Nhiều ngày qua, ông Đức, bán đồ nướng gần bến xe Mỹ Đình (phường Từ Liêm), “chạy” đoàn kiểm tra với tần suất ngày càng dày. “Có ngày, tôi “chạy” tới hai lần”, ông kể. Vài ngày cuối tuần gần đây, doanh số quầy hàng gần như bằng không.
Không bám trụ lại được điểm kinh doanh quen thuộc, nhiều người phải co gọn về ngõ, hẻm nhỏ. Tại phường Cầu Giấy, điểm bán xôi, bánh mỳ trong hẻm của chị Hoa giờ có thêm chục quầy hàng chen chúc. Họ “dạt” vào hẻm này từ vỉa hè ngoài phố, mỗi gian cố kê thêm cái bàn, vài ghế nhựa. Thêm bạn hàng, nhiều người bán cùng món, doanh thu quầy bánh mỳ của chị cũng bị san bớt.
Co kéo từng cm dôi ra cũng là cách ứng phó của nhiều tiểu thương. Mỗi người cố nới thêm một chút không gian trước cửa nhà, như một “cuộc xâm lấn ngầm”.
Không chỉ tiểu thương nhỏ lẻ, nhiều chuỗi F&B phụ thuộc không gian vỉa hè cũng mất một phần nguồn thu. Thế giới Dừa ghi nhận doanh số toàn chuỗi giảm 30%, do tệp khách hàng chủ chốt sụt hai phần ba. Nhóm này là khách gia đình, thường đến vào chiều tối, ưa ngồi vỉa hè “hóng gió”.
Tình thế mới buộc ông Nguyễn Tú, Chủ tịch Thế giới Dừa, liên tục thử nghiệm tệp khách hàng mới. Hai tháng trước, họ chi gần một tỷ đồng mở ba cửa hàng khu phố cổ, gần chợ Đồng Xuân, Hàng Da, và Nguyễn Hữu Huân, nhắm tới khách du lịch.
“Chúng tôi thất bại, đóng hai cơ sở sau một tháng, chiếc còn lại nghỉ bán trong tháng này”, ông nói. Họ hiện quay trở lại tệp khách cốt lõi, tập trung khai thác các khung giờ, đa dạng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu.
Tại chuỗi Matcha Vibe, trước đây, nhiều điểm bán sức chứa ngoài vỉa hè gấp 3-4 lần trong nhà. Hiện giờ họ chỉ kê một bàn bên ngoài, nép gọn trên bậc tam cấp.
Cơ sở chịu ảnh hưởng nặng nhất của Matcha Vibe là điểm bán trên đường Quốc Tử Giám, nơi nhận tệp khách gián tiếp từ quán phở, bún đậu trên vỉa hè lân cận. Mức giảm tại đây lên tới 40% trong hai tháng đầu nhà chức trách siết lại trật tự đô thị.
Sau nhiều tháng Hà Nội lập lại trật tự đô thị, tâm lý đối phó của giới tiểu thương, chuỗi hàng quán dần chuyển sang thích nghi. Trên phố Chùa Láng, chị Tâm, bán bánh mỳ, dẹp bớt ghế nhựa, chỉ để vài cái ghế đòn nhỏtrên bậc thềm.
“Khách đến ăn thì chịu khó đứng gọn vào trong, hoặc chỉ còn cách mang đi”, chị Tâm nói. Diện tích bậc thềm hẹp, chị kê thêm một tấm ván gỗ chìa ra phía ngoài để đặt vật dụng.
Ông Đức cũng đang ngó nghiêng mặt bằng lân cận, tầm vài triệu đồng một tháng, để bớt lo lắng khi kinh doanh. Để tiết kiệm chi phí, ông tìm đối tác chia sẻ mặt bằng theo không gian hoặc khung giờ. “Ví dụ, quầy cà phê mang đi chủ yếu bán chạy vào khung 7-14h, món nướng tiêu thụ tốt hơn vào tầm chiều và tối”, ông chia sẻ.
Vỉa hè rộng vốn là tiêu chí lựa chọn mặt bằng của nhiều cửa hàng F&B trước đây, bởi quán có thể kê thêm bàn ghế, chỗ đỗ xe cho khách. “Tư duy này giờ buộc phải thay đổi”, bà Trần Hồng Trang, chủ chuỗi 70 cửa hàng Matcha Vibe và Kom Phê Cha, nhìn nhận.
