Đoàn công tác Bộ Y tế do GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế làm trưởng đoàn đến thăm Trường Sa từ ngày 4-10/5.
Chuyến đi nhằm động viên tinh thần, chia sẻ những khó khăn với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang sinh sống, làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc; đồng thời thăm, đánh giá thực trạng hệ thống y tế cơ sở tại các đảo, điểm đảo thuộc đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.
Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, sự cống hiến của cán bộ y tế ở Trường Sa là nguồn nội lực mạnh mẽ để phát triển hệ thống y tế biển đảo.
Lãnh đạo Bộ Y tế bày tỏ sự xúc động khi được trò chuyện với các y bác sĩ đang làm việc tại đây; các bác sĩ điều trị, phẫu thuật thành công nhiều ca bệnh khó, phức tạp ngay trên đảo với sự hỗ trợ từ đất liền.
Điều này cho thấy, cán bộ, chiến sĩ, nhân dân Trường Sa đã tiếp cận được với các kỹ thuật y tế hiện đại, đã đạt được những thành công nhất định trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho quân và dân nơi đảo xa.
Theo Bộ Y tế, công tác chăm sóc sức khỏe, điều trị tại Trường Sa do lực lượng quân y đảm nhiệm. Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng thường xuyên phối hợp tích cực với các bộ, ngành liên quan, đặc biệt là Bộ Quốc phòng và các cơ sở y tế của Bộ Quốc phòng. Hàng năm, các bệnh viện thuộc Bộ Y tế cũng đã tổ chức nhiều chuyến khám, chữa bệnh, sàng lọc, phát hiện sớm cho quân và dân trên quần đảo Trường Sa.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cũng cho rằng, các bác sĩ tuyến đảo đang làm việc với tinh thần cao nhất, vừa là người thầy thuốc, cũng vừa là những chiến sĩ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng. Sự cống hiến của các cán bộ y tế trên quần đảo Trường Sa là nguồn nội lực mạnh mẽ nhất để hệ thống y tế biển đảo phát triển bền vững.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tham mưu Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý về chế độ đãi ngộ đặc thù cho lực lượng y tế tham gia công tác ở hải đảo.
“Chúng tôi mong muốn không một người thầy thuốc nào cống hiến cho biển đảo mà bị thiệt thòi về lộ trình phát triển nghề nghiệp. Đất liền sẽ luôn là hậu phương vững chắc nhất, công bằng nhất cho các thầy thuốc ngoài đảo tiền tiêu”, GS.TS Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.
Trong 6 ngày, Đoàn công tác Bộ Y tế đã đến thăm, tặng quà cho 7 đảo thuộc quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, gồm: Song Tử Tây, Nam Yết, Đá Tây A, Sinh Tồn Đông, Núi Le C, Tiên Nữ B, Trường Sa và Nhà giàn DK1/2 Phúc Tần.
Đoàn cũng thăm, làm việc với các bệnh xá, tìm hiểu về công tác khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe của lực lượng quân y. Lãnh đạo Bộ Y tế cũng đã trao tặng các trang thiết bị y tế thiết yếu, cơ số thuốc và các phần quà nhu yếu phẩm.
Trong chuyến đi, Đoàn công tác Bộ Y tế đã huy động được gần 6 tỷ đồng, bao gồm tiền mặt và hàng hóa để hỗ trợ cho các đảo. Trong đó, 3,3 tỷ đồng tiền mặt hỗ trợ thiết bị y tế, vật tư cho các đảo thuộc đặc khu Trường Sa.
Niềm yêu thích khám phá những vùng đất mới đã thôi thúc chị B.T.H. (trú tại Hà Nội), một bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn 5, cùng gia đình lựa chọn đặc khu Côn Đảo (TPHCM) làm điểm đến cho kỳ nghỉ vừa qua.
Sau những buổi lọc máu đầu tiên tại Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo, chị hoàn toàn yên tâm với quyết định của mình.
"Gia đình đã tìm hiểu kỹ về điều kiện vật chất, để xem có đáp ứng được nhu cầu lọc máu của mình không mới quyết định ra du lịch. Côn Đảo đẹp, con người thân thiện, và điều tôi thích nhất là những người bệnh suy thận vẫn có thể yên tâm ở lại đây.
Máy móc điều trị ở Côn Đảo rất mới, sạch sẽ và rất ổn, còn các bác sĩ cũng rất quan tâm bệnh nhân", chị H. nói.
