Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học The American Journal of Clinical Nutrition đã tìm ra một cách đơn giản có thể mang lại lợi ích cho quá trình lão hóa khỏe mạnh.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Tufts (Mỹ) dẫn đầu được thực hiện trên 143 người tham gia. Trong đó, nhóm nghiên cứu yêu cầu họ cắt giảm khoảng 25% lượng calo tiêu thụ hằng ngày và duy trì chế độ ăn này suốt 2 năm. Một nhóm khác gồm 75 người vẫn ăn uống như bình thường để đối chứng. Trong suốt quá trình nghiên cứu, các tình nguyện viên được kiểm tra định kỳ về cân nặng, huyết áp và đường huyết.
Hầu hết những người trong nhóm hạn chế calo đã chuyển chế độ ăn của họ từ chất béo sang protein và carbohydrate. Cuối cùng, họ không thể giảm được 25% lượng calo như mục tiêu mà chỉ giảm được khoảng 12% lượng calo – tương đương với khoảng 2 muỗng (muỗng canh) cơm cho mỗi chén cơm.
Tuy nhiên, đáng chú ý, cả huyết áp, cholesterol xấu và nồng độ insulin của họ lại giảm đáng kể so với nhóm đối chứng. Đồng thời, cân nặng cũng giảm 10%, theo trang tin y khoa Medical Express.
Tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Krupa Das, chuyên gia về dinh dưỡng tại Đại học Tufts, cho biết: Điều thú vị nhất là nhóm tham gia nghiên cứu vẫn đạt được những lợi ích này ngay cả với mức giảm calo vừa phải, điều mà hầu hết mọi người có thể thực hiện được. Chỉ cần giảm lượng calo khoảng 10 – 15% là đủ để giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi tác bằng cách cải thiện sức khỏe tim mạch, hạ huyết áp và cải thiện dung nạp glucose.
Theo các nhà nghiên cứu, việc cắt giảm lượng calo có thể giúp cơ thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra ít gốc tự do hơn. Đây là những phân tử có thể gây tổn thương tế bào và liên quan đến nhiều bệnh lý như ung thư, Parkinson cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác. Kết quả xét nghiệm nước tiểu cho thấy nhóm giảm calo có mức gốc tự do thấp hơn đáng kể so với nhóm ăn uống bình thường.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng giảm calo ở mức vừa phải, thậm chí chỉ khoảng 10%, cũng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho quá trình lão hóa khỏe mạnh mà không cần đến các chế độ ăn cực đoan.
Tiến sĩ Das nhấn mạnh: Không cần phải đặt mục tiêu quá khắt khe, chỉ cần giảm 10% cũng rất hữu ích. Lợi ích này đặc biệt quan trọng khi những tiến bộ y học giúp kéo dài tuổi thọ, thì việc sống thọ khỏe mạnh, không bệnh tật là vấn đề quan trọng.
Có nhiều cách để cắt giảm khoảng 10 – 12% lượng calo nạp vào cơ thể, chẳng hạn chỉ cần bớt khoảng 2 muỗng cơm trong mỗi bữa ăn hoặc đơn giản bỏ qua một món tráng miệng mỗi ngày. Tập uống cà phê đen không đường cũng là một điểm khởi đầu tốt.
Nhóm nghiên cứu đang thực hiện nghiên cứu tiếp theo nhằm xem liệu những thay đổi ban đầu trong lối sống của người tham gia có tác dụng sau một thời gian dài hay không.
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025-2030 ngày 1/4, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang giao ngành y tế nhiệm vụ cấp bách là tổ chức tầm soát sức khỏe cho 100% người dân trong năm nay. Khác với các kế hoạch trước chia nhỏ thành nhiều giai đoạn, lần này lãnh đạo thành phố yêu cầu hoàn thành trong một năm và mỗi người phải được khám đủ một lần.
Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng thừa nhận đây là bài toán khó với một đô thị đông dân và biến động như TP HCM. Ngành y tế dự định chọn mô hình "kiềng ba chân" để giải quyết. Giải pháp đầu tiên là xóa rào cản địa lý. TP HCM tập trung nhiều lao động tự do, công nhân và người thường xuyên di chuyển nên buộc họ khám theo nơi thường trú sẽ tạo ra khoảng trống lớn. Cả hệ thống y tế công lẫn tư đủ điều kiện đều tham gia chiến dịch, dùng chung dữ liệu và quy trình thống nhất để người dân tự chọn nơi khám thuận tiện.
