Rộ ‘trend’ chọn nghề qua ChatGPT: AI hiểu bạn đến đâu?

Theo số liệu được dẫn tại nghị trường Quốc hội cuối năm 2025, VN ghi nhận trên 60.000 vụ ly hôn mỗi năm. Đáng chú ý, khoảng 70% vụ ly hôn xảy ra ở nhóm tuổi 18 - 30 và 60% diễn ra chỉ sau 1 - 5 năm chung sống.

Thực tế cũng cho thấy, hiện nay không ít trường hợp các cặp vợ chồng trẻ ly hôn chỉ sau vài năm về chung một nhà. D.V.H, đang làm công nhân tại Khu công nghiệp Việt Yên, tỉnh Bắc Ninh, cho biết trước khi kết hôn, anh từng nghĩ chỉ cần hai người hòa hợp và yêu thương nhau thì sẽ xây dựng được một gia đình hạnh phúc. Tuy nhiên, cuộc sống hôn nhân khiến anh nhận ra những áp lực thực tế đôi khi đến từ những điều rất nhỏ. "Tôi không nghĩ những chuyện nhỏ nhặt lại có thể ảnh hưởng đến cuộc sống vợ chồng nhiều như vậy. Có những vấn đề tưởng chừng rất nhỏ nhưng nếu kéo dài sẽ tạo nên sự rạn nứt", anh H. chia sẻ.

Theo anh H., áp lực tài chính là một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến các cặp vợ chồng trẻ dễ xảy ra mâu thuẫn. Những lo toan về công việc, thu nhập hay chi tiêu hằng ngày có thể khiến khoảng cách giữa hai người ngày càng lớn nếu không được chia sẻ và tháo gỡ kịp thời.

Trong khi đó, chị Lê Thị Sinh (ngụ xã Thái Thụy, tỉnh Hưng Yên) cho rằng sự khác biệt trong quan điểm sống mới là điều khiến nhiều cuộc hôn nhân dần đi đến đổ vỡ. Chị cho biết bản thân từng trải qua những mâu thuẫn kéo dài vì hai người không tìm được tiếng nói chung trong cuộc sống.

"Tôi nghĩ mối quan hệ vẫn có thể duy trì được nhưng sẽ xảy ra nhiều tranh cãi và khổ đau nếu không cùng hệ giá trị. Sẽ trở thành hai người còn yêu nhưng không hiểu nhau, yêu nhưng không tìm được tiếng nói chung", chị Sinh nói. Theo chị, quan điểm sống có thể thay đổi theo thời gian, nhưng nếu cả hai không sẵn sàng lắng nghe và điều chỉnh thì khoảng cách sẽ ngày càng lớn.

Từng trải qua biến cố bị phản bội trong hôn nhân và đã ly hôn, chị Trần Thị Hạnh (P.Hải An, TP.Hải Phòng) lại cho rằng điều khiến nhiều cuộc hôn nhân tan vỡ không chỉ nằm ở khác biệt quan điểm, mà còn ở việc đánh mất sự thành thật và tôn trọng dành cho nhau.

"Cuộc sống hôn nhân không thể lúc nào cũng êm đềm. Sẽ có những giai đoạn khủng hoảng, những lúc hai người đi chệch hướng khỏi nhau. Nếu không còn sự thành thật và tôn trọng thì rất khó để cùng nhau vượt qua", chị Hạnh cho biết.

Ở góc nhìn của một người mẹ từng chứng kiến con đổ vỡ hôn nhân, cô Đ.K.T, ngụ Cầu Giấy, TP.Hà Nội, chia sẻ: "Thời của tôi, nhiều người chọn chịu đựng vì sợ điều tiếng hoặc cảm thấy xấu hổ khi vợ chồng bỏ nhau. Còn bây giờ, các bạn trẻ sẵn sàng rời đi nếu không còn niềm tin hoặc không còn hạnh phúc trong mối quan hệ".

Theo cô T., nhiều người trẻ bước vào hôn nhân bằng cảm xúc chứ chưa thực sự chuẩn bị cho những trách nhiệm lâu dài của đời sống gia đình. "Hôn nhân cần nhiều hơn tình yêu. Nó cần trách nhiệm, sự kiên nhẫn và khả năng cùng nhau vượt qua khó khăn", cô T. nói.

Theo tiến sĩ tâm lý học Nguyễn Tuấn Anh (Học viện Thanh thiếu niên VN), việc các cặp đôi trẻ ly hôn sớm không chỉ xuất phát từ việc họ hết yêu nhau, mà sâu xa hơn là do chưa đủ năng lực bước vào đời sống hôn nhân. "Nhiều bạn trẻ bước vào hôn nhân khi tình yêu còn rất cảm xúc, nhưng lại chưa có sự chuẩn bị về tâm lý, tài chính, vai trò gia đình và kỹ năng giải quyết xung đột. Khi yêu, người ta thường nhìn thấy điểm hấp dẫn của nhau; nhưng khi sống chung, những khác biệt về thói quen, tính cách, cách tiêu tiền, quan hệ với hai bên gia đình hay trách nhiệm chăm sóc con cái mới bộc lộ rõ", ông phân tích.

