch quốc hội Iran, nhận định nếu thỏa thuận hiện tại bị bác bỏ và xung đột tiếp diễn, Tehran có thể mất đi những điều kiện thuận lợi và "sau này sẽ hối tiếc vì điều đó". Ông cho biết cần nói rõ thỏa thuận không đồng nghĩa với "bỏ qua hành động tấn công của Mỹ nhằm vào Iran".
Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ ký thỏa thuận chấm dứt chiến sự với Iran trong ngày 14/6 và eo biển Hormuz lập tức mở cửa trở lại sau đó.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cùng ngày cho biết Mỹ và Iran "đang cận kề thỏa thuận hơn bao giờ hết" và Islamabad đang chuẩn bị cho lễ ký thỏa thuận hòa bình bằng hình thức điện tử. Pakistan là bên trung gian quan trọng trong tiến trình đàm phán Mỹ - Iran.
Hãng tin Iran ISNA cho biết phái đoàn trung gian đàm phán do cố vấn của Thủ tướng Qatar dẫn đầu đã đến Tehran trong ngày 14/6 nhằm "thảo luận những diễn biến mới nhất liên quan đến tiến trình ngoại giao". Theo nguồn tin của Reuters, phía Qatar sẽ thúc đẩy giới lãnh đạo Iran thông qua nội dung thỏa thuận với Mỹ nhằm chấm dứt xung đột.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 25/4 xác nhận đã bắt tàu container Epaminondas treo cờ Liberia khi đang trên đường đến cảng Mundra của Ấn Độ với cáo buộc tàu này "hợp tác với quân đội Mỹ".
"Theo dữ liệu, tàu đã cập 11 cảng khác nhau tại Mỹ tổng cộng 36 lần trong giai đoạn từ tháng 10/2024 đến tháng 1/2026, và dỡ khoảng 299.000 tấn hàng hóa trong thời gian này", theo IRGC.
Epaminondas là một trong hai tàu hàng bị lực lượng hải quân của IRGC bắt giữ gần đảo Larak, phía đông eo biển Hormuz ngày 22/4 rồi áp giải vào lãnh hải Iran để kiểm tra hàng hóa và tài liệu.
Tàu thứ hai bị bắt giữ là Francesca, được IRGC xác định là phương tiện của Israel trong thông báo hôm 22/4.
IRGC trước đó cho biết Francesca và Epaminondas "đã hoạt động mà không có giấy phép cần thiết" ở Hormuz và nhiều lần vi phạm các quy định của Iran đối với eo biển.
Hai tàu còn bị cáo buộc có hành động làm sai lệch hệ thống hỗ trợ điều hướng và đe dọa an ninh hàng hải nhằm bí mật vượt qua eo biển, dường như để chỉ hành động tắt thiết bị phát đáp để che giấu vị trí thực của tàu trên các hệ thống giám sát.
Theo nền tảng theo dõi vận tải biển Marine Traffic, Epaminondas đã không cập nhật dữ liệu vị trí trong hơn hai ngày. Vị trí gần nhất được ghi nhận của tàu là ở vịnh Oman.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ và Israel, cùng những bên khác tham gia vào cuộc xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Căng thẳng tại Hormuz vẫn ở mức cao, dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn để tạo điều kiện cho nỗ lực ngoại giao. Iran khẳng định muốn tiếp tục đàm phán hòa bình, nhưng sẽ không tham gia đối thoại nếu Mỹ vẫn duy trì hành động thù địch, như phong tỏa cảng biển Iran.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày thông báo đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, sẽ khởi hành đến Pakistan vào sáng 25/4 để tham gia đàm phán với đại diện Iran.
Tuy nhiên, Iran lại tuyên bố sẽ không gặp mặt trực tiếp phái đoàn Mỹ trong các cuộc đàm phán sắp tới do Pakistan làm trung gian.
"Không có bất kỳ cuộc gặp nào giữa Iran và Mỹ được lên kế hoạch. Quan điểm của Iran sẽ được truyền đạt thông qua Pakistan", ông Esmaeil Baqaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, viết trong bài đăng trên mạng xã hội vài giờ sau thông báo của bà Leavitt.
Như lời Tổng thống Donald Trump cảnh báo, quân đội Mỹ rạng sáng qua tiến hành đợt không kích mới nhắm vào 90 mục tiêu tại Iran. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tập kích các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Qatar. Đợt ăn miếng trả miếng diễn ra sau khi Mỹ tố cáo Iran tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz ngày 7.7. Sau đó, quân đội Mỹ không kích hàng loạt mục tiêu tại Iran và tái áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ, trong khi ông Trump tuyên bố thỏa thuận tạm thời mà hai nước ký hồi giữa tháng 6 đã "kết thúc".
Nguyên nhân dẫn đến đợt leo thang mới được cho là do khác biệt trong cách hai bên diễn giải nội dung liên quan việc kiểm soát eo biển Hormuz trong thỏa thuận tạm thời nói trên, theo Reuters. Iran tuyên bố nước này nắm quyền quản lý eo biển và có thể thu phí tàu bè qua lại, trong khi Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh nhấn mạnh "tự do hàng hải là miễn phí".
