Có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 (trừ một số khoản của 3 điều luật đã có hiệu lực từ ngày 1-1-2026) và thay thế toàn bộ Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần), Luật Xây dựng 2025 có nhiều quy định mới đáng lưu ý.
Khoản 2 Điều 43 luật mới quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng (GPXD). Trong số đó có công trình xây dựng cấp 4, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hay công trình sửa chữa, cải tạo bên trong…
Cụ thể, trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư không cần phải có GPXD đối với công trình xây dựng cấp 4, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 (luật hiện hành không quy định về diện tích sàn xây dựng này).
Các công trình này phải không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố.
Khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Tương tự, chủ đầu tư công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khỏi phải có GPXD nếu thỏa mãn các điều kiện quy định.
Đó là nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích và công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, bảo đảm yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật.
Với loại công trình này, luật mới không quy định là phải “phù hợp với quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt” như luật hiện hành.
Trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình được miễn GPXD phải gửi thông báo khởi công xây dựng (trừ công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm theo quy định của luật mới, công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân) đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương, nơi công trình được xây dựng theo phân cấp của UBND cấp tỉnh để quản lý.
Theo đó, đối với hai nhóm công trình nêu ở trên, chủ đầu tư phải gửi thông báo khởi công xây dựng kèm theo hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp GPXD theo quy định (không bao gồm đơn đề nghị cấp GPXD).
Quản lý trật tự xây dựng được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công.
Tuy nới lỏng thủ tục hành chính nhưng luật mới siết chặt về tiêu chuẩn kỹ thuật. Đơn cử là luật mới có sự tích hợp với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 để bắt buộc thẩm tra thiết kế xây dựng đối với công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy.
Khoản 5 Điều 26 luật mới quy định công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định bao gồm:
– Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc dự án có công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp phải được thẩm tra thiết kế xây dựng về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung khác theo thỏa thuận hợp đồng xây dựng.
– Công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được thẩm tra thiết kế xây dựng bảo đảm các yêu cầu về thiết kế phòng cháy và chữa cháy.
Luật mới cũng có hẳn một điều luật về quản lý trật tự xây dựng. Theo Điều 47, việc quản lý trật tự xây dựng phải được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm.
Việc quản lý trật tự xây dựng phải đúng và đủ nội dung quản lý trật tự tương ứng với đối tượng công trình có yêu cầu cấp giấy phép xây dựng và công trình không yêu cầu cấp GPXD.
Cũng theo điều luật này, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng các công trình xây dựng trên địa bàn theo phạm vi quản lý.
UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của UBND cấp tỉnh. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng phải thực hiện thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 1-5, thời tiết Nam Bộ vẫn nắng nóng gay gắt. Miền Đông Nam Bộ nắng nóng với nhiệt độ cao nhất 35-36 độ C, có nơi trên 36 độ C.
Độ ẩm thấp nhất từ 50-55%.
Miền Tây Nam Bộ nắng nóng vài nơi với nhiệt độ cao nhất có nơi trên 35 độ C.
Từ ngày mai, nắng nóng diện rộng kết thúc ở Nam Bộ.
Theo chu kỳ triều cường, xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long tăng dần từ hôm nay và giảm dần vào những ngày tới. Độ mặn cao nhất tại các trạm ở mức thấp hơn độ mặn cao nhất tháng 5-2025.
Riêng một số trạm ở Tây Ninh, An Giang, Vĩnh Long và Cà Mau có độ mặn lớn hơn.
Chiều sâu ranh mặn 4 phần ngàn sâu vào nội đồng từ 25-40km, riêng trên sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây, phạm vi xâm nhập mặn là 50-55km.
Khu vực Bắc Bộ chiều tối và đêm mưa rào và dông vài nơi, Lai Châu, Điện Biên trưa chiều nắng.
TP Hà Nội có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 22-24 độ C, cao nhất 28-30 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 20-23 độ C, cao nhất 28-31 độ C.
Đông Bắc Bộ có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 20-24 độ C, cao nhất 28-31 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 22-25 độ C, cao nhất 27-30 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 31-34 độ C.
Liên quan đến các dự án cầu Cát Lái, cầu Long Hưng và cầu Phú Mỹ bắc qua sông Đồng Nai kết nối thành phố Đồng Nai với TP.HCM, ngày 9.7, HĐND thành phố Đồng Nai khóa I (nhiệm kỳ 2026 - 2031) khai mạc kỳ họp thứ 3 đã thông qua các nghị quyết về phương án thực hiện đầu tư.
Theo đó, thống nhất tách ra nhiều dự án thành phần đối với 3 dự án xây cầu trên. Cụ thể, phần cầu sẽ đầu tư theo hình thức đối tác công tư, loại hợp đồng xây dựng chuyển giao (BT); còn phần đường dẫn thuộc bên nào thì địa phương đó chịu trách nhiệm giải phóng mặt bằng và xây dựng bằng vốn ngân sách.
Trên tuyến sông Đồng Nai từ cầu Đồng Nai đến Cần Giờ (ngăn cách TP.HCM cũ với Đồng Nai) được quy hoạch 7 cây cầu. Tuy nhiên hiện nay mới có 3 cây cầu đã xây dựng và đưa vào khai thác, gồm: cầu Đồng Nai trên quốc lộ 1, cầu Long Thành trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và cầu Nhơn Trạch trên Vành đai 3 TP.HCM. Riêng cầu Phước Khánh trên cao tốc Bến Lức - Long Thành đang xây dựng, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Điều này khiến kết nối giữa thành phố Đồng Nai với TP.HCM còn nhiều điểm nghẽn, chưa phát huy hết tiềm năng giữa 2 địa phương, gây cản trở cho việc kết nối vùng.
