Quyết định này là nỗ lực nhằm tái định nghĩa khái niệm an toàn trực tuyến cho trẻ và còn như “phát súng lệnh” khiến thế giới phải soi chiếu những lỗ hổng trong chính sách bảo vệ thế hệ tương lai trước mặt tối công nghệ.
Trở về năm 2010, Allem Halkic là thiếu niên 17 tuổi đến từ Melbourne tràn trề nhựa sống. Cậu chọn cách tự kết liễu cuộc đời sau nhiều tuần bị bắt nạt trên Facebook. Theo tờ Herald Sun, trường hợp Allem là một trong những hồi chuông cảnh báo đầu tiên tại Úc về hậu quả tiêu cực liên quan đến mạng xã hội.
Hai năm sau, Courtney Love – cô bé 15 tuổi ở bang New South Wales, Úc – cũng ra đi mãi mãi sau khi đăng tải hàng trăm bức ảnh tự gây thương tích trước những lời kêu gọi tự sát đầy ác ý trên mạng.
Không riêng Allem Halkic hay Corurney Love, danh sách nạn nhân nhỏ tuổi còn có Jessie Tolhurst – cô bé ước mơ làm nhân viên sở thú, James Boyd-Gergely – cậu bé thích lái xe ở trang trại yên bìn, hay Esra Haynes – nhà vô địch thể dục nhịp điệu cấp tiểu bang… Tất cả đều có điểm chung: những đứa trẻ với tương lai rạng rỡ phía trước nhưng không thể thực hiện vì tổn thương tâm lý do “sát thủ vô hình” từ thế giới ảo.
Đó chỉ là những lát cắt nằm trong số hơn hàng nghìn câu chuyện đau lòng được tập hợp trong chiến dịch “Let Them Be Kids” (Tạm dịch: Hãy để trẻ em được là trẻ em) do Tập đoàn truyền thông News Corp cùng nhiều chuyên gia sức khỏe tâm thần phát động năm 2024 thu hút hơn 54.000 chữ ký kiến nghị.
Vài tháng sau, Thủ tướng Úc Anthony Albanese tiếp tục cùng MC nổi tiếng Michael “Wippa” Wipfli triển khai chiến dịch “36 tháng”, vận động nâng độ tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội lên 16 và thu về hơn 124.000 chữ ký cùng 3.200 tin bài truyền thông – một con số kỷ lục thế giới – chính thức đưa vấn đề lên bàn nghị sự quốc gia.
Ngoài ra, nhiều nghiên cứu tại Úc càng chứng minh các nội dung độc hại trên mạng xã hội đang giết dần thế hệ trẻ em Úc, đặc biệt là gen Z.
Tạp chí Time dẫn một khảo sát cho thấy khoảng 84% trẻ em ở Úc từ 8-12 tuổi sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội – tương đương 1 triệu người dùng dưới tuổi vị thành niên. Con số này chạm ngưỡng 95% đối với thanh thiếu niên từ 13-15 tuổi.
Viện Nhân quyền Úc dẫn báo cáo của Ủy ban An toàn trực tuyến năm 2021 ghi nhận 44% thanh thiếu niên phải đối mặt những trải nghiệm tiêu cực trên mạng, trong đó 15% bị đe dọa hoặc lạm dụng.
Một nghiên cứu năm 2022 cho thấy gần nửa thanh thiếu niên thừa nhận mạng xã hội khiến họ cảm thấy tệ hơn về hình ảnh bản thân, kéo theo tỉ lệ rối loạn ăn uống tăng 200% trong 12 năm qua.
Năm 2025, Canberra tiếp tục công bố kết quả nghiên cứu mới nhất trình bày những “con số biết nói”: 7 trên 10 trẻ từng tiếp xúc với nội dung độc hại như bạo lực, kỳ thị phụ nữ, cổ xúy rối loạn ăn uống và tự tử. Cứ 7 trẻ thì có 1 em cho biết từng bị gạ gẫm và hơn một nửa từng là nạn nhân của bắt nạt trực tuyến.
Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng đối với một số thanh thiếu niên, việc dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến học tập, hạn chế vận động và tác động tiêu cực đến tính cách, lối sinh hoạt… Đáng chú ý, tỉ lệ tự tử và tự gây thương tích ở trẻ dưới 19 tuổi cũng tăng vọt.
Ủy ban điều tra đặc biệt của Quốc hội Úc kết luận: các nền tảng mạng xã hội đang “thiết kế có chủ đích để gây nghiện”. Trước đó, các ông lớn công nghệ từng cam kết tự điều tiết nội dung độc hại nhưng liên tục thất bại. Và tệ hơn, nhiều ý kiến cho rằng Big Tech biết rõ tác hại nhưng vẫn che giấu, tiếp tục thu lợi từ dữ liệu của những đứa trẻ.
Trong bối cảnh đó, một sự đồng thuận hiếm hoi đã xuất hiện trên chính trường Úc. Cùng với Thủ tướng Úc Anthony Albanese, ông Peter Dutton, khi đó lãnh đạo phe đối lập, là những tiếng nói đầu tiên ủng hộ chiến dịch áp lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Ông Peter Dutton tuyên bố Đảng Tự do “sẽ đứng cùng chiến tuyến” với Đảng Lao động về vấn đề này, đồng thời chỉ trích công ty công nghệ “chỉ xem trẻ em như món hàng, như một dòng lợi nhuận trên mạng”.
Sau hành trình vận động bền bỉ, ngày 28-11-2024 Quốc hội Úc chính thức thông qua Luật sửa đổi an toàn trực tuyến (Online Safety Amendment) với tỉ lệ áp đảo 102 phiếu thuận trên 13 phiếu chống, giành được sự ủng hộ lưỡng đảng.
Canberra chính thức đặt viên gạch đầu tiên cho một hành lang pháp lý nghiêm ngặt nhất thế giới, nhằm bảo vệ trẻ em khỏi những nội dung độc hại, thuật toán gây nghiện và “bóng ma” của nạn bắt nạt trực tuyến.
Theo Hãng tin Reuters, lệnh cấm được thực thi quyết liệt đối với 10 “ông lớn” công nghệ, gồm Instagram, Facebook, Threads, Snapchat, TikTok, YouTube, X, Reddit, Twitch và Kick.
Theo đó, trẻ em dưới 16 tuổi tại Úc không còn được phép tạo tài khoản mới hay truy cập vào các tài khoản hiện có trên những nền tảng này.
Bà Julie Inman Grant, Ủy viên An toàn mạng của Úc, giải thích danh sách này được lựa chọn vì “mục đích duy nhất và quan trọng của chúng là tạo điều kiện cho tương tác xã hội trực tuyến”. Bà cũng cho biết văn phòng mình ưu tiên các nền tảng có số lượng người dùng dưới 16 tuổi lớn nhất, song cam kết chính phủ có thể cập nhật danh sách cấm để bao trùm nhiều nền tảng khác.
Theo Đài BBC, khác biệt hoàn toàn với những nỗ lực tại Mỹ hay Liên minh châu Âu (EU), đạo luật của Úc không chấp nhận bất kỳ ngoại lệ nào, kể cả khi có sự đồng thuận từ phụ huynh.
Chính vì vậy, mô hình này đang trở thành “phòng thí nghiệm” được nhiều quốc gia theo dõi. Ngoài ra, một trọng tâm quan trọng của đạo luật là không nhắm vào việc trừng phạt người dùng nhỏ tuổi hay gia đình mà đặt gánh nặng trách nhiệm lên vai các gã khổng lồ công nghệ.
Để hiện thực hóa hai mục tiêu trên, Chính phủ Úc buộc các nền tảng phải triển khai “các bước hợp lý” để xác minh danh tính người dùng thay vì chỉ dựa vào khai báo ngày sinh thủ công. Những phương thức hiện đại như gửi tài liệu định danh, sử dụng dữ liệu sinh trắc học qua video selfie (video tự quay khuôn mặt bằng camera trước) hay phân tích hành vi lướt mạng cũng được xem xét như những giải pháp tất yếu.
