Năm 2020, anh Diệm, 43 tuổi, chủ một nhà máy may, bắt đầu trồng thử 30 gốc dưa lưới trong các thùng nhựa đặt ở ban công dài 8m. Vườn dưa cho thu hoạch tốt nhưng mất nhiều công trộn đất, ủ tích trữ xen kẽ vụ sau. Chi phí cho giá thể, phân bón và giống tốn hơn 2 triệu đồng mỗi vụ chưa kể công chăm sóc.
Thành quả này không khiến anh Diệm hài lòng.
Năm 2020, anh Diệm, 43 tuổi, chủ một nhà máy may, bắt đầu trồng thử 30 gốc dưa lưới trong các thùng nhựa đặt ở ban công dài 8m. Vườn dưa cho thu hoạch tốt nhưng mất nhiều công trộn đất, ủ tích trữ xen kẽ vụ sau. Chi phí cho giá thể, phân bón và giống tốn hơn 2 triệu đồng mỗi vụ chưa kể công chăm sóc.
Thành quả này không khiến anh Diệm hài lòng.
Anh lên mạng xã hội tìm giải pháp, biết tới phương pháp trồng dưa lưới thủy canh. Phương pháp thuỷ canh là trồng cây trên hệ thống nước có dưỡng chất. Nước sẽ tự động dẫn qua hệ thống ống từ máy tưới tới gốc cây, để rễ cây hấp thụ dinh dưỡng giúp nuôi cây phát triển.
Anh lên mạng xã hội tìm giải pháp, biết tới phương pháp trồng dưa lưới thủy canh. Phương pháp thuỷ canh là trồng cây trên hệ thống nước có dưỡng chất. Nước sẽ tự động dẫn qua hệ thống ống từ máy tưới tới gốc cây, để rễ cây hấp thụ dinh dưỡng giúp nuôi cây phát triển.
Để trồng 30 gốc dưa với mức đầu tư ban đầu khoảng 1,5 triệu đồng, anh Diễm đã thiết kế hệ thống gồm giàn trồng là ba ống nhựa (phi 140-160), mỗi ống dài 4m. Trên ống khoan các lỗ đường kính 55 mm, cách nhau 35-40 cm (mỗi ống trồng được 10 cây). Hệ thống dẫn nước là các ống phi 34 và khung đỡ bằng sắt.
Chọn phương án này, anh không tốn nhiều công chăm sóc, trừ vật tư ban đầu, chi phí mỗi vụ giảm 1/3.
Để trồng 30 gốc dưa với mức đầu tư ban đầu khoảng 1,5 triệu đồng, anh Diễm đã thiết kế hệ thống gồm giàn trồng là ba ống nhựa (phi 140-160), mỗi ống dài 4m. Trên ống khoan các lỗ đường kính 55 mm, cách nhau 35-40 cm (mỗi ống trồng được 10 cây). Hệ thống dẫn nước là các ống phi 34 và khung đỡ bằng sắt.
Chọn phương án này, anh không tốn nhiều công chăm sóc, trừ vật tư ban đầu, chi phí mỗi vụ giảm 1/3.
Anh Diệm sử dụng dung dịch thủy canh NOVA và tuân thủ quy trình điều chỉnh nồng độ dinh dưỡng (PPM) theo từng vòng đời của cây.
Trong 10 ngày đầu, khi cây bắt đầu nảy mầm và ra lá thật, nồng độ được duy trì ở mức thấp từ 200 – 400 PPM. Khi bộ lá phát triển mạnh từ ngày thứ 10 đến 20, chỉ số này được nâng lên 400 – 600 PPM và tiếp tục tăng mạnh đạt ngưỡng 800 – 1.200 PPM ở giai đoạn tăng trưởng (đến ngày thứ 35).
Đặc biệt, giai đoạn từ ngày 35 đến 55 là thời điểm cây nuôi trái, cần nhu cầu dinh dưỡng cao nhất nên anh tăng nồng độ lên mức 1.400 – 1.800 PPM. Sau giai đoạn cao điểm, từ ngày 55 đến 75, nồng độ dinh dưỡng được điều tiết giảm về lại mức 1.000 – 1.200 PPM cho đến khi thu hoạch.
Anh Diệm sử dụng dung dịch thủy canh NOVA và tuân thủ quy trình điều chỉnh nồng độ dinh dưỡng (PPM) theo từng vòng đời của cây.
