Học sinh tiểu học sẽ nói gì với chúng ta về bảo vệ môi trường và sống xanh?

Đêm cuối tháng 1, một quán bánh mì nướng kiểu Pháp gần ga tàu ở thị trấn Memuro, Hokkaido, vẫn sáng đèn dù qua 21h. Bên trong, một người mẹ cùng con nhỏ mặc đồ ngủ đang nghỉ ngơi.

Cơ sở này mở cửa miễn phí từ 21h Chủ nhật đến 6h sáng thứ 2. Mô hình hoạt động từ tháng 10/2025, hướng đến những phụ nữ có con nhỏ khóc đêm.

Chủ quán Madoka Nozawa, 28 tuổi, gọi không gian này là Oyako no Koya (Ngôi nhà của bố mẹ và con). Dự án có sự tham gia của các nữ tình nguyện viên, hỗ trợ trông trẻ và trò chuyện cùng các bà mẹ. Quán bố trí thảm trải sàn, khu vực riêng để cho con bú và thay tã.

Ý tưởng xuất phát từ trải nghiệm cá nhân của Nozawa khi cô phải thức trắng nhiều đêm chăm con một mình. Chồng đi làm vào sáng hôm sau nên không thể hỗ trợ. "Tôi muốn nơi đây trở thành không gian an toàn, giúp các bà mẹ biết họ không đơn độc trên hành trình nuôi con", Nozawa nói.

Mô hình này lấy cảm hứng từ bộ truyện tranh mạng phát hành năm 2017 của một nữ họa sĩ. Năm 2023, tác phẩm phát triển thành loạt truyện Yonakigoya (Ngôi nhà khóc đêm), mô tả không gian lưu trú cho các bà mẹ.

Tại tỉnh Tokushima và Niigata, một nhóm hỗ trợ cũng vận hành hai quán cà phê định kỳ mỗi tháng với nhân viên chuyên trách trông trẻ. Tuy nhiên, các không gian này gặp khó khăn do chi phí vận hành ban đêm cao, phụ thuộc vào tài trợ và tình nguyện viên.

Giáo sư Kaori Ichikawa tại Đại học Khoa học Thông tin Tokyo nhận định các sáng kiến này cần thêm nguồn lực để duy trì lâu dài. Bà cho biết hệ thống an sinh hiện không bao phủ khung giờ đêm, cuối tuần và ngày lễ, đòi hỏi sự phối hợp công - tư để nhân rộng mô hình.

Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe và Phát triển Trẻ em Nhật Bản, tỷ lệ phụ nữ mắc trầm cảm sau sinh đang ở mức cao, dao động 7-10%, có thời điểm lên đến 16,8%. Nhật Bản có thuật ngữ One-Ope Ikuji, chỉ tình trạng người mẹ phải tự gánh toàn bộ việc chăm con.

Dữ liệu của Văn phòng Nội các Nhật Bản cho thấy nam giới nước này thuộc nhóm ít chia sẻ việc nhà và chăm con nhất trong khối OECD. Việc thiếu hụt nguồn lực hỗ trợ khiến các mô hình xã hội tự nguyện trở thành chỗ dựa cho người dân.

Tin Gốc: Vnexpress

Mùa hè với thời tiết nóng bức khiến cơ thể dễ mất nước và mệt mỏi. Trong số các loại thức uống giải nhiệt tự nhiên, nước dừa được nhiều người yêu thích nhờ vị ngọt thanh và khả năng bổ sung khoáng chất hiệu quả.

Trước hết, nước dừa chứa nhiều vitamin và khoáng chất như kali, magie, natri và chất chống oxy hóa. Những thành phần này giúp cơ thể bù nước nhanh chóng, hỗ trợ thanh lọc và giảm cảm giác nóng trong vào mùa hè. Gan là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong việc đào thải độc tố nên việc cung cấp đủ nước sẽ giúp gan hoạt động hiệu quả hơn. Khi uống nước dừa đúng cách, cơ thể có thể giảm tình trạng mệt mỏi, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường quá trình trao đổi chất.

Bên cạnh đó, nước dừa còn giúp làm dịu cơ thể trong những ngày nhiệt độ cao. Nếu trong gia đình có những người thường xuyên ăn đồ dầu mỡ hoặc thức khuya, các bà nội trợ nên chuẩn bị một lượng nước dừa vừa phải để họ uống nhằm góp phần giúp cơ thể cảm thấy nhẹ nhàng và dễ chịu hơn. Một số nghiên cứu cho thấy chất chống oxy hóa trong nước dừa có khả năng hạn chế tác động của các gốc tự do, từ đó hỗ trợ bảo vệ tế bào gan.

Mặc dù có nhiều lợi ích tuy nhiên loại đồ uống này không phù hợp với tất cả mọi người.