“Mạng xã hội có mục đích riêng nhưng chúng cũng cần có trách nhiệm bảo vệ trẻ em và đó là điều mà luật này sẽ thực hiện – Bộ trưởng Truyền thông Úc Anika Wells chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Đài CNN – Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là đưa các em rời khỏi màn hình, trở lại sân bóng đá, lớp học nghệ thuật hoặc tương tác với nhau ngoài đời thực” – bà nói thêm.
Theo kênh Euronews, bất kỳ nền tảng nào cố tình “lách luật” hoặc buông lỏng quản lý để trẻ vị thành niên truy cập trái phép sẽ phải đối mặt với mức phạt khổng lồ lên tới 49,5 triệu đôla Úc (khoảng 32 triệu USD). Đạo luật đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ công chúng Úc, bao gồm cả phụ huynh và trẻ em. Vào thời điểm được thông qua năm ngoái, luật này nhận được sự ủng hộ của 77% người Úc được khảo sát.
“Hôm nay là ngày các gia đình trên toàn thể nước Úc chiến thắng các công ty công nghệ. Chúng ta đang khẳng định quyền được sống đúng với tuổi thơ của trẻ em và quyền được an tâm hơn của cha mẹ” – Thủ tướng Albanese phát biểu trên Đài ABC News ngày 10-12-2025.
Theo Interesting Engineering, ba robot hình người Figure 03 phân loại hàng được công ty Figure AI ở Mỹ livestream trong suốt 200 giờ. Giám đốc điều hành Brett Adcock chia sẻ hoạt động này là phản hồi cho thử thách sức bền 8 giờ của tiến sĩ Scott Walter, chuyên gia tự động hóa công nghiệp.
Hôm 14/5, Figure AI thông báo robot hình người của họ vượt qua 24 giờ làm việc tự động liên tục từ thử nghiệm ban đầu dự kiến chỉ kéo dài 8 giờ. Công ty khởi nghiệp có trụ sở tại California sử dụng ba robot hình người điều khiển bởi hệ thống AI Helix-02, để tự động phân loại gói hàng nhỏ suốt ngày đêm trong hoạt động phát trực tuyến.
Theo Crypto Briefing, trong buổi trình diễn, các robot luân phiên thực hiện nhiệm vụ, sử dụng camera tích hợp và khả năng suy luận để phát hiện mã vạch, nhặt gói hàng và đặt lên băng chuyền. Khi một robot gần cạn pin sau khoảng 4 giờ, nó di chuyển đến trạm sạc không dây và robot khác tự động thay thế vị trí. Hoạt động phân loại hàng không hoàn toàn trơn tru, đôi khi gặp sự cố như gói hàng bị rơi hoặc đặt sai hướng. Figure AI gọi đó là lỗi xử lý gói hàng, không phải trục trặc của robot.
Buổi livestream tại trụ sở của Figure AI ở Sunnyvale kết thúc khi nhóm robot hình người vẫn tích cực phân loại, xử lý tổng số 249.560 gói hàng. Theo công ty, một nhân viên mất trung bình khoảng 3 giây cho mỗi gói hàng trong khi robot Figure 03 đạt tốc độ xử lý khoảng 2,6 - 2,83 giây.
Trong suốt 200 giờ hoạt động liên tục, không robot nào gặp sự cố máy móc nghiêm trọng hoặc làm gián đoạn hệ thống. Figure AI cho biết khi phát hiện lỗi phần cứng hoặc phần mềm, robot hình người của họ sẽ tự rời vị trí và chuyển tới khu vực bảo dưỡng mà không cần sự can thiệp của con người.
Figure AI là một trong số những công ty đang cố gắng thương mại hóa robot hình người cho ứng dụng lao động thực tế, cạnh tranh với Tesla, Agility Robotics và Apptronik. Công ty tập trung phát triển máy móc có khả năng hoạt động trong môi trường chủ yếu dành cho con người, khác với các robot công nghiệp thường đòi hỏi cơ sở hạ tầng chuyên biệt hoặc môi trường nhà máy có độ kiểm soát cao. Thử nghiệm phân loại hàng trong 200 giờ chứng minh độ bền phần cứng và khả năng vận hành tự động suốt thời gian dài của robot Figure 03. Trước đó, Figure AI từng thử nghiệm robot hình người trong môi trường công nghiệp thực tế, bao gồm cơ sở sản xuất của BMW ở South Carolina, Mỹ.
