Đoàn công tác Bộ Y tế do GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế làm trưởng đoàn đến thăm Trường Sa từ ngày 4-10/5.
Chuyến đi nhằm động viên tinh thần, chia sẻ những khó khăn với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang sinh sống, làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc; đồng thời thăm, đánh giá thực trạng hệ thống y tế cơ sở tại các đảo, điểm đảo thuộc đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.
Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, sự cống hiến của cán bộ y tế ở Trường Sa là nguồn nội lực mạnh mẽ để phát triển hệ thống y tế biển đảo.
Lãnh đạo Bộ Y tế bày tỏ sự xúc động khi được trò chuyện với các y bác sĩ đang làm việc tại đây; các bác sĩ điều trị, phẫu thuật thành công nhiều ca bệnh khó, phức tạp ngay trên đảo với sự hỗ trợ từ đất liền.
Điều này cho thấy, cán bộ, chiến sĩ, nhân dân Trường Sa đã tiếp cận được với các kỹ thuật y tế hiện đại, đã đạt được những thành công nhất định trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho quân và dân nơi đảo xa.
Theo Bộ Y tế, công tác chăm sóc sức khỏe, điều trị tại Trường Sa do lực lượng quân y đảm nhiệm. Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng thường xuyên phối hợp tích cực với các bộ, ngành liên quan, đặc biệt là Bộ Quốc phòng và các cơ sở y tế của Bộ Quốc phòng. Hàng năm, các bệnh viện thuộc Bộ Y tế cũng đã tổ chức nhiều chuyến khám, chữa bệnh, sàng lọc, phát hiện sớm cho quân và dân trên quần đảo Trường Sa.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cũng cho rằng, các bác sĩ tuyến đảo đang làm việc với tinh thần cao nhất, vừa là người thầy thuốc, cũng vừa là những chiến sĩ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng. Sự cống hiến của các cán bộ y tế trên quần đảo Trường Sa là nguồn nội lực mạnh mẽ nhất để hệ thống y tế biển đảo phát triển bền vững.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tham mưu Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý về chế độ đãi ngộ đặc thù cho lực lượng y tế tham gia công tác ở hải đảo.
“Chúng tôi mong muốn không một người thầy thuốc nào cống hiến cho biển đảo mà bị thiệt thòi về lộ trình phát triển nghề nghiệp. Đất liền sẽ luôn là hậu phương vững chắc nhất, công bằng nhất cho các thầy thuốc ngoài đảo tiền tiêu”, GS.TS Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.
Trong 6 ngày, Đoàn công tác Bộ Y tế đã đến thăm, tặng quà cho 7 đảo thuộc quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, gồm: Song Tử Tây, Nam Yết, Đá Tây A, Sinh Tồn Đông, Núi Le C, Tiên Nữ B, Trường Sa và Nhà giàn DK1/2 Phúc Tần.
Đoàn cũng thăm, làm việc với các bệnh xá, tìm hiểu về công tác khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe của lực lượng quân y. Lãnh đạo Bộ Y tế cũng đã trao tặng các trang thiết bị y tế thiết yếu, cơ số thuốc và các phần quà nhu yếu phẩm.
Trong chuyến đi, Đoàn công tác Bộ Y tế đã huy động được gần 6 tỷ đồng, bao gồm tiền mặt và hàng hóa để hỗ trợ cho các đảo. Trong đó, 3,3 tỷ đồng tiền mặt hỗ trợ thiết bị y tế, vật tư cho các đảo thuộc đặc khu Trường Sa.
Đầu tháng 4/2025, buổi tái khám định kỳ được kỳ vọng mang lại sự nhẹ nhõm sau 5 năm ông chiến đấu ung thư hạ họng, nhưng tổn thương mới lại xuất hiện, bác sĩ nghi ngờ ung thư phổi giai đoạn 2.
Ông kể với bác sĩ về đứa con đang du học xa nhà, về những khoản nợ và chi phí điều trị đã bào mòn gia đình suốt nhiều năm. Rồi người đàn ông hỏi "tôi còn sống được bao lâu, liệu có nên dừng điều trị, giữ lại chút sức tàn và tiền bạc cho người thân".
PGS.TS Vũ Anh Hải, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, ngồi đối diện lắng nghe bệnh nhân. Theo bác sĩ Hải, câu hỏi về thời gian sống thường xuất hiện ở những bệnh nhân giai đoạn muộn hoặc tái phát, bởi đây là lúc họ lo lắng nhất và dễ buông xuôi nhất.
"Câu hỏi như tiếng thở dài của một người trụ cột đang kiệt quệ cả sức khỏe lẫn tinh thần", TS Hải kể lại.