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf - nhà đàm phán chính của nước này - tuyên bố eo biển Hormuz "chỉ mở cửa theo sự sắp đặt của Iran". Trong quá khứ, Iran từng do dự trong việc đóng cửa eo biển vì lo ngại bị quốc tế cô lập. Tuy nhiên, khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc xung đột hồi tháng 2 và hạ sát Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng một loạt quan chức cấp cao, các lãnh đạo còn lại của Iran cảm giác không còn gì để mất. Iran nhanh chóng phong tỏa eo biển và chỉ chừa tuyến đường do nước này quản lý, gây ra đợt gián đoạn lớn nhất trong lịch sử đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
"Họ muốn được công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Đó là đòn bẩy của họ trước Mỹ và phương Tây, thay thế cho vấn đề làm giàu uranium", nhà nghiên cứu Alex Vatanka tại Viện Trung Đông (Mỹ) nói với AFP. Theo các nhà phân tích, Iran tính toán rằng dù thể hiện sự giận dữ, Tổng thống Trump không muốn quay trở lại đối đầu toàn diện vì có thể khiến giá dầu gia tăng và gây bất mãn cho cử tri Mỹ khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày càng đến gần. "Về cơ bản, Iran nghĩ thời gian đang đứng về phía họ. Họ có thể chịu đựng hơn người Mỹ và vùng Vịnh", ông Vatanka đánh giá. "Đó là con át chủ bài họ phải tung ra và kết quả là chúng ta có thể dự đoán họ sẽ tiếp tục tìm cách gây cản trở tàu thuyền không đi theo phân luồng của họ", Phó đô đốc về hưu Mỹ Kevin Donegan dự báo.
Việc sa lầy vào các thỏa thuận ngừng bắn chắp vá trong vài tháng qua đã đẩy cuộc xung đột đến rất gần thời điểm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tại Mỹ. Trong bối cảnh công chúng Mỹ không mặn mà với một cuộc chiến lớn, ông Trump đang ở vào thế tiến thoái lưỡng nan khi vị thế chính trị của đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang bị đe dọa.
Theo CNN, nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa một lần nữa, nền kinh tế Mỹ sẽ phải chịu những "cú đấm" nặng nề. Hiện tại, Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) của Mỹ đang ở mức thấp kỷ lục kể từ năm 1983, trong khi các kho dự trữ thương mại đang ở mức báo động. Ông Trump đã cảnh báo rằng nguồn dầu dự trữ không còn dồi dào có thể gây ra thảm họa kinh tế và sẽ khiến ông bị so sánh với ông Herbert Hoover - vị Tổng thống Mỹ gắn liền với thời kỳ Đại suy thoái hồi đầu thế kỷ 20.
Các nhà phân tích cho rằng lựa chọn của Tổng thống Trump rất hạn chế. Theo đó, bất kỳ sự leo thang nào vượt quá các cuộc tấn công qua lại đều có thể dẫn đến nguy cơ xung đột toàn diện, dù chủ nhân Nhà Trắng khẳng định các diễn biến gần đây sẽ kết thúc "rất nhanh chóng".
Tuy nhiên, nếu Mỹ nhượng bộ trước thách thức từ Iran có thể giúp Tehran thêm tự tin rằng có thể gây sức ép lên eo biển Hormuz - kênh vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới bất cứ khi nào họ thấy phù hợp. Theo các nhận định, ông Trump có thể hy vọng các đòn không kích mới sẽ buộc Iran trở lại bàn đàm phán về chương trình hạt nhân, song hầu hết các chuyên gia đều không thấy có nhiều dấu hiệu Tehran sẽ nhượng bộ.
Cựu sĩ quan tình báo Mỹ tại Trung Đông Jonathan Panikoff, hiện làm việc tại viện nghiên cứu Hội đồng Thái Bình Dương (Mỹ), dự đoán tình hình tấn công qua lại có khả năng sẽ tiếp tục trong tương lai gần. "Tình hình sẽ không quay trở lại cuộc chiến toàn diện. Tuy nhiên trạng thái mặc định hiện nay là "bất ổn có kiểm soát", bạo lực sẽ tái diễn mà không có lối thoát về lâu dài", chuyên gia này nhận định.
Còn theo cây bút bình luận chuyên về mảng năng lượng Ron Bousso của Reuters, mâu thuẫn giữa Mỹ và Iran về eo biển Hormuz có nguy cơ tạo ra cuộc khủng hoảng kéo dài. Ngay cả khi hai bên tránh chiến tranh toàn diện, nguy cơ tính toán sai vẫn rất cao, biến eo biển thành điểm nóng dai dẳng, có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột rộng hơn trong những năm tới. Kết quả là việc di chuyển qua eo biển vẫn khó đoán trong tương lai gần.