Trong 10 ngày đầu, khi cây bắt đầu nảy mầm và ra lá thật, nồng độ được duy trì ở mức thấp từ 200 – 400 PPM. Khi bộ lá phát triển mạnh từ ngày thứ 10 đến 20, chỉ số này được nâng lên 400 – 600 PPM và tiếp tục tăng mạnh đạt ngưỡng 800 – 1.200 PPM ở giai đoạn tăng trưởng (đến ngày thứ 35).
Đặc biệt, giai đoạn từ ngày 35 đến 55 là thời điểm cây nuôi trái, cần nhu cầu dinh dưỡng cao nhất nên anh tăng nồng độ lên mức 1.400 – 1.800 PPM. Sau giai đoạn cao điểm, từ ngày 55 đến 75, nồng độ dinh dưỡng được điều tiết giảm về lại mức 1.000 – 1.200 PPM cho đến khi thu hoạch.
Anh Diệm cho biết, một trong những sai lầm phổ biến của người mới bắt đầu trồng dưa lưới thủy canh là phòng trừ sâu bệnh không đúng cách hoặc quá muộn.
Thay vì đợi bệnh bùng phát mới xử lý, người trồng nên phun định kỳ mỗi tuần một lần để ngăn ngừa nấm và bọ trĩ. Quy trình luân phiên này dừng lại khi cây bắt đầu thụ phấn, đảm bảo an toàn cho sản phẩm và không ảnh hưởng đến quá trình đậu quả.
Anh Diệm cho biết, một trong những sai lầm phổ biến của người mới bắt đầu trồng dưa lưới thủy canh là phòng trừ sâu bệnh không đúng cách hoặc quá muộn.
Thay vì đợi bệnh bùng phát mới xử lý, người trồng nên phun định kỳ mỗi tuần một lần để ngăn ngừa nấm và bọ trĩ. Quy trình luân phiên này dừng lại khi cây bắt đầu thụ phấn, đảm bảo an toàn cho sản phẩm và không ảnh hưởng đến quá trình đậu quả.
Về yếu tố kỹ thuật, anh Diệm khẳng định nắng là điều kiện tiên quyết để dưa lưới đạt chất lượng.
Nhờ thời tiết TP HCM nắng nhiều, vụ dưa tháng 5, anh cho thu hoạch 45 quả, trọng lượng trung bình hơn 2 kg mỗi quả. Thành phẩm đạt chuẩn với đường gân lưới nổi rõ và đan xen dày đặc.
Về yếu tố kỹ thuật, anh Diệm khẳng định nắng là điều kiện tiên quyết để dưa lưới đạt chất lượng.
Nhờ thời tiết TP HCM nắng nhiều, vụ dưa tháng 5, anh cho thu hoạch 45 quả, trọng lượng trung bình hơn 2 kg mỗi quả. Thành phẩm đạt chuẩn với đường gân lưới nổi rõ và đan xen dày đặc.
“Trồng dưa lưới thủy canh thật ra khá nhàn. Tôi chỉ tranh thủ buổi chiều sau giờ làm hoặc lúc ăn cơm xong là có thể chăm cây”, anh nói.
Khu vườn nhỏ không chỉ mang lại những trái dưa sạch cho gia đình, còn giúp anh tìm thấy niềm vui làm vườn giữa phố thị. Qua việc chia sẻ quá trình trồng cây lên mạng xã hội, anh cũng có thêm cơ hội kết nối với nhiều người cùng đam mê.
“Trồng dưa lưới thủy canh thật ra khá nhàn. Tôi chỉ tranh thủ buổi chiều sau giờ làm hoặc lúc ăn cơm xong là có thể chăm cây”, anh nói.
Khu vườn nhỏ không chỉ mang lại những trái dưa sạch cho gia đình, còn giúp anh tìm thấy niềm vui làm vườn giữa phố thị. Qua việc chia sẻ quá trình trồng cây lên mạng xã hội, anh cũng có thêm cơ hội kết nối với nhiều người cùng đam mê.
Sắp đến kỳ thi, trong một lần lướt TikTok, Nguyễn Hoàng Yến xem được quảng cáo về bộ tài liệu ôn thi, tập hợp các dạng đề của môn tiếng Anh, ngữ văn, toán. Khi bấm vào hỏi thông tin, lập tức có người chuyển hướng liên hệ qua Zalo để tư vấn và nhanh chóng chốt đơn với số tiền gần 300.000 đồng.
