Khi chiến sự bùng phát ngày 28/2, tên lửa Mỹ dường như đã đánh trúng nhiều cơ sở dân sự ở Iran. Sự việc nghiêm trọng nhất xảy ra ở huyện Minab thuộc tỉnh miền nam Hormozgan, khi một trường tiểu học trúng tên lửa, khiến hơn 150 người thiệt mạng.
Một số tên lửa khác của Mỹ cũng lao xuống thành phố Lamerd thuộc tỉnh Fars, đánh trúng nhà thi đấu thể thao, trường học và khu dân cư nằm sát cơ sở của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). 21 người thiệt mạng trong vụ tập kích này.
Phân tích của báo New York Times và các chuyên gia quân sự cho thấy đặc điểm của quả đạn, vụ nổ và thiệt hại liên quan ở Lamerd phù hợp với Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM).
PrSM là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin phát triển, nhằm thay thế cho Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đời cũ. Xung đột Trung Đông được cho là lần đầu quân đội Mỹ sử dụng PrSM trong thực chiến.
Tên lửa PrSM sở hữu các tính năng vượt trội so với ATACMS, đạt tầm bắn trên 500 km, mang đầu đạn nặng 90 kg với tùy chọn nổ mạnh hoặc đạn chùm. Nó có thể khai hỏa từ pháo phản lực HIMARS và M270, với cơ số lần lượt là 2 và 4 quả.
Phiên bản cơ sở của PrSM được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính hỗ trợ bởi định vị vệ tinh GPS để tập kích mục tiêu cố định, bao gồm tổ hợp phòng không, hệ thống phóng tên lửa đạn đạo, trung tâm kiểm soát và chỉ huy hay các điểm tập kết binh sĩ.
Video do hãng thông tấn Fars News của Iran công bố cho thấy tên lửa lao xuống khu dân cư tại Lamerd có hình dáng trùng khớp với PrSM. Quả đạn kích nổ trên không và tạo ra quầng lửa lớn. Camera an ninh đối diện nhà thi đấu thể thao cũng ghi lại cảnh cơ sở này và trường học liền kề trúng đòn. Quả đạn không xuất hiện trong video, song có một vụ nổ bùng lên ngay phía trên nhà thi đấu.
Ảnh hiện trường được chụp sau cuộc tập kích cho thấy cả hai địa điểm đều chi chít lỗ nhỏ, dường như do những mảnh vonfram trong đầu đạn nổ mạnh gây ra. Chưa rõ cơ sở IRGC nằm sát nhà thi đấu thể thao có hứng đòn hay không.
“Dù đã có thông tin quân đội Mỹ dùng PrSM trong chiến dịch tấn công Iran, đây là lần đầu tiên chúng ta có cái nhìn trực tiếp về cách thức quả đạn hoạt động. Vụ nổ trên không rất rõ ràng, kiểu thiệt hại rất đặc trưng và phù hợp với thông tin đã biết về PrSM”, Jeffrey Lewis, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Middlebury ở Mỹ, nhận định.
Theo các chuyên gia của New York Times, PrSM là “vũ khí quá mới” và khó có thể đánh giá rằng đòn tập kích nhằm vào khu vực dân sự ở Lamerd là hành động cố ý hay sự cố do lỗi thiết kế, lỗi sản xuất hoặc đánh giá sai mục tiêu.
Nhà thi đấu thể thao và ngôi trường đã được ngăn cách với cơ sở IRGC bằng tường rào từ ít nhất 15 năm trước.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani cho biết một đội tuyển bóng chuyền nữ đang sử dụng nhà thi đấu vào thời điểm xảy ra vụ tập kích. Ảnh hiện trường và ảnh vệ tinh cho thấy cơ sở có những vết cháy sém và mái bị sập một phần.
Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, nói rằng “đã biết về thông tin và đang điều tra”. Ông cũng khẳng định lực lượng Mỹ không nhắm mục tiêu vào dân thường trong các cuộc tập kích.
Quân đội Mỹ từng triển khai các vũ khí đang phát triển như PrSM đến khu vực chiến sự để đánh giá hoạt động trong thực chiến, với điều kiện các chỉ huy chấp nhận rủi ro đi kèm khi sử dụng chúng.
Chính quyền Pháp yêu cầu tỷ phú Musk đến Paris vào ngày 20/4, nhưng chưa rõ ông có xuất hiện hay không. Paris cũng chưa cung cấp chi tiết về địa điểm hoặc thời gian cuộc thẩm vấn dự kiến diễn ra.
Tuy nhiên, văn phòng công tố Paris cuối tuần trước cho biết việc những người được mời đến để thẩm vấn tự nguyện có xuất hiện hay không sẽ "không gây trở ngại cho quá trình điều tra".
Lệnh triệu tập này liên quan cuộc điều tra, được khởi xướng hồi tháng 1/2025, về các cáo buộc rằng thuật toán của mạng xã hội X đã được sử dụng để "can thiệp vào chính trị Pháp".
Cuộc điều tra sau đó đã được mở rộng, bao gồm những cáo buộc cho rằng chatbot AI Grok của X phát tán những thông tin phủ nhận cuộc diệt chủng Holocaust và các video giả liên quan tình dục.
Các công tố viên Pháp hồi tháng 2 khám xét văn phòng của X tại Paris, điều mà gã khổng lồ mạng xã hội lên án là cuộc đột kích "mang tính chính trị" và "hành vi lạm dụng quyền lực tư pháp".