Dù mức độ ô nhiễm chính xác do vụ nổ tên lửa của Blue Origin tại Cape Canaveral, Florida vào tháng 5/2026 gây ra chưa được xác định rõ, báo cáo ban đầu cho thấy thử nghiệm đã phá hủy bệ phóng và một số tòa nhà gần đó. Theo công ty, những mảnh vỡ có khả năng gây nguy hiểm từ tên lửa đã rơi xuống đại dương và dự kiến sẽ trôi dạt vào bờ trong vài ngày tới.
Theo BBC, khu vực Cape Canaveral tập trung nhiều loài thực vật và động vật hoang dã có tầm quan trọng quốc tế, có Khu bảo tồn quốc gia đảo Merritt với độ đa dạng sinh học hàng đầu thế giới. Theo Don Dankert, trưởng nhóm quản lý môi trường tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Cape Canaveral, mũi đất này có khoảng 1.133 loài thực vật, 141 loài cá, 74 loài lưỡng cư và bò sát, 318 loài chim và 29 động vật có vú khác nhau, 21 loài trong số đó được bảo vệ ở cấp liên bang như lợn biển, rùa biển và đại bàng đầu trắng.
Tương tự vụ nổ tên lửa của Blue Origin, trong chuyến bay đầu tiên vào ngày 20/4/2023, tên lửa mạnh nhất thế giới Starship của SpaceX rời bệ phóng và bay lên bầu trời Texas, Mỹ. Sau khoảng 3 phút 57 giây, tên lửa phát nổ, lao xuống biển trong cơn mưa mảnh vỡ. Các kỹ sư SpaceX mô tả vụ nổ là "sự tan vỡ nhanh chóng ngoài kế hoạch" và công ty tuyên bố nhiệm vụ thành công. Tuy nhiên, buổi phóng không chỉ phá hủy tên lửa đẩy mà cả bệ phóng. Khi động cơ khai hỏa, bệ phóng bị bao trùm bởi đám mây bụi và khói, che khuất chùm mảnh vỡ hình thành trong lúc tên lửa tạo ra miệng hố giữa bệ, kéo theo sỏi cát, đất đá, mẩu kim loại và bê tông văng xa 10 km. Hậu quả là tro bụi rơi xuống nhiều cộng đồng dân cư gần đó và mảnh vỡ rải rác ở những khu bảo tồn xung quanh, dẫn tới dự án Starship bị đình chỉ một thời gian.
Bãi phóng của SpaceX tại Boca Chica, Texas nằm bên Vịnh Mexico. Công ty lựa chọn phóng về phía đông để tận dụng lợi thế từ vòng quay của Trái Đất, bất kỳ mảnh vỡ tên lửa nào đều rơi xuống đại dương. Khu vực này cũng được bao quanh bởi các công viên và khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia có ý nghĩa quan trọng đối với thực vật được bảo vệ và chim di cư.
Trước khi phóng, SpaceX chấp nhận tuân thủ các điều kiện môi trường nghiêm ngặt và kiểm tra bệ với thử nghiệm lửa tĩnh, trong đó tên lửa được chốt chặt trên mặt đất để kích hoạt và đốt cháy động cơ trong vài giây, nhưng không sử dụng lực đẩy tối đa. Từ sau đó, SpaceX đã xây dựng lại bệ phóng với thiết kế cải tiến. Nhưng vụ nổ vẫn gây lo ngại cho các tổ chức môi trường về tác động ngoài ý muốn của công nghệ tên lửa, đặc biệt với số lượng vật thể phóng vào không gian tăng lên mỗi năm và nhiều tên lửa đẩy mới được phát triển.