Đối với những người mắc một số bệnh lý như tiểu đường, rối loạn thận, huyết áp cao hoặc dị ứng thực phẩm, nước dừa có thể gây hại nhiều hơn là có lợi. Sau đây là những người nên tránh hoặc thận trọng khi uống nước dừa:

Theo thông tin đăng trên trang TOI, nước dừa chứa đường tự nhiên, thường khoảng 6 -7 g trên mỗi khẩu phần 200ml. Mặc dù lượng đường này ít hơn so với nước ép trái cây hoặc nước ngọt, nhưng nó vẫn có thể ảnh hưởng đến lượng đường trong máu.

Đối với những người mắc bệnh tiểu đường hoặc kháng insulin, lượng đường tự nhiên này có thể dẫn đến tăng đột biến lượng đường trong máu, đặc biệt nếu tiêu thụ thường xuyên hoặc với số lượng lớn.

Nếu bạn đang kiểm soát bệnh tiểu đường, tốt nhất nên hạn chế/tránh uống nước dừa hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe để xác định lượng nước dừa an toàn cho chế độ ăn uống của bạn.

Mặc dù dị ứng dừa tương đối hiếm gặp, nhưng chúng vẫn có thể gây ra những phản ứng đáng kể ở những người nhạy cảm. Các triệu chứng có thể bao gồm ngứa, nổi mề đay, sưng tấy và đỏ da ngay sau khi tiêu thụ nước dừa hoặc các sản phẩm từ dừa. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, có thể gặp các vấn đề về hô hấp, khó tiêu hoặc thậm chí là phản vệ.

Nước dừa rất giàu kali, một khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng dịch và chức năng tim. Tuy nhiên, đối với những người mắc bệnh thận mạn tính (CKD) hoặc suy thận, lượng kali nạp vào cơ thể quá cao có thể gây nguy hiểm.

Khi thận không thể lọc kali hiệu quả, kali sẽ tích tụ trong máu, dẫn đến tăng kali máu - tình trạng có thể gây yếu cơ, buồn nôn và thậm chí là rối loạn nhịp tim, đe dọa tính mạng. Nếu bạn có bất kỳ bệnh lý nào liên quan đến thận, đặc biệt là ở giai đoạn từ trung bình đến nặng, nên tránh hoặc hạn chế nghiêm ngặt việc sử dụng nước dừa.

Trong hệ thống y học cổ truyền như Ayurveda (Ấn Độ), nước dừa được coi là có tác dụng làm mát tự nhiên cho cơ thể. Mặc dù điều này có lợi trong thời tiết nóng hoặc mùa hè, nhưng nó có thể gây ra vấn đề nếu bạn đang bị cảm lạnh, ho hoặc cúm.

Uống nước dừa khi bạn đã có các triệu chứng như nghẹt mũi hoặc kích ứng cổ họng có thể làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn hoặc làm chậm quá trình phục hồi. Nếu bạn dễ bị cảm lạnh thường xuyên hoặc có hệ miễn dịch yếu, hãy cân nhắc việc tránh uống nước dừa trong mùa đông hoặc khi bị ốm. Nên chọn các loại nước có tính ấm hơn để hỗ trợ hệ miễn dịch và giúp quá trình phục hồi nhanh hơn.

Nước dừa thường được biết đến là thức uống tốt cho tim mạch do hàm lượng kali cao, có thể giúp hạ huyết áp bằng cách chống lại tác dụng của natri. Tuy nhiên, chính lợi ích này có thể trở thành nguy cơ đối với những người đang dùng thuốc điều trị huyết áp, đặc biệt là thuốc ức chế men chuyển ACE hoặc thuốc lợi tiểu giữ kali.

Các loại thuốc này vốn đã giúp cơ thể giữ kali và việc bổ sung thêm nước dừa có thể khiến nồng độ kali tăng quá cao (tăng kali máu). Điều này có thể dẫn đến các triệu chứng như đau ngực, buồn nôn, yếu cơ hoặc nhịp tim không đều.

Nếu bạn đang kiểm soát tăng huyết áp (huyết áp cao) bằng thuốc, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi uống nước dừa thường xuyên. Mặc dù nó có thể giúp ích trong một số trường hợp, nhưng việc sử dụng không có sự giám sát có thể gây ra các biến chứng.

Do nước dừa có thể làm loãng máu nhẹ và gây giảm huyết áp, các bác sĩ thường khuyến cáo bệnh nhân không nên uống trước khi mổ vài ngày và hạn chế sau mổ để tránh ảnh hưởng quá trình đông máu.