Cuối năm ngoái, các cửa hàng của chuỗi này được thiết kế lùi 3-4 m, tạo không gian mở, thay cho vỉa hè. Họ chấp nhận tỷ lệ chi phí mặt bằng trên doanh thu tăng cao hơn.
PGS. TS Lưu Đức Hải, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng cần coi vỉa hè như một thực thể đa năng trong đô thị, với 4 chức năng gồm không gian giao thông, sinh kế, văn hóa bản địa và hạ tầng – kỹ thuật. Trong đó, không gian giao thông, đảm bảo quyền được đi bộ an toàn và thuận tiện của người dân, cần được ưu tiên.
“Nếu chỉ tập trung vào “dẹp” không gian để sạch, đẹp bề nổi mà bỏ qua yếu tố sinh kế và văn hóa, chúng ta sẽ làm mất đi sức sống tự nhiên của đô thị, đẩy người dân vào thế đối phó”, ông nhấn mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng không thể vin vào lý do sinh kế để vỉa hè lộn xộn, ô nhiễm và mất trật tự đô thị.
Đồng quan điểm, TS Huỳnh Thế Du, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng siết quản lý là cần thiết, nhưng không phải là “xóa sạch” kinh tế vỉa hè. Theo ông, văn hóa trà đá, cà phê vỉa hè hay hàng quán nhỏ tạo nên tính kết nối xã hội và bản sắc đô thị Việt Nam.
Các chuyên gia đề xuất nên chuyển từ tư duy “cấm” sang “quản trị”, nhà quản lý từ “người gác” sang “người phân phối không gian vỉa hè”. TS Huỳnh Thế Du cho rằng thành phố nên xác định khu vực nào cần ưu tiên người đi bộ tuyệt đối, nơi có thể cho phép kinh doanh có điều kiện, kết hợp thu phí và tiêu chuẩn hóa hoạt động.
Hà Nội chưa áp dụng chính sách cho thuê vỉa hè với mục đích kinh doanh. Mới đây, thành phố dự kiến tăng phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè lên gần gấp đôi, nhưng chỉ hướng tới mục đích trông giữ ôtô, xe máy.
Trong khi đó, ở nhiều quốc gia, kinh tế vỉa hè không bị xem hoàn toàn tiêu cực, mà là một phần đời sống đô thị và sinh kế người dân. Chẳng hạn, Thái Lan, Singapore hay Đài Loan (Trung Quốc) thừa nhận loại hình kinh tế này, và quản lý bằng quy hoạch, cấp phép, kèm theo quy định hoạt động.
Tại nhiều thành phố của Pháp, vỉa hè là một loại tài sản chiến lược, nét đặc trưng văn hóa địa phương. Những người chủ như ông Phan Viết Phong, chủ chuỗi 5 nhà hàng Ôbobun, có thể thuê diện tích vỉa hè để mở rộng không gian kinh doanh. Giá thuê mỗi m2 tại Lyon là 90 euro một năm, còn ở Grenoble là 35 euro. Người thuê phải chừa lại lối đi rộng ít nhất 1,8 m cho người đi bộ.
Được thuê vỉa hè cũng là nguyện vọng của nhiều tiểu thương, doanh nghiệp Hà Nội. Theo Chủ tịch Thế giới Dừa, vỉa hè rộng từ 4 m trở lên là tiêu chuẩn phù hợp để cân bằng giữa hoạt động kinh doanh và trật tự đô thị, khi “người có lối đi, xe có chỗ để, hàng quán có không gian buôn bán”.
Cục Thống kê Lao động Mỹ vừa công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 tăng 3,5% so với cùng kỳ 2025, thấp hơn mức 4,2% hồi tháng 5. Loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, chỉ số CPI cốt lõi tăng 2,6% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 2,9% hồi tháng 5. So tháng 6 với tháng 5, CPI cốt lõi không đổi.
Giá thực phẩm tại các cửa hàng tạp hóa tháng 6 chỉ tăng 0,2% so với tháng 5 và cao hơn 2,7% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi phí thuê căn hộ hạ nhiệt, chỉ tăng 0,1% trong tháng và tăng 2,8% so với một năm trước.