Theo CNN, giữa tháng 1 năm ngoái, trên vùng biển Bắc Đại Tây Dương gần quần đảo Turks và Caicos, tầng trên của tên lửa Starship vỡ thành nhiều mảnh vài phút sau khi cất cánh từ nam Texas trong chuyến bay thử thứ 7. Turks và Caicos, lãnh thổ của Anh gồm 40 hòn đảo là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi mảnh vỡ Starship rơi xuống. Những bộ phận tên lửa rơi gần nhà cửa và mắc cạn dọc bãi biển gần điểm nóng du lịch.
"Nhà chức trách xác nhận không có hydrazine trên tên lửa Starship. Hydrazine là một loại nhiên liệu đẩy sử dụng trên một số tàu vũ trụ, có thể gây nôn mửa, viêm nhiễm dây thần kinh, thậm chí hôn mê sau khi tiếp xúc. Thay vào đó, Starship dựa vào nhiên liệu đẩy là methane và oxy lỏng, nhưng vẫn còn vô số hóa chất bên trong", Marlon Sorge, phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu mảnh vỡ quỹ đạo và hồi quyển ở trung tâm nghiên cứu The Aerospace Corporation, cho biết.
Theo Nature, nhiên liệu tên lửa như hydrazine khi rò rỉ và bốc cháy sẽ tạo ra hóa chất độc hại và axit, có thể làm giảm mạnh độ pH của nước gây chết cá. Nhiệt độ cực cao, sóng xung kích và sự phát tán khói thải chứa muội than có thể phá hủy thảm thực vật, đe dọa các khu bảo tồn thiên nhiên xung quanh.
Hiệp hội Bảo tồn Công viên Quốc gia (NPCA) đang cảnh báo về nguy cơ từ các vụ nổ tên lửa đối với khu vực ven biển. Họ đang vận động chống lại việc phát triển một địa điểm phóng thương mại trên bờ biển ở bang Georgia và kế hoạch mở rộng trạm Cape Canaveral ở Florida. Bộ Không quân Mỹ đang đánh giá tác động môi trường khi xây bệ phóng mới tại Cape Canaveral cho tên lửa Starship và tổ chức hàng loạt cuộc họp công cộng để thăm dò ý kiến người dân địa phương. Một phương án bao gồm cải tạo bệ phóng hiện có và phương án khác gây tranh cãi hơn là xây bệ phóng hoàn toàn mới gần vành đai trạm hơn.
NASA đã theo dõi tác động của các vụ phóng từ khu vực này trong hơn 40 năm, bắt đầu từ những chuyến bay đầu tiên của tàu con thoi. Sau 135 lần phóng trong 30 năm, tác động chính là tích tụ hạt nhôm, thiệt hại đối với thảm thực vật và độ pH giảm tạm thời ở vùng biển lân cận. Đó là ảnh hưởng từ nhiên liệu bị đốt cháy ở động cơ đẩy nhiên liệu rắn của tàu con thoi. Kết quả tương tự cũng được ghi nhận sau vụ phóng Artemis 1 vào tháng 11/2022 sử dụng cùng loại công nghệ.
Ở Baikonur, sân bay vũ trụ của Nga trên lãnh thổ Kazakhstan, nhiều vùng thảo nguyên bị nhiễm độc do nhiên liệu tên lửa rò rỉ.
Tại thành phố Kourou ở tỉnh hải ngoại Guyana thuộc Pháp, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đang chuẩn bị cho lần phóng đầu tiên của tên lửa khổng lồ Ariane 6. Sân bay vũ trụ châu Âu rộng 650 km² nằm ngay phía bắc đường xích đạo, bao quanh là rừng ngập mặn và rừng mưa nhiệt đới với hệ sinh thái đa dạng, trong đó có báo đốm, loài mèo lớn thứ ba thế giới "sắp bị đe dọa". Nhà chức trách liên tục theo dõi chất lượng đất, nước và không khí, cũng như áp dụng biện pháp bảo vệ động vật hoang dã xung quanh những tòa nhà và cơ sở hạ tầng. Nhưng giống như ở Cape Canaveral, khi nói đến tác động của các vụ phóng, họ cũng ghi nhận mức độ nhôm và độ axit tăng cao từ khí thải của tên lửa nhiên liệu rắn.