Tại Việt Nam, theo số liệu Globocan 2022, mỗi năm có hơn 182.000 ca ung thư mới và gần 122.000 ca tử vong. Hơn 70% bệnh nhân đến viện trong giai đoạn muộn. Khi nhận chẩn đoán ung thư, tâm lý người bệnh thường sụp đổ. Một nghiên cứu của Bệnh viện Quân y 103 thực hiện trên 264 bệnh nhân ung bướu chỉ ra gần 58% người bệnh rơi vào trầm cảm. Một nghiên cứu toàn cầu từ Anh, Mỹ và Đức do New York Times trích dẫn cảnh báo tỷ lệ tự tử ở bệnh nhân ung thư cao hơn 85% so với dân số chung. Bệnh nhân có xu hướng nghĩ đến cái chết ngay khi cảm thấy mất kiểm soát cuộc sống.
Hiểu rõ hiệu ứng domino từ sự tuyệt vọng, bác sĩ Hải chọn cách không đưa ra một con số định mệnh, mà chỉ cho bệnh nhân thấy cơ hội. Bác sĩ giải thích phác đồ mổ nội soi lồng ngực cắt thùy trên phổi và nạo vét hạch ít xâm lấn hơn mổ mở. Lời khẳng định kết quả sẽ tốt hơn nếu không bỏ cuộc đã giữ người đàn ông lại với cuộc sống. Ông đồng ý lên bàn mổ và tiếp nhận hóa chất bổ trợ.
Quyết định đó quan trọng hơn bất kỳ tiên lượng nào, bởi theo bác sĩ Hải, tâm lý bệnh nhân tác động trực tiếp đến hiệu quả điều trị theo một cơ chế rất cụ thể. Khi bệnh nhân suy sụp, họ ăn uống kém, thể trạng sa sút nhanh, không tuân thủ phác đồ. Đến lúc đó, ngay cả thuốc đặc trị hay kỹ thuật hiện đại nhất cũng mất đi phần lớn hiệu quả.
"Chỉ cần bác sĩ buông tay, bệnh nhân sẽ bỏ cuộc ngay lập tức", ông nói.
Quan niệm cũ gán cho từng giai đoạn một tỷ lệ sống sót cố định, như ung thư giai đoạn một sống được 90%, giai đoạn hai 70%, giai đoạn ba là 50%, giai đoạn bốn chỉ còn 15-20%. Bác sĩ cho biết quan niệm này không còn phù hợp. Thay vì đưa ra một "án tử" bằng mốc thời gian 3 tháng hay 5 tháng, nhiều chuyên gia chọn cách chỉ ra cơ hội.
Trên thế giới, các bác sĩ thường tra cứu dữ liệu từ các viện, hiệp hội ung thư uy tín, hoặc sử dụng chuyên môn để đưa ra dự đoán lâm sàng. Tiên lượng đưa ra dưới dạng trung vị, khác với mức trung bình. Ví dụ, nếu một bệnh nhân ung thư được thông báo tiên lượng là một năm, khoảng một nửa số bệnh nhân có tình trạng tương tự sẽ sống được đến cuối năm, nửa còn lại tử vong trước đó. Trong một số trường hợp, ung thư tiến triển nhanh chóng, bệnh nhân có thời gian sống ngắn hơn tiên lượng. Nếu người bệnh có sức khỏe tốt và được tiếp cận với phương pháp điều trị mới nhất, họ sẽ sống lâu hơn, đôi khi là nhiều năm.
Bác sĩ Ngô Văn Tỵ tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội thường từ chối biến các con số thống kê cộng đồng thành hạn sử dụng cho một sinh mệnh. Khi người bệnh gặng hỏi về thời gian, ông thường hỏi ngược lại rằng họ cần chuẩn bị điều gì. Có người cần thu xếp tài chính, người muốn dặn dò con cái hoặc chỉ cần một điểm tựa tinh thần.
Trong khi đó, với những ca bệnh muộn chiếm đến 70% số ca nhập viện, bác sĩ Hà Hải Nam tại Bệnh viện K tập trung vào chăm sóc giảm nhẹ. Việc xoa dịu nỗi đau thể xác được đặt lên hàng đầu bởi sống lâu không đồng nghĩa với sống tốt nếu phải đánh đổi bằng sự giày vò tận cùng.
"Mất mát là quy luật của cuộc đời, nhưng giảm nhẹ đi phần nào đau đớn cho người bệnh thì nhân đạo phần đó. Sống lâu hơn và sống tốt hơn không phải lúc nào cũng là một", bác sĩ Nam bày tỏ.
Ngày 22/4, đại diện CDC cho biết số ca tử vong do bệnh dại hiện đã vượt hơn nửa tổng số của cả năm ngoái (5 trường hợp). Gần đây nhất, ngày 17/4, phường Phước Thắng xảy ra vụ việc một con chó nghi mắc bệnh dại tấn công khiến ba người bị thương. Cả ba được xử lý vết thương đúng cách và tiêm vaccine bệnh dại kịp thời, hiện sức khỏe đã ổn định.