Theo tiến sĩ Tuấn Anh, thế hệ trẻ hiện nay có ý thức cá nhân cao hơn và không còn chấp nhận chịu đựng hôn nhân bằng mọi giá như trước. Tuy nhiên, nhiều người lại thiếu kỹ năng thích nghi, thiếu khả năng đối thoại và nhẫn nại khi đối diện với khủng hoảng.

Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng đang tác động mạnh đến cách người trẻ nhìn nhận về tình yêu và hôn nhân. "Trên mạng xã hội, chúng ta dễ bắt gặp những hình ảnh hạnh phúc được thể hiện rất đẹp. Điều đó khiến nhiều người vô thức so sánh hôn nhân của mình với phiên bản đẹp nhất của người khác. Nếu kỳ vọng ban đầu quá lý tưởng, người ta dễ thất vọng khi hôn nhân không giống những gì mình từng tưởng tượng", ông Tuấn Anh nói.

Ngoài ra, áp lực kinh tế cũng là yếu tố khiến nhiều cuộc hôn nhân trẻ rơi vào căng thẳng. "Khi thu nhập chưa ổn định, chi phí sinh hoạt tăng, áp lực mua nhà, nuôi con, chăm sóc gia đình đè nặng, các cặp đôi dễ rơi vào mâu thuẫn. Tiền bạc không phải nguyên nhân duy nhất gây đổ vỡ, nhưng thường làm các mâu thuẫn khác trở nên gay gắt hơn", ông Tuấn Anh nhận định.

Theo thạc sĩ tâm lý học giới tính Quang Thị Mộng Chi, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, sự tương đồng về hệ giá trị vẫn là một trong những nền tảng quan trọng giúp các cặp đôi duy trì mối quan hệ lâu dài. Tuy nhiên, bà cho rằng nhiều người hiện nay dễ nhầm lẫn giữa "đồng điệu" và "giống nhau hoàn toàn". "Một mối quan hệ bền vững không đòi hỏi hai người phải trùng khớp ở mọi mặt, từ sở thích, tính cách đến lối sống. Điều quan trọng là xác định được những giá trị cốt lõi không thể thỏa hiệp như quan niệm về gia đình, trách nhiệm hay định hướng tương lai, đồng thời vẫn dành không gian cho những khác biệt có thể dung hòa", bà Chi nhận định.

Trong khi đó, tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh cho rằng trước khi kết hôn, các cặp đôi cần trao đổi thẳng thắn về những vấn đề thường bị bỏ qua như tiền bạc, nợ cá nhân, cách chi tiêu, việc hỗ trợ gia đình hai bên, kế hoạch sinh con, nuôi dạy con và mục tiêu phát triển trong tương lai... "Trước hết, các cặp đôi cần có năng lực quản trị tài chính gia đình. Tiền bạc nên được trao đổi minh bạch, có kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm và dự phòng rủi ro. Bên cạnh đó, cần duy trì sự tôn trọng cá nhân, bởi kết hôn không có nghĩa là sở hữu nhau", ông nói.

Theo tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh, sự bền vững của hôn nhân không nằm ở việc không bao giờ xảy ra mâu thuẫn, mà nằm ở khả năng cùng nhau vượt qua khủng hoảng; và sau mỗi mâu thuẫn, hai người vẫn còn muốn hiểu nhau, sửa mình và cùng xây lại niềm tin.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Khi biết tin trở thành tân thủ khoa, mình thật sự rất bất ngờ và xúc động. Trong suốt 4 năm học, mình chỉ đặt mục tiêu hoàn thành tốt từng học phần, từng học kỳ chứ chưa bao giờ nghĩ sẽ trở thành thủ khoa. Với mình, đây không chỉ là niềm vui của riêng bản thân mà còn là món quà dành cho gia đình, thầy cô và những người đã luôn đồng hành", Hằng chia sẻ.

Theo Hằng, trong những năm đầu đại học, cô tập trung xây dựng nền tảng kiến thức chuyên ngành. Khi có nền tảng vững hơn, nữ sinh chủ động tham gia nghiên cứu khoa học, các cuộc thi học thuật, hoạt động của khoa, đồng thời tìm cơ hội kiến tập, thực tập để tích lũy trải nghiệm thực tế.

