Tại hội thảo, Digital Trust in Finance 2026 sáng 12/5 ở Hà Nội, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó cục trưởng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) – Bộ Công an, nhắc đến một nghịch lý. Thời gian qua, ngành ngân hàng và lực lượng công an đã phối hợp siết chặt nhiều lớp bảo vệ. Toàn bộ tài khoản ngân hàng được đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người mở tài khoản đều phải định danh rõ ràng. Sinh trắc học được áp dụng với các giao dịch từ 10 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên thực tế, người dân vẫn bị lừa chuyển tiền. Thống kê riêng các sự việc được trình báo năm 2025, toàn quốc ghi nhận 4.200 vụ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại hơn 8.000 tỷ đồng.
“Câu hỏi đặt ra là vì sao công nghệ ngày càng an toàn hơn mà người dùng vẫn mất tiền”, ông nói.
Khai thác điểm yếu con người
Theo ông Tùng, nguyên nhân nằm ở việc tội phạm mạng luôn nghiên cứu để tìm ra các kẽ hở. Khi tấn công trực tiếp vào hệ thống tài chính trở nên khó khăn hơn, các nhóm lừa đảo chuyển sang khai thác yếu tố con người bằng những kịch bản mang tính cá thể hóa cao, đánh vào lỗ hổng nhận thức, tâm lý và hành vi của người dùng, để họ tự thực hiện việc chuyển tiền.
“Người dùng trở thành mắt xích dễ bị tổn thương nhất trong an ninh tài chính số”, ông nhấn mạnh.
Theo ông, “xây dựng kịch bản lừa đảo” hiện đã trở thành một hoạt động chuyên nghiệp. Các nhóm tội phạm liên tục cập nhật thông tin xã hội để tạo tình huống giả mạo sát thực tế. Chẳng hạn, ngay sau khi cơ quan quản lý ban hành quy định mới liên quan thuế, điện lực hay dịch vụ công, tin nhắn giả mạo tương ứng lập tức xuất hiện để dẫn dụ người dân. Ngoài ra, nhiều người bị thuyết phục vì kẻ lừa đảo nắm rõ thông tin cá nhân như họ tên, địa chỉ, thậm chí cả mối quan hệ gia đình. Mức độ cá thể hóa này khiến người dân tin đang làm việc với cơ quan chức năng hoặc tổ chức hợp pháp. Kẻ gian thậm chí triển khai tổng đài gọi tự động bằng AI để quét dữ liệu, thu thập thông tin và thao túng tâm lý nạn nhân trên diện rộng.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Mạnh Tường, Tổng giám đốc MoMo, dẫn thống kê nội bộ cho thấy 90% khoản tiền bị lừa “do người dùng tự thực hiện vì bị thao túng tâm lý”. Dù hệ thống tài chính, ngân hàng ngày càng có thêm lớp bảo mật để bảo vệ, thực tế khi đã tiến đến bước mở ứng dụng ngân hàng, người dùng đang ở “phút 89 của một trận đấu”. Hành trình lừa đảo đã bắt đầu từ rất sớm trên mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin hay cuộc gọi giả mạo, trước khi nạn nhân thực hiện giao dịch chuyển tiền trong khi giao dịch có thể hoàn tất trong chưa đến một giây.
Ông cho biết, người bị lừa không chỉ là người lớn tuổi, nhóm yếu thế. Thống kê trên nền tảng MoMo, 75% trường hợp bị lừa dưới 25 tuổi, 50% là sinh viên dưới 22 tuổi. Thiệt hại khi bị lừa đảo mạng không chỉ nằm ở số tiền mất đi mà còn là áp lực tâm lý và sự suy giảm niềm tin sau đó. Ông dẫn số liệu thống kê rằng khoảng hai phần ba nạn nhân bị stress kéo dài, gần một nửa chịu ảnh hưởng về sức khỏe tinh thần.
Ngoài ra, ông cũng đánh giá AI đang khiến cuộc chiến chống lừa đảo trở nên bất đối xứng khi bất kỳ ai cũng có thể khởi động một chiến dịch tấn công quy mô lớn. AI cũng giúp tội phạm dễ dàng xây dựng kịch bản tinh vi với chi phí thấp nhưng quy mô lớn, chẳng hạn email có thể được tạo nhanh hơn 40% so với phương thức truyền thống, và 82% email lừa đảo hiện được tạo bằng AI, có thể tiến tới 100% thời gian tới. Ở hướng ngược lại, các tổ chức tài chính phải liên tục tăng đầu tư cho hệ thống AI chống gian lận để duy trì niềm tin người dùng.
