Có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 (trừ một số khoản của 3 điều luật đã có hiệu lực từ ngày 1-1-2026) và thay thế toàn bộ Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần), Luật Xây dựng 2025 có nhiều quy định mới đáng lưu ý.
Khoản 2 Điều 43 luật mới quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng (GPXD). Trong số đó có công trình xây dựng cấp 4, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hay công trình sửa chữa, cải tạo bên trong…
Cụ thể, trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư không cần phải có GPXD đối với công trình xây dựng cấp 4, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 (luật hiện hành không quy định về diện tích sàn xây dựng này).
Các công trình này phải không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố.
Khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Tương tự, chủ đầu tư công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khỏi phải có GPXD nếu thỏa mãn các điều kiện quy định.
Đó là nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích và công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, bảo đảm yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật.
Với loại công trình này, luật mới không quy định là phải “phù hợp với quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt” như luật hiện hành.
Trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình được miễn GPXD phải gửi thông báo khởi công xây dựng (trừ công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm theo quy định của luật mới, công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân) đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương, nơi công trình được xây dựng theo phân cấp của UBND cấp tỉnh để quản lý.
Theo đó, đối với hai nhóm công trình nêu ở trên, chủ đầu tư phải gửi thông báo khởi công xây dựng kèm theo hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp GPXD theo quy định (không bao gồm đơn đề nghị cấp GPXD).
Quản lý trật tự xây dựng được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công.
Tuy nới lỏng thủ tục hành chính nhưng luật mới siết chặt về tiêu chuẩn kỹ thuật. Đơn cử là luật mới có sự tích hợp với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 để bắt buộc thẩm tra thiết kế xây dựng đối với công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy.
Khoản 5 Điều 26 luật mới quy định công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định bao gồm:
– Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc dự án có công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp phải được thẩm tra thiết kế xây dựng về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung khác theo thỏa thuận hợp đồng xây dựng.
– Công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được thẩm tra thiết kế xây dựng bảo đảm các yêu cầu về thiết kế phòng cháy và chữa cháy.
Luật mới cũng có hẳn một điều luật về quản lý trật tự xây dựng. Theo Điều 47, việc quản lý trật tự xây dựng phải được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm.
Việc quản lý trật tự xây dựng phải đúng và đủ nội dung quản lý trật tự tương ứng với đối tượng công trình có yêu cầu cấp giấy phép xây dựng và công trình không yêu cầu cấp GPXD.
Cũng theo điều luật này, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng các công trình xây dựng trên địa bàn theo phạm vi quản lý.
UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của UBND cấp tỉnh. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng phải thực hiện thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định chủ trương đầu tư dự án xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường rạch Ông Bầu và rạch Chín Xiểng (phường An Nhơn), do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị làm chủ đầu tư. Dự án thuộc nhóm B, tổng mức đầu tư hơn 2.939 tỉ đồng từ ngân sách thành phố, triển khai giai đoạn 2026 - 2029.
Theo quyết định, mục tiêu chính của dự án là nâng cao khả năng tiêu thoát nước, giảm tình trạng ngập úng cục bộ tại khu dân cư ven rạch và các tuyến đường lân cận, đặc biệt trong mùa mưa. Đồng thời, dự án hướng đến xử lý ô nhiễm nguồn nước do rác thải sinh hoạt và nước thải chưa qua xử lý, góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống và chỉnh trang đô thị.
Với rạch Ông Bầu, dự án đầu tư xây dựng tuyến rạch dài khoảng 380 m, gồm 2 đoạn kết nối từ kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên đến đường Trần Bá Giao và kéo dài ra đường số 14. Lòng rạch được nạo vét sâu 2 m, bề rộng từ 6 - 23 m, 2 bên bờ xây dựng kè bê tông cốt thép, gia cố nền bằng cừ tràm và cọc bê tông. Trên tuyến bố trí vỉa hè rộng 2 - 3 m, kết hợp hệ thống chiếu sáng và cây xanh.
Dự án cũng kết nối các cửa xả thoát nước hiện hữu, đồng thời xây dựng mới 3 cửa xả theo quy hoạch, cùng hệ thống thu gom nước thải dài khoảng 830 m. Khu vực ven rạch được bố trí khoảng 7.000 m² mảng xanh, góp phần tạo không gian công cộng phục vụ người dân.
