Từ Paris đến Copenhagen, từ Madrid đến Brussels – những cái tên vốn được nhắc đến như biểu tượng quyền tự do cá nhân, tự do ngôn luận – cũng đang ngồi lại phác thảo các đạo luật hạn chế quyền truy cập mạng xã hội của trẻ em.
Kênh truyền hình France24 tháng 12 năm ngoái đã kể lại câu chuyện đau lòng của một người phụ nữ Pháp có con trai tên Clement. Sau khi đọc tin tức về lệnh cấm mang tính bước ngoặt ở Úc, bà đã chính thức khởi kiện một số nền tảng mạng xã hội như Tiktok và Meta, với cáo buộc thuật toán của họ kích động và đẩy con bà đến cái chết.
Bà nghẹn ngào chia sẻ với Hãng tin AFP rằng phần lớn các video đề xuất cho Clement đều mang thông điệp: sự tồn tại của cậu bé không có ý nghĩa gì trên cuộc đời này.
Không chỉ trường hợp Clement, gia đình các đứa trẻ khác ở Essex, Anh cũng trải qua bi kịch tương tự. Theo trang Business Wire, chỉ trong vòng hơn một tháng thử thách nguy hiểm “Blackout Challenge” lan truyền trên TikTok đã cướp đi sinh mạng bốn đứa trẻ sau khi khuyến nghị chúng thực hiện hành động tự hại bản thân.
Đầu năm 2025, bốn gia đình này đã đồng loạt khởi kiện TikTok, cáo buộc thuật toán của họ cố tình đẩy nội dung nguy hiểm đến trẻ em để đổi thời gian tương tác và lợi nhuận quảng cáo.
Những câu chuyện khác nhau nhưng đều chung quy là những “giọt nước tràn ly”, là hồi chuông cảnh tỉnh hàng triệu gia đình châu Âu nói riêng và cả thế giới nói chung về hiểm họa núp bóng công nghệ.
Trên bàn nghị trường ngày 18-11-2025, nhiều nghị sĩ, phần lớn thuộc Đảng Phục hưng của Tổng thống Emmanuel Macron, đã quyết định đề xuất dự luật cấm các nền tảng trực tuyến cung cấp bất kỳ “dịch vụ mạng xã hội nào cho trẻ vị thành niên dưới 15 tuổi” kể từ ngày 1-9-2026.
Đề xuất cũng nhằm mở rộng lệnh cấm sử dụng điện thoại di động hiện hành – vốn áp dụng từ cấp mẫu giáo đến trung học cơ sở (được Pháp ban hành năm 2018) – sang cả cấp trung học phổ thông.
Ngày 27-1-2026, trong một phiên họp kéo dài vào tối muộn, Hạ viện Pháp chính thức thông qua dự luật với tỉ lệ 130 phiếu thuận trên 21 phiếu chống. Trong bài đăng trên X, Tổng thống Macron ca ngợi đây là “bước tiến lớn” để bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên Pháp. Một cuộc khảo sát của Harris Interactive năm 2024, được kênh Al Jazeera dẫn lại, cho thấy 73% người dân Pháp ủng hộ lệnh cấm này.
Tại Anh, tháng 1-2026 Thượng viện cũng bỏ phiếu ủng hộ sửa đổi Dự luật về phúc lợi trẻ em và trường học của chính phủ, với tỉ lệ 261 phiếu thuận trên 150 phiếu chống. Nếu được Hạ viện thông qua, bản sửa đổi này sẽ yêu cầu các nền tảng mạng xã hội phải thực hiện các biện pháp kiểm tra độ tuổi “hiệu quả cao” trong vòng 12 tháng, để đảm bảo không người dùng nào dưới 16 tuổi có thể truy cập.
Bức tranh tương tự đang được phác thảo ở nhiều nơi khắp châu Âu. Theo Euronews, tháng 11-2025 Chính phủ Đan Mạch chính thức công bố thỏa thuận giữa các đảng về việc ban hành lệnh cấm mạng xã hội cho trẻ dưới 15 tuổi.
Cùng lúc, Bồ Đào Nha đã thông qua dự luật trong cuộc bỏ phiếu lần thứ nhất. Tây Ban Nha tuyên bố sẽ tiến tới thực hiện lệnh cấm, đồng thời yêu cầu triển khai các hệ thống xác minh độ tuổi.