Phạm vi các mặt hàng có giá hạ nhiệt trong tháng trước rộng hơn dự báo của giới kinh tế, như giá điện và quần áo giảm nhẹ theo tháng, dù vẫn tăng so với cùng kỳ. Theo giới đầu tư, dữ liệu CPI tích cực có thể giúp xoa dịu lo ngại của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) rằng lạm phát leo thang theo hướng dai dẳng hơn.
Dựa trên giao dịch hợp đồng tương lai lãi suất Fed tại CME Group, giới giao dịch hiện chỉ đánh giá khoảng 10% khả năng Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp ngày 28-29/7, giảm từ mức 35% trước có báo cáo CPI tháng 6.
Khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9 hiện được thị trường dự báo ở mức khoảng 60%, giảm so với hơn 90% trước khi có số liệu này. Chủ tịch Fed Kevin Warsh, đã nhiều lần nhấn mạnh việc tập trung đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%, song chưa phát tín hiệu cụ thể về bước đi tiếp theo.
Ông sẽ bắt đầu hai ngày điều trần trước quốc hội từ sáng 14/7. Trong bài phát biểu gửi trước tới Ủy ban Tài chính Hạ viện, ông khẳng định "không khoan nhượng" với lạm phát cao và cam kết sẽ biến tình trạng này "thành chuyện của quá khứ".
Hôm 13/7, trước khi số liệu CPI được công bố, Thống đốc Fed Christopher Waller bình luận rằng có thể cần nâng lãi suất trong "thời gian tới" nếu lạm phát cơ bản, được đo bằng CPI lõi, vẫn duy trì mức cao. Theo ông, cần chứng kiến thêm vài tháng lạm phát hạ nhiệt mới có thể an tâm không tăng lãi suất.
Nhiều quan chức Fed nhận định các khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng có thể khiến lạm phát gia tăng khi đẩy giá chip nhớ, các loại chất bán dẫn khác và giá điện leo thang.
Ngoài ra, giá xăng sau khi giảm gần 20% so với đỉnh vào cuối tháng 5 đã tăng lại tuần qua. Theo Hiệp hội ôtô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình toàn quốc vào 14/7 là 3,86 USD mỗi gallon (3,78 lít), cao hơn 6 cent so với một tuần trước, nhưng thấp hơn mức 4,09 USD vào một tháng trước.
Khoảng một nửa trong 19 thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cho rằng cần nâng lãi suất điều hành trước cuối năm, trong khi gần một nửa còn lại dự báo Fed sẽ giữ nguyên hoặc thậm chí cắt giảm.
Các nhà phân tích của Capital Economics cho rằng vấn đề không phải là Fed có tăng lãi suất hay không, mà là khi nào sẽ tăng. "Theo chúng tôi, làn sóng đầu tư vào AI cùng với những dấu hiệu phục hồi của nhu cầu tiêu dùng sẽ tiếp tục khiến lạm phát cơ bản duy trì trên mức mục tiêu", nhóm chuyên gia, nhận định.
Sáng 31/3, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng tại 173 - 176 triệu đồng một lượng, tăng 2,2 triệu đồng so với hôm qua. Các thương hiệu khác cũng nâng giá vàng miếng lên tương ứng.
Nhẫn trơn tại SJC sáng nay cũng tăng 2 triệu đồng một lượng lên 172,8 - 175,8 triệu đồng. Mi Hồng cùng thời điểm mua bán nhẫn trơn tại 173,5 - 176 triệu đồng. Công ty Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) niêm yết nhẫn trơn tại 173 - 176 triệu đồng một lượng.
So với vùng đỉnh 191 triệu đồng thiết lập vào đầu tháng 3, hiện giá kim loại quý đang thấp hơn 8%. Các thương hiệu lớn hiện vẫn trong tình trạng "khan" vàng miếng và nhẫn trơn, bán ra thị trường với số lượng hạn chế mỗi ngày.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay có lúc tăng 100 USD lên 4.600 USD một ounce trước khi giảm nhẹ về vùng 4.570 USD. Quy đổi theo tỷ giá bán Vietcombank, giá vàng trong nước vẫn đang cao hơn thế giới gần 30 triệu đồng một lượng.
