“Cuộc phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hạng nặng, sử dụng nhiên liệu lỏng Sarmat đã diễn ra thành công vào trưa 12/5, hoàn thành tất cả mục tiêu đề ra”, tướng Sergey Karakayev, tư lệnh lực lượng tên lửa chiến lược Nga, cho biết trong cuộc họp với Tổng thống Vladimir Putin hôm nay.
Tướng Karakayev báo cáo với Tổng thống Putin rằng trung đoàn đầu tiên sở hữu ICBM Sarmat sẽ bắt đầu trực chiến từ cuối năm nay. Đơn vị này thuộc Sư đoàn Tên lửa chiến lược 62, đóng quân tại thành phố Uzhur thuộc vùng Krasnoyarsk.
“ICBM dùng nhiên liệu lỏng nghe có vẻ lỗi thời, song vẫn có nhiều lợi thế so với với tên lửa dùng nhiên liệu rắn”, biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone giải thích.
Động cơ nhiên liệu lỏng có sức đẩy cao và hiệu suất vượt trội so với nhiên liệu rắn, phù hợp để đưa đầu đạn vượt qua quãng đường rất xa hoặc mang nhiều đầu đạn hơn. Tên lửa dùng thiết kế này cũng cho phép bật tắt động cơ và kiểm soát lực đẩy chính xác theo yêu cầu nhiệm vụ.
Nhược điểm chính của chúng là không thể duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu kéo dài như nhiên liệu rắn.
Nhiên liệu lỏng cho tên lửa gồm thuốc phóng và chất oxy hóa, hoặc hai thành phần có thể gây ra phản ứng cháy khi trộn lẫn. Chúng dễ bay hơi và cần nhiều thời gian để nạp vào tên lửa trước khi phóng. Đây được coi là điểm yếu “chí tử” của tên lửa nhiên liệu lỏng, bởi quá trình nạp nhiên liệu là thời điểm dễ bị đối phương phát hiện và tập kích nhất.
“Nhiên liệu lỏng ổn định và ít ăn mòn, như thuốc phóng gốc hydrazin và chất oxy hóa nitơ tetrôxit, có thể giúp tên lửa duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong thời gian tương đối dài, với điều kiện môi trường nhất định và khoang chứa làm bằng vật liệu phù hợp”, Newdick cho hay.
RS-28 Sarmat là một trong 6 “siêu vũ khí” được Tổng thống Putin giới thiệu lần đầu hồi năm 2018.
Quân đội Nga không tiết lộ thời điểm dự án Sarmat ra đời, nhưng truyền thông nước này cho biết chương trình phát triển dòng ICBM đặt trong giếng phóng thế hệ mới này được khởi động từ thập niên 2000, nhằm thay thế mẫu R-36M2 Voyevoda biên chế từ năm 1988 và đã trở nên lạc hậu.
Mỗi quả đạn Sarmat dài 35,5 m, có đường kính 3 m, mang được 10-15 đầu đạn hạt nhân hồi quyển độc lập (MIRV) với tổng sức mạnh tương đương 50 triệu tấn thuốc nổ TNT, kèm theo nhiều loại mồi bẫy để đánh lừa hệ thống phòng thủ đối phương. Sarmat cũng có thể lắp đầu đạn siêu vượt âm Avangard hoặc nhiều loại phương tiện lướt siêu vượt âm trong tương lai.
Tầng đẩy tên lửa hoạt động trong thời gian tương đối ngắn, hạn chế đáng kể khả năng bị phát hiện bởi các vệ tinh trang bị cảm biến hồng ngoại, khiến đối phương gặp nhiều khó khăn trong quá trình đánh chặn.
Với tầm bắn tới 18.000 km, quả đạn có thể được phóng vòng qua Nam Cực, né tránh mạng lưới cảnh giới hướng về phía Bắc Cực của Mỹ.
Một số chuyên gia nhận định Sarmat sở hữu tính năng tương tự Hệ thống vũ khí tấn công từ quỹ đạo thấp (FOBS) được Liên Xô phát triển thời Chiến tranh Lạnh, trong đó đầu đạn bay nhiều vòng quanh Trái Đất ở quỹ đạo thấp rồi trở lại khí quyển và lao xuống mục tiêu với tốc độ lớn.
Tổng thống Putin từng tiết lộ Sarmat có thể đạt tầm bắn tới 35.000 km nếu ứng dụng quỹ đạo dạng FOBS.