Ngoài ra, Slovenia, Phần Lan, Ý và Hy Lạp cho biết họ cũng đang nghiêm túc xem xét lệnh cấm mạng xã hội tương tự Canberra. Đáng chú ý, Đức – quốc gia được nhận xét thận trọng trong lập pháp – cũng đã lập ủy ban nghiên cứu, dự kiến trình bày báo cáo vào mùa thu 2026.
Nhìn từ bề nổi, không ngạc nhiên khi có những câu hỏi đặt ra rằng tại sao Pháp – “cái nôi” của Tuyên ngôn Nhân quyền và dân quyền, hay Đan Mạch – nơi thường xuyên dẫn đầu các bảng xếp hạng chỉ số tự do báo chí và hạnh phúc… lại là những nước đầu tiên ở châu Âu dựng lên các rào cản pháp lý?
Các nhà lập pháp khi soạn thảo luật cũng đã phần nào trả lời được câu hỏi này. Nghị sĩ Laure Miller, người trình dự luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội ở Pháp, phát biểu trước Hạ viện rằng luật này “thiết lập một ranh giới rõ ràng trong xã hội và khẳng định mạng xã hội không phải là vô hại”: “Trẻ em của chúng ta đọc ít hơn, ngủ ít hơn và đang so sánh bản thân với người khác nhiều hơn. Đây mới chính là cuộc chiến vì những tư tưởng tự do”.
Nghị sĩ Thierry Perez đến từ phe cực hữu cũng ủng hộ dự luật, bởi theo ông, đây là phản ứng trước một “tình trạng khẩn cấp về sức khỏe”, đồng thời đặt câu hỏi: liệu tự do trên thế giới ảo có phải tự do thực sự? “Mạng xã hội cho phép mọi người tự do thể hiện bản thân nhưng cái giá phải trả cho con cái chúng ta là gì?”, ông nói.
Các nhà lập pháp châu Âu lập luận đây không phải kiểm duyệt ngôn luận mà là bảo vệ đối tượng dễ bị tổn thương trước một sản phẩm được thiết kế có chủ đích gây nghiện. Cuộn vô tận (infinite scroll) hay tự động phát (autoplay) – những tính năng này được các ủy ban Nghị viện châu Âu mô tả là “thực hành gây nghiện có chủ đích” nhắm vào não bộ đang phát triển của trẻ.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đặt vấn đề rằng cấm trẻ em dưới 15-16 tuổi dùng mạng xã hội không khác gì việc cấm bán rượu hay thuốc lá cho trẻ vị thành niên. “Tất cả chúng ta đều đồng ý rằng thanh thiếu niên nên đạt đến một độ tuổi nhất định trước khi hút thuốc, uống rượu hoặc tiếp cận nội dung dành cho người lớn. Điều tương tự cũng có thể áp dụng cho mạng xã hội” – bà phân tích.
Đồng quan điểm, nghị sĩ Christel Schaldemose của Đan Mạch – người bảo trợ nghị quyết bảo vệ trẻ em trực tuyến tại Nghị viện châu Âu – tuyên bố: “Chúng ta đang vạch ra một ranh giới. Chúng ta đang nói rõ ràng với các nền tảng: dịch vụ của các anh không được thiết kế cho trẻ em. Và thí nghiệm của các anh sẽ kết thúc tại đây”.
Theo nhận định của Công ty truyền thông ALM Corp, xu hướng này ở châu Âu là kết quả tất yếu của nhiều yếu tố.
Thứ nhất, đây là cơ hội để nhà nước thực thi quyền lực thực chất trong việc tăng cường kiểm soát Big Tech sau nhiều cam kết mơ hồ của họ. Thứ hai, mô hình mang tính bước ngoặt ở Úc đã trở thành một điểm tham chiếu quan trọng cho các nhà lập pháp trên khắp thế giới.
Thứ ba, châu Âu đang sở hữu nhiều cơ sở hạ tầng pháp lý và kỹ thuật mạnh hơn. Ủy ban châu Âu cũng đang xây dựng một khuôn khổ xác minh độ tuổi bảo vệ quyền riêng tư, hướng đến cơ chế thực thi thống nhất cho các quốc gia thành viên. Thứ tư, và quan trọng nhất, là sự ủng hộ mạnh mẽ của công chúng đối với các biện pháp cứng rắn này.