Giá bạc trong nước sáng nay được các thương hiệu lớn neo quanh vùng 2,7 - 2,8 triệu đồng một lượng, tương đương 72,5 - 75 triệu đồng một kg.
Trên thị trường ngoại hối, các ngân hàng thương mại tăng nhẹ giá USD, tiếp tục neo ở mức trần được phép. Vietcombank mua bán giá USD tại 26.107 - 26.357 đồng; BIDV niêm yết 26.137 - 26.357 đồng.
Biết tin từ năm nay người lao động được giảm trừ thêm chi phí giáo dục, chị L.T.N. (Hà Đông-Hà Nội) chưa kịp mừng đã lo có thể không được hưởng chính sách.
Đầu năm 2026, chị đã nộp hơn 20 triệu đồng học phí cho con đang học tại Học viện Ngoại giao.
Theo quy định của học viện, học phí được nộp qua ngân hàng. Sau khi chuyển khoản, hệ thống xác nhận sinh viên đã hoàn thành nghĩa vụ học phí.
Tuy nhiên, theo Nghị định 253/2026 hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm đối với chi phí giáo dục và 23 triệu đồng/năm đối với chi phí y tế của bản thân và người phụ thuộc. Điều kiện là phải có hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
"Con tôi đóng học phí từ tháng 2. Đến tháng 4, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung khoản giảm trừ chi phí giáo dục và y tế, tôi mới hỏi thì bộ phận kế toán học viện cho biết chỉ xuất hóa đơn khi sinh viên yêu cầu.
Nếu vậy, khoản học phí đã đóng trước đó có được chấp nhận để giảm trừ hay không?" - chị băn khoăn.
Trường hợp tương tự cũng xảy ra với chị N.M.N. (Vĩnh Tuy - Hà Nội). Con chị học lớp 11 tại một trường dân lập trên địa bàn phường Bạch Mai. Hàng tháng, chị chuyển khoản học phí. Nhà trường chỉ cấp phiếu thu, chưa xuất hóa đơn điện tử.
"Từ năm học này, tôi sẽ yêu cầu nhà trường xuất hóa đơn mỗi khi tôi nộp học phí để đủ điều kiện giảm trừ thuế", chị nói.
Ngoài học phí chính khóa, chị cũng băn khoăn liệu các khoản học phí ngoại ngữ do trường liên kết đào tạo, các lớp bóng rổ, cầu lông do trường tổ chức hoặc học tại cơ sở tư nhân có được tính giảm trừ nếu có hóa đơn hợp lệ hay không.
Trao đổi với Báo điện tử Tuổi trẻ, ông Nguyễn Ngọc Tú - chuyên gia về thuế - cho rằng chính sách giảm trừ chi phí giáo dục và y tế mới được áp dụng từ năm 2026, trong khi Nghị định 253 chỉ vừa được ban hành cách đây chưa đầy 2 tuần.
Thực tế, nhiều cơ sở giáo dục vẫn chưa thực hiện đầy đủ quy định về xuất hóa đơn khi cung cấp dịch vụ.
Vì vậy, để bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế trong năm đầu triển khai chính sách, nhiều chuyên gia kiến nghị cơ quan quản lý cho phép sử dụng các chứng từ khác để chứng minh khoản chi, như phiếu thu, chứng từ chuyển khoản, xác nhận của nhà trường, thẻ học sinh hoặc thẻ sinh viên.
Theo ông Tú, nếu tên người phụ thuộc trùng với thông tin trên chứng từ nộp học phí thì nên được chấp nhận làm căn cứ giảm trừ.
Ông cũng đề xuất trong giai đoạn đầu áp dụng chính sách, người nộp thuế vẫn được giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm đối với chi phí giáo dục mà không bắt buộc phải có hóa đơn.
"Con đã được tính là người phụ thuộc thì hầu hết đang đi học. Mức giảm trừ 24 triệu đồng/năm, tương đương khoảng 2 triệu đồng/tháng, vẫn thấp hơn rất nhiều so với chi phí thực tế để nuôi một người đang trong độ tuổi học tập, đặc biệt là sinh viên đại học", ông Tú nói.