Bên cạnh kết quả thủ khoa, Hằng từng có 2 năm liên tiếp đạt danh hiệu sinh viên giỏi, nhận học bổng ở 6 trong tổng số 8 học kỳ, 3 lần đoạt giải cuộc thi "Pháp luật và cuộc sống" do khoa tổ chức và có 2 bài báo khoa học đăng trên tạp chí Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương.

Nhìn lại hành trình đại học, Hằng cho biết điều khó nhất là cân bằng giữa việc học, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác. Thay vì nghĩ đến mục tiêu quá lớn, Hằng chia nhỏ công việc và hoàn thành từng bước. Điều quan trọng nhất là giữ được kỷ luật của bản thân.

Với Hằng, thành tích không đến từ việc học ngày đêm hay "nước rút" trước kỳ thi. Nữ sinh cho rằng điều quan trọng là duy trì thói quen học tập đều đặn, chủ động tiếp cận kiến thức và hiểu bản chất vấn đề ngay từ trên giảng đường. "Mình không học dồn trước kỳ thi. Mình cố gắng học đều mỗi ngày, đọc tài liệu trước khi lên lớp và hệ thống kiến thức bằng sơ đồ tư duy. Với ngành luật, học thuộc lòng là chưa đủ, quan trọng nhất là hiểu bản chất của quy định pháp luật để có thể vận dụng vào thực tiễn", Hằng chia sẻ.

Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Vân, giảng viên Khoa Luật và Khoa học liên ngành, Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại TP.HCM, nhận xét: "Trong quá trình giảng dạy, tôi đặc biệt ấn tượng với tinh thần chủ động của Hằng. Không chỉ chăm chỉ tiếp thu kiến thức, Hằng còn tích cực đóng góp xây dựng bài trong các giờ học. Đó là tố chất của một sinh viên có năng lực tự học và khả năng phát triển rất tốt sau này", thạc sĩ Vân nhận xét.

Thạc sĩ Vân cho biết sau buổi bảo vệ khóa luận, chủ tịch hội đồng từng đề xuất giữ Hằng ở lại trường để đào tạo trở thành giảng viên. Tuy nhiên, nữ sinh lựa chọn theo đuổi định hướng nghề nghiệp riêng. "Tôi tôn trọng lựa chọn của em. Với nội lực, tư duy và tinh thần cầu tiến, tôi tin Hằng sẽ tiếp tục gặt hái thành công trên con đường mình đã chọn", cô Vân nói.

Sau khi tốt nghiệp, Hằng mong muốn làm việc trong môi trường chuyên môn để tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và tiếp tục học tập. "Mình xem danh hiệu thủ khoa là một cột mốc chứ không phải đích đến. Mình vẫn còn rất nhiều điều phải học để trở thành một người làm nghề có năng lực và trách nhiệm", Hằng bày tỏ.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Giờ mọi người có ai còn viết thư tay không nhỉ? Chắc hiếm lắm. Chúng mình giờ cũng không có viết thư cho nhau nữa. Vì có gì nói hết luôn rồi còn đâu. Những bức thư này chắc chắn là tài sản vô giá để lưu giữ, để thỉnh thoảng mang ra, đọc lại thấy yêu và thương nhau nhiều hơn", Minh Trang chia sẻ về những bức thư tay.

Vài ngày trước, sắp xếp lại những bức thư tay kỷ niệm, Minh Trang chia sẻ câu chuyện lên trang cá nhân và nhận được sự quan tâm của mọi người. Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, những dòng chữ nắn nót gói ghém trong từng bức thư tay của hai vợ chồng 9x khiến nhiều người chững lại.

Trang cho biết cô và chồng đều là người Ninh Bình, cùng 34 tuổi. Nhà cách nhau chưa đến 100m, Trang chẳng ngờ anh bạn hàng xóm ít nói năm nào sau này lại về chung một mái nhà.

"Nhà gần nhau, cùng tuổi lại biết nhau từ nhỏ nhưng chúng tôi chẳng mấy khi trò chuyện. Đến tận bây giờ, chúng tôi vẫn không xưng hô "anh em" như bao cặp vợ chồng khác. Tôi gọi anh ấy là "mình ơi" xưng "em" hoặc anh ấy gọi tôi là "mình ơi" xưng "anh"… Chồng tôi nói ít làm nhiều. Anh tâm lý, luôn dành những điều tốt nhất cho vợ con", Minh Trang nói về bạn đời.

Trang là cựu sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền (Hà Nội). Cả hai quen nhau trong một lần anh cùng bạn ghé thăm nhà trọ của Trang. Mất 2 năm ròng rã để Duẩn chinh phục được cô bạn nhà bên.