Vài ngày sau, hàng được giao tới nhưng mở ra Yến nhận thấy chất lượng giấy và mực in rất dỏm. Luyện thử một đề, sau đó cô bạn mở những trang cuối để đối chiếu đáp án thì phát hiện không hề có bất cứ trang đáp án như quảng cáo. Liên hệ lại với người bán, Yến không còn nhận được phản hồi niềm nở như trước mà bị cắt liên lạc. "Mất tiền oan, tức gì đâu", cô bé tấm tức.
Những trường hợp như Hoàng Yến là khá phổ biến. Theo ghi nhận, một số bạn trẻ khác, cả thanh thiếu niên cũng bị ăn quả đắng khi mua điện thoại iPhone qua mấy quảng cáo trên các trang bán hàng các nền tảng mạng xã hội.
Có bạn tin lời tưởng mua được iPhone 16 Pro Max thanh lý với giá chỉ 500.000 đồng nhưng thực tế nhận hàng chỉ là một cục pin không rõ dùng cho dòng máy nào. Không ít người khác cũng mua được iPhone 15 Pro Max gắn mác hàng "tuồn" từ Hàn Quốc về với giá khoảng 4 triệu đồng. Bên ngoài nhìn khá giống sản phẩm chính hãng song khi mở khóa thì máy liên tục bị đứng, không thể dùng được.
Thực trạng giới trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 16 tuổi, bị lừa đảo khi mua sắm trực tuyến không còn là cá biệt mà diễn ra ở nhiều nhóm hàng như sách vở, đồ dùng học tập, thời trang, sản phẩm công nghệ... Vì sợ bị phụ huynh la nên không ít bạn đã chọn cách im lặng sau khi rơi vào bẫy lừa đảo.
Thực tế nêu trên được ThS Nguyễn Phạm Hoàng Huy, Chủ nhiệm bộ môn Digital Marketing (FPT Polytechnic - HCM), phân tích: "Trẻ dưới 16 tuổi chưa hoàn thiện khả năng đánh giá rủi ro, dễ bị tác động bởi cảm xúc, hình ảnh hấp dẫn hay những người có tầm ảnh hưởng quảng cáo (KOL, thần tượng...) nên dễ mắc bẫy".
Chưa kể các bạn nhỏ hầu như chưa va chạm thực tế với các hành vi lừa đảo nên khó nhận biết dấu hiệu bất thường như giá rẻ một cách bất ngờ, nhận xét ảo về sản phẩm hay các chương trình giả khuyến mãi chớp nhoáng... nên càng dễ trở thành nạn nhân.
Thực tế là thuật toán của các nền tảng mạng xã hội mua bán hàng trực tuyến luôn tối ưu cho chuyển đổi (mua hàng, giữ chân người xem) chứ chưa chú trọng đến sự an toàn về nhận thức. Do đó trẻ em gần như không có khả năng tự phòng vệ nếu không được hướng dẫn.
Từ thực tế này, ThS Hoàng Huy cho rằng các hệ lụy về tài chính là điều dễ xảy ra như mất tiền khi mua phải hàng giả hoặc không nhận được hàng, bị dụ nạp tiền qua game, ứng dụng hay hình thức cộng tác viên online, thậm chí có thể sử dụng tài khoản của cha mẹ để thanh toán mà không kiểm soát.
Về tâm lý, các bạn nhỏ cảm giác xấu hổ, tự trách mình khi bị lừa, đôi lúc hình thành nhận thức sai lệch, xem mua sắm là cách giải tỏa cảm xúc hoặc chịu áp lực phải sở hữu đồ giống người nổi tiếng. Bàn giải pháp bảo vệ trẻ trước những điều này, theo chuyên gia, cần sự đồng bộ.
Với gia đình, phụ huynh cần hướng dẫn con biết đọc đánh giá, kiểm tra uy tín cửa hàng, nhận diện những ưu đãi bỗng dưng quá hấp dẫn. Về kỹ thuật, nên bật kiểm soát thanh toán và không lưu thông tin thẻ tự động. Đồng thời xem giáo dục kỹ năng số là việc bắt buộc cho trẻ trong bối cảnh hiện nay.
"Sự phát triển của mạng xã hội và thương mại điện tử không sai. Có chăng trẻ em đang bị "ném" vào một hệ sinh thái được thiết kế cho người lớn. Nếu không có cơ chế bảo vệ phù hợp, các em sẽ không chỉ là người tiêu dùng non nớt mà còn có nguy cơ trở thành tài nguyên bị khai thác ngay trên không gian số", ông Huy phân tích.