Mỗi quốc gia châu Âu hiện có một lộ trình riêng, phản ánh đặc thù pháp lý, kỹ thuật và văn hóa, tuy nhiên tất cả đều có một đích đến là đặt trọng tâm vào trách nhiệm của các nền tảng công nghệ trong việc để lọt nội dung độc hại đến tay trẻ em.
Câu hỏi không còn là liệu châu Âu có nên hành động hay không, mà là hành động như thế nào để vừa bảo vệ thế hệ tương lai vừa không đánh mất những giá trị tự do mà họ đã mất hàng thế kỷ để xây dựng.
Hôm 12-6, giá cổ phiếu SpaceX, công ty chế tạo tên lửa và vệ tinh của tỉ phú Mỹ Elon Musk, tăng vọt 19% ngay trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn chứng khoán Nasdaq, đẩy giá trị vốn hóa của công ty vượt mốc 2.000 tỉ USD, trở thành doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn thứ sáu tại Mỹ và đưa Elon Musk trở thành tỉ phú sở hữu hơn 1.000 tỉ USD đầu tiên trên thế giới.
Thành lập SpaceX năm 2002, tỉ phú Mỹ gốc Nam Phi Elon Musk đã làm thay đổi ngành công nghiệp không gian bằng các dòng tên lửa có khả năng tái sử dụng một phần và dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.
Tháng 2 năm nay, SpaceX mua lại công ty trí tuệ nhân tạo xAI của chính ông Musk, đơn vị sở hữu mạng xã hội X. Ngoài ra ông còn điều hành hãng xe điện Tesla và nhiều doanh nghiệp khác.
Theo Hãng tin Reuters, SpaceX đã huy động được 75 tỉ USD thông qua đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử ngày 11-6.
Sau khi cổ phiếu lên sàn, sức nóng của thương vụ tiếp tục được thể hiện khi hơn 510 triệu cổ phiếu SpaceX được mua bán trong ngày giao dịch đầu tiên với tổng giá trị giao dịch khoảng 84 tỉ USD.
Màn chào sân diễn ra suôn sẻ hơn nhiều người dự đoán. Giao dịch bắt đầu vào buổi sáng 12-6 mà không gặp phải những trục trặc từng làm ảnh hưởng đến màn ra mắt của Facebook năm 2012.
Kết phiên, giá cổ phiếu SpaceX đạt 160,95 USD/cổ phiếu, nâng vốn hóa công ty lên khoảng 2.100 tỉ USD.
Từ các tổ chức lớn đến nhà đầu tư cá nhân hâm mộ ông Musk, nhiều người kết thúc ngày giao dịch trong tâm trạng phấn khích. "Đối với nhiều nhà đầu tư, SpaceX giống như cơ hội đầu tư vào các tuyến đường sắt trong thời kỳ Cách mạng công nghiệp. Họ sẵn sàng trả mức giá cao mà Elon Musk đưa ra để có được cơ hội đó" - ông Seth Hickle, giám đốc đầu tư tại Công ty Mindset Wealth Management, nhận định.
Với 75 tỉ USD huy động được, đợt IPO của SpaceX có quy mô lớn hơn gấp đôi thương vụ IPO lập kỷ lục của Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco vào năm 2019.
Thành công của SpaceX được kỳ vọng sẽ mở đường cho làn sóng niêm yết mới, giải phóng lượng tài sản khổng lồ tại Thung lũng Silicon và Phố Wall, đồng thời sản sinh thêm nhiều "ông lớn" mới có sức ảnh hưởng.
Tuy nhiên các nhà phân tích và quản lý danh mục đầu tư cảnh báo giá cổ phiếu SpaceX có thể biến động mạnh trong thời gian đầu. Trong khi đó báo New York Post chạy dòng tít: "Màn ra mắt của SpaceX tạo nên cơn sốt giao dịch, nhưng có nguy cơ hút cạn oxy của thị trường chứng khoán".