Nga ban đầu dự kiến biên chế Sarmat vào năm 2020, song phải lùi thời hạn do chương trình chậm tiến độ. Lần phóng thành công đầu tiên của tên lửa Sarmat hoàn chỉnh diễn ra hồi tháng 4/2022, sau đó là những vụ thử thất bại vào tháng 2/2023 và tháng 9/2024.
Newdick đánh giá chương trình LGM-35 Sentinel của Mỹ, vốn đang gặp nhiều vấn đề về kỹ thuật và chi phí, là động lực khiến Nga đẩy nhanh tiến độ phát triển tên lửa Sarmat. “Nga thử nghiệm dòng RS-28 tương đối rời rạc. Tuy nhiên, phiên bản hoàn thiện sẽ mở đường cho họ triển khai thêm nhiều tên lửa chiến lược trong tương lai”, chuyên gia Mỹ nhận định.
Theo báo Washington Post, Elias Irizarry - người từng bị kết án vì tham gia vụ bạo loạn tại Điện Capitol Mỹ ngày 6-1-2021 - vừa được chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyển dụng vào văn phòng phụ trách các chiến dịch quân sự tối mật của Lầu Năm Góc.
Việc bổ nhiệm Elias Irizarry (19 tuổi vào thời điểm xảy ra vụ bạo loạn năm 2021) vào Văn phòng Chiến dịch đặc biệt và Xung đột cường độ thấp thuộc Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) đã làm dấy lên lo ngại trong nội bộ.
Nhiều nhân viên đặt câu hỏi rằng làm thế nào một người từng bị kết án trong cuộc tấn công vào nền dân chủ Mỹ lại được tin tưởng giao vai trò nhạy cảm như vậy trong chính phủ.
Theo các nguồn thạo tin, Irizarry được phân công vào bộ phận chiến tranh bất đối xứng và chống khủng bố thuộc văn phòng trên - một đội ngũ khoảng 40 người phụ trách các mảng như an ninh đại sứ quán, giải cứu quân nhân và con tin.
Đây được xem là một trong những lĩnh vực công tác nhạy cảm nhất của Lầu Năm Góc, nơi mọi vị trí đều yêu cầu chứng nhận an ninh cấp tối mật.
Lầu Năm Góc đã xác nhận việc bổ nhiệm Irizarry. Trong một tuyên bố gửi tới báo Hill, cơ quan này khẳng định anh là một "chuyên gia trẻ tuổi, có năng lực, có lòng yêu nước và chúng tôi tự hào khi có cậu ấy làm việc với tư cách là một nhân sự được bổ nhiệm chính trị tại Bộ Chiến tranh".
Hồ sơ tòa án cho thấy vào thời điểm xảy ra vụ bạo loạn Điện Capitol, Irizarry đang là sinh viên năm nhất tại Citadel - trường đại học quân sự công lập ở bang Nam Carolina - đồng thời là học viên Lực lượng Tuần tra hàng không dân dụng.
Sau khi đến Washington cùng hai người khác, anh gia nhập đám đông ủng hộ ông Trump, vượt qua hàng rào cảnh sát và xông vào tòa nhà Quốc hội khi các nghị sĩ đang chứng thực chiến thắng của ông Joe Biden trong cuộc bầu cử năm 2020.
Irizarry sau đó nhận tội xâm nhập và ở lại trái phép trong khu vực cấm, lĩnh án 14 ngày tù. Tại phiên tòa tuyên án năm 2023, anh gửi lời xin lỗi đến vợ của các sĩ quan cảnh sát đã hy sinh, những người "phải chôn cất bạn đời của mình vì ngày kinh hoàng đó".
"Tôi thấy xấu hổ vì sẽ mãi là một phần của vết nhơ này. Ngày 6-1 đại diện cho điều thực sự khủng khiếp", anh nói.
Irizarry cũng cam kết trước thẩm phán rằng mình sẽ sống tốt hơn: "Dù hôm nay các vị nhìn nhận tôi qua sai lầm ngu ngốc, tôi hy vọng một ngày nào đó các vị sẽ gặp lại tôi và tự hào về những gì các vị thấy".
Theo Không quân Ukraine, từ ngày 13/5, Nga đã phóng 892 máy bay không người lái (UAV) vào Ukraine và cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn. Lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa hơn 700 UAV.
Tối 13/5, các máy bay MiG-31K của Nga tiếp tục tiến hành các đợt phóng tên lửa vào Ukraine.
Theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, đợt tấn công này nhằm vào ít nhất 19 khu vực, gồm thủ đô Kiev, Zakarpattia, Lviv, Volyn, Ivano-Frankivsk, Rivne, Vinnytsia, Chernivtsi, Khmelnytskyi, Dnipropetrovsk, Kirovohrad, Zaporizhia, Zhytomyr, Mykolaiv, Odessa, Sumy, Cherkasy, Kharkov và Kherson.
Tính đến thời điểm hiện tại, hàng chục người được báo cáo đã bị thương, bao gồm cả trẻ em, trong khi 6 người thiệt mạng.
Người đứng đầu chính quyền quân sự tỉnh Zakarpattia, ông Myroslav Biletskyi, cho biết đây là cuộc tấn công dữ dội nhất vào khu vực này kể từ đầu cuộc chiến. Các vụ nổ dội lên tại nhiều khu vực trên khắp tỉnh.
Người phát ngôn Cơ quan Biên phòng Ukraine Andrii Demchenko cho hay, các trạm kiểm soát biên giới tại Zakarpattia đã phải đóng cửa tạm thời (trong khoảng một giờ), bao gồm cả biên giới với Slovakia. Đây là lần đầu tiên các biện pháp an ninh như vậy được thực hiện tại vùng này.
Hungary cũng đã lần đầu tiên phản ứng trước các cuộc không kích vào Zakarpattia. Chính phủ của tân Thủ tướng Peter Magyar đã lên án cuộc tấn công và triệu tập đại sứ Nga tới Bộ Ngoại giao.
Hạ tầng đường sắt của vùng Ukrzaliznytsia cũng nằm trong tầm hỏa lực. Theo cố vấn của Tổng thống Ukraine, ông Dmytro Lytvyn, đã có ít nhất 23 đợt tấn công nhắm vào các cơ sở hạ tầng đường sắt trong ngày. Cuộc tấn công đã làm hư hại 3 đầu máy, 7 toa tàu khách, 8 toa chở hàng, 5 trạm biến áp kéo, 5 kho bãi và 2 cây cầu.
Cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine Serhii Beskrestnov cảnh báo cuộc tấn công có thể kéo dài đến trưa nay. Theo ông, Nga đang cố gắng làm cạn kiệt các hệ thống phòng không của Ukraine.
Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) cảnh báo, sau các làn sóng UAV tấn công ồ ạt, Nga có thể sử dụng một lượng lớn tên lửa hành trình phóng từ trên không, trên biển và tên lửa đạn đạo.
"Mục tiêu của Moscow là các cơ sở hạ tầng trọng yếu của các thành phố lớn, bao gồm các cơ sở năng lượng, doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng và các tòa nhà chính phủ", HUR tuyên bố.
Trong khi đó, các kênh giám sát báo cáo xác suất cao về một cuộc tấn công kết hợp. Những ngày gần đây, hoạt động của máy bay Tu-95MS và Tu-160 đã được ghi nhận, cùng với các chuyến bay vận chuyển tên lửa hành trình đến sân bay Engels. Mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao.
Rạng sáng nay, thủ đô Kiev đã hứng chịu một cuộc tấn công quy mô lớn bằng UAV và tên lửa.
Người đứng đầu cơ quan quản lý quân sự của Kiev, ông Tymur Tkachenko, cho biết các mảnh vỡ từ UAV bị bắn hạ đã rơi trúng các tòa nhà ở nhiều quận khác nhau của thành phố, bao gồm cả các tòa nhà dân cư.
Các kênh Telegram không chính thức đăng tải video về nhiều phần của các tòa chung cư bốc cháy. Hiện chưa có báo cáo ngay lập tức về thương vong.
Sharon Simmons, nhân viên hãng DoorDash, ngày 13/4 thực hiện đơn giao hàng đồ ăn nhanh đến cho Tổng thống Donald Trump tại cửa Phòng Bầu dục và được ông chủ Nhà Trắng boa 100 USD.
Tổng thống Trump lý giải ông chọn Simmons giao hàng vì biết chuyện bà tiết kiệm được đáng kể nhờ chính sách không áp thuế với tiền boa, nằm trong Đạo luật To Đẹp (OBBBA) được ông ký thông qua vào tháng 7/2025.
"Tôi nghe nói bà nhận thêm khoảng 11.000 USD, số tiền mà trước đây bà có thể đã không được hưởng do thuế quá cao. Đây là khoản hoàn thuế lớn nhất mà bà từng nhận, đúng không?", ông Trump hỏi.