2Hạt bạch đậu khấu là một loại gia vị thơm nồng từ họ gừng, có vị ấm, cay, ngọt nhẹ, dùng làm gia vị cho món mặn, ngọt, trà, cà phê và có nhiều công dụng y học như hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, làm ấm dạ dày, cải thiện hơi thở, chống viêm nhiễm, và lợi tiểu, giúp hạ huyết áp. Có 2 loại phổ biến: bạch đậu khấu xanh (thơm hơn, dùng cho món ngọt) và bạch đậu khấu đen (hương mạnh hơn, dùng cho món mặn).
Cây bạch đậu khấu (hay còn được gọi là bạch khấu xác, xác khấu, đới xác khấu) có tên khoa học là Amomum Repens Sonner – thuộc họ Zingiberaceae. Là loài thảo dược mọc hoang trong tự nhiên, bạch đậu khấu trồng nhiều ở một số nước như Việt Nam, Thái Lan, Lào,...
Quả bạch đậu khấu có hình cầu và vỏ nhăn, còn được gọi là khấu mễ (khấu nhân), chứa từ 20-30 hạt, mùi thơm vị cay.
Ở Việt Nam, cây mọc ở vùng núi cao, khí hậu mát mẻ như Lào Cai, Cao Bằng,... Loài cây này cao khoảng 2-3m, sống lâu năm. Rễ mọc bò, lá mọc thành 2 dãy. Cụm hoa mọc thành bông, hoa màu trắng.
Đây là loại cây là nhiều bộ phận như hoa và quả bạch đậu khấu đều được sử dụng làm dược liệu. Trong đó, quả được thu hái ở những cây có tuổi đời ít nhất 3 năm tuổi trở lên ở giai đoạn chuyển từ màu xanh sang màu vàng, thời điểm thu hái thích hợp là mùa thu. Sau khi thu hái đem phơi khô trong bóng râm và bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.
Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu là một trong những loại gia vị lâu đời nhất thế giới và là loại gia vị đắt thứ 3 sau nghệ tây và vani. Một kg gia vị có thể bán lẻ với giá 90 USD (khoảng hơn 2 triệu đồng).
Loại gia vị này đắt như vậy là vì nó cần được thu hoạch bằng tay. Đó là một quá trình rất tốn công sức. Mỗi quả bạch đậu khấu xanh phải được hái khi chín khoảng 70%, vì vậy cần có thời gian và sự chăm sóc tỉ mỉ để thu hoạch được loại gia vị này.
Cây bạch đậu khấu không chỉ được sử dụng trong lĩnh vực ẩm thực, hạt bạch đậu khấu còn có nhiều lợi ích sức khỏe như:
Giảm đau họng
Muốn giảm đau họng bằng loại hạt này bạn chỉ cần đun nước sôi với hạt bạch đậu khấu và uống nước này vào mỗi buổi sáng. Đây chính là bí quyết điều trị đau họng an toàn và hiệu quả mà bạn nên áp dụng.
Điều trị táo bón
Hạt bạch đậu khấu thường được dân gian sử dụng để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau. Loại hạt này rất giàu chất xơ và tốt cho điều trị một số bệnh về dạ dày như táo bón.
Giảm nấc cụt
Cách khắc phục rất đơn giản, chỉ cần pha hạt bạch đậu khấu với một cốc nước ấm và cho trẻ uống. Đây là một phương pháp dân gian vô cùng hiệu quả mà mọi người có thể áp dụng.
Hạt bạch đậu khấu có chứa một số chất kháng khuẩn và chống vi trùng được cho là có hiệu quả trong việc điều trị nhiễm trùng dạ dày.
Giảm các triệu chứng nôn mửa
Hạt bạch đậu khấu có chứa một số đặc tính giúp làm dịu dạ dày và giảm cảm giác buồn nôn không mong muốn.
Chống lại hơi thở có mùi hôi
Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao hạt bạch đậu khấu lại được sử dụng rộng rãi làm nguyên liệu của kẹo cao su? Đó là bởi vì loại hạt này có mùi thơm ngát giúp đánh bay hơi thở có mùi hôi một cách hiệu quả. Chỉ cần nhai hạt bạch đậu khấu trong miệng thì hơi thở của bạn sẽ trở nên thơm tho một cách tự nhiên.
