Ngày 11/5, ông Nguyễn Tấn Lực, Phó giám đốc Sở Y tế Cà Mau, cho biết sau hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, hệ thống y tế cơ sở được sắp xếp lại giảm từ 164 trạm y tế và phòng khám đa khoa khu vực xuống còn 64 trạm y tế xã, phường. Các đơn vị hiện vận hành theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã.
Theo ông Lực, 64 trạm y tế của tỉnh hiện có 1.695 nhân viên, gồm 1.518 viên chức và 177 hợp đồng chuyên môn, còn thiếu 407 biên chế so với chỉ tiêu được giao. Số biên chế và nhân viên giữa các trạm không đồng đều, dẫn đến việc bố trí nhân lực gặp nhiều khó khăn.
Nhân lực hiện có chưa đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ mới, đặc biệt thiếu các vị trí như kế toán, hành chính, công nghệ thông tin và bảo trợ xã hội; đồng thời thiếu nhân lực trực thường xuyên tại các điểm trạm, ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động và chất lượng phục vụ người dân.
14 trạm y tế hiện vẫn trống vị trí giám đốc và 14 trạm không có phó giám đốc; 31 trạm chưa có kế toán và 55 trạm không có nhân sự phụ trách công nghệ thông tin. Việc thiếu nhân sự trực thường xuyên tại các điểm trạm cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phục vụ người dân địa phương.
Tại xã Tân Ân, trạm y tế chỉ có một bác sĩ, còn thiếu nhiều vị trí, thiếu máy xét nghiệm, máy đo thị lực, X quang. Còn trạm y tế phường Hòa Thành không có cả giám đốc và phó giám đốc.
Bác sĩ CKI Nguyễn Thanh Phương, Giám đốc trạm Y tế xã Vĩnh Thanh, cho biết hệ thống trang thiết bị y tế tại trạm hiện rất thô sơ. Đơn vị đang rất cần các máy móc chuyên dùng quan trọng như: máy siêu âm, điện tim, máy xét nghiệm sinh hóa và huyết học. Trạm có 7 bộ máy vi tính đã sử dụng trên 10 năm, thường xuyên hư hỏng, không đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Nguồn thuốc phục vụ khám bảo hiểm y tế đôi khi không đủ cơ số.
Về cơ sở vật chất, các trạm y tế sau hợp nhất chủ yếu sử dụng lại trụ sở cũ, nhiều nơi xuống cấp, thiếu trang thiết bị. “Anh em ở trạm chỉ có ống nghe, máy đo huyết áp thì không thu hút được người bệnh”, ông Lực nói, cho biết ngoài kinh nghiệm, chuyên môn của thầy thuốc, các trạm cần được trang bị máy siêu âm, X-quang, điện tim và thiết bị xét nghiệm cơ bản để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Sở Y tế đang phối hợp rà soát, cử cán bộ đi đào tạo trung cấp lý luận chính trị để đủ điều kiện bổ nhiệm theo quy định. Sở đề xuất sớm ban hành đề án vị trí việc làm thống nhất để làm cơ sở kiện toàn tổ chức và tuyển dụng nhân sự; tiếp tục phân bổ biên chế cho các trạm y tế nhằm đảm bảo đủ nguồn lực hoạt động.
Đồng thời, ngành kiến nghị bố trí kinh phí đầu tư sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất và mua sắm trang thiết bị. Qua rà soát, nhu cầu đầu tư cho mỗi trạm y tế khoảng 10-15 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp và bổ sung thiết bị, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh tại cơ sở.
Người bệnh được sơ cứu tại trạm y tế trong tình trạng sốt cao 40 độ C, sau đó chuyển đến khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, trong tình trạng hôn mê sâu, sốt cao, huyết áp phụ thuộc thuốc vận mạch, tiểu ít.
Người bệnh được chẩn đoán sốc nhiệt, suy đa tạng. Các bác sĩ hồi sức tích cực cho bệnh nhân, hạ thân nhiệt chỉ huy, thở máy, sử dụng thuốc vận mạch, bù nước điện giải. Hiện, tình trạng người bệnh vẫn rất nguy hiểm, tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực.
ThS. BS Bùi Tất Luật, khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, cho hay sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu nội khoa đặc biệt nguy hiểm, xảy ra khi cơ thể tiếp xúc lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc lao động gắng sức dưới trời nắng nóng khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị rối loạn. Khi thân nhiệt tăng quá mức, cơ thể có thể nhanh chóng rơi vào suy đa cơ quan, tổn thương não, tim mạch, hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Người bệnh say nắng, say nóng, sốc nhiệt thường có các biểu hiện sau: Mệt lả, đau đầu, chóng mặt; khát nhiều, da nóng đỏ; co quắp tay chân; thở nhanh, tim đập nhanh; buồn nôn, rối loạn ý thức; sốt cao và lơ mơ, hôn mê.