Các công tố viên Paris cũng triệu tập cựu CEO của X Linda Yaccarino đến thẩm vấn với tư cách "người quản lý trên thực tế và trên pháp lý của nền tảng X khi xảy ra sự việc". Yaccarino đã từ chức giám đốc điều hành của X vào tháng 7 năm ngoái sau hai năm lãnh đạo công ty.
Cuộc điều tra của Pháp diễn ra sau khi Grok vấp phải phản ứng dữ dội vì người dùng có thể tình dục hóa hình ảnh phụ nữ và trẻ em bằng các lệnh văn bản đơn giản như "cho cô ấy mặc bikini" hoặc "cởi quần áo của cô ấy". Hồi tháng 1, Liên minh châu Âu (EU) cũng điều tra X về việc AI Grok tạo ra các hình ảnh deepfake bị tình dục hóa về phụ nữ và trẻ vị thành niên.
Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc không nói rõ vật thể bay mà Triều Tiên phóng bay được bao xa và loại vũ khí nào đã được phóng, theo hãng tin Yonhap.
Trước đó, quân đội Hàn Quốc phát hiện vụ phóng tương tự gần khu vực thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên hôm 7.4. Họ cho biết các cơ quan tình báo Hàn Quốc và Mỹ đang phân tích chi tiết vụ phóng.
Đầu tuần này, Triều Tiên thông báo rằng nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã quan sát một cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn được nâng cấp cho vũ khí và gọi đó là một bước phát triển quan trọng giúp tăng cường kho vũ khí chiến lược của nước này.
Tên lửa có thể dễ di chuyển và bí mật vụ phóng hơn so với vũ khí nhiên liệu lỏng, vốn thường phải được nạp nhiên liệu trước khi khai hỏa và không thể duy trì lâu ở trạng thái đã nạp nhiên liệu, theo AP.
Cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn mới nhất là lần đầu tiên trong 7 tháng. Hành động này phù hợp với mục tiêu đã được ông Kim tuyên bố về việc sở hữu các tên lửa cơ động hơn, khó bị phát hiện hơn nhằm vào Mỹ và các đồng minh của nước này.
Cơ quan tình báo Hàn Quốc hôm 6.4 đã thông báo với các nhà lập pháp rằng vụ thử động cơ có thể liên quan đến nỗ lực chế tạo một tên lửa mạnh hơn, có khả năng mang nhiều đầu đạn hạt nhân, theo các nhà lập pháp tham dự cuộc họp.
Liên quan quan hệ liên Triều , Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung hôm 6.4 bày tỏ sự tiếc nuối về các vụ dân thường điều khiển máy bay không người lái (UAV) vào Triều Tiên. Tại cuộc họp nội các, ông Lee nói rằng các sự việc này đã gây ra căng thẳng quân sự không cần thiết với Bình Nhưỡng.
Vài giờ sau phát biểu của ông Lee, bà Kim Yo-jong, em gái của nhà lãnh đạo Kim Jong-un, đã đưa ra một tuyên bố nói rằng người đứng đầu nhà nước Triều Tiên đánh giá ông Lee có thái độ "thẳng thắn và cởi mở". Tuy nhiên, bà cảnh báo Seoul "nên ngừng mọi hành động khiêu khích liều lĩnh" chống lại Bình Nhưỡng.
Trong một bài đăng trên Facebook hôm 21.4, quyền Quốc trưởng Campuchia Hun Sen, hiện là Chủ tịch Thượng viện Campuchia, viết rằng ông đã đến thăm Quốc vương Norodom Sihamoni tại một bệnh viện ở Bắc Kinh (Trung Quốc), nơi ông Sihamoni đang được truyền dịch tĩnh mạch, theo tờ Khmer Times hôm nay 22.4
"Nhìn chung, sức khỏe của quốc vương đã được cải thiện", ông Hun Sen viết. Ông cho biết thêm vua Sihamoni đã gửi lời cảm ơn và lời hỏi thăm tới các nhà sư và công dân.
Ông Hun Sen và hai con trai của ông là ông Hun Manith, Tổng giám đốc Cục Nghiên cứu Tình báo Bộ Quốc phòng, và ông Hun Many, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, đã đến Bắc Kinh vào ngày 17.4 để tháp tùng Quốc vương và Hoàng thái hậu Norodom Monineath Sihanouk trong thời gian này.
Quốc vương Sihamoni và Hoàng thái hậu Norodom Monineath Sihanouk đã đến Bắc Kinh để kiểm tra sức khỏe vào tháng 2 và tháng 3. Vào ngày 10.4, Quốc vương Campuchia đã ban bố thông cáo hoàng gia xác nhận ông được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt sau khi được kiểm tra sức khỏe.
Đến ngày 18.4, Bộ Hoàng cung Campuchia thông báo Quốc vương Sihamoni đã đồng ý phẫu thuật tại một bệnh viện ở Bắc Kinh theo khuyến nghị của một nhóm bác sĩ. Ca phẫu thuật được tiến hành vào sáng 20.4 và sau đó các bác sĩ khuyên nhà vua nên ở lại bệnh viện để theo dõi.
Ông Chhort Bunthang, một nhà triết học tại Học viện Hoàng gia Campuchia, mô tả Quốc vương Sihamoni là một vị quân chủ điềm tĩnh và văn minh, cam kết vì hòa bình.
Ông Bunthang nói quốc vương gánh vác những trách nhiệm hiến pháp quan trọng và luôn thể hiện sự quan tâm đến người dân thông qua các hoạt động nhân đạo, các chuyến thăm công chúng và các khoản quyên góp để hỗ trợ những người bị ảnh hưởng bởi các thách thức về sức khỏe, xã hội và biến đổi khí hậu, theo Khmer Times.