Liên thông dữ liệu để cảnh báo, phát hiện sớm bất thường
Dù nhiều vụ lừa đảo mạng được xác định do lỗi người dùng, theo ông Triệu Mạnh Tùng, ở vai trò nhà cung cấp dịch vụ, ngân hàng, tổ chức tài chính cần tìm cách bảo vệ khách hàng.
Khi hình thức lừa đảo liên tục thay đổi tinh vi, được cá thể hóa, ông đánh giá việc định danh tài khoản, xác thực sinh trắc học khi chuyển tiền là chưa đủ, mà cần có thêm cơ chế xác thực các hành vi của tài khoản, nhận diện dấu hiệu bất thường cho thấy người dùng đang bị thao túng tâm lý để đưa ra cảnh báo trước khi giao dịch diễn ra.
Ông dẫn một số mô hình nước ngoài, như Hàn Quốc xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu thời gian thực giữa hơn 130 tổ chức tài chính nhằm nhận diện mô hình gian lận; hay Trung Quốc vận hành các trung tâm chống lừa đảo quốc gia tích hợp dữ liệu từ công an, ngân hàng và nhà mạng để ngăn chặn dòng tiền theo thời gian thực. Từ đó, ông đề xuất chuyển từ tư duy bảo vệ hệ thống sang bảo vệ người dùng bằng cách chia sẻ dữ liệu và phối hợp liên ngành.
Cụ thể, dữ liệu về tài khoản nghi vấn hay hành vi rủi ro không nên xem là tài sản riêng lẻ của từng tổ chức mà cần được chia sẻ giữa các đơn vị. “Những tài khoản nghi vấn đã thực hiện những hành vi gian lận giả mạo không phải là tài sản riêng, mà cần được chia sẻ với nhau để thực hiện hoạt động phòng ngừa”, ông nói.
Ông cho biết cơ quan Công an đang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước xây dựng cơ chế hợp tác liên ngành nhằm ngăn chặn nhanh các dòng tiền lừa đảo. Đồng thời, Việt Nam cần hình thành “lá chắn niềm tin” với sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái, trong đó người dân cũng trở thành một phần của mạng lưới cảnh báo và kiểm chứng thông tin.
Trong khi đó, ông Nguyễn Mạnh Tường đề xuất chuyển từ tư duy “chặn kẻ xấu” sang “đồng hành bảo vệ người tốt khỏi việc mắc sai lầm”. Ngoài ra, trong thời đại AI, doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải dùng AI để phòng thủ hiệu quả hơn, nhưng điều kiện tiên quyết là cần dữ liệu sạch, dữ liệu lớn và sự phối hợp giữa các bên trong hệ sinh thái.
Trên MoMo, nền tảng đã ứng dụng cơ chế cảnh báo, trong đó mỗi giao dịch được xử lý trong khoảng 100-300 mili giây, nhưng hệ thống có thể phân tích hàng triệu tín hiệu để đánh giá rủi ro. Kết quả bước đầu cho thấy trung bình cứ 1.000 người nhận cảnh báo thì có 995 người dừng lại để suy nghĩ trước khi chuyển tiền. Nhờ đó, mỗi ngày hệ thống có thể giữ lại hàng chục tỷ đồng cho người dùng.
Theo ông Tường, điểm yếu nằm ở việc dữ liệu và tín hiệu cảnh báo vẫn bị chia cắt giữa các ngành, trong khi nhóm lừa đảo lại phối hợp rất chặt chẽ. Muốn đảo ngược tình thế, các bên cần kết nối và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Đại diện MoMo cho biết đang phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng nền tảng kết nối liên ngành giữa tài chính, viễn thông, mạng xã hội, thương mại điện tử và giao nhận. Khi một hành vi lừa đảo được báo cáo, thông tin sẽ ngay lập tức được chia sẻ lên hệ thống chung và hỗ trợ truy vết các tài khoản liên quan.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tiếp tục tăng nhẹ so với hôm qua. Tính đến 8 giờ 20 ngày 22.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 76.337 USD. Trước đó, có lúc BTC tiến sát 77.000 USD nhưng không vượt qua được mốc này. Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa cũng tăng nhẹ 0,34% trong vòng 24 giờ qua, đạt 2.570 tỉ USD.
Trong bối cảnh căng thẳng ở eo biển Hormuz vẫn diễn biến phức tạp và Iran lên kế hoạch thu "phí hàng hải" bằng Bitcoin, mới đây, hình thức lừa đảo tiền mã hóa mới đã xuất hiện.