Đối với rạch Chín Xiểng, tổng chiều dài cải tạo khoảng 890 m, chia thành 3 đoạn kết nối các tuyến đường Nguyễn Thái Sơn, đường số 2 và Dương Quảng Hàm. Lòng rạch được nạo vét, bề rộng thay đổi từ 14 - 22 m, sa2,0 m. Hai bên bờ chủ yếu sử dụng kết cấu tường cừ bê tông cốt thép dự ứng lực; một số đoạn gia cố bằng thảm đá kết hợp vải địa kỹ thuật.
Song song đó, dự án đầu tư 2 tuyến đường giao thông mới với tổng chiều dài gần 600 m, lộ giới từ 12 m đến 25 m, góp phần tăng khả năng kết nối khu vực. Một cầu bê tông cốt thép cũng được xây dựng để băng qua rạch, đáp ứng tải trọng thiết kế theo tiêu chuẩn hiện hành.
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đi kèm gồm thoát nước mưa, thu gom nước thải với tổng chiều dài gần 1.800 m đường ống, cùng hệ thống chiếu sáng đô thị. Khu vực này sẽ được bổ sung khoảng 20.600 m² công viên, cây xanh, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng.
Bộ Nội vụ vừa ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể về cấp mã định danh hợp đồng lao động điện tử, tức ID. Từ ngày 1/7, tất cả hợp đồng lao động điện tử sau khi giao kết đều được gửi về nền tảng hợp đồng lao động điện tử (Nền tảng) để cấp mã định danh. Mỗi hợp đồng được gắn một ID, không trùng lặp. ID này được cấp một lần và không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng, kể cả khi sửa đổi, bổ sung, tạm hoãn hoặc chấm dứt.
Cấu trúc ID gồm một ký tự chữ và 12 ký tự số. Trong đó, ký tự A gán với hợp đồng lao động điện tử giao kết từ ngày 1/7/2026 thông qua eContract. Ký tự B gán cho hợp đồng chuyển đổi từ bản giấy. Ký tự C dành cho hợp đồng điện tử giao kết trước ngày 1/7/2026.
12 ký tự số cấu thành như sau: 2 số đầu tiên là 2 số cuối năm hợp đồng được Nền tảng cấp ID. 10 ký tự số sau là dãy số được cấp ngẫu nhiên.
Ví dụ, A260123456789 là mã định danh của hợp đồng được gắn mã định danh từ ngày 1/7/2026. Mã số B269876543210 là hợp đồng được chuyển đổi từ bản giấy sang giao diện điện tử và được gắn ID năm 2026.
ID này được liên kết với các mã hiển thị hoặc mã tra cứu theo đơn vị hành chính, mã định danh người lao động, mã số thuế của người sử dụng lao động do Nền tảng xây dựng. Nhưng các mã này sẽ không thay thế cho ID.
Việc cấp ID tự động qua hệ thống thông tin của Nền tảng trong 24 giờ kể từ thời điểm tiếp nhận hồ sơ hợp lệ. Trường hợp không đáp ứng điều kiện thì không được cấp ID, hệ thống tự động thông báo lý do từ chối. Nếu gặp sự cố kỹ thuật khi đồng bộ, việc cấp ID được thực hiện sau khi khắc phục xong sự cố.
Thông tin trong hợp đồng lao động điện tử gồm ID, mã số hợp đồng, thời hạn, thời điểm bắt đầu và chấm dứt thực hiện, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, vị trí việc làm, mức lương, phụ cấp lương, các khoản bổ sung, chế độ nâng bậc/nâng lương, kỳ hạn, hình thức trả lương, chế độ và phúc lợi khác.
Hợp đồng điện tử sẽ được lưu trữ ít nhất 10 năm kể từ ngày chấm dứt. Trường hợp lao động và người sử dụng lao động giao kết nhiều hợp đồng liên tiếp thì thời hạn lưu trữ tính từ ngày chấm dứt bản cuối cùng.
Với hợp đồng lao động điện tử chuyển đổi từ bản giấy, nhà cung cấp eContract gửi hợp đồng điện tử đi kèm dữ liệu và thông tin nhật ký chuyển đổi về Nền tảng. Thông tin nhật ký chuyển đổi gồm tên hệ thống hoặc phần mềm thực hiện; họ tên, chức vụ người chuyển đổi; thời gian hoàn thành; chữ ký số kèm dấu thời gian đính kèm tệp tin tài liệu chuyển đổi nhằm niêm phong; trạng thái hệ thống xác nhận bản chuyển đổi đã được kiểm tra, đối chiếu khớp hoàn toàn với bản giấy gốc.