Những người có hệ tiêu hóa yếu, đặc biệt là người thường bị đầy bụng, tiêu chảy hoặc trẻ nhỏ đang rối loạn tiêu hóa. Nước dừa chứa nhiều kali và chất điện giải, giúp mát cơ thể nhưng có thể khiến hệ ruột nhạy cảm bị kích thích. Uống nước dừa lúc bụng đói dễ gây khó chịu, thậm chí làm nặng thêm tình trạng tiêu hóa.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Hồ Tùng Bách vừa học xong lớp 10 tại Trường THPT Lương Văn Can (phường Chánh Hưng, TP.HCM, khu vực quận 8 trước đây).

Bà Hồ Thị Phương (52 tuổi) đặt cái tên Tùng Bách cho con với ước mong con lớn lên mạnh mẽ như cây tùng, cây bách hiên ngang trước bão dông.

Từ Tiền Giang lên TP.HCM kiếm sống, ngay hôm sau Bách đã theo mẹ gánh xôi đi bán. Bất kể mưa nắng, gánh xôi nhỏ vẫn đỏ lửa. Bữa nào bán không hết, cả nhà ăn xôi thay cơm.

Cứ làm rồi tiết kiệm, bà Phương dành dụm mua chiếc xe đẩy bán cà phê. Từ 4h30 sáng mỗi ngày, Bách thức phụ mẹ đẩy xe ra điểm bán, đợi mẹ ra chợ lấy hàng.

Khi hàng quán tươm tất, cậu về gọi em gái dậy, chuẩn bị ăn sáng, rồi hơn 6h hai anh em chở nhau đi học.

Mọi việc nặng như bưng bàn ghế, xách nước, quét dọn, bưng thùng nguyên liệu Bách đều làm hết. Có hôm mẹ đau chân vì đứng lâu, cậu thay mẹ bưng cà phê, rửa ly để mẹ tranh thủ ngồi nghỉ.

Làm mẹ đơn thân, bà Phương hiểu rõ mình là chỗ dựa duy nhất, luôn động viên con trai cố gắng học hành.

"Nhiều lúc mệt chứ, cũng muốn nghỉ nhưng nghĩ đến các con. Chừng nào còn đẩy được xe cà phê, tôi sẽ còn cố gắng bươn chải để con ăn học thành tài", bà Phương nói.

Bách nói không thể quên một ngày trời mưa đường trơn, hai mẹ con đang cố đẩy thì xe bất ngờ bị lật. Đồ đạc đổ vỡ, mảnh kính vỡ cứa vào chân mẹ chảy máu khá nhiều. Đưa mẹ đi bệnh viện, tiền viện phí và sửa xe khiến mấy mẹ con càng thêm chật vật.

Là đứa con hiểu chuyện, Bách nhớ ngày bé mỗi lần về quê thấy tấm ảnh cưới cũ đã ngây thơ hỏi mẹ: "Đây là ai vậy mẹ?". Nhưng khi biết đó là cha mình, cậu không hỏi thêm nữa bởi bạn biết mỗi lần nhắc đến ba, mẹ lại chạnh lòng, lặng lẽ rơi nước mắt.

Tùng Bách ham học nhưng tự ti vì khả năng tiếng Anh của mình chưa tốt, sợ thua kém bạn bè. Thế nên bạn đã đi làm thêm từ đầu tháng 5 kiếm tiền học tiếng Anh, cũng là san sẻ bớt gánh nặng cho mẹ.

“Tôi tự mua sách IELTS để ôn nên xin đi làm thêm ở quán hủ tiếu gần nhà. 5h phụ mẹ đẩy xe xong sẽ chạy qua quán làm đến 13h, được trả lương 6 triệu đồng/tháng”, Bách kể.

Những ngày đầu đi làm không dễ gì vì ít tiếp xúc người lạ nên Bách khá rụt rè, ai hỏi gì cũng chỉ biết "dạ". May mà có bạn làm cùng chỉ bảo nên dần quen việc.

Điều khiến Bách luôn cố gắng học là lời mẹ dặn. Mẹ bảo phải học thật giỏi, có nghề tử tế để sau này kiếm được công việc ổn định, bớt cơ cực như đời mẹ.

Chính Bách cũng tự nhắc mình có chịu học mới giúp mình thay đổi cuộc sống, mới dám nghĩ đến một ngày nào đó mẹ sẽ không còn phải đứng bán cà phê từ tờ mờ sáng nữa.

Bách vừa đoạt giải ba môn công nghệ tại kỳ thi Olympic TP.HCM năm học 2025 - 2026. Ban đầu bạn khá khó khăn vì học muộn hơn các bạn khác, nhiều bản vẽ kỹ thuật chưa theo kịp và còn lúng túng.

“May mắn là tôi luôn có thầy cô và bạn bè tận tình giúp đỡ. Thầy tranh thủ cả giờ ra chơi, giờ trống để hướng dẫn từng chút một và tôi rất biết ơn về điều đó”, Bách nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