Hôm 21.4, Reuters dẫn cảnh báo từ công ty quản lý rủi ro hàng hải MARISKS của Hy Lạp rằng những tin nhắn lừa đảo hứa hẹn đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển Hormuz bằng tiền mã hóa đã được gửi đến một số công ty vận tải biển có tàu bị mắc kẹt ở phía tây tuyến đường thủy này.
Theo MARISKS, lợi dụng tình hình bất ổn ở eo biển Hormuz, các đối tượng không rõ danh tính, tự xưng là đại diện cho chính quyền Iran, đã gửi tin nhắn cho một số công ty vận tải biển yêu cầu phí vận chuyển bằng Bitcoin hoặc USDT, để đi qua eo biển.
Công ty nói "những tin nhắn này là một trò lừa đảo", đồng thời khẳng định chúng không phải do chính quyền Iran gửi. Tehran chưa đưa ra bình luận nào.
Reuters dẫn thông tin từ MARISKS cho biết ít nhất một trong những tàu cố gắng rời khỏi eo biển vào cuối tuần trước và bị trúng đạn là nạn nhân của vụ lừa đảo.
"Sau khi cung cấp các tài liệu và được Cơ quan An ninh Iran đánh giá tư cách hợp lệ, chúng tôi sẽ xác định được khoản phí phải trả bằng tiền mã hóa (BTC hoặc USDT). Chỉ khi đó, tàu của quý vị mới có thể đi qua eo biển mà không bị cản trở vào thời gian đã thỏa thuận trước", MARISKS trích dẫn nội dung tin nhắn giả mạo.
Các cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Còn Iran liên tục thay đổi khi thông báo mở cửa eo biển Hormuz rồi lại áp đặt lệnh phong tỏa ngay sau đó. Ước tính, có khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển này, trước khi chiến tranh nổ ra ở Trung Đông. Tehran từng đề xuất thu phí các tàu thuyền muốn đi qua khu vực này bằng Bitcoin.
Ngày 31/3, báo chí Trung Quốc đưa tin thành phố Thâm Quyến bắt đầu vận hành cụm máy tính thông minh chứa 10.000 chip Ascend 910C do Huawei sản xuất. Cụm này đạt khả năng tính toán 11.000 petaflop (triệu tỷ phép tính mỗi giây).
Kết hợp với cụm 3.000 petaflop được đưa vào hoạt động năm ngoái, cơ sở này hiện đạt tổng công suất tính toán 14.000 petaflop. Gần 50 tổ chức đã ký kết các thỏa thuận khung để sử dụng năng lực tính toán của cụm, nâng tỷ lệ đặt chỗ kết hợp lên 92%.
Zhang Luncheng, Phó chủ tịch công ty khởi nghiệp X Square Robot, đánh giá những nâng cấp về quy mô và chất lượng năng lực tính toán của Thâm Quyến đã đưa thành phố trở thành trung tâm hàng đầu quốc gia. Quan trọng hơn, nó cho thấy sự khởi sắc về khả năng tự chủ.
Theo nghiên cứu của DeepSeek công bố đầu năm, Ascend 910C có công suất bằng khoảng 60% so với H100 của Nvidia. Chip được Huawei thiết kế và SMIC sản xuất.
Huawei đã ra mắt phiên bản chip AI mới mang tên Ascend 950PR năm ngoái. Theo Reuters, các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Trung Quốc như ByteDance và Alibaba đã có kế hoạch đặt hàng chip mới. Huawei đang chuẩn bị tung ra thị trường khoảng 750.000 mẫu 950PR và 600.000 mẫu Ascend 910C năm nay.
Thâm Quyến cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực tính toán AI thời gian thực lên 80.000 petaflop năm nay. Học viện Công nghệ thông tin và Truyền thông Trung Quốc ước tính đến cuối tháng 6/2025, tổng năng lực tính toán của Trung Quốc đạt 962.000 petaflop, chiếm 21% toàn cầu, tăng 73% so với cùng kỳ 2024.
Báo cáo từ IDC công bố ngày 31/3 cũng cho thấy, các nhà sản xuất GPU và chip AI Trung Quốc chiếm gần 41% thị trường máy chủ trí tuệ nhân tạo của nước này năm 2025. Thành quả trên đạt được trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng thận trọng hơn về sự phụ thuộc vào chip nước ngoài, thúc đẩy các cơ quan chính phủ và công ty áp dụng các giải pháp thay thế trong nước.
Theo số liệu, tổng lượng chip tăng tốc AI do Nvidia, AMD và nhà sản xuất chip Trung Quốc cung cấp đạt khoảng 4 triệu chiếc trong 2025. Nvidia vẫn giữ vị trí dẫn đầu thị trường, xuất xưởng 2,2 triệu chip và nắm 55% thị phần, còn AMD có khoảng 160.000 chip và chiếm 4% thị phần.