Những chia sẻ giản dị ấy cũng là minh chứng cho sự thay đổi trong chất lượng dịch vụ y tế tại Côn Đảo. Năm 2026, đơn vị chạy thận nhân tạo tại Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo chính thức được đưa vào hoạt động, với sự trợ giúp chuyên môn từ Bệnh viện Thống Nhất.
Nơi đây được đầu tư 2 máy chạy thận nhân tạo cùng hệ thống xử lý nước RO hiện đại, đáp ứng các yêu cầu điều trị kỹ thuật cao.
Việc triển khai kỹ thuật này không chỉ giúp người dân sinh sống và làm việc tại Côn Đảo được tiếp cận dịch vụ lọc máu ngay tại địa phương, mà còn mở ra cơ hội cho bệnh nhân suy thận trên khắp cả nước có thể kết hợp điều trị với du lịch, nghỉ dưỡng hoặc hành hương ở đây.
Theo BSCK2 Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo, từ khi đơn vị đi vào hoạt động, đã có 5 trường hợp lựa chọn đến Côn Đảo du lịch kết hợp thực hiện lọc máu định kỳ.
Để bảo đảm chất lượng, Bệnh viện Thống Nhất đã cử các bác sĩ và điều dưỡng luân phiên ra Côn Đảo hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và đào tạo đội ngũ y tế địa phương, từng bước nâng cao năng lực điều trị tại chỗ.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách, Trưởng Khoa Nội thận - Lọc máu của Bệnh viện Thống Nhất cho biết, người bệnh lọc máu ở Côn Đảo giống như điều trị tại Bệnh viện Thống Nhất, với quy trình bài bản. Đặc biệt, họ vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế như trên đất liền.
PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, ngay từ khi xây dựng đề án hỗ trợ y tế cho Côn Đảo, đơn vị đã xác định mục tiêu không chỉ chuyển giao một kỹ thuật chuyên sâu mà phải xây dựng mô hình điều trị bền vững, giúp người dân, du khách tiếp cận dịch vụ lọc máu chất lượng cao ngay tại đảo.
“Trước đây, nhiều người bệnh phải từ bỏ ước mơ đến với Côn Đảo vì không thể gián đoạn việc lọc máu định kỳ. Hôm nay, với đơn vị lọc máu đạt chất lượng tương đương các cơ sở trên đất liền, họ có thể yên tâm đến Côn Đảo để du lịch, nghỉ dưỡng, hành hương và trải nghiệm vẻ đẹp của vùng đất thiêng liêng này.
Đối với người bệnh suy thận, điều quý giá nhất không chỉ là được điều trị an toàn, mà còn phải được sống cuộc sống bình thường như mọi người. Chúng tôi mong muốn mở rộng cánh cửa của Côn Đảo đối với những bệnh nhân suy thận trên khắp cả nước", PGS.TS.BS Lê Đình Thanh nhắn nhủ.
Vải thiều là loại quả có vị ngọt đậm, thanh mát, rất được ưa chuộng trong các món tráng miệng, đồ uống ngày hè. Tuy nhiên, do chứa hàm lượng đường cao, loại quả này tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe nếu không được tiêu thụ đúng cách.
Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM cho biết, đường tự nhiên trong quả vải chủ yếu là fructose, glucose và một lượng sucrose. Đây đều là những loại đường đơn giản, có khả năng hấp thụ rất nhanh vào cơ thể. Do đó, việc ăn quá nhiều vải trong thời gian ngắn, đặc biệt là khi bụng rỗng, có thể gây ra những hệ lụy đảo lộn hệ chuyển hóa.
Cơ chế đằng sau hiện tượng "say vải"
Nhiều người thường gặp cảm giác nôn nao, choáng váng sau khi ăn nhiều vải và gọi đó là "say vải". Dưới góc nhìn y khoa, đây thực chất là hiện tượng hạ đường huyết phản ứng đột ngột.
Khi chúng ta nạp một lượng lớn quả vải, đường glucose sẽ hấp thu trực tiếp qua niêm mạc ruột, hòa thẳng vào hệ tuần hoàn máu và phân phối đi khắp cơ thể một cách nhanh chóng. Để xử lý lượng đường tăng vọt này, tuyến tụy bị kích thích phải tiết ra lượng insulin quá mức nhằm nhanh chóng điều hòa lại đường huyết, đẩy nhanh glucose vào trong tế bào. Sự can thiệp quá mức của insulin khiến lượng đường trong máu sụt giảm đột ngột, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, đói cồn cào, run tay chân hoặc choáng váng.