Một tuần nay, nắng nóng gay gắt bao trùm miền Bắc và Trung. Nhiệt độ ngoài trời lên 40 độ C, các tuyến đường thưa thớt xe cộ, điểm du lịch vắng lặng, cuộc sống người dân đảo lộn. Thời tiết nắng nóng cực đoan không chỉ gây mệt mỏi mà còn tiềm ẩn nguy cơ say nắng, say nóng, thậm chí sốc nhiệt, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
Để phòng tránh, người dân cần hạn chế lao động ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10h đến 16h. Uống đủ nước, bổ sung điện giải khi làm việc trong môi trường nắng nóng. Mặc quần áo thoáng mát, đội mũ rộng vành, sử dụng phương tiện chống nắng. Không làm việc quá sức liên tục dưới trời nắng gay gắt.
Người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp cần đặc biệt thận trọng trong thời tiết nắng nóng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt nhiều, chóng mặt, co quắp tay chân, sốt cao hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ. Bệnh viện tiếp nhận nhiều trường hợp trong tình trạng nguy kịch chỉ vì thói quen tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.
Có hai cơ chế chính khiến cơ thể "gục ngã" khi thay đổi nhiệt độ đột ngột, theo BS Dũng. Khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt. Tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt. Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt, có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.
Ngoài ra, nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên "đặc" và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.
"Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt", bác sĩ Dũng nói, khuyến cáo mọi người không tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên khoảng 20-30 phút.
Trước khi tắm cần làm quen với nước bằng cách lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay. Uống đủ nước, ưu tiên nước lọc, nước điện giải; hạn chế rượu bia, cà phê. Tránh nắng giờ cao điểm bằng cách hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h. Người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định.
Trong thời tiết nắng nóng, nếu xuất hiện các triệu chứng sau, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay, theo quy tắc FAST:
F (Face): Méo miệng
A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay/chân
S (Speech): Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời người khác
T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức - mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi
Bên cạnh đó, cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như thân nhiệt trên 40 độ C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.
Dù là tương cà, sốt salad hay tương ớt, hầu như gia đình nào cũng sở hữu ít nhất một chai trong tủ lạnh. Thậm chí, không ít người "nghiện" gia vị, món gì cũng phải chấm mới thấy ngon. Tuy nhiên, bác sĩ thận học Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) giải thích, các loại nước sốt công nghiệp thường chứa 3 tác nhân gây hại cho thận:
Bác sĩ Hồng mới đây cũng đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng về 5 loại gia vị cực kỳ hại thận, trong đó có loại chỉ cần dùng một thìa đã tương đương lượng muối tiêu chuẩn cho 3 ngày.
Tương hột cay (Tương đậu bản)
Được coi là "lệnh triệu tập" đối với bệnh nhân thận. Cứ 100 g tương hột chứa tới 7.000 mg natri, tương đương 18 g muối. Chỉ cần ăn một thìa lớn, bạn đã nạp vào lượng muối gấp 3 lần nhu cầu của cơ thể trong một ngày. Ngoài ra, lượng phospho vô cơ cao trong tương hột chính là thủ phạm gây ngứa da, yếu cơ và buồn nôn.
Nước tương đặc (Xì dầu đặc)
Loại này còn "độc" hơn cả nước tương thông thường. Để tạo độ sệt và màu sắc bắt mắt, nhà sản xuất thường thêm vào lượng lớn tinh bột biến tính, màu caramel và muối, tạo áp lực khủng khiếp lên thận.
Tương cà (Ketchup)
Nhiều người bất ngờ khi tương cà đứng thứ 3 trong danh sách. Thực tế, tỷ lệ cà chua tươi trong sản phẩm này rất thấp, thay vào đó là đường và muối. Cứ 100 g tương cà có đến 30 g đường và 1.100 mg natri, dễ dẫn đến cao huyết áp và đường huyết.
Sốt sa tế
Thành phần chính từ cá khô, tôm khô, đậu phộng... vốn chứa nồng độ phospho và kali rất cao. Khi kết hợp với dầu mỡ và chất phụ gia, loại sốt này khiến nồng độ phospho trong máu mất kiểm soát sau khi ăn, đe dọa trực tiếp đến chức năng thận.
Sốt Salad (Mayonnaise)
Dù không có vị mặn nhưng đây là "sát thủ ẩn mình". Cứ 100 g sốt salad chứa gần 80 g dầu, cung cấp lượng calo khổng lồ làm cứng mạch máu. Hơn nữa, các chất nhũ hóa được thêm vào để tạo độ mịn đều phải đào thải qua thận, gây tổn thương gián tiếp.
Để món ăn vẫn đậm đà mà không gây hại, bác sĩ Hồng gợi ý 2 cách điều vị tự nhiên:
Sử dụng gia vị thảo mộc: Thay thế nước sốt bằng hành, gừng, tỏi, hành tây, ớt, húng quế, ngò rí hoặc hương thảo. Những nguyên liệu này vừa thơm ngon, vừa chứa chất chống oxy hóa giúp kháng viêm và bảo vệ thận.
Dùng vị chua thay vị mặn: Thêm nước cốt chanh hoặc giấm trắng khi nấu ăn. Vị chua giúp tăng tầng hương vị, đánh lừa bộ não khiến chúng ta cảm thấy món ăn tươi ngon hơn mà không cần nạp nhiều muối.
Đối với những người yêu thích món lẩu, Trung tâm An toàn Thực phẩm khuyến cáo nên kiểm tra kỹ hàm lượng calo và thành phần trên nhãn mác để lựa chọn loại nước chấm thanh đạm nhất, tránh gây áp lực lên hệ bài tiết.