"Đúng vậy. Vâng, tôi đã tiết kiệm hơn 11.000 USD vì không phải kê khai khoản thu nhập đó. Thực sự rất bất ngờ", bà Simmons trả lời.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Fox News chiều cùng ngày, bà Simmons lại đưa ra cách diễn giải khác, làm dấy lên nghi vấn về tính chính xác của tuyên bố ban đầu. Bà nói một nửa thu nhập năm 2025 là từ tiền boa, rồi ước tính "tiết kiệm được khoảng 3.000 đến 4.000 USD".
Hãng DoorDash cho biết bà Simmons, đến từ bang Arkansas, đã làm việc cho công ty từ năm 2022 và đã thực hiện hơn 14.000 đơn giao hàng. Nhà Trắng ngày 13/4 cho hay việc cử bà tới Nhà Trắng giao hàng nhằm nêu bật chính sách của Tổng thống Trump, cho thấy lợi ích mà biện pháp mang đến cho những người như Simmons.
Thông cáo báo chí của Nhà Trắng cũng mô tả khác với cách hiểu của ông Trump về khoản tiền 11.000 USD của bà Simmons. Nhà Trắng cho hay đây là số tiền boa mà Simmons đã nhận được trong năm ngoái, và "nhờ chính sách miễn giảm cho gia đình người lao động của Tổng thống Trump, số tiền này không bị đánh thuế".
"Khoản tiền tiết kiệm được rất có ý nghĩa, vì chồng bà đã phải giảm giờ làm việc để điều trị ung thư từ năm 2024", Nhà Trắng cho biết.
Chính sách "không đánh thuế tiền boa" cho phép người lao động đủ điều kiện được khấu trừ tối đa 25.000 USD khỏi thu nhập chịu thuế liên bang. Điều này nghĩa là nó chỉ làm giảm phần bị tính thuế, không phải người nộp thuế được hoàn số tiền này.
Theo Yahoo Finance, mức thu nhập miễn thuế cho cặp vợ chồng khai thuế chung ở Mỹ là 31.500 USD, nghĩa là hộ nào có thu nhập thấp hơn mức này đều không phải đóng thuế thu nhập liên bang.
Simmons nói thu nhập năm ngoái của bà khoảng 22.000 USD, tiền boa chiếm một nửa. Chồng bà đã phải giảm giờ làm để chữa bệnh, tức là vẫn có công việc, nhưng chưa rõ thu nhập của ông.
Nếu Simmons là người duy nhất có thu nhập trong gia đình thì với mức 22.000 USD, gia đình bà không phải đóng thuế thu nhập liên bang. Điều này đồng nghĩa chính sách không đánh thuế tiền boa không có tác động gì tới bà.
Nếu chồng bà kiếm được 20.000 USD, tổng thu nhập của gia đình Simmons là 42.000 USD. Sau khi trừ mức miễn thuế, phần thu nhập chịu thuế là 10.500 USD, số thuế phải nộp là 1.050 USD. Nếu 11.000 USD tiền boa được đưa vào khấu trừ, nhà Simmons không có thu nhập chịu thuế, đồng nghĩa tiết kiệm được 1.050 USD nhờ chính sách của Tổng thống Trump.
Tương tự, với giả định chồng bà kiếm được 60.000 USD, được xem là khá cao với một người đã phải giảm giờ làm để chữa bệnh, khoản tiết kiệm được tối đa của nhà Simmons là khoảng 1.320 USD.
Để có thể tiết kiệm được 3.000-4.000 USD như lời Simmons, thu nhập của chồng bà phải cao hơn nhiều so với những thông tin đã công khai. Không có kịch bản nào phù hợp để họ đạt mức "tiết kiệm 11.000 USD". Ngay cả trường hợp hai vợ chồng được khấu trừ tối đa 25.000 USD, số tiền họ được hưởng lợi cũng chỉ 6.000 USD.
Với các tính toán này, Yahoo Finance cho rằng chính sách của ông Trump có thể vẫn mang lại lợi ích cho gia đình Simmons, nhưng không phải 11.000 USD và cũng chưa chắc là 3.000-4.000 USD, thêm rằng mức giảm thuế trung bình của hơn 3,5 triệu tờ khai đã khấu trừ tiền boa tính đến đầu tháng 3 chỉ khoảng 1.300 USD.
CNBC đầu tháng 4 cho rằng những người lao động có thu nhập thấp có thể không được hưởng lợi từ chính sách khấu trừ, bởi số tiền họ kiếm được chưa vượt qua mức phải nộp thuế.