Theo các chuyên gia y tế, có 3 yếu tố nguy cơ lớn nhất cần lưu ý khi ăn vải:
Nạp lượng đường lớn quá nhanh: Ăn dồn dập nhiều quả vải cùng lúc làm đảo lộn biên độ đường huyết, gây mệt mỏi, choáng váng.
Ăn khi bụng đói: Đây là sai lầm phổ biến và nguy hiểm nhất. Một số nghiên cứu ghi nhận trẻ em suy dinh dưỡng ăn quá nhiều vải lúc đói có thể bị hạ đường huyết nặng vào cuối ngày. Với người trưởng thành khỏe mạnh, nguy cơ này thấp hơn nhưng vẫn dễ gây run rẩy, khó chịu.
Cơ địa nhạy cảm, dễ khó tiêu: Theo Y học cổ truyền, quả vải có vị ngọt, tính ôn (ấm). Tiêu thụ quá nhiều cùng lúc dễ gây nóng trong, nổi mụn, nhiệt miệng, táo bón hoặc bứt rứt trong người.
Để thưởng thức hương vị quả vải mà không lo đường huyết chạm "ngưỡng báo động", việc hiểu rõ các chỉ số sinh học của loại quả này là rất quan trọng.
Theo số liệu từ Viện Dinh dưỡng TP.HCM, vải thiều tươi có chỉ số đường huyết (GI) bằng 57, nằm trong nhóm có chỉ số GI trung bình tùy thuộc vào giống vải và độ chín. Tuy nhiên, đối với người bệnh đái tháo đường, việc kiểm soát lượng ăn dựa trên tải lượng đường huyết (GL) mới là yếu tố quyết định.
Để giữ chỉ số GL ở mức an toàn (nhỏ hơn 10), người bệnh chỉ được phép tiêu thụ dưới 9 quả vải tươi mỗi ngày. Ngược lại, vải thiều đóng hộp có chỉ số GI lên tới 79, thuộc nhóm thực phẩm có đường huyết cao. Đây là sản phẩm người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không nên sử dụng, và người bình thường cũng được khuyến cáo hạn chế tiêu thụ tối đa để bảo vệ hệ chuyển hóa.
Ăn bao nhiêu quả vải là an toàn?
Để bảo vệ sức khỏe, các bác sĩ khuyến cáo định lượng giới hạn an toàn cụ thể cho từng đối tượng như sau:
Người lớn bình thường: Ăn tối đa 5-10 quả/lần và không quá 10-12 quả/ngày.
Người có nguy cơ hoặc đang bị đái tháo đường: Chỉ nên ăn khoảng 6-8 quả/ngày, bắt buộc phải chia nhỏ thành nhiều lần ăn trong ngày để tránh áp lực lên tuyến tụy.
Phụ nữ mang thai và trẻ em: Chỉ nên ăn hạn chế khoảng 3-4 quả/ngày.
Trước đó, bệnh nhân T.T.M. (56 tuổi, trú tại xã Thăng An, Đà Nẵng) nhập viện cấp cứu do đau bụng kéo dài 2 tháng, bụng to một cách bất thường dù đã mãn kinh 2-3 năm nay. Sau khi được siêu âm, chụp MRI và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, bệnh nhân được các bác sĩ chẩn đoán bị khối u buồng trứng lớn và chỉ định phẫu thuật.
Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân ổn định, đang tiếp tục được theo dõi, chăm sóc hậu phẫu tại bệnh viện.
Theo bác sĩ Tạ Thanh Uyên, Phó trưởng Khoa Phụ sản, u nang buồng trứng là một trong những bệnh lý phụ khoa thường gặp ở phụ nữ, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi từ bé gái đến tuổi mãn kinh, từ người bình thường đến phụ nữ mang thai đều có thể bị u buồng trứng.
Bác sĩ Uyên cho biết tỷ lệ u buồng trứng chiếm 5-10% trong cộng đồng dân số nữ. U nang buồng trứng thường lành tính, không gây hại và có thể dần biến mất.
Tuy nhiên, một số trường hợp u nang biến chứng thành ung thư buồng trứng rất nguy hiểm đe dọa sức khỏe, tính mạng nếu không được can thiệp, xử trí kịp thời, việc điều trị rất phức tạp và tốn kém.