"Ngày xưa hai đứa khó mở lời, nên là tâm tư, suy nghĩ, tình cảm đều gói ghém hết vào từng con chữ. Cứ mỗi tuần một bức thư, viết để đấy, lúc nào gặp thì đưa chứ không gửi qua đường bưu điện. Có khi, bạn đi công trình xa thì lúc về gặp đưa hẳn một lúc 4-5 bức thư một lúc", Minh Trang nhớ lại.

Yêu xa, mỗi ngày Trang và Duẩn vẫn nhắn tin qua Zalo, Facebook. Nhưng những bức thư tay vẫn đều đặn viết và gửi như một thói quen và mang ý nghĩa đặc biệt riêng. Thư Trang viết kín 2-3 tờ giấy A4, còn thư của Duẩn viết cố gắng cũng được khoảng 3 mặt giấy vở học sinh. Vậy mà Trang đã đọc suốt 12 năm qua, thuộc từng dòng chữ, từng nét bút, vẫn thấy bồi hồi, rưng rưng.

Những bức thư kể về những câu chuyện đời thường, chuyện công việc, chuyện bạn bè, đồng nghiệp, gói ghém tình yêu của những ngày tháng xa cách. Từng trang giấy không chỉ chứa đựng lời yêu mà còn là cả một quá trình trưởng thành trong cảm xúc.

"Hôm rồi, tôi ngồi lấy thư ra đọc lại vừa buồn cười, vừa vui, lại vừa thương. Thương cho cả 2 đứa những năm tháng xa xôi, những ngày đầu tiên bước vào tuổi trưởng thành, những nỗi nhớ niềm thương chỉ gửi vào từng con chữ", Minh Trang bồi hồi khi nhớ về những năm tháng cũ.

Ngày 22.11.2018, Trang và Duẩn chính thức về chung một nhà. Vũ Thanh Ngoãn, bạn thân của Trang những năm tháng trên giảng đường Học viện Báo chí và Tuyên truyền nói cô mừng vì bạn có một người chồng tâm lý.

"Ngày trước, có đợt Trang nằm viện. Tối hôm đấy, tôi đến thăm và ở lại với Trang. Thấy hai đứa nói chuyện rôm rả, "anh hàng xóm" đến nghe thấy nên tự đi về, để hai đứa buôn chuyện tiếp", Ngoãn nhớ lại.

Trang hiện đang là nhân viên Công ty VSEN Group. Ông xã Trang là kỹ sư xây dựng tại Công ty Xuân Thành. Cả hai đều đang làm việc tại quê nhà Ninh Bình.

13 năm từ tình bạn đến tình yêu, đến ngày về chung một nhà là cả hành trình tuổi trẻ. Một điều đặc biệt là 8 năm nên nghĩa vợ chồng, cả hai chưa từng cãi nhau. Trang nói, bạn đời luôn là người điềm tĩnh, nhường nhịn, xoa dịu khi mâu thuẫn hai vợ chồng chuẩn bị lên cao.

Những năm từ 2015 đến 2018, Duẩn rong ruổi theo công trình, xa người yêu, cuối tuần Duẩn tranh thủ về thăm Trang. Sáng chủ nhật, Duẩn tới đợi Trang trước cửa nhà trọ cùng bó hoa: lúc là bó cúc họa mi, khi là bó hoa sen, lúc lại là bó hoa loa kèn Trang thích.

Những lá thư Trang gửi, Duẩn cất kỹ trong balo nhỏ, luôn mang theo bên mình. Đó là tài sản quý giá để anh nỗ lực hơn cho tương lai của hai vợ chồng.

"Trang là kiểu người phụ nữ truyền thống. Cách cư xử nói chuyện nhẹ nhàng tình cảm. Hồi đấy ấn tượng vì chúng mình có cùng sở thích đọc sách. Trang tinh tế và chu đáo khi quan tâm, chăm sóc người khác", Duẩn nói về bạn đời.

Về chuyện nhường nhịn vợ, Duẩn nghĩ nhường vợ mình chứ nhường ai đâu mà sợ thiệt, miễn sao gia đình vui vẻ, hạnh phúc.

Tập thư của những năm tháng xưa cũ được hai vợ chồng cất giữ cẩn thận, đặt trên tủ sách. Những trang giấy đã ngả màu, nét mực có chỗ nhòe đi theo dấu vết thời gian. Nhưng cảm xúc thì vẫn vẹn nguyên, cùng vợ chồng Trang bước qua những năm tháng khó khăn, vất vả.

Câu chuyện về tình yêu qua những bức thư tay khiến nhiều người suy ngẫm. Trong cuộc sống hiện đại, mọi thứ đều có thể xuất hiện và biến mất chỉ sau một cú chạm màn hình thì những lá thư tay vẫn ở đó lặng lẽ, bền bỉ, khiến người ta chậm lại. Chậm lại khi đặt mình vào vị trí của nhau để thấu hiểu và cảm thông.

Tin Gốc: Thanh Niên