Chân thứ hai nhắm vào nhóm dễ bị bỏ sót nhất, gồm người cao tuổi, người yếu thế và bệnh nhân mạn tính. Thay vì chờ họ tự đến, trạm y tế phường xã sẽ chủ động xuống tận nơi khám, quản lý và theo dõi định kỳ. Đây là cách để tuyến y tế cơ sở thực sự gánh vai trò "gác cổng" sức khỏe cộng đồng.
Cuối cùng là dữ liệu y tế. Kết quả khám từ trường học, doanh nghiệp, cơ quan và bệnh viện sẽ được kéo về một hồ sơ sức khỏe điện tử chung. "Cách làm này tránh khám chồng chéo, tiết kiệm nguồn lực và giúp thành phố theo dõi sức khỏe toàn dân theo thời gian thực", người đứng đầu ngành y tế cho hay.
Sở Y tế cũng sẽ thiết kế và công bố các gói khám chia theo độ tuổi và nhóm nguy cơ để người dân chủ động lựa chọn. Ông Thượng cho biết tài chính cho chiến dịch đến từ ba nguồn là ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và xã hội hóa, với cơ chế thanh toán minh bạch là điều kiện tiên quyết để triển khai.
Trước đó, TP HCM triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn bộ người cao tuổi (không phân biệt thường trú hay tạm trú) từ đầu năm 2024, sau khi thí điểm ở một số xã phường vào cuối năm 2023. Trên cả nước, Bộ Y tế vừa đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Huyết áp cao là một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất của đột quỵ, trong đó có đột quỵ do thiếu máu não và đột quỵ xuất huyết não. Trên thực tế, nguy cơ đột quỵ có xu hướng tăng dần khi huyết áp vượt khỏi mức lý tưởng và sẽ tăng mạnh hơn ở một số ngưỡng nhất định, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Thông thường, huyết áp được đo bằng hai chỉ số là huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Chỉ số huyết áp dưới 120/80 mmHg được xem là bình thường. Trong đó, 120 là chỉ số huyết áp tâm thu, 80 là huyết áp tâm trương.
Khi huyết áp tâm thu ở mức 120 - 129 mmHg nhưng huyết áp tâm trương vẫn dưới 80 mmHg, đây được xem là giai đoạn huyết áp tăng nhẹ. Từ mức 130/80 mmHg trở lên, nguy cơ tim mạch bắt đầu cần được chú ý. Nếu huyết áp đạt từ 140/90 mmHg, tình trạng này thường được xem là tăng huyết áp rõ ràng và cần được theo dõi nghiêm túc.
Nhiều người cho rằng chỉ khi huyết áp vượt 140/90 mmHg mới nguy hiểm. Thế nhưng, các dữ liệu khoa học cho thấy rủi ro có thể bắt đầu tăng sớm hơn, khi huyết áp vượt mức bình thường 120/80 mmHg.
Nguy cơ đột quỵ tăng rõ rệt hơn từ mức 140/90 mmHg. Đây là ngưỡng mà nhiều bác sĩ đặc biệt lưu ý vì nguy cơ bắt đầu tăng mạnh hơn đáng kể.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Frontiers in Neurology cho thấy những người có huyết áp tâm thu từ 140 - 159 mmHg có nguy cơ đột quỵ cao hơn đáng kể so với nhóm có huyết áp dưới 130 mmHg. Khi huyết áp tăng lên mức 160 mmHg trở lên, nguy cơ tiếp tục tăng mạnh hơn nữa.
Nguyên nhân là huyết áp cao kéo dài có thể làm thành mạch dày lên, cứng hơn và dễ tổn thương. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành mảng xơ vữa hoặc làm mạch máu yếu đi theo thời gian.
Huyết áp tăng từ 180/120 mmHg trở lên có thể là tình trạng cấp cứu. Nguy cơ biến chứng cấp tính tăng rất mạnh. Ở mức này, người bệnh có thể đối mặt với đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim cấp hoặc tổn thương thận.
Nếu huyết áp rất cao và đi kèm các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân, nói khó, đau đầu dữ dội bất thường, lú lẫn hoặc nhìn mờ thì cần đi cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu đột quỵ đang xảy ra.