Do đó, việc các cây cầu Cát Lái, Long Hưng và Phú Mỹ sớm được xây dựng và đi vào khai thác sẽ tăng cường sự kết nối giữa 2 địa phương, khai thác hiệu quả hơn dự án sân bay Long Thành.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định sửa đổi Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm TTATGT đường bộ. Một trong những nội dung được đề cập là hành vi không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe (còn gọi là "xe ghép" - PV).
Theo cơ quan soạn thảo, tình trạng "xe ghép" gây thiếu công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh doanh vận tải, đồng thời gây thất thu thuế cho ngân sách, trốn tránh hoạt động quản lý nhà nước về vận tải đường bộ. Do đó, cơ quan này đề xuất mức phạt với vi phạm này từ 12 - 14 triệu đồng, đồng thời trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Trao đổi với Thanh Niên, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam Nguyễn Văn Quyền bày tỏ ủng hộ đối với đề xuất của Bộ Công an.
Ông cho biết, "xe ghép" vốn là vấn đề đã tồn tại từ lâu trong lĩnh vực vận chuyển hành khách. Hiệp hội từng nhiều lần nhận phản ảnh từ các doanh nghiệp là hội viện, đồng thời đã có kiến nghị đến cơ quan nhà nước cần có biện pháp quản lý đối với loại hình này, nhằm bảo đảm TTATGT cũng như sự công bằng trong kinh doanh.
Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam nói, bất cứ lĩnh vực kinh doanh nào, dù quy mô là doanh nghiệp hay hộ kinh doanh thì đều phải đăng ký kinh doanh, đồng thời phải chịu nghĩa vụ thuế phát sinh từ doanh thu theo quy định pháp luật.
Với "xe ghép", nếu tài xế không đăng ký kinh doanh, không chấp hành các quy định về thuế thì có thể dẫn tới gây thất thu cho ngân sách, như cơ quan soạn thảo đã nêu.
Điều quan trọng nữa, theo ông Quyền, "xe ghép" tạo ra sự bất bình đẳng. Một doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh dịch vụ vận tải hành khách thông thường, để có thể hoạt động phải tuân thủ rất nhiều quy định, với nhiều loại chi phí phát sinh, từ việc thành lập, vận hành cho đến đảm bảo an toàn.
Trong khi đó, loại hình "xe ghép" dường như chưa có các quy định điều chỉnh một cách chặt chẽ. Cũng vì thế, "xe ghép" lợi thế hơn về giá cả, tạo ra sự không công bằng trong cạnh tranh với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách thông thường.
"Xe ghép" (xe tiện chuyến) được hiểu là dịch vụ đi chung xe với người khác, thường áp dụng cho các chuyến đi đường dài giữa các tỉnh, thành phố. Vài năm trở lại đây, "xe ghép" trở thành lựa chọn ưa thích của nhiều người.
Chị Trần Vi (35 tuổi, trú tại Hà Nội) cho biết hầu hết đều sử dụng dịch vụ "xe ghép" mỗi khi có nhu cầu từ thủ đô về quê ở Ninh Bình.
Lý giải về lựa chọn của mình, người phụ nữ cho rằng "xe ghép" có nhiều ưu điểm: chi phí rẻ (chỉ cần trả tiền theo số lượng chỗ người), thuận lợi (đưa, đón tận nơi), nhanh chóng (số lượng hội nhóm, tài xế "xe ghép" rất đông, có thể gọi bất cứ khi nào)…
Song, theo chị Vi, cũng vì tính chất tự do mà có những "mặt trái" nhất định. Nếu phát sinh tranh chấp hoặc sự cố trong quá trình sử dụng dịch vụ, việc giải quyết sẽ phức tạp hơn, vì chủ yếu giữa cá nhân với cá nhân mà không có "đầu mối chịu trách nhiệm" như đi xe khách thông thường.
Về đề xuất của Bộ Công an, chị Vi nói ủng hộ các chính sách hướng đến bảo đảm TTATGT tốt hơn, đồng thời mong muốn cơ chế giúp "xe ghép" được hoạt động mà vẫn đảm bảo tuân thủ pháp luật, phục vụ lợi ích cho hành khách.
Hiện nay, trên nhiều hội nhóm mạng xã hội về "xe ghép" cũng đang bàn luận rôm rả. Bên cạnh một số ý kiến ủng hộ vì "thượng tôn pháp luật", có ý kiến còn băn khoăn "đã bỏ chi phí mua xe, đóng các loại thuế phí, vì sao chở khách kiếm thu nhập lại bị xử phạt?".
Anh Thái, người điều phối một hội nhóm xe chở khách tại Hà Nội, thừa nhận bên cạnh những lợi thế đã nêu, "xe ghép" thường ít chịu sự kiểm soát về tốc độ, hành trình cũng như giá cả. Điều này có thể dẫn tới những tiềm ẩn rủi ro nhất định.
Trước đề xuất của Bộ Công an, anh Thái không phản đối, nhưng lo ngại sẽ ảnh hưởng đến giới tài xế "xe ghép", nhất là những người đã đầu tư với số tiền lớn để mua xe chạy dịch vụ. Bởi lẽ, nếu phải tuân thủ như xe kinh doanh vận tải thông thường, "xe ghép" sẽ không còn lợi thế vốn có, khả năng cạnh tranh bị ảnh hưởng. Do đó, người đàn ông kỳ vọng sẽ có giải pháp sao cho hài hòa.