"SpaceX đang hút một lượng tiền khổng lồ vào duy nhất một công ty. Điều có thể tạm thời làm suy giảm thanh khoản của phần còn lại trên thị trường khi nhà đầu tư đổ dồn sự chú ý vào công ty này" - ông Ken Mahoney, giám đốc điều hành Công ty Mahoney Asset Management, lo ngại.
Ông giải thích: "Một thương vụ quy mô khổng lồ như thế này sẽ hút tiền từ mọi phía - từ các tổ chức lớn, nhà đầu tư cá nhân và các quỹ lẽ ra sẽ mua những cổ phiếu khác.
Với sự phấn khích xoay quanh SpaceX, một phần dòng tiền đó đang chuyển hướng khỏi các doanh nghiệp nhỏ hơn hoặc những lĩnh vực khác, ít nhất là hiện tại".
Bên cạnh đó SpaceX, dù sở hữu nhiều hợp đồng với Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) và các cơ quan liên bang khác, từ lâu vẫn được xem là một "ẩn số" về mặt tài chính.
Tháng trước công ty lần đầu tiên công bố bức tranh tài chính đầy đủ, trong đó SpaceX ghi nhận khoản lỗ hơn 4,9 tỉ USD trong năm ngoái, trái ngược với lợi nhuận 791 triệu USD của năm 2024, chủ yếu do chi tiêu tăng mạnh cho lĩnh vực AI.
Những con số này khiến một số nhà đầu tư tiềm năng lo ngại, cho rằng mức định giá hơn 1.700 tỉ USD của SpaceX là quá cao. Họ chỉ ra rằng ông Musk từng nhiều lần đưa ra những mục tiêu đầy tham vọng, đồng thời đặt nghi vấn liệu các kế hoạch như đưa trung tâm dữ liệu AI lên quỹ đạo hay xây dựng nhà máy trên Mặt trăng có thực sự khả thi hay không.
Ông Jim Chanos - nhà sáng lập công ty đầu tư Chanos & Company - cho rằng nhà đầu tư đang bị cuốn theo vẻ hào nhoáng bên ngoài mà chưa nhìn kỹ những gì thực sự diễn ra phía sau.
Tuần qua Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Elizabeth Warren đã gửi thư tới Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), đề nghị cơ quan này làm rõ liệu họ đã xem xét đầy đủ các tuyên bố của SpaceX về hoạt động kinh doanh của mình trước khi IPO hay chưa, đồng thời đặt câu hỏi về cơ sở của một số dự báo tài chính mà công ty đưa ra. "Đây có vẻ là đợt IPO bị thao túng nhất trong lịch sử nước Mỹ" - bà Warren bình luận.
Máy điều hòa không khí là một chủ đề thường xuyên gây tranh cãi trong nhiều gia đình. Từ việc tìm kiếm nhiệt độ thoải mái nhất đến cách tiết kiệm tiền điện, mọi người đều có những quan điểm mạnh mẽ về cách sử dụng máy điều hòa hiệu quả. Một trong những vấn đề gây nhầm lẫn là sự khác biệt giữa chế độ "On" và "Auto" trên bộ điều khiển nhiệt độ.
Theo tiến sĩ Stewart Parnacott, chủ sở hữu Varsity Zone HVAC, chế độ On có nghĩa là quạt sẽ hoạt động liên tục, bất kể máy điều hòa có đang làm mát hay không. Ngược lại, chế độ "Auto" chỉ cho phép quạt hoạt động khi hệ thống đang làm mát và sẽ tắt khi đạt đến nhiệt độ cài đặt. Gerrit Jan Reinders, một chuyên gia về HVAC, so sánh chế độ "Auto" với một chiếc đèn cảm biến chuyển động, vốn chỉ bật khi cần thiết, trong khi chế độ "On" giống như việc để đèn sáng cả ngày.
Mặc dù chế độ "Auto" được các chuyên gia khuyên dùng cho việc sử dụng hằng ngày, cả hai chế độ đều có những tình huống thích hợp riêng.