Việc lắp ráp hoàn thiện tên lửa Ariane 6 đầu tiên đang diễn ra tại bệ phóng để chuẩn bị phóng trong tháng 7. Trước đó, tên lửa Ariane 5 phóng vào tháng 6/1996 chỉ tồn tại 39 giây trước khi phát nổ do lỗi phần mềm. Dù đặt nhiều kỳ vọng vào chuyến bay thử của phiên bản kế nhiệm, các nhà hoạch định nhiệm vụ đã chuẩn bị kỹ lưỡng tình huống xấu nhất là tên lửa phóng thất bại. Ngoài chỉ phóng khi có hướng gió đưa mảnh vỡ ra biển, tên lửa mới được thiết kế để vỡ thành nhiều mảnh nhỏ nếu phát nổ, giúp giảm thiểu thiệt hại khi tiếp đất.
Theo AFP, phương pháp này bao gồm phun các hạt như bạc iodide và muối vào mây từ máy bay để tạo mưa, thường nhằm thay đổi thời tiết hoặc giảm ô nhiễm không khí. Tuy nhiên, thành công phụ thuộc vào điều kiện khí quyển và sẽ không hiệu quả nếu thiếu mây. Các quan chức hy vọng sớm bắt đầu gieo mây dù chưa công bố thời gian chính xác.
Giải pháp mới được đưa ra tuần này sau khi quá trình gieo trồng ở "vựa lúa" phía bắc Malaysia bị chậm lại do hạn hán, gây lo ngại về nguồn cung. "Năm nay chịu ảnh hưởng từ thời tiết khô hạn kéo dài, lượng mưa thấp và mực nước tại các đập giảm", Mohamad Sabu, Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia, cho biết.
Nông dân đã bỏ lỡ hai trong ba giai đoạn gieo trồng thông thường của phương pháp gieo sạ ướt (lấy hạt lúa giống đã được ngâm ủ nảy mầm gieo trực tiếp xuống ruộng ướt) với lúa gạo, vốn đòi hỏi ruộng phải ngập nước. Gieo sạ khô là phương pháp thay thế với thời hạn kéo dài đến tháng 6, nhưng nông dân cho rằng kỹ thuật này cho năng suất thấp hơn, những trận mưa rải rác cũng khiến việc áp dụng trở nên bất khả thi ở một số cánh đồng.
Dù hơn 50% diện tích ruộng lúa trong khu vực đã được chuẩn bị, chỉ một phần nhỏ được gieo trồng vì nông dân đang chờ mưa. Bộ trưởng Mohamad khẳng định việc trồng trọt không bị hủy bỏ nhưng các điều chỉnh tạm thời đang được triển khai.
Lúa gạo là cây lương thực chủ lực tại Malaysia. Quốc gia này tiêu thụ khoảng 2,5 triệu tấn gạo mỗi năm, một nửa được sản xuất trong nước. Phần lớn nguồn cung đến từ miền bắc bán đảo Malaysia, trong đó bang Kedah là vùng sản xuất lớn nhất. Bộ trưởng Mohamad cho biết, nơi này "có tầm quan trọng chiến lược với an ninh lương thực của Malaysia". Ông cũng đánh giá, nông dân trồng lúa Malaysia từng chống chọi với hạn hán hoặc lượng mưa thất thường trước đây, nhưng thách thức năm nay "nghiêm trọng hơn".
Cuộc khủng hoảng diễn ra trong bối cảnh châu Á đang chuẩn bị cho khả năng El Nino tái xuất, mang đến những thay đổi về gió, áp suất không khí và lượng mưa. Theo các nhà dự báo thời tiết, hiện tượng này có thể hình thành sớm nhất vào tháng 5-7 và những quan sát ban đầu cho thấy nó đặc biệt mạnh. Châu Á thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề từ El Nino với một số nơi trải qua nắng nóng và hạn hán, số khác lại hứng chịu mưa lớn.