Với đa số người trưởng thành, duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg thường giúp giảm nguy cơ biến cố tim mạch và đột quỵ về lâu dài. Với những người đã từng bị đột quỵ hoặc có bệnh lý nền nghiêm trọng, bác sĩ có thể đưa ra mục tiêu huyết áp riêng phù hợp với tình trạng sức khỏe, theo Medical News Today.
Giấy bạc là “trợ thủ” quen thuộc trong căn bếp từ che phủ gà quay để giữ lớp da giòn cho đến lót khay giúp việc dọn rửa dễ dàng hơn sau bữa tối. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu về những thực phẩm không nên nấu trên khay nhôm, nhiều chuyên gia nhận ra rằng giấy bạc không phải lúc nào cũng là lựa chọn lý tưởng, theo Eating well.
Theo nhà khoa học thực phẩm Abbey Thiel (Mỹ) và chuyên gia phát triển công thức món ăn Emmy Clinton (Mỹ), một số thực phẩm có tính axit hoặc nhiều muối có thể phản ứng với nhôm, làm ảnh hưởng đến chất lượng và hương vị món ăn. Thậm chí, nhôm có thể nhiễm vào thực phẩm nếu dùng không đúng cách.
Dưới đây là 5 loại thực phẩm chuyên gia khuyên không nên bọc bằng giấy bạc.
Cà chua có tính axit khá cao, đủ để làm phá vỡ lớp oxit bảo vệ trên bề mặt giấy bạc. Chuyên gia Abbey Thiel giải thích, giấy bạc được làm từ nhôm kim loại nhưng bên ngoài có một lớp oxit nhôm rất mỏng giúp hạn chế phản ứng hóa học. Khi tiếp xúc với axit hoặc muối, lớp bảo vệ này có thể bị phá hủy, khiến nhôm phản ứng với thực phẩm.
Các món như mì nướng hay món hầm có sốt cà chua nên chế biến trong khay thủy tinh hoặc gốm sứ thay vì bọc giấy bạc.
Chanh, cam, quýt hay nước ép của chúng chứa nhiều axit citric - chất có thể thúc đẩy quá trình nhiễm nhôm. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các loại sốt ướp có nước cốt chanh hoặc cam.
Một nghiên cứu cho thấy thực phẩm được ướp gia vị thường hấp thụ nhiều nhôm hơn so với thực phẩm không ướp. Thay vào đó, nên ướp thực phẩm trong hộp thủy tinh hoặc gốm sứ.
Giấm cũng là nguyên liệu có tính axit mạnh, có thể phá hủy lớp bảo vệ của giấy bạc. Các loại giấm như giấm táo hay giấm gạo đều chứa axit axetic hình thành từ quá trình lên men nguyên liệu tự nhiên. Vì vậy, không nên dùng giấy bạc để đậy nước sốt salad hoặc các loại marinade chứa giấm. Hộp thủy tinh có nắp kín sẽ là lựa chọn phù hợp hơn.
Không chỉ axit, muối cũng có thể làm mất ổn định lớp oxit bảo vệ của nhôm, đặc biệt khi nấu trong thời gian dài. Các món như thịt xông khói, giăm bông muối hoặc gia cầm ngâm nước muối không nên bọc giấy bạc trực tiếp.
Theo chuyên gia Thile, lớp giấy bạc thường được dùng để bảo vệ, nhưng axit và muối sẽ làm mất đi lớp bảo vệ đó, và khi điều đó xảy ra, một lượng rất nhỏ nhôm có thể từ từ hòa tan vào thực phẩm.
Bọc rau củ bằng giấy bạc không nguy hiểm nếu món ăn không quá mặn hay có tính axit. Tuy nhiên, cách này thường khiến món ăn kém ngon hơn.
Cô Clinton cho biết: Nhiều người bọc rau củ muốn chiên vàng trong giấy bạc. Điều này khiến rau bị hấp chín và nhão, trong khi mục tiêu là có được lớp vỏ giòn đẹp mắt.
Nếu muốn rau củ có lớp ngoài giòn và đậm vị, nên nướng trực tiếp trên khay. Để dễ vệ sinh, có thể lót khay bằng giấy nến.
Theo các chuyên gia, giấy bạc vẫn là vật dụng hữu ích trong bếp, nhưng không nên dùng cho mọi món ăn. Hạn chế dùng giấy bạc với thực phẩm nhiều axit hoặc nhiều muối. Thay thế bằng khay thủy tinh, gốm sứ, giấy nến... không chỉ giúp món ăn ngon hơn mà còn hạn chế các phản ứng không mong muốn với nhôm.