Các chuyên gia đều đồng ý rằng chế độ "Auto" là lựa chọn tối ưu cho việc sử dụng hằng ngày vì nó tiết kiệm năng lượng và giảm hóa đơn tiền điện. Reinders cho biết, việc quạt chạy liên tục có thể làm tăng thêm vài trăm nghìn đồng đến hơn 1 triệu đồng vào hóa đơn hằng tháng. Chế độ này cũng giúp cân bằng giữa sự thoải mái và hiệu quả. Tuy nhiên, một nhược điểm là không khí có thể trở nên tù đọng giữa các chu kỳ làm mát. Để khắc phục, kỹ thuật viên về điều hòa Benjamin Uscilla gợi ý bật quạt trần và tăng nhiệt độ lên vài độ để vẫn cảm thấy mát mẻ.
Mặc dù chế độ "Auto" là lựa chọn chính cho việc sử dụng hằng ngày, nhưng có những tình huống mà chế độ "On" lại phù hợp hơn. Danny Pen, chuyên gia HVAC, cho biết chế độ "On" nên được sử dụng trong những dịp đặc biệt, chẳng hạn như khi có sự chênh lệch nhiệt độ giữa các phòng. Chế độ này cũng hữu ích trong việc giảm độ ẩm trong nhà, nhưng không phải lúc nào cũng hiệu quả, đặc biệt trong khí hậu ẩm ướt.
Cuối cùng, nếu người dùng hoặc người thân có vấn đề về dị ứng hoặc hen suyễn, chế độ "On" có thể cải thiện chất lượng không khí bằng cách cho không khí lưu thông liên tục qua bộ lọc.
Tóm lại, việc lựa chọn giữa chế độ "Auto" và "On" phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể của từng gia đình và điều kiện thời tiết. Hiểu rõ lợi ích và hạn chế của từng chế độ sẽ giúp người dùng tối ưu hóa hiệu quả sử dụng máy điều hòa không khí.
Microsoft vừa phát hành các bản cập nhật Windows 11 mới nhất dưới mã hiệu KB5094126 và KB5093998, đi kèm các bản cập nhật động bổ sung. Mặc dù gã khổng lồ công nghệ này vẫn chưa chính thức thừa nhận bất kỳ sự cố nghiêm trọng nào, nhưng trên các diễn đàn công nghệ, người dùng đang đồng loạt 'kêu trời' vì hệ thống liên tục giở chứng.
Sự cố phổ biến và gây ức chế nhất hiện nhắm thẳng vào các hệ thống máy tính của hãng HP. Nhiều người dùng cho biết máy tính của họ lập tức dính mã lỗi màn hình xanh chết chóc 0xc0430001 ngay sau khi cài đặt gói KB5094126, được cho là có liên quan đến lỗi cập nhật chứng chỉ Secure Boot.
Để khắc phục tạm thời, người dùng cần đảm bảo tệp boot.stl được tích hợp trong bộ cài USB hoặc ISO bằng tập lệnh Update WinPE, hoặc sao chép thủ công tệp này từ thư mục hệ thống để Secure Boot xác minh các tệp khởi động là đáng tin cậy. Ngoài ra, các dòng PC của Lenovo cũng ghi nhận tình trạng đóng băng, treo máy liên tục sau bản cập nhật này.
Không dừng lại ở việc phá hỏng phần cứng, bản cập nhật mới còn làm hư hỏng hoàn toàn quyền truy cập của các ứng dụng OneDrive và Dropbox trong File Explorer. Nhưng một người dùng am hiểu công nghệ đã tự tìm ra nguyên nhân và chia sẻ giải pháp khắc phục. Sự cố này xảy ra do sự xung đột giữa bản cập nhật mới với tính năng User Account Control (UAC) khi tài khoản đang ở quyền quản trị viên cục bộ. Người dùng chỉ cần kích hoạt bật lại tính năng UAC là OneDrive và Dropbox có thể hoạt động bình thường trở lại, ngay cả khi gói cập nhật của Microsoft vẫn đang được cài đặt trên máy.
Bản cập nhật KB5094126 đang biến thành một 'thảm họa' phần mềm mới của Windows 11 khi làm phát sinh quá nhiều lỗi hệ thống nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến công việc của người dùng. Trong lúc chờ đợi Microsoft có động thái rà soát và tung ra bản vá lỗi chính thức, người dùng được khuyến cáo nên thận trọng cân nhắc hoặc áp dụng các thủ thuật tự sửa lỗi tạm thời nêu trên.