Đó cũng chính là lý do khiến ông Lương Dũng Nhân cùng nhóm học trò của tiến sĩ Lê Nguyên Phương tổ chức Ngày hội An lạc miễn phí dành cho mọi người từ tháng 11- 2024 đến nay. 5 Ngày hội An lạc đã được tổ chức tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng.
Ngày hội An lạc lần thứ 5 được tổ chức tại Hà Nội ngày 18-4, với sự tham dự của hàng trăm bạn trẻ bao gồm cả nam lẫn nữ, một số phụ nữ trung niên.
Giữa hai nhịp hướng dẫn người tham gia Ngày hội An lạc lắng nghe mình và kết nối với những người xung quanh, ông Lương Dũng Nhân chia sẻ những câu chuyện gợi suy nghĩ ông nhận được từ 5 lần tổ chức ở ba miền đất nước.
Đầu tiên, ông đã gặp nhiều người trẻ mang cùng một câu chuyện: Công việc tốt, lương đủ, điện thoại đầy danh bạ, mạng xã hội hàng trăm bạn bè, nhưng khi cảm thấy đau khổ trào dâng vào một buổi tối bất kỳ, không có cái tên nào họ dám gọi.
Thậm chí nhiều bạn trẻ chia sẻ chính gia đình cũng là một nơi chốn không mang đến cảm giác an toàn cho họ.
Vậy mà ở những Ngày hội An lạc, ông đã chứng kiến những người tham dự, có cả học sinh, sinh viên, người đi làm ba mươi tuổi, phụ huynh năm mươi tuổi, ngồi xuống và bật khóc ngay trong vài phút đầu tiên.
Họ nói rằng lần đầu tiên sau rất lâu, họ được cảm thấy mình không phải gồng lên để "ổn".
Lần đầu tiên họ nhận ra cái mỏi trong vai mình đã ở đó suốt nhiều năm mà họ chưa bao giờ dám thả lỏng xuống.
Bởi vì Ngày hội An lạc thiết kế một không gian đủ yên tĩnh, đủ ấm áp, đủ an toàn, nơi những người tham dự được hướng dẫn quay về với cảm giác đang diễn ra ngay trên cơ thể mình.
Ở đó, những người hướng dẫn thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc không đưa ra lời khuyên, không phân tích, không đánh giá, không đi tìm lời giải hộ người tham dự.
Bởi điều những người đang mỏi mệt cần nhất là một không gian tràn đầy sự hiện diện thật sự và quan tâm trọn vẹn của người khác một cách trực tiếp, không qua màn hình.
Trở lại câu chuyện các học viên của Ngày hội An lạc lập tức cởi bỏ “áo giáp”, bật khóc ngay vài phút đầu tiên tham dự ngày hội, ông Dũng Nhân nói là bởi không gian ấy tạo cho người tham gia cảm giác an toàn.
Con người chỉ thực sự được chữa lành khi hệ thần kinh ở trạng thái an toàn. Khi ấy cơ thể chuyển sang chế độ kết nối xã hội, biểu cảm khuôn mặt mềm lại, giọng nói dịu xuống, khả năng học hỏi và phục hồi mới khởi sinh.
Ngược lại, khi hệ thần kinh đang ở chế độ cảnh giác liên tục, thì dù có nghe bao nhiêu lời khuyên đúng đắn cũng không thấm vào được. Đáng tiếc, điện thoại và mạng xã hội, với thiết kế kích thích liên tục, đang đẩy hệ thần kinh của người trẻ về phía cảnh giác.
Ông Lương Dũng Nhân cho biết nhiều học viên chia sẻ với ông trước đây, mỗi khi buồn, họ mở điện thoại.
Sau khi trở về Ngày hội An lạc, họ bắt đầu làm một việc khác: bước ra khỏi phòng, đi bộ xuống sân, ngồi trên ghế đá và thở. Đôi khi gặp một người hàng xóm ra tưới cây thì cười và chào một câu. Chỉ vậy thôi, nhưng cảm giác đó khác hẳn với ba tiếng lướt Facebook.
Ông Dũng Nhân nói trong mỗi chúng ta đều có một phần biết rất rõ rằng thứ khiến mỗi chúng ta được chữa lành, được làm dịu cơn đau không nằm trong màn hình, mà phải là sự kết nối trực tiếp giữa người với người.