Phần còn lại đến từ công ty Trung Quốc. Trong đó, Huawei dẫn đầu với 812.000 chip AI, chiếm một nửa tổng lượng chip mang thương hiệu nội địa. Đơn vị thiết kế T-Head của Alibaba đứng thứ hai, xuất xưởng 265.000 chip. Kunlunxin và Cambricon của Baidu mỗi bên xuất xưởng 116.000 chip, đứng thứ ba và thứ tư tương ứng. Hygon cùng hai công ty khởi nghiệp GPU MetaX và Iluvatar CoreX lần lượt chiếm 5%, 4%, 3% tổng lượng card tăng tốc AI.
Giới phân tích nhận định thị phần của Nvidia và AMD có thể lung lay thời gian tới, khi các công ty nội địa đẩy mạnh sản xuất. Trước đó, theo Financial Times, nhà sản xuất chip AI hàng đầu thế giới được cho là đã dừng kế hoạch sản xuất chip H200 - vốn được thiết kế để phục vụ khách hàng Trung Quốc - dù đã được chính phủ Mỹ "bật đèn xanh". The Information cho biết, đầu năm nay, Trung Quốc được cho là yêu cầu các công ty công nghệ không đặt hàng chip H200 của Nvidia và hướng đến trang bị chip AI nội địa.
Bảo Lâm tổng hợp
Năng lượng rẻ - 'át chủ bài' của Trung Quốc trong cuộc đua siêu AI
Chiêu đánh tráo để buôn lậu 2,5 tỷ USD chip AI vào Trung Quốc
Trung Quốc thu hẹp khoảng cách thiết bị sản xuất chip với thế giới thế nào
Trung Quốc muốn xây trung tâm dữ liệu AI ngoài vũ trụ
Theo Digital Trends, Intel vừa chính thức ra mắt AI Quiet Plus, một chuẩn chứng nhận mới hứa hẹn sẽ thay đổi hoàn toàn trải nghiệm của game thủ bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giảm thiểu tiếng ồn và nhiệt độ.
Nếu thường xuyên chiến game nặng, chắc hẳn bạn không lạ gì cảnh chiếc laptop bắt đầu gào rú như một chiếc máy bay phản lực chỉ sau vài phút chinh chiến trong thế giới ảo. Tiếng quạt tản nhiệt không chỉ gây khó chịu cho người dùng mà còn là nỗi ám ảnh với những người xung quanh. Thấu hiểu nhược điểm này, chi nhánh Intel tại Trung Quốc đã giới thiệu một giải pháp mang tính đột phá mang tên AI Quiet Plus.
Đây không đơn thuần là một phần mềm tinh chỉnh, mà là một bộ tiêu chuẩn khắt khe buộc các nhà sản xuất máy tính phải tuân thủ để đạt được sự cân bằng hoàn hảo giữa hiệu năng và sự thoải mái của người dùng.
Trái tim của AI Quiet Plus chính là bộ xử lý thần kinh (NPU) tích hợp bên trong dòng chip Core Ultra 200HX Plus (vừa ra mắt tháng 3.2026). Thay vì hoạt động theo cách truyền thống là cứ cảm thấy nóng, quạt sẽ quay tối đa công suất, thì AI Quiet Plus sẽ sử dụng AI để giám sát thời gian thực các chỉ số như nhiệt độ, điện năng tiêu thụ và khối lượng công việc cụ thể của từng tựa game.
Hệ thống sẽ 'đọc' tình huống một cách thông minh để đưa ra quyết định làm mát chỉ khi thực sự cần thiết. Intel khẳng định: "Một chiếc quạt thông minh sẽ tốt hơn nhiều so với một chiếc quạt chỉ biết chạy nhanh".
Đối với game thủ, chuẩn chứng nhận này mang lại những lợi ích lớn như:
Dự kiến, những chiếc laptop đầu tiên mang nhãn AI Quiet Plus sẽ đổ bộ thị trường vào cuối năm 2026. Những tên tuổi lớn như Asus, MSI, Lenovo và Acer đã sẵn sàng vào cuộc để tích hợp chuẩn công nghệ này lên các dòng máy cao cấp sử dụng chip Core Ultra thế hệ mới nhất.
Sự xuất hiện của AI Quiet Plus cho thấy một bước chuyển mình của Intel khi AI giờ đây không chỉ dùng để chạy đua về con số hiệu năng mà còn để cải thiện trải nghiệm và sức khỏe của người dùng.