Với hợp đồng lao động điện tử giao kết trước ngày 1/7/2026, nhà cung cấp eContract hỗ trợ người sử dụng lao động và người lao động bổ sung chữ ký số, dấu thời gian gắn kèm chữ ký số của các chủ thể giao kết rồi gửi về Nền tảng.
Người lao động và người sử dụng lao động truy cập Nền tảng hợp đồng lao động điện tử qua VNeID. Lao động dùng tài khoản định danh cá nhân còn người sử dụng lao động qua tài khoản định danh tổ chức. Trường hợp người sử dụng lao động là tổ chức không đăng ký được tài khoản định danh tổ chức thì đề nghị Bộ Nội vụ cấp tài khoản truy cập.
Tài khoản truy cập Nền tảng sẽ bị khóa một trong các trường hợp: theo đề nghị của chủ tài khoản, định danh điện tử của chủ tài khoản bị khóa, sự kiện an toàn thông tin khẩn cấp hoặc theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Thông báo về việc khóa hoặc mở tài khoản truy cập được Nền tảng tự động gửi cho chủ tài khoản theo email hoặc số điện thoại đã đăng ký.
Bộ Nội vụ, Sở Nội vụ địa phương, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam và Ban Quản lý khu công nghiệp, kinh tế, chế xuất được cấp tài khoản quản trị của Nền tảng hợp đồng lao động điện tử. Các đơn vị này được dùng tài khoản quản trị để trao quyền cho công chức, người lao động của mình xử lý nghiệp vụ, đồng thời chịu trách nhiệm về các tài khoản này để đảm bảo an ninh mạng trong quá trình khai thác, quản lý. Nhà cung cấp eContract hàng quý hoặc đột xuất báo cáo tình hình cung cấp dịch vụ giao kết hợp đồng điện tử khi có yêu cầu từ Bộ Nội vụ.
Chậm nhất ngày 1/7, Nền tảng hợp đồng lao động điện tử chính thức đưa vào vận hành. Cùng thời điểm, việc giao kết, thực hiện hợp đồng lao động điện tử được tiến hành trên cả nước.
Ngày 18-5, lãnh đạo ban điều hành dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn cho biết đã yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu thi công trạm dừng nghỉ Đình Cương tạm dừng thi công, khắc phục tình trạng bụi mù mịt che khuất tầm nhìn, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông trên tuyến.
Theo đó, trong quá trình thi công trạm dừng nghỉ tại Km1068 - Km1069 (đoạn qua xã Đình Cương, tỉnh Quảng Ngãi) cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, lượng lớn bụi phát sinh mù mịt, phủ kín mặt đường cao tốc, cản trở tầm nhìn của tài xế.
Có thời điểm bụi nhiều đến mức như sương mù. Điều này khiến tài xế không thể quan sát xa, rất khó nhìn thấy các xe phía trước trong lúc đang chạy tốc độ cao trên cao tốc.
Nhất là đoạn tuyến này có những điểm đường bị cong, tầm nhìn hạn chế vì bụi, gây rủi ro tai nạn rất cao.
Bước đầu, cơ quan chức năng xác định nguyên nhân là do quá trình vận chuyển đất phục vụ san lấp nhưng việc vệ sinh mặt đường chậm trễ, khiến bùn đất khô lại, phát tán bụi khi có phương tiện lưu thông.
Phía nhà thầu giải thích các xe tưới nước gặp sự cố hỏng hóc, không thể hoạt động, dẫn đến việc xử lý bụi không kịp thời.
Ngay sau khi nắm bắt sự việc, chủ đầu tư trạm dừng nghỉ là liên doanh Petrolimex đã yêu cầu nhà thầu tạm dừng thi công, khẩn trương vệ sinh mặt đường, thu dọn bùn đất, chỉ được thi công trở lại khi đảm bảo các điều kiện an toàn và vệ sinh môi trường.
Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cũng đã có văn bản yêu cầu các đơn vị liên quan chấn chỉnh, không để phương tiện, máy móc kéo bùn đất ra mặt đường gây bụi, làm giảm tầm nhìn của người tham gia giao thông.
Cơ quan chức năng đồng thời khuyến cáo các phương tiện khi lưu thông qua khu vực này cần chú ý quan sát, giảm tốc độ trong thời gian nhà thầu khắc phục sự cố.