Theo CDC, thời tiết nắng nóng gay gắt hiện nay là điều kiện thuận lợi cho bệnh dại bùng phát, được xem là "mùa cao điểm" của bệnh này. Ngành y tế đang phối hợp Chi cục Chăn nuôi và Thú y giám sát dịch tễ, truyền thông giáo dục và xử lý các ổ dịch, ngăn nguy cơ lây truyền từ động vật sang người.
Người nuôi thú cưng được khuyến cáo tuân thủ nghiêm ngặt thông điệp "5 không". Cụ thể, không nuôi chó mèo chưa được tiêm phòng dại. Không nuôi chó mèo khi chưa khai báo với chính quyền địa phương. Không nuôi chó thả rông. Không để chó cắn người. Không nuôi chó mèo gây ô nhiễm môi trường.
Trường hợp không may bị chó mèo cắn hoặc cào, giữ bình tĩnh và thực hiện sơ cứu tại chỗ, xối rửa kỹ vết thương liên tục trong 15 phút với xà phòng hoặc nước sạch. Sau đó, sát khuẩn lại bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu tối đa lượng virus dại xâm nhập tại vết thương. Đến ngay cơ sở y tế hoặc điểm tiêm chủng để khám, tiêm vaccine, huyết thanh kháng dại kịp thời.
Không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc Đông y, đắp lá cây hay áp dụng các phương pháp dân gian để điều trị vết thương do động vật cắn. Bệnh dại khi đã phát cơn đều dẫn đến tử vong. Phương pháp phòng ngừa duy nhất là tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại.
Người có nguy cơ cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm, người làm nghề giết mổ chó hoặc người sinh sống, du lịch tại vùng lưu hành bệnh, nên chủ động tiêm vaccine dự phòng.
Mới đây, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia ung thư tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan), chia sẻ quá trình tìm ra căn bệnh ác tính cho nữ quản lý.
Theo đó, người bệnh đến phòng khám trong tình trạng thừa cân, phù nề chi dưới, mệt mỏi và ho kéo dài. Trước đó, cô thăm khám nhiều nơi nhưng các y bác sĩ chỉ chẩn đoán bệnh trào ngược dạ dày, do ảnh chụp X-quang phổi hoàn toàn bình thường.
Khai thác bệnh sử, bác sĩ Hung nhận thấy anh trai nữ quản lý từng mắc ung thư biểu mô tuyến phổi khi còn trẻ. Ông lập tức chỉ định cô chụp cắt lớp vi tính liều thấp (LDCT). Kỹ thuật chụp chuyên sâu này giúp ông nhìn thấy rõ một tổn thương kích thước 1,5 cm ở ngay phổi phải của bệnh nhân.
Bác sĩ đánh giá người bệnh mang nhiều yếu tố nguy cơ khởi phát ung thư. Căng thẳng công việc kéo dài cùng tình trạng mất ngủ bào mòn sức khỏe nữ quản lý. Cô cũng ăn đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn hàng ngày để giải tỏa áp lực tâm lý. Ê kíp y tế lập tức phẫu thuật cắt bỏ khối u cho người phụ nữ kịp thời.
Nhằm ngăn chặn tế bào ác tính tái phát sau ca mổ, bác sĩ yêu cầu cô thay đổi triệt để nếp sinh hoạt. Người bệnh phải chuyển sang dùng thực phẩm tự nhiên, loại bỏ đồ ngọt và ngừng thức khuya. Bệnh nhân tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định y khoa suốt hai năm qua, duy trì thể trạng ổn định và không xuất hiện dấu hiệu khối u quay lại.
Ung thư phổi chia làm hai dạng chính là ung thư phổi tế bào nhỏ, chiếm 15% và ung thư phổi không tế bào nhỏ, 85%. Trong đó, ung thư phổi không tế bào nhỏ là một trong những bệnh ung thư thường gặp tại châu Á.
Loại không tế bào nhỏ ở giai đoạn sớm có tỷ lệ khỏi bệnh cao, 92% sống 5 năm nếu khối u kích thước dưới một cm, 1% sống sau 5 năm nếu di căn xa. Tuy nhiên, đa số bệnh nhân thường vào viện khi bệnh ở giai đoạn muộn (giai đoạn III, IV).
Chẩn đoán và điều trị sớm ung thư phổi vẫn là thách thức lớn đối y bác sĩ. Nhóm nguy cơ cao như tuổi trên 50, hút thuốc lá nhiều năm; người làm việc trong môi trường tiếp xúc với hóa chất độc hại, các chất phóng xạ hoặc trong gia đình có nhiều người mắc ung thư..., cần khám sức khỏe định kỳ để phòng ngừa bệnh.
Hiện, điều trị nhắm trúng đích là một trong những phương pháp điều trị mới trong điều trị nội khoa trên bệnh nhân ung thư phổi. Phương pháp này có thể dùng đơn độc hoặc phối hợp với các hóa trị, xạ trị và phẫu thuật để thời gian sống, giảm bớt các tác dụng phụ cho người bệnh.